Mutluluk Üzerine Tarihsel Bir Çalışma “Augustinus’a göre, ilk günah küçük çaplı bir günah değil, kökten dönüştüren bir eylemdi. Cennetin “katışıksız mutluluğundan” kovulmuş olan Adem ve Havva, gururlarının sonucu olan suçları yüzünden aldıkları adil cezayı geleceğe bırakarak, bir “felaketler zinciri” başlatmışlar,…devamıMutluluk Üzerine Tarihsel Bir Çalışma
“Augustinus’a göre, ilk günah küçük çaplı bir günah değil, kökten dönüştüren bir eylemdi. Cennetin “katışıksız mutluluğundan” kovulmuş olan Adem ve Havva, gururlarının sonucu olan suçları yüzünden aldıkları adil cezayı geleceğe bırakarak, bir “felaketler zinciri” başlatmışlar, bu da insanları daimi olarak daha kötüye doğru değiştirmişti. “Bu günahın sonucunda, insan doğası gördüğümüz ve hissettiğimiz tüm bozulma süreçlerine ve tabii ki, sonuç olarak, ölüme tabi oldu. Ve insan şiddetli ve birbiriyle çelişen duyguların etkisiyle dagğılıyor ve savruluyordu, günahından önce cennette olduğu şeyden oldukça farklı bir şeye dönüşmüştü… İnsanlar artık hiçbir yerde kendi kendine yetemiyordu, ihtiyaç denilen şeyden kurtulamıyordu. Hiçbir yerde diledikleri gibi yaşayamıyorlardı. Saflıkla sevmek istediklerinde, kıskançlık duyuyor, hakir görüyorlardı. Barış için mücadele verdiklerinde, kalplerine nefret doluyordu. Hiçbir yerde kendimizle uzlaşamıyorduk. Bedenlerimiz bile denetimimizde değildi. Genç Augustinus ve bilgeleşmiş rahip Augustinus şehvetin uzuvlarımızı kendi isteğiyle hareket ettirdiğini ve hareket ettirmeyi başaramadığını biliyordu. Ve kendi iradeleriyle arka taraflarından müzikal sesler çıkaran (ve koku çıkarmayan) insanları inceleyerek, boş şeylerle eğlenerek bir mola verse de bu tip etkileyici bir beden denetiminin salgının başlangıcını önleyemeyeceğini ya da ölümcül bir hastalığa dur diyemeyeceğimizü görüyordu. Kendi kendimizin efendisi değildik.
Augustus‘un ve diğerlerinin dünyadaki mutluluk arayışında başarısızlığa uğramış olmalarının-ve başarısızlığa uğramaya devam edecek olmalarının-sebebi burada. Tanrı, insanlığı, O’na sırtını çevirmiş olan atalarımızın çektiği cezanın aynısını çekmeye mahkûm etti. Boşu boşuna kendi ışığımızla yaşamaya çalıştık ama karanlıkta beceriksizce ayağımız dolanırken, bu amacın imkansızlığıyla yüz yüze gelmeye zorlandık. Mutluluğu duyduğumuz arzu, ölümün ve dünyadaki ısrarın ortasında, ilk günahımızı ve kendi kendimizi tatmin etme konusundaki beceriksizliğimizi acı bir biçimde hatırlatıyordu. Augustus‘un eserinin bir başlığını “Şimdiki Hayatta Ekde Edilemeyen Gerçek Mutluluk” koyması çok mantıklı.
Bütün bu filozoflar boş yere hayranlık uyandıran delilikleri içerisinde bu dünyada mutlu olmayı ve mutluluğu kendi çabalarıyla elde etmeyi dilemişlerdir, Augustinus, “aptalca bir kibirle”, bir insan “bacakları zayıf düştüğünde ve acı içinde işkence gördüğünde” bile, bu hayatı mutlu bir hayat olarak adlandırmaya utanmayan stoacıların küstahlıklarını” hedef alır. Augustinus’a göre bu tarz iddialar açıkça saçmadır. Aristoteles’in ve Epikür’ün varisleri en azından acı çekmenin ne olduğunu anlamaya çalışırken daha dürüsttüler ama onlar da ondan kaçınmadaki çabalarında mantıksızca davranmışlardı. Her gün Mutluluk (“Felicitas”) tanrıçası önünde tapınan Romalılar gibi, onların iddiaları da anlamsızdı.
Augustinus, De beata vita’da gösterdiği saygıyı tekrarlayarak, övgü sözcüklerini sadece Platonistlere saklar ve bu tutumunu ömür boyu sürdürür. Sadece onlar insanın başını yukarı çekmiştir. Sadece onlar aşkın bir Tanrı’nın “evrenin yazarı, doğrunun ışığının kaynağı ve mutluluğu bahşeden olduğunu” anlamıştır. Ve sadece onlar “mutluluk içeceğini sunan pınar”a giden yolu göstermiştir.
Sayfa 121, 122