(@) - Raf

...Veya “dürüst, azimli ve çalışkan ol yeter; tüm kapılar açılır” filmi. Gerek şarkılı danslı Bollywood filmleri gerekse bir meselesi olan ama bu meseleyi çok uzun saatlere yayarak (kelimenin tam anlamıyla yayarak), aşırı didaktik ve basit bir sinema dili kullanarak (sanki…devamı...Veya “dürüst, azimli ve çalışkan ol yeter; tüm kapılar açılır” filmi. Gerek şarkılı danslı Bollywood filmleri gerekse bir meselesi olan ama bu meseleyi çok uzun saatlere yayarak (kelimenin tam anlamıyla yayarak), aşırı didaktik ve basit bir sinema dili kullanarak (sanki tek derdi topluma ayar vermek olan) veren Hint filmlerine uzağım. Pek sevilen Aamir Khan’ın filmleri de dahil buna. Yıllar içinde birer-ikişer seyrettim kendimce önemli bulduklarımı (biraz da çağdışı kalmama güdüsüyle).. Yukarıda anlattığım tarzı her açıdan koruyan bir film olarak beni şaşırtmadı. Anurag Pathak’ın, IPS (Indian Police Service) görevlisi Manoj Sharma ile Manoj’un IRS (Indian Revenue Service-Custom&Central Excise) görevlisi eşi Shraddha Joshi’nin yaşamından yola çıkarak yazdığı “Twelfth Fail” kitabından uyarlanan film, son derece basit bir anlatım diline sahip. Eğitim sistemiyle, ülkenin hem yerel hem de ulusal yönetimindeki çarpıklıkları merkezine alıyor ve gelişen olaylar bu ülkede yaşayan bizlere oldukça tanıdık geliyor. Çocuklarına sürekli dürüstlüğü öğütleyen bir muhasebecinin oğlu olan Manoj Sharma (Vikrant Massey), okumayı pek de ciddiye almayan bir gençtir. Babası dürüstlüğü yüzünden görevinden alınınca çalışmak zorunda kalan Manoj, babası gibi dürüst bir polis memuru ile karşılaşıp onun güçlü kişiliğinden etkilenince polis memuru olmaya karar verir. Ancak, milyonlarca insanın umudu olan ve üç aşamadan oluşan sınavları tüm fakirliğine ve ortalama eğitimine rağmen geçmek zorundadır. Filmden anladığımız kadarıyla, bizim ülkede ta ilkokulda başlayıp KPSS vb. atanma sınavlarına kadar uzanan sınavlar silsilesi nasıl işliyorsa, hemen hemen Hindistan’da da aynı şekilde işliyor. Eğitimde fırsat eşitliğinin olmadığı, kastlar arası ekonomik eşitsizliğin alıp başını gittiği, sömürünün, rüşvetin, adam kayırmanın at koşturduğu bir sistemde, fakir köyünden çıkıp gelen Manoj nasıl başarılı olacak? Dürüstlüğü, azmi, çalışkanlığı ve bu süreçte tanıştığı, kendisi gibi sınavları aşmaya çalışan Shraddha Joshi’nin (Medha Shankr), Gaurinandan’nın (Anshuman Pushkar), Pritam Pandey’in (Anant Joshi) maddi-manevi destekleriyle... Tabii böyle yazınca masal gibi geliyor kulağa değil mi? İyimser yanımız sorar: “Yok mu böyle zaferler?” Gerçekçi ve biraz da kötümser tarafımız yanıtlar: “Var, var ama milyarda bir günümüzde.” Film bizi dürüstlüğün gücüne ikna edemese de böyle bir yaşamın erdemiyle var olmanın pek çok şeye değebileceğini hissettiriyor. Bu his bu ülkede ne kadar kıymet görür orası meçhul... Ancak, bizim kuşak ve daha eskiler mutlu olur izlerken sanki... Yönetmenimiz Vidhu Vinod Chopra Hindistan’ın bilinen sinemacılarından. Ülkemizde ünlenen ve her ikisinde de Aamir Khan’ın başrolde olduğu “3 Idiots” (2009) ile “PK” (2014) filmlerinin yapımcısı. 12th Fail, yönetmenin en ilgi görmüş ve Hindistan film endüstrisi tarafından en çok ödüle boğulmuş filmi. Oyunculuk eğitimi almış Vikrant Massey (1987 doğumlu) bol ödüllü, sevilen bir oyuncu. Medha Shankr (1997 doğumlu) ise çok yönlü bir genç yetenek. Klasik Hindistan müziği eğitimi almış (bu müzik türünün en ünlü temsilcisi Ravi Shankar), ardından moda yönetimi üstüne master yapmış ve hop oyunculuk.

sufle55 1 year ago

Alpler

Yorgos Lanthimos

1 Gönderi

Bugüne dek seyrettiğim Lanthimos filmlerinin ortak derdi hükmedenle hükmedilen arasındaki keskin ilişki ve güç bir hastalığa dönüştüğünde yaşanan facialar. İnsanlığın tanımlandığı noktalardan belki de en önemlisi bu; iktidarı elinde bulunduranın gücünü ne için, nasıl kullandığı ve güçsüz olanın güce karşı…devamıBugüne dek seyrettiğim Lanthimos filmlerinin ortak derdi hükmedenle hükmedilen arasındaki keskin ilişki ve güç bir hastalığa dönüştüğünde yaşanan facialar. İnsanlığın tanımlandığı noktalardan belki de en önemlisi bu; iktidarı elinde bulunduranın gücünü ne için, nasıl kullandığı ve güçsüz olanın güce karşı takındığı tavır. Alpeis filminde de bu temanın etrafına serpiştirilmiş birçok sembol ve alt metinlerle toplumların nasıl birer çöplüğe dönüştüğünü izliyoruz. Film, böyle bir güç ilişkisini göstererek başlıyor. Gösterisini pop müzik parçası eşliğinde yapmak isteyen genç ritmik jimnastikçi (Ariane Labed) ile klasik müzikte direten antrenörü (Johnny Vekris) arasındaki konuşma gerilimli bir şekilde tırmanıyor ve güçlünün güçsüzü ezmesiyle sona eriyor. Yaşamdaki kimliğinden hoşnut olmayan ve/veya başka kimliklere özenen bir grup insan, para kazanma kisvesi altında ortaklaşa kurdukları çete üzerinden bir tür güç oyununa girişiyorlar. Sevdiklerini ölüm ya da ayrılık sonucunda kaybetmiş ve bunun travmasını alt edememiş insanlara hizmet veren çete üyeleri, ‘kaybedilenin’ yerine geçip onların beden dili ve günlük alışkanlıklarını taklit ederek, müşterinin uygun gördüğü senaryolar çerçevesinde son derece yapay ve soğuk küçük yaşam oyunları sergiliyorlar. Tüm karakterler hem memnun hem de huzursuz. Bu oyunlarla kendilerini kandırdıklarının farkındalar ama oynamadan da duramıyorlar. Çünkü kimse gerçek kimliğine, yaşamına dayanamıyor ve herkes çareyi sahte de olsa başka kimliklerde, yaşamlarda arıyor. Adeta Instagram’ın içine hapsolmuş gibiler... Çetenin adını lider konumundaki ambulans sağlık görevlisi (Aris Servetalis), koyuyor: Alpeis, yani Alpler. Çete üyelerinden hemşire (Angeliki Papoulia) nedenini sorduğunda da şöyle açıklıyor: “Bunun iki nedeni var; birincisi yaptığımız işle hiçbir ilgisi yok, kimse anlamaz ne yaptığımızı, gizlenmek için ideal. İkincisi, başka hiçbir dağ Alpler’in yerine geçemez, onun yerini alamaz, ama o tüm dağların yerine geçebilir.” Ardından da lider olarak kendine Mont Blanc ismini aldığını açıklıyor. Alplerin Fransa-İtalya arasında yer alan en yüksek zirvesi yani. Hemşire, İtalya-İsviçre arasında uzanan ve İsviçre’nin en yüksek dağı olan Monte Rosa’yı; antrenör ise İsviçre’de olan ve dünyanın en ölümcül zirvelerinden biri olan (bugüne dek 500’den fazla dağcı ölmüş) Matterhorn’u seçiyor. Çete üyelerinin hepsi de kendi yaşamlarında yalçın bir zirve olma isteğiyle yanıp tutuştuğundan benimsemekte zorlanmıyorlar “Alpler”i... Kendi aralarındaki iktidar savaşlarına da güzel bir zemin hazırlıyor. Yorgos Lanthimos ile Efthimis Filippou’nun ellerinden çıkan senaryo pek çok noktada düşündürücü. Kimsenin kendisini ve diğerlerini sevmediği, sevmek için çabalamadığı bir dünyada herkesin sevilmek ve benimsenmek için yanıp tutuşması ne büyük çaresizlik ve kısır döngü. Görüntü yönetmeni Christos Voudouris, bu kısır döngüyü soğuk ve soluk renkler, ışıklar kullanarak vurguluyor. Donuk, mekanik ve yapay oyunculuklar ise meseleyi pekiştiriyor (Lobster’daki oyunculuklar ve görüntü yönetimi de böyle). Benim gibi Lanthimos külliyatını tamamlamamışlara öncelikle Alpeis’i, ardından da Lobster’ı izlemelerini öneririm. Lezzeti daha oturaklı olacak gibi geldi.

sufle55 1 year ago

Cem Karaca'nın Gözyaşları

Mert Dikmen

40 Gönderi

Cem Karaca’nın Gözyaşları / 2024 ...ya da “Seyircinin Kahır Gözyaşları”. Cem Karaca’nın davudi sesi, kendine has duygusu yüksek yorumu, giyimi, mimik ve jestleriyle yaptığı müziğin ülkemiz müzik tarihindeki yerini yadsımak imkansız. 1970’lerin efsanesidir. Yaşamı da ilgi çekici. Azeri kökenli tiyatrocu-sinemacı…devamıCem Karaca’nın Gözyaşları / 2024 ...ya da “Seyircinin Kahır Gözyaşları”. Cem Karaca’nın davudi sesi, kendine has duygusu yüksek yorumu, giyimi, mimik ve jestleriyle yaptığı müziğin ülkemiz müzik tarihindeki yerini yadsımak imkansız. 1970’lerin efsanesidir. Yaşamı da ilgi çekici. Azeri kökenli tiyatrocu-sinemacı bir baba ile Ermeni kökenli operet-sinema oyuncusu bir annenin, kendi deyimiyle “yalıda uşaklar, özel şoförlerle büyümüş, kolejde okumuş” çocuğu, tiyatro ve müzikle erken yaşta tanışan, rock’n roll söyleyerek başladığı, rock ile halk müziğini harmanlayarak devam ettiği müzik yaşamında önemli yer edinmiş, sürgüne gitmiş, vatandaşlıktan çıkarılmış, yeniden vatandaşlığa alınmış, bol bol evlenmiş, gündemden hiç düşmemiş bir isim. Böyle bir ismin filmini yapmak bilgi, özen ve dikkat ister. Ancak, Yönetmen Yüksel Aksu filmin başına koyduğu “Cem Karaca’nın Yaşamından Esinlenilmiştir” cümlesiyle kendini sağlama almaya çalışsa da özensizlik, bilgisizlik ve dikkatsizlik dolu sahneler maalesef izleyiciye kahır gözyaşları döktürüyor. Başrol oyuncusunun 300 saat müzik dersi aldığını ve şarkıları bizzat seslendirerek “harika bir iş çıkardığını” vurgulamak filme inanmamız için yeterli olmuyor. Öncelikle İsmail Hacıoğlu, Cem Karaca rolüne hiç yakışmamış. Jest ve mimikler oturmamış, makyaj zayıf (hele ki genç Cem Karaca sahneleri korkunç), özellikle gözlük takmayı en başından beri benimsememiş görünüyor, kıyafetler iğreti kalmış. Oyunu abartılı, yer yer karikatürize. Kendisinin Yılmaz Güney’i de canlandıracağını okuduğumda üzerime ayrıca bir fenalık geldi. Başka oyuncu yok mu? Mesela Süleyman Demirel filmi çekilse onu da mı İsmail Hacıoğlu oynayacak? Oynamasın lütfen. Toto Karaca’yı canlandıran Yasemin Yalçın filmin tek inandırıcı karakteri. İyi seçim, başarılı oyunculuk. Fikret Kuşkan idare eder. Türkçeyi, Hindistan’da doğup büyüyen bir Türk kızı gibi ağzının içinde yuvarlayarak, kapalı kapalı konuşan Melisa Aslı Pamuk, Emel Sayın’ı sadece saçıyla canlandırabilen Melisa Döngel, Cahit Berkay’ın uzağından bile geçemeyen Alper Saldıran... Mekanlar sınırlı (dönemin ruhunu vermeye kıyafetler yetmiyor ne yazık ki), teknik hatalar var. Örneğin, Cem Karaca’nın üçüncü eşi Feride Balkan sarı saçlı bir kadın ama filmde hep siyah saçlı; aynı şekilde Toto Karaca’nın saçları, Emrah Karaca doğduğunda beyazlamış olduğu halde filmde son anlara kadar siyah. Gelelim senaryoya... Müzik insanlarını anlatan filmlerin kulis-konser sahnesiyle başlaması ve bu sahnenin o kişinin yaşamında önemli bir dönüm noktasına işaret etmesi (ilk aklıma gelenler Bohemian Rhapsody, Bergen) geleneğiyle başlayan film, onun müziğini besleyen kaynakları, çalışmalarını yeterince anlatmadan, orta karar Yeşilçam filmi tadında dümdüz devam ediyor ve 1987 sonrasındaki Cem Karaca’yı es geçmeyi tercih ederek bitiyor. Tehlikeli sulara girmiyor, sürekli duygulara oynuyor (Genç bir izleyici yorumunda “Cem Karaca’nın yaşamının bu kadar acıklı olduğunu bilmiyordum, neler çekmiş rahmetli, çok üzüldüm” diye yazmış.) Beni rahatsız eden bölümlerden biri Almanya’daki Cem Karaca tiplemesi oldu. Oradayken konser turlarına çıkan, albümler yapan (ki biri Almanya’daki Türklerin yaşadığı zorlukları anlatan Die Kanaken albümü), tiyatro oyununda yer alan, üretkenliği bırakmamış biri olmasına rağmen, filmde bunalım içinde yaşayan, duvarlarda şişeler patlatan trajik bir karakter var. Genel olarak karakter anlatımları zayıf. Türkiye’de yapılmış benzer filmler içinde karakter çalışması en iyi olan “Müslüm (2018) bence. Bu tür filmlerin ortak yazgılarından biri de bir şekilde mahkemelik olmayı başarmaları. Cem Karaca’nın Gözyaşları filmi de son eş İlkim Karaca ile oğul Emrah Karaca arasındaki çekişmeden nasibini alıp gösterimden kalkmıştı. Birkaç gün önce filme dijital platform izni çıktı ve izledik böylece (İki Gözüm Ahmet: Sürgün’de Gülten Kaya; Garip Bülbül Neşet Ertaş’ta aile; Müslüm’de Muhterem Nur yapımcıyı dava etmişlerdi.) Merak ediyorsanız izleyin, yoksa vakit kaybı.

sufle55 1 year ago

Suç ve Ceza

Lev Kulidzhanov

3 Gönderi

"Geceleri gökkuşağına boyamak mıdır suçum ? Herkes bağırırken şiirler okumak mı? Susmak mı sözün bittiği yerde? Kusmak mı sindirebildiklerinizi ? Apansız uykum kaçıyor kaç gece, Bu da mı aleyhime kanıt? Sondan saymaya başladım adları-böyle Hoşuma gidiyor Beğenmeseler de seviyorum ellerimi,…devamı

sufle55 1 year ago

Manifesto

Julian Rosefeldt

7 Gönderi

Pür dikkat izledim, kadrajdan televizyonumun ekranına yansıyanları… Ateşin alevleri, dumanlar çıkararak yükselmekteydi karanlığın içinde… Derken, ilahi bir iç ses gibi konuşmaya başladı anlatıcı kadın… Bu bir “diva”nın sesi olmalıydı. İtalyanca’da “tanrıçayı” ve operadaki “primadonna”yı tanımlayan diva kelimesi; “ilahi” anlamına gelen…devamı

sufle55 1 year ago

Sular Üstünde Gökler Altında

Kaan Murat Yanık

1 Gönderi

İlk kez okuduğum bir yazar ve edebi diline hayran oldum. Tarihi roman deyince İskender Pala' yı tek geçerim ama Kaan Murat Yanık 'ta güzel bir iş çıkarmış. Hem tarihi bilgiler öğretip hem de maceradan maceraya sürükleyen güzel ve akıcı bir…devamı

sufle55 1 year ago

Mucizeler Dükkanı

Jorge Amado

1 Gönderi

“Ben halkımın yaşamını, halkımın karakterini masaya dökmüş bir yazarım. Şunu söyleyebilirim ki, Brezilya romanının en büyük kahramanı Brezilya halkıdır.” Jorge Amado Brezilya’nın Paulo Coelho ile birlikte kitapları en çok çevirilen yazarı. Marquez’e romanlarıyla verdiği ilham dünya edebiyatının malumu. Latin Edebiyatı…devamı“Ben halkımın yaşamını, halkımın karakterini masaya dökmüş bir yazarım. Şunu söyleyebilirim ki, Brezilya romanının en büyük kahramanı Brezilya halkıdır.” Jorge Amado Brezilya’nın Paulo Coelho ile birlikte kitapları en çok çevirilen yazarı. Marquez’e romanlarıyla verdiği ilham dünya edebiyatının malumu. Latin Edebiyatı dendiğinde artık klasikleşmiş karakter portreleri arasında yerini alan Pedro Archanjo odaklı Mucizeler Dükkanı Brezilya’lı yazarın en önemli eseri. Eseri önemli kılan en önemli unsur Pedro Archanjo’nun kendisi. Çünkü, biyografisinin içine daldığımız kişi gerçek mi, yoksa bir kurgu karakter mi emin değiliz? Gerçek olmasını istiyoruz. Bunu bize böyle hissettiren Jorge Amado’nun karakteri anlatırkenki içtenliği. Hatta büyülü, masalsı içtenliği. Pedro Archanio bir zamanlar yaşamış, yazmış, var olmuş ve yoksulluk içinde ölmüştür. Melezdir. Karakterin bu özelliği ırkçılık konusunda hiç adı anılmayan Brezilya ile ilgili önemli bilgiler verecektir bize. Bahia’nın şamatalı, kadim ritüellerle bezeli curcunalı ortamının ortasında mütevazı bir matbaadır Mucizeler Dükkanı. Pedro Archanjo’nun kitapları da, bir açık üniversite işlevi gören bu mekânda basılmaktadır. Afrika ve Bahia kültürü üzerine yazdıkları halk arasında giderek popülerleşince, ırkçı saikler kuşanmış dogmatik akademinin de dikkatini çeker ve yazarının konumuna burun kıvrılarak kısa sürede değersizleştirilir. Nobel ödüllü bir etnoloğun Pedro Archanjo hayranı olduğu öğrenilince işin rengi değişir. Irkçı söylemler rafa kalkar (bir süreliğine!), akademi tanımadığı Archanio’yu tanır hale gelir. Mucizeler Dükkanı için çizilen portrelere dair bir tür iki yüzlülük resitali diyebiliriz aslında. İlgi çekici, canlı, her yönüyle gerçek algısı yaratılan kurgusal karakterin büyülü biyografisi etrafında şekillenen hikayedeki büyü bozumları başka nasıl açıklanabilir ki? Jorge Amado ırkçılıkta, ötekileştirmede, yozlaşmada, adaletsizlikte biz de varız derken bunu hicivle ve büyülü bir anlatım /atmosferle veriyor.

sufle55 1 year ago

Pavarotti

Ron Howard

1 Gönderi

Operanın ve opera sanatçılarının büyük bir hayranı olduğum için, Luciano Pavarotti'nin (1935-2007) hayatını konu alan bu belgesel biyografi filminin altyazı çevirisini keyifle yaptım. Onun hakkında bilmediğim ne varsa öğrendim ve bol bol müzik dinledim. Özellikle pek çok ülkede verdiği stadyum…devamı

sufle55 1 year ago

Tereddüt Çizgisi

Selman Nacar

12 Gönderi

Adını; intihar girişimlerinde rastlanan, yüzeysel ve ölümcül olmayan kesikler için kullanılan “tereddüt çizgisi” tanımından alan film, idealist bir ceza avukatının hem savunduğu davada hem de özel yaşamında tereddütte kaldığı iki önemli konu üzerinden, ‘pis sular altında boğulan’ bir hukuk sistemini…devamıAdını; intihar girişimlerinde rastlanan, yüzeysel ve ölümcül olmayan kesikler için kullanılan “tereddüt çizgisi” tanımından alan film, idealist bir ceza avukatının hem savunduğu davada hem de özel yaşamında tereddütte kaldığı iki önemli konu üzerinden, ‘pis sular altında boğulan’ bir hukuk sistemini ve herkesin gündelik çıkarlarla kararlar alıp uygulamaktan çekinmediği bir toplumu eleştiriyor. Uşak’ta doğup büyümüş, ancak üniversite eğitimi için yurtdışına gidip uzunca bir süre orada yaşamış ceza avukatı Canan, üzerinde çok çalıştığı bir davanın karar duruşmasının koşturmacası ile beyin ölümü gerçekleşmiş annesinin fişinin çekilmesi kararıyla yüzleşme sıkıntısını aynı gün yaşamaktadır. Küçük bir şehirden çıkıp başarılı bir avukat olan ve güçlü, inançlı bir karakter sergileyen Canan, karar duruşması gününde yaşanan son gelişmeler ve annesiyle ilgili kafa karışıklığı nedeniyle tereddütlü anlar yaşar. Şehrin güçlü ailesinin mahkeme sürecine yaptığı baskı nedeniyle mahkum olması kaçınılmaz gibi görünen masum ve genç müvekkili gerçekten masum mudur? Ve kendisi, bakımını son günlerine kadar üstlenmediği annesiyle ilgili verilecek kararda kız kardeşine karşı diretmekte ne kadar haklıdır? Filmin yönetmeni Selman Nacar (1990) Uşaklı. İkinci filmi olan “Tereddüt Çizgisi”ni de (ilk filmi İki Şafak Arasında/2021) Uşak’ta çekmeyi tercih etmiş. Hem hukuk hem sinema eğitimi almış olan Nacar, ülkemizdeki hukuk sisteminin, toplumun çürümüşlüğünü bunların birbirleriyle olan bağının önemini, idealist insanların da yeri gelince tüm bu karmaşa içinde sistemle uyumlanmaktan başka çarelerinin olmadığını anlatmak istemiş. Kısmen de başarmış. İlgiyle izlenen filmin büyük bölümü mahkeme salonunda geçiyor. Gerek iç gerekse dış ışık filmin atmosferine uygun olarak hep soğuk. Mevsim kış zaten. Atmosfer konuyla örtüşmüş. Tülin Özen (1979) avukat Canan rolüne girmiş; fakat çoğunlukla o kadar hızlı ve ağzının içinde yuvarlayarak konuşuyor ki iyi bir deşifreci olduğum halde bazı bölümleri geriye alıp yeniden izlemek zorunda kaldım. Bu da yordu açıkçası. Sanık rolünü Oğulcan Arman Uslu (1987), kız kardeş rolünü Gülçin Kültür Şahin (1987), maktülün ailesinin avukatını Erdem Şenocak (1979), mahkeme başkanını Vedat Erincin oynuyor. Hepsi de rolüne yakışmış. İzlenebilir bir film bence. İlk iki filmiyle dikkat çekmeyi başarmış genç bir yönetmenin sinemasını tanımak iyidir derim.

sufle55 1 year ago

Padman

R. Balki

29 Gönderi

D.D R. Balki'nın yazıp yönettiği, 2001 senesinde Hindistan'ın küçük bir köyünde geçen ancak hikayesi ile tüm dünyaya yayılan ve gerçek bir olaydan uyarlanan Pad Man, bir başarı öyküsü gibi görülebilir. Fakat film içinde bir çok olguyu barındırıyor. Önce büyük bir…devamı