Mutlu insanın hikayesi olmaz.." (@sufle55)

Moğolistan’ın Gobi Çölü’nde geçen “The Story of the Weeping Camel” (Ağlayan devenin öyküsü) adlı 2003 tarihli belgesel filmde, bir deve zor bir doğumun ardından yavrusunu reddeder. Böyle bir durumda yavru hayatta kalamaz çünkü annesi ona süt vermez. Develerin sahibi aile…devamıMoğolistan’ın Gobi Çölü’nde geçen “The Story of the Weeping Camel” (Ağlayan devenin öyküsü) adlı 2003 tarihli belgesel filmde, bir deve zor bir doğumun ardından yavrusunu reddeder. Böyle bir durumda yavru hayatta kalamaz çünkü annesi ona süt vermez. Develerin sahibi aile direnir, zorlar ama yaptıkları hiçbir şey işe yaramaz. Sonunda çok eski bir geleneği hatırlarlar; bir müzisyen çağrılır. Adam elinde iki telli çalgısıyla gelir ve çalmaya başlar. Müziğinin sesi bağırmaz. Zorlamaz. Anne deve ve aile çalgının ağlayan çığlığını sessizce dinlerler. Bir süre sonra olağanüstü bir şey olur. Deve titremeye başlar, gözlerinden yaşlar süzülür. Ve yavrusunu kabul eder. Bu çok etkileyici sahne, bağların, zorla değil, duyguların sesiyle kurulduğunu hatırlatır. --------- Şimdi sizi bambaşka bir yere ve bambaşka bir zaman götüreceğim. 1827 yılında Franz Schubert isminde beş parasız bir adam henüz 31 yaşında ve ağır hastayken, ölümünden birkaç ay önce, kendisini derinden etkileyen Ludwig Rellstab'ın bir şiirini müziğe dönüştürür. Şiir şöyle başlar; “Şarkılarım usulca sana doğru akar, gecenin içinden…” Ve sonunda sadece tek bir sözcük vardır.“Korkma.” Bu metni okumaya devam etmeden önce, lütfen siz de ekte sizinle paylaştığım müziği açın. Schubert’in Ständchen’i bu! Çünkü bu yazı okunarak değil, duyularak anlaşılır. Bu müzik parçasına kısaca “Serenat” deniyor. Gece sevgiliye kendini kabul ettirmek için sunulan müzik! Kapıyı çalmaya cesaret edemeyen bir sevgilinin ümitsizce fısıldadığı; “Ben buradayım. Sen duysan da duymasan da.” sözcüklerini hissettiren bir ezgi. Ama bu serenat farklı. Bağırmıyor. İkna etmeye çalışmıyor. Kendini kabul ettirmiyor. Hatta bir sevgiliye bile yazılmamış. Yine de notaların arasında hissedilen bir şey var; Besteci unutulmayacak bir şeyi anıyor. Geç kalmış ama vazgeçilmemiş bir sesi, yönünü bilen ve beklemesini bilen bir melodiyi. Şunu hissettiriyor “bazı sesler, duyulmak için değildirler, unutulmaya direnirler.” Rellstab bu şiirinin bestelendiğini göremedi. Schubert de bu eserinin yayımlandığını göremeden öldü. Ama o şarkı 200 yıl sonra bile dinleniyor. Çünkü bazı şeyler, yazıldıkları zaman için değil, uyanacakları zaman için vardırlar. Moris Levi'ye teşekkürlerimle .. 👏

sufle55 2 weeks ago

The Unforgivable

Nora Fingscheidt

32 Gönderi

"Hayır. Hayat devam etmiyor." Hissî anlamda kalpte kıpırdatmalar, dalgalandırmalar yapmaması imkansız, çarpıcı bir hikaye barındırıyor. Hüzün aşılayan, kabartan, kalburüstü bir yapım. İlk dakikalardan itibaren tahmin etmesi, algılaması zor olmuyor, rengini hemen belli eden bir görünüm içindeydi. Fakat ele aldığı dokunaklı…devamı

sufle55 3 weeks ago

In the Blink of an Eye

Andrew Stanton

1 Gönderi

Milattan önce 45.000. Karanlık bir gece. Ateşe yakın duran bir Neandertal ailesi birbirine bakıyor; soğuk, sessizlik ve hayatta kalma içgüdüsü. Binlerce yıl sonra 2025 yılındayız. Başka bir insan aynı havayı soluyor; artık mağara yok, modern daireler, apartmanlar var. Daha da…devamıMilattan önce 45.000. Karanlık bir gece. Ateşe yakın duran bir Neandertal ailesi birbirine bakıyor; soğuk, sessizlik ve hayatta kalma içgüdüsü. Binlerce yıl sonra 2025 yılındayız. Başka bir insan aynı havayı soluyor; artık mağara yok, modern daireler, apartmanlar var. Daha da ileride, 2417 yılında bir uzay aracının içindeki insanlar başka bir yıldıza doğru yol alıyor. Üç hikaye, ilk bakışta birbirinden kopuk gibi görünse de aslında aynı temanın etrafında dönüyor: bağ kurmak, hayatta kalmak ve bilgiyi gelecek nesillere aktarmak. Film, insan hikayesini anlatmaya başlamadan önce evrenin doğuşuna gidiyor. Büyük Patlama’dan yıldızların ve elementlerin oluşumuna, DNA’nın ortaya çıkışıyla hayatın başlamasına kadar uzanan iki dakikalık hızlı bir montaj izliyoruz. Bu sahneler, insanın aslında milyarlarca yıllık kozmik zincirin bir halkası olduğunu hatırlatıyor ve filmin ana fikrini kuruyor: insan hikayesi, evrenin dev hikayesi içinde küçücük bir an. Bu sahne aynı zamanda The Tree of Life ve 2001: A Space Odyssey’e bilinçli bir saygı duruşu gibi. In the Blink of an Eye, klasik bir hikaye anlatmaktan çok duygu, düşünce ve zaman algısı üzerine kurulu bir film. Sinematik bir deneme adeta. Hikayeyi doğrusal bir şekilde ilerletmek yerine izleyiciyi zaman, evrim ve insanlık üzerine düşünmeye davet eden bir anlatım tercih ediyor. Biraz felsefi, biraz da deneysel bir tonu var. Yönetmen Andrew Stanton, büyük bir fikir etrafında dolaşıyor: insanlık, kozmik ölçekte göz kırpması kadar kısa sayılan anlardan oluşan uzun bir zaman yolculuğudur. Filmin en güçlü yanı, zamanın büyüklüğü ile insan hayatının küçüklüğü arasındaki kontrastı hissettirmesi. Tek bir sorunun peşine düşüyor: zamanın içinde insan olmak ne demek? Zamanın akışı içinde insanın yerini, sevginin ve merakın bizi nasıl ileri taşıdığını anlatmaya çalışıyor. Üç zaman dilimini birbirine bağlayan sembolik fikir de filmin en hoşuma giden taraflarından biri oldu. Filmi izlerken şu düşünce aklımdan hiç çıkmadı: insanlık ne kadar ilerlerse ilerlesin, Neandertal ateşinin etrafında toplanan o ilk aile ile uzay gemisinde yolculuk eden insanlar arasında görünmez bir bağ var. In the Blink of an Eye işte o bağı hissettiren filmlerden biri. In the Blink of an Eye çoğunluğa hitap etmeyebilir, belki kusursuz da değil; ama, büyük sorular sormaya cesaret eden bir film. Bizim yaşadığımız hayat, koca zaman çizelgesinde ne kadar büyük bir yer kaplıyor? Belki de cevabı çok basit… Bir göz kırpması kadar.

sufle55 1 month ago

Ayaktakımı

Ken Loach

2 Gönderi

- Sen hiç depresyona girdin mi? + Depresyon burjuvalar içindir. Biz sadece sabah uyanır ve yollara düşeriz. Hepsi bu. Riff-Raff / Ayaktakımı (1991) Yönetmen: Ken Loach

sufle55 1 month ago

Salo ya da Sodom'un 120 Günü

Pier Paolo Pasolini

45 Gönderi

"Salo ya da Sodom'un 120 Günü" Ünlü İtalyan yönetmen Pier Paolo Pasolini (1922-1975) son filmi Salò o le 120 giornate di Sodoma’yı (Salo ya da Sodom’un 120 Günü) çektikten kısa bir süre sonra öldürüldü. 1975 yılında çekilen film, ikinci dünya…devamı

sufle55 1 month ago

Hamnet

Chloé Zhao

138 Gönderi

Dün akşam Hamnet’i izledim. Ardından ise sahne arkasından bir görüntü izledim: Oyuncular neşeyle dans ediyor, gülüyordu. Filmdeki hikaye ise insanın taşıyabileceği en ağır duygulardan biri: yas. 1596 yılında, 11 yaşındaki Hamnet Shakespeare ölür. Yıllar sonra babası William Shakespeare tarihin en…devamı

sufle55 1 month ago

The Plague

Charlie Polinger

1 Gönderi

"12 yaşındaki Ben’in ebeveynleri ayrılıp annesi yeni bir ilişkiye başlayınca, Ben kendini bir yaz kampında bulur. Yaşıtlarıyla birlikte su topu antrenmanları yapacağı bu kamp, hiç de beklediği gibi değildir ve Ben akran zorbalığıyla tanışır." Charlie Polinger’in ilk yönetmenlik çıkışı olan…devamı

sufle55 2 months ago

The Pitt

Valerie Chu

26 Gönderi

"The Pitt” adı, “çukur” anlamına gelen ve hastane personelinin acil servisi tanımlamak için kullandığı ironik olduğu kadar sevecen de olan bir lakaptan geliyor. Olaylar, Pittsburgh’taki bir hastanenin acil servisinde geçiyor ve her bölüm, personelin bir günlük vardiyasındaki bir saate karşılık…devamı

sufle55 2 months ago

Nuremberg

James Vanderbilt

12 Gönderi

Tarihin En Büyük Davasını Russell Crowe Bile Kurtaramadı. Tarihin en büyük hukuk savaşı… İnsanlık onurunun yargılandığı yer: Nuremberg. Elinizde Russell Crowe ve Rami Malek gibi iki güçlü oyuncu varken, bu filmin seyirciyi sarsması gerekirdi. Ancak film, o devasa mahkeme salonunun…devamıTarihin En Büyük Davasını Russell Crowe Bile Kurtaramadı. Tarihin en büyük hukuk savaşı… İnsanlık onurunun yargılandığı yer: Nuremberg. Elinizde Russell Crowe ve Rami Malek gibi iki güçlü oyuncu varken, bu filmin seyirciyi sarsması gerekirdi. Ancak film, o devasa mahkeme salonunun ağırlığı altında eziliyor. (Bir Düşüşün Anatomisi’ndeki mahkeme sahnelerini hatırlayın; gerilimin nasıl kurulduğuna dair en iyi örneklerden biridir.) Bir film yalnızca diyalogdan ibaret değildir. Görüntü yönetmeni ışığı ve gölgeyi etkili kullanamıyorsa, Russell Crowe’un oyunculuğu bile etkisiz kalıyor. Mahkeme salonundaki statik çekimler, olayın ruhunu kadraja hapsetmek yerine onu sıradan bir davaya indirgiyor. Filmin ikinci yarısında gelen o meşhur toplama kampı görüntüleri (kemik yığınları, gerçek arşiv kayıtları) seyirciyi sarsıyor, evet. Ama sarsan şey film değil, gerçeğin ta kendisi. Bir yönetmen, kurduğu sinematografik dünyayla etkileyemeyip arşivin şok edici gücüne sığınıyorsa, orada sinemanın kendisi eksik kalmış demektir. Hissedilemeyen Karakterler Psikiyatrist rolündeki Rami Malek’e gelince… Nazi zihninin karanlığına ineceğimiz rehberimiz olması gerekirdi. Ancak onu “hissedemiyoruz.” Karakterin içsel çatışması, yüzünde belirmesi gereken o keşif dehşeti yönetmen tarafından ıskalanmış. Russell Crowe’u ise yalnızca mahkeme salonunda, sınırlı anlarda hissedebiliyoruz. Film bittikten sonra aklıma gelen o meşhur soru şu oldu: Bu film başka bir yönetmenin elinde nasıl bir şeye dönüşürdü? Örneğin… Nolan. (En yakın hissettiğim yönetmen olmasa bile.) Nolan olsaydı, mahkeme salonundaki kulaklıklardan gelen cızırtıyı bile başlı başına bir gerilim unsuruna dönüştürür, zamanı büker ve bizi tarihin o “anlık” stresine hapsederdi. Aynı düşünceyi büyük bir keyifle izlediğim Muhteşem Marty’nin maç sahnesinde de yaşadım. Nolan’ı aramadım değil. Muhtemelen masa tenisi topunun gidiş gelişini IMAX kameralarla, mermi hızında, fizik kurallarını sorgulatan bir görsellikle çekerdi. Maçın son 5 saniyesini, Marty’nin tüm çocukluğunu ve geçmişini hatırladığı 20 dakikalık bir sekansa yayardı. Yine de Muhteşem Marty’yi Timothée Chalamet fazlasıyla ayakta tutuyor. Bu sene Oscar alabileceğini umduğum muhteşem bir oyuncu.

sufle55 2 months ago

İnsan Neyle Yaşar?

Lev Tolstoy

1 Gönderi

Adamın şehirde otuz dairesi vardı.Kiralar her ay tıkır tıkır yatıyordu.Ama yüzü gülmüyordu. “Daire işi bitti,” diyordu. “Kiracıyla uğraşılmaz.” “Toprak asıl yatırımdır.” Telefonu elinden düşmezdi. İlan siteleri, gruplar, kapalı WhatsApp kanalları… Bir gün bir emlakçı aradı. — “Abi,” dedi, sesi alçaktı.…devamıAdamın şehirde otuz dairesi vardı.Kiralar her ay tıkır tıkır yatıyordu.Ama yüzü gülmüyordu. “Daire işi bitti,” diyordu. “Kiracıyla uğraşılmaz.” “Toprak asıl yatırımdır.” Telefonu elinden düşmezdi. İlan siteleri, gruplar, kapalı WhatsApp kanalları… Bir gün bir emlakçı aradı. — “Abi,” dedi, sesi alçaktı. — “İlan falan yok. Üç kardeş var, arsaları büyük. Paraya sıkışıklar. Bunların ihtiyacı var… fırsat bu.” Adamın içi kıpırdadı. Komisyonda ödememek için bir sekilde emlakciyi aradan çıkartıp tek başına gitti. Gerçekten üç kardeşin elinde çok büyük, çok değerli bir arsa vardı. Atadan kalmaydı. Kolay kolay satılmazdı. Kapıyı çaldı: — “Hepsini alıyorum.” Rakam söyledi. Büyük kardeş kaşlarını çattı. — “Bu arsa satılık değil.” Ortanca sustu. Küçük kardeş öne çıktı. — “Olur,” dedi. — “Ama bir şartla.” Adam sordu: — “Nedir?” Küçük kardeş sakindi: — “Şehirdeki bütün dairelerini sat. Parayı peşin getir. Sonra gün doğarken arsaya gir. Yürüyebildiğin yere kadar yürü. Gittiğin son yere kazık çak. Gün batmadan başladığın yere dönersen, işaretlediğin her yer senin. Ama dönemezsen…” Bir an durdu. — “Para bizim.” Adam güldü. — “Bu kadar mı?” Otuz daireyi sattı. Evini boşalttı. Parasını elden getirdi. Ertesi sabah gün ağarırken yürümeye başladı. Önce ölçerek. Sonra açılarak. “Şurası da girsin,” dedi. “Bu cephe çok değerli.” Tam villa sitesi yapılır. Bir noktada kendi kendine mırıldandı: — “Oh… tam enayi arsası.” Bu paraya bunun onda biri alınamaz. Öğlene doğru güneş yakmaya başladı. Ama durmadı. Bir ara geri dönmeyi düşündü. Sonra vazgeçti: — “Bir parça daha…” Güneş eğildi. Toprak büyüdü. Ama mesafe uzadı. Kazığı çakıp panikle geri koşmaya başladı. Kalbi yoruldu patlayacak gibiydi. Nefesi kesildi. Ciğerleri doldu. Kan kusmaya başladı. Bacakları da taş gibi oldu. Güneş batarken son adımı attı. Ama yetişemedi. Yere yığıldı. Hastaneye bile götürmediler. Zaten iş işten geçmişti. Üç kardeş parayı aldı. Adamı, arsada bir köşeye, diğer açgözlülerin yanına kuyuladılar. İki metre. Bir insanın hayatta gerçekten sahip olduğu tek yer buydu. Günümüzde bu tür arazi satın alma hikayeleri e-imza ile gerçekten vardır ve devam etmektedir. Birçok ülkede mezar kalıcı bir mülk değildir; kullanım hakkı süreyle verilir. Almanya, İsviçre, Hollanda ve Fransa’da mezarlar kiralanır; süre dolunca uzatılmazsa mezar kaldırılır, kemikler ortak alanlara alınır ve yer yeniden kullanılır. Japonya gibi alan sıkıntısı olan ülkelerde ise kremasyon yaygındır; “sonsuz mezar” fikri yoktur. Yani dünyada pek çok yerde insanın hayatta “son sahip olduğu yer” bile geçicidir; mezar dahi sistemin bir parçasıdır, mülk değildir. Bu hikâye, Lev Tolstoy’un ünlü anlatısından ilhamla yeniden yorumlanmıştır. Tolstoy’un sorusu 140 yıldır değişmedi: İnsana bir mezar boyu toprak yeter.