(@) - Raf

Kitabın başlığı olan soruya kitabın verdiği cevapla başlayalım: Allah'a inanmadan ahlaklı olmak mümkündür, ama Allahsız ahlak mümkün değildir. Kitap yüz sayfalık uzunca bir makale gibi, önce ünlü ahlak argümanlarından bahsediyor sonra kendi argümanını açıklamasına yardımcı olacak temel kavramları açıklayarak her…devamıKitabın başlığı olan soruya kitabın verdiği cevapla başlayalım: Allah'a inanmadan ahlaklı olmak mümkündür, ama Allahsız ahlak mümkün değildir. Kitap yüz sayfalık uzunca bir makale gibi, önce ünlü ahlak argümanlarından bahsediyor sonra kendi argümanını açıklamasına yardımcı olacak temel kavramları açıklayarak her insanda var olan nesnel ahlaki önermelerin dayanağının tanrı olduğunu savunacak deliller sunuyor. Kitapta geçen temel iki kavramdan bahsedeyim. Bilmemiz gereken önemli bir ayrım da “olgusal” ile “aksiyolojik” önermeler ayrımıdır. “Olgusal önermeler” adının da ima ettiği gibi evrendeki olguları betimler. Bildirme cümlelerini doğru ya da yanlış yapan şeyler olgusal önermelerdir. Mesela “Ahmet kahvaltıda börek yedi” önermesi, olgusal bir önermedir ve bu önermeyi doğru ya da yanlış yapan şey Ahmet isimli kişinin kahvaltıda gerçekten börek yiyip yemediğidir. Yani önerme, dış dünyada var olan cisimler arasındaki ilişkiyi tarif eder. Nitekim olgusal önermelerin doğru olup olmadığını gözlem yaparak anlayabiliriz. Tabi doğruluk değeri gözlem ile belirlenemeyecek olgusal önermeler de mümkündür. Eğer sayılar gibi soyut nesneler ya da cinler gibi doğaüstü varlıklar varsa bunlar gözlemlenemez ancak bunları tarif eden önermeler de olgusal önerme olacaktır. “Aksiyolojik önermeler” ya da diğer bir deyişle “gerek önermeleri” ahlaki ve estetik önermelerdir. Bu önermeler betimlemeden ziyade, kural koyarlar ya da gerekliliklerden bahsederler. Mesela, “Zevk için insan öldürmemeliyiz” önermesi, aksiyolojik bir önermedir. Aksiyolojik önermeler de doğru ya da yanlıştırlar ama farklı olarak, bu önermelerin işaret ettiği bilinçli varlıkların nasıl olması gerektiğini de tarif ederler. Aksiyolojik önermelerin varlığı ortadadır ve genel olarak nesnel bir ahlak anlayışı vardır. Bu var olan ahlaki olgular şüphesiz ki temel yasalardan çıkarsanamaz. Yani suyun 0°C donmaya başlamasından herhangi ahlaki bir olgu çıkarsanamaz. Bu bağlamda argümanımız tümdengelimsel formatta şu şekilde yazılabilir: 1. Nesnel aksiyolojik önermeler varsa bu önermeler ya temel yasalardır ya da temel yasalardan çıkarsanabilirler. (Öncül: Üçüncü halin imkânsızlığı mantık yasası) 2. Eğer Tanrı yoksa temel yasalar doğa yasalarından ibarettir. (Öncül: Doğalcılık tezi) 3. Bütün doğa yasaları olgusaldır. 4. Olgusal önermelerden aksiyolojik önermeler çıkarsanamaz. (Öncül: Hume yasası) Ara Sonuç: Dolayısıyla eğer Tanrı yoksa nesnel aksiyolojik önermeler yoktur. (1, 2, 3, 4’ten çıkan mantıksal sonuç) 5. En az bir tane nesnel aksiyolojik önerme vardır. (Öncül: Ahlaki realizm) Sonuç: Tanrı vardır. (Ara sonuç, 5) Şimdi bir şey anlamadıysanız da kitaptan sonra bu yazının okunması halinde kitabın özeti olduğu anlaşılacaktır. Bu argümandan hariç ahlakın dayanağının tanrı olduğu ya da ahlakın var olmasının tanrının varlığını kanıtlama amacı güden 4 argüman daha sunuluyor. Okunması tavsiye edilir. Çok boyutlu bir kitap, ahlakın evrimsel bir olgu olduğu görüşüne de yer verip bu doğrultuda açıklamalar yapıyor. Buna göre ahlak evrimsel olsa da olmasa da argümanın geçerliliğine zarar vermeyecektir. "Ahlakın, gerçekten de çoğalmayı ve hayatta kalmayı destekleyip desteklemediği de tartışmalı bir konudur. Tecavüzün serbest olduğu bir toplumda, insanların daha hızlı çoğalacağı savunulabilir. Zayıflara yardım etmenin, onlara zarar vermemenin, “güçlüler ayakta kalır” ilkesiyle çeliştiği savunulabilir. Mesela yabancı biri için hayatımızı feda etmemizin hiçbir şekilde bizim ya da genlerimizin hayatta kalmasına faydası olmadığı açıktır. “Tecavüz” ve “zayıflara yardım etmemek” evrimle uyuşmasına rağmen, ahlakla açık bir biçimde çelişmektedir. Bu da ahlakta, evrimsel süreçlerden fazlası olduğunu göstermektedir. Ancak bu sorunları görmezden gelsek bile, söz konusu evrimsel itirazın iki büyük sorunu vardır ki..." Buraya dek okuduğun için teşekkür ederim.

yusuf1 5 years ago

İnsanın Anlam Arayışı

Viktor E. Frankl

105 Gönderi

Spoiler içeriyor V. Frankl'ın yazmış olduğu “İnsanın Anlam Arayışı", 1940 yılında inşa edilen ve çoğunluğunu Yahudilerin oluşturduğu 4 milyondan fazla tutsağın imha edildiği ünlü Nazi Toplama Kampı Auschwitz şartlarını anlatıyor. Yaşadıklarını birer canlı tanık olarak bize sunuyor. Kitabın ilk bölümünde, yazarın toplama…devamıV. Frankl'ın yazmış olduğu “İnsanın Anlam Arayışı", 1940 yılında inşa edilen ve çoğunluğunu Yahudilerin oluşturduğu 4 milyondan fazla tutsağın imha edildiği ünlü Nazi Toplama Kampı Auschwitz şartlarını anlatıyor. Yaşadıklarını birer canlı tanık olarak bize sunuyor. Kitabın ilk bölümünde, yazarın toplama kampında yaşadığı deneyimleri anlatılır. Kamptaki herkesin ailesiyle önceki hayatıyla bağları kopmuştur. Eskiden iyi bir doktor olan yazarın hayatı geride kalmıştır. Herkes bir hayatta kalma savaşı içerisindedir. Herkesin tek varlığı çıplak benliğidir. Çünkü kampa girerken elbiseleri dahi alınmıştır. Kamptaki ağır çalışma koşulları, gardiyanların ve kapoların attığı dayaklar, yetersiz beslenme ve hergün birer birer ölen kamp mahkumları. Bütün bunlar insanda duygu yitimine sebep olmaktadır. Yazar bütün bu koşullar altında Logoterapi'yi keşfetmiş ikinci bölümde de Logoterapi’yi anlatmıştır. Bana göre kitapta anlatılan kamp ortamı mahkumlar için yeni bir varoluştur. Kampa geldikleri andan itibaren her şey geride kalmıştır. Eski hayatları, ilişkileri, yaşanmışlıkları kamp ortamında uzak bir anıdan ibarettir. Çünkü kamptan ne zaman çıkacak? Sağ kalacak mı? Geride bıraktığı hayata dönebilecek mi? Dönse bile bıraktığı hayat yerinde mi? Bu sorular kamptaki biri için cevapsızdır. Bu yüzden hepimizi hayatta tutan, insanlığın başat özelliği olan hayatta kalma içgüdüsü devreye girer. İnsan mevcut şartlara adaptasyon sağlamaya çalışır. Örneğin Kapo'larla(gardiyan) iyi geçinmek, karısını ve onunla geçmiş eski güzel günleri anımsamak, insan içindeki geleceğe dair umut . Bunlar bir çeşit savunmadır. Mevcut şartların yükünü hafifletme eğilimidir. "Geleceğe -kendi geleceğine- inancını yitiren tutuklunun sonu geliyordu. Geleceğe olan inancını yitirince, tinsel (manevi) bağını da yitiriyordu; kendi çöküşüne, ruhsal ve fiziksel çöküşüne göz yumuyordu"

yusuf1 5 years ago

Kürtler

Hasan Cemal

1 Gönderi

Öncelikle bu kitabın içeriği Kürt tarihi ya da kültürü vs değil. Kitap 80li, 90lı yıllardan günümüze ülkenin gündemine oturmuş ve hala üzerinde fikir birliğine varılamayan Kürt sorununu anlatıyor. Kitabın yazarı olan Türk gazeteci Hasan Cemal, bölgeyi gezerek hem TSK'daki üst…devamı

yusuf1 5 years ago

Soğuk Kahve

Ahmet Batman

10 Gönderi

Ortaokul son sınıftayken bir arkadaşım(kız) bana bu kitabı verip okumamı istemişti. Ben de zaten içinde bir sürü boşluk olan bu kitabı bir çırpıda bitirmiştim. Sabah gelip kitabı bitirdiğimi belirtince düşüncelerimi sordu. Ben de hiç acımadan "ne ergen bi kitap bu…devamı

yusuf1 5 years ago

Ara ara denk geldiğim kimselerin okuduğu kitaplara bakıyorum. Neden birçok kimse çocukken okuduğu kitapları eklemiyor o kısma? Tabi bahsettiğim şey Sefiller kitabının çocuklar için kısaltılmış yüz sayfalık versiyonu ya da "Ela lale al" değil. Mesela çoğumuz Ömer Seyfettin'i okumuşuzdur, Muallim…devamı

yusuf1 5 years ago

Fahrenheit 451

Ray Bradbury

199 Gönderi

Bu kitabın Türkçe tercümesini çok önceleri okumuştum. Ingilizcesine başladım ve okuyacakları ilgilendiren önemli bir şey farkettim. Kitabın son tercümesini Dost Körpe adında bir çevirmen yapmış. Daha önce iki kez Türkçe'ye çevrilen bu kitabın son çevirisi açık konuşmak gerekirse berbat. Hiç…devamı

yusuf1 5 years ago

Uzay Yolcuları

Morten Tyldum

132 Gönderi

Spoiler içeriyor Film vasattı bence. Konusuna gelince; başka bir gezegende koloni kurmak amacıyla Dünya'dan ayrılan bir uzay gemisinde kapsüller içinde uyur halde yolcular vardır, yolculardan biri(erkek) vaktinden önce uyanır. Öte gezegene varmaya 90 yıl vardır. 90 yılı yalnız geçirmemek adına kapsüller içindeki…devamı

yusuf1 5 years ago

Dengbejlerim

Mehmed Uzun

2 Gönderi

"Artık dengbêjler ölüyor. Artık zaman, dengbêjlerin öldüğü bir zaman" Yazar kitabın başında dengbêj kelimesinin tanımını yapıyor. "Deng-, Kürtçe'de ses demektir. -bêj ise 'söyleyen, sese biçim veren' demektir." Dengbêj budur. Tarihteki olayları, aşkı, özlemi, acıyı kederi belli bir makam ile sesle…devamı

yusuf1 5 years ago

Sürü

Zeki Ökten

20 Gönderi

Yılmaz Güney'in hapisteyken senaristliğini yaptığı bu film, sinemanın Türkiye'deki o günkü şartlarına göre değerlendirildiğinde muhteşem bir yapıttır. Bu film de diğer filmleri gibi Türkiye'nin o dönemki acı gerçeklerine parmak basıyor. Tarık Akan ve Tuncel Kurtiz'in oyunculuğunu da ayrıca tebrik etmek…devamı

yusuf1 5 years ago

Körlük

José Saramago

255 Gönderi

Kitabı okurken Kör oldum! Kitap o kadar sarıyor ki, o kadar içine giriyorsunuz ki kitabın; kitabı elinize alır almaz siz de körlük hissini yaşıyorsunuz. Kitabı bırakınca görebildiğinize şaşırıyorsunuz. Vermek istediği mesajı bu kadar güzel ileten ve bu kadar bağlayıcılığı başka…devamı