(@) - Raf

arber 8 months ago

Spoiler içeriyor Filmi, televizyonda rastgele görmem sonucu merak edip izlemeye karar verdim. Bir dönem arabesk sanatçıların yer aldığı ve bazı sahnelerinde şarkılarını söylediği klasik Türk yapımlarından olma özelliği taşıyor. Filmin konusu ilk bakışta ilgi çekiciydi. Türkiye’de bir dönem kanayan bir yara olan…devamıFilmi, televizyonda rastgele görmem sonucu merak edip izlemeye karar verdim. Bir dönem arabesk sanatçıların yer aldığı ve bazı sahnelerinde şarkılarını söylediği klasik Türk yapımlarından olma özelliği taşıyor. Filmin konusu ilk bakışta ilgi çekiciydi. Türkiye’de bir dönem kanayan bir yara olan ağa sistemi. Evet, bu lanet olası sistemde ağa köylülerin her şeyini kontrol eder. Köylüleri iliklerine kadar sömürür, sonra da kendisine biat ettirir. Köylülere yaşamaya yetecek kadar verir ve iyilik yaptığını söyler. Ağa köyde insanları yeterince sömürdükten sonra, “Ben şehre gideyim, biraz da orayı sömüreyim” der. Ancak şehir farklıdır; şehirde kanun, nizam vardır, sömürmek kolay değildir. Ağamız şehirde bir düzen kurar, kıyafetleri değişir, kültürlenir, zenginleşir. Gücüne güç katar ama şehirde rakipler vardır. Bu rakiplerden biriyle baş edemez. Şehirde işler bu şekilde ilerlerken, ağa bizim köylü Orhan’ı çağırmaya karar verir. Orhan, ağası için bir kurbandır, ama kendi gözünde gururlu bir gençtir çünkü ağası onu çağırmıştır ve ona bir görev vermiştir. Rakip olarak gördüğü kişiyi öldürüp, ortadan kaldırmak. Orhan saf, masum ve cahil bir kalbe sahiptir; yine de insan öldürmeyi hemen beceremez. Her defasında öldürmeye niyetlendiğinde, ağasının rakibinin ne kadar iyi bir insan olduğunu görür. Yanlış bir şey olduğunu sezer, ama ağasının adamı Orhan’ı işlemeye devam eder ve bu adamın, ağası için kötü olduğunu anlatmaya çalışır. Ağası Orhan için her şeydir. Ve sonunda Orhan, soğuk silahı ateşler. Şimdi buraya kadar her şey tamam diyorsunuz, ama bundan sonra Yeşilçam klişeleri devreye giriyor. Orhan, cezaevinde okuyup öğrenmiş ve cahilliğini yenmiştir. Bir adamın hayatını kurtarır ve sonrasında o adamın himayesinde zenginleşir. Vurduğu adam ölmemiştir ve adamın küçük kızı büyümüştür. Maddi olarak sıkıntı çektikleri bir zamanda, Orhan bir kahraman gibi yardıma koşar. Adam Orhan’ı tanımaz, kaybettiklerini Orhan geri alır ve kızına aşık olur, onunla evlenmek ister. Orhan, ağasından intikam almaya çalışır, ama ağada Orhan gibi birçok maraba vardır. Biri gider, diğeri gelir ve Orhan için yeni bir kurban bulunur. Sonunda Orhan ölür. Altyapı olarak çok sağlam bir zemine sahip olsa da film çok kopuk kopuktu. İki büyük usta için izlenir.

arber 9 months ago

Sivrisinekler Kralı

Mahmut Yesari

2 Gönderi

Okuduğum bu eser, yazar ile tanışma kitabım oldu. İlk olarak dikkatimi çeken şey ise yazarın soyadıydı. Hayatını araştırdığımda, “Yesari” soyadının, sol eliyle yazdığı için solak anlamında kullanıldığını ve dedesinden kendisine geçtiğini öğrendim. Bununla birlikte yazarın hayatına daha yakından bakacak olursak,…devamıOkuduğum bu eser, yazar ile tanışma kitabım oldu. İlk olarak dikkatimi çeken şey ise yazarın soyadıydı. Hayatını araştırdığımda, “Yesari” soyadının, sol eliyle yazdığı için solak anlamında kullanıldığını ve dedesinden kendisine geçtiğini öğrendim. Bununla birlikte yazarın hayatına daha yakından bakacak olursak, kendisi 1895 yılında İstanbul’da doğmuştur. Lise öğrenimini İstanbul'da tamamlamıştır. Resim öğrenimi için Avrupa'ya gideceği sırada 1. Dünya Savaşı çıkınca, sanat okuluna gitmiş ve okul bitmeden askere alınıp Anafartalar Cephesinde görev yapmıştır. Savaştan döndükten sonra sanat hayatina karikatür ile başlayıp daha sonrasında oyun yazarlığına yönelmiştir. Oyunlarının çoğu Darülbedayi(Konservatuar) tarafından sahnelenmiştir. Oyun yazarlığından sonra roman ve hikaye türlerinde eserler vermeye başlamıştır. 1927'de yayımlanan "Çulluk" romanı, kimilerine göre ilk işçi romanı olarak kabul edilmiştir. Romanları ve hikayeleri dışında, tiyatro uyarlamaları yapmış ve film senaryoları yazmıştır. Yapıtlarından Bağrı Yanık Ömer de edebiyatımızın ilk çocuk romanı olarak bilinmektedir. Mahmut Yesari, 16 Ağustos 1945 tarihinde verem hastalığından 54 yaşında ölmüştür.(Büyük Kayıp) Lacivert Klasiklerden çıkan 'Sivrisinekler Kralı' bir çırpıda okunan, içinde 11 tane kısa hikaye barındıran, sade anlatımıyla öne çıkan bir kitaptır. Kitaptan hareketle yazarın edebiyat anlayışına baktığımda, tek kelimeyle gerçekçilik görüyorum. Ele aldığı konular gündelik hayattan seçilmiş, karakterleri ise toplumun içinden halktan insanlardır. Kullandığı dil son derece sade, anlaşılır ve her kesime hitap edecek niteliktedir. Yaptığı gözlemler çok isabetlidir. Yazarın edebiyat anlayışında “sanat toplum içindir” düşüncesi belirgin bir şekilde kendini göstermektedir. Nitekim bu sayede, edebiyat dünyasında uzun yıllar ‘halk romancısı’ olarak tanınmıştır. Geç keşfettiğim yazarlardan biri oldu. Özellikle Çulluk başta olmak üzere, diğer kitaplarına da kesinlikle bakacağım.

arber 9 months ago

Üç Nasihat

Ömer Seyfettin

2 Gönderi

Ömer Seyfettin ismini duyduğumda, zihnim beni hemen çocukluğuma götürüyor. Okuduğum ve bugün yalnızca parça parça hatırladığım hikayeleri gözümün önünde canlanıyor ve istemsizce gülümsüyorum. Hikayelerinde kullandığı dil son derece sade ve herkesin rahatlıkla anlayabileceği bir anlatımı var. Bunun yanında eserlerinde millet,…devamı

arber 9 months ago

Yirminci Yüzyılda Paris

Jules Verne

1 Gönderi

Gelişim, ilerleme ve teknoloji… İnsanların bu üç kelime ışığında ilerlemeye devam etmesi kaçınılmaz bir gerçektir. Bu ilerlemenin önüne geçilmesi imkânsızdır. Sanatın, edebiyatın ve duygusal değerlerin tamamen rafa kaldırıldığı bir şehir… Evet, Jules Verne 20. Yüzyılda Paris’te bunun portresini biz okurlara…devamı

arber 9 months ago

Yaban Çilekleri

Ingmar Bergman

25 Gönderi

''İnsan, ancak ölümle yüzleştiğinde gerçekten yaşamaya başlar.'' Bir yolculuğa çıkacağınızı hayal edin. Ancak bu yolculuk, sizi bir başka yere değil vicdanınızın, belleğinizin ve yıllarca bastırdığınız duyguların içine götürsün. Geri dönüşü olmayan bu içsel seyahat, hayatınızın en çarpıcı duraklarında sizi durmaya,…devamı''İnsan, ancak ölümle yüzleştiğinde gerçekten yaşamaya başlar.'' Bir yolculuğa çıkacağınızı hayal edin. Ancak bu yolculuk, sizi bir başka yere değil vicdanınızın, belleğinizin ve yıllarca bastırdığınız duyguların içine götürsün. Geri dönüşü olmayan bu içsel seyahat, hayatınızın en çarpıcı duraklarında sizi durmaya, bakmaya ve hesap vermeye zorlasın. Ingmar Bergman'ın Yaban Çilekleri filmi bu yolculuğun tam olarak karşılığıdır. Film, yaşlı ve saygın bir profesör olan Isak Borg’un, kendisine verilecek onur ödülünü almak için çıktığı yolculuğu konu alır. Bu yolculuk sırasında Isak, rüyalar, anılar ve karşılaştığı insanlar aracılığıyla geçmişini, yaptığı hataları ve pişmanlıklarını sorgulamaya başlar. Yolculuğuna çıkmadan önce gördüğü kabus sahnesi içinde bolca anlam barındıran göndermeler içerir. Akrebi ve yelkovanı olmayan saatler, boş sokaklar ve Isak’ın kendi cesediyle karşılaşması, zamanın anlamını yitirdiği ve ölüm fikrinin kaçınılmaz olduğu bir dünyayı temsil eder. Toplumda belirli bir noktaya gelmiş olan İsak karakteri, saygındır ve ahlaklıdır. Dışşsal başarıları elde etmesine karşın içsel olgunluklardan yoksundur. Kötülük yapmayan bir insan olmasına rağmen onun en büyük sorunu sevgiyi ihmal etmesidir. İnsanlara karşı yargılayıcı ve soğuktur. Filme adını veren “yaban çilekleri” Isak’ın çocukluğunu ve ilk aşkını içeren hayat dönemini simgeler. Yolculuk sırasında karşılaşılan insanlar, İsak'ın farklı hayatlara sahip olabileceğine dair göndermelerdir. Gençler, onun yaşamadığı coşkuyu ve açıklığı temsil ederken sürekli kavga eden evli çift, sevgisizliğin nasıl nefrete dönüştüğünü gösterir. Oğlu ve geliniyle olan ilişki ise, duygusal soğukluğun kuşaktan kuşağa aktarıldığını ortaya koyar. Oğlu da tam olarak Isak gibidir. Filmde yaşlılık ve ölüm kavramları ön planda tutulsa da asıl mesele, geç kalmışlık duygusuyla yapılan bir yüzleşmedir. İnsan, belli bir noktadan sonra farkına varsa bile, geçmişte verilmemiş kararları telafi edemez. Geriye çoğu zaman yalnızca pişmanlık kalır. Zamanında yaşanmayan duygular ve ertelenen seçimler, daha sonra aynı mutluluğu sağlamaz. Bu yüzleşme anında Tanrı sessizdir ve insanı yargılayan tek şey kendi vicdanıdır. Geçen zaman içinde bunun farkına varmasa da insan, yavaş yavaş kendi ruhunun yabancısı haline gelir.

arber 9 months ago

Matmazel Noraliya'nın Koltuğu

Peyami Safa

7 Gönderi

İnsan ruhu mu, dediniz. Evet doğru eserdesiniz. Matmazel Noraliya’nın Koltuğu, Peyami Safa tarafından yazılan ve insan ruhunu merkezine alan mükemmel bir eserdir. İçeriğinde felsefe, psikoloji ve metafizik gibi kavramlar ustaca kullanılmıştır. Roman, tıp eğitimini yarıda bırakıp felsefeye yönelen Ferid’in iç…devamı

arber 9 months ago

Hacı Murat

Lev Nikolayeviç Tolstoy

15 Gönderi

Anlatı yazarın Kafkas topraklarında gezerken gördüğü ezilmiş devedikeni ile duyduğu ve tanık olduğu bir öykü ile başlıyor. Bu sahne, romanın ana karakteri olan Hacı Murat’ın kaderinin simgesel bir yansımasıdır. Devedikeni, her şeye rağmen ayakta kalmaya çalışan ama sonunda ezilen bir…devamıAnlatı yazarın Kafkas topraklarında gezerken gördüğü ezilmiş devedikeni ile duyduğu ve tanık olduğu bir öykü ile başlıyor. Bu sahne, romanın ana karakteri olan Hacı Murat’ın kaderinin simgesel bir yansımasıdır. Devedikeni, her şeye rağmen ayakta kalmaya çalışan ama sonunda ezilen bir direnişi temsil eder. Kitaba adını veren Hacı Murat, 19. yüzyılda Kafkasya’da Rus İmparatorluğu’na karşı verilen direnişin en önemli isimlerinden birisidir. Kendisi de Rus olan yazar, Hacı Murat'ın hayatını anlatırken taraf tutmadan, oldukça nesnel bir dil kullanmıştır. Kitap boyunca ana karakterimiz olan Hacı Murat ne tamamen yüceltilir ne de seytanlaştırılır, onun cesareti kadar kararsızlıkları, çıkarları ve insani zaafları da açıkça gösterilir. Bu kitabı klasik kahraman anlatılarından ayırır. Roman boyunca Kafkas halkının Rus ordusu karşısında yaşadığı zulüm ve yıkım çarpıcı sahnelerle aktarılır. Köylerin yakılması, masum insanların öldürülmesi ve savaşın sıradan insanlar üzerindeki etkileri, okuyucuya savaşın romantik değil yıkıcı bir olgu olduğunu hissettirir. Tolstoy, Rus askerlerini de tek boyutlu karakterler olarak sunmaz. Onların içki, kumar ve disiplinsizlik içindeki yaşamlarını anlatarak, imparatorluk düzeninin ahlaki çöküşünü gözler önüne serer. Eserde dönemin önemli tarihi figürlerinden Şeyh Şamil ve Çar I. Nikolay da yer alır. Şeyh Şamil, inancı ve liderliğiyle güçlü bir figür olarak çizilse de mutlak bir doğruluk sembolü değildir. Çar I. Nikolay ise kibirli, sert ve iktidar sarhoşu bir yönetici olarak tasvir edilir. Tolstoy iki figürü de eleştirerek, gücün insanları ne kadar yozlaştırabileceğini gösterir. Dikkat çeken noktalardan bir diğeri, yazar savaşın doğrudan ya da dolaylı olarak etkilediği pek çok yan karakterin hayatına değinir. Bu anlatım tekniği, savaşın yalnızca cephede değil, toplumun her kesiminde yarattığı travmayı gözler önüne serer. Sonuç olarak; Savaşın anlamsızlığı ve insanların çaresizliği...

arber 9 months ago

Üç Kız Kardeş

Anton Çehov

7 Gönderi

Spoiler içeriyor Anton Çehov’un Üç Kız Kardeş adlı eseri, taşrada yaşayan üç kız kardeşin Moskova’ya dönme umutları etrafında şekillenen, dört perdelik bir oyundur. Ancak bu umut, hareketten çok bekleyişle, eylemden çok özlemle beslenir. Olaylar, kız kardeşlerin evinde, askeri çevreden gelen misafirler etrafında…devamı

arber 9 months ago

Hayvan Çiftliği

George Orwell

376 Gönderi

İnsanların kurdukları düzene ve uyguladıkları zulme isyan eden çiftlik hayvanlarının, yönetimi ele geçirip insanları çiftlikten kovmalarıyla başlayan Hayvan Çiftliği, distopik olduğu kadar politik bir alegoridir. George Orwell, bu kısa romanda iktidar, devrim ve yozlaşma kavramlarını son derece sade bir anlatımla…devamıİnsanların kurdukları düzene ve uyguladıkları zulme isyan eden çiftlik hayvanlarının, yönetimi ele geçirip insanları çiftlikten kovmalarıyla başlayan Hayvan Çiftliği, distopik olduğu kadar politik bir alegoridir. George Orwell, bu kısa romanda iktidar, devrim ve yozlaşma kavramlarını son derece sade bir anlatımla gözler önüne serer. Koca Reis adı verilen lider domuz, eşitlik, hak ve adalet gibi kavramları kullanarak hayvanları ortak bir doktrin altında toplar. Ortak düşman her zaman insandır. Koca Reis’in ölümüyle birlikte fikirleri animalizm adı altında sistemleştirilir. Ancak asıl kırılma noktası, devrimden sonraki süreçte yaşanır. Yönetimi ele geçiren domuzlar, zamanla devrimin ideallerinden uzaklaşır ve iktidarı kendi çıkarları doğrultusunda kullanmaya başlar. Başlangıçta herkesin eşit olduğu iddia edilirken, süreç ilerledikçe eşitliğin yalnızca bir söylemden ibaret olduğu ortaya çıkar. Zeki ve kurnaz olan domuzlar, eski idealleri sadece diğer hayvanları motive etmek ve kontrol altında tutmak için kullanır. Kendilerine her türlü ayrıcalığı tanırken, diğer hayvanlar giderek daha fazla çalışmaya zorlanır. Eninde sonunda nefret ettikleri insanlara benzemeye başlamaları, romanın en çarpıcı ironisidir. Kitabı okurken, bir devrimci ruh etrafında toplanıp sisteme ve haksızlıklara karşı “artık yeter” diyen insanların mücadelesi canlanır gözünüzde. Ancak devrimden sonraki süreçte, fikir ayrılıkları baş gösterir. Güçlü olanın zayıf olanı sindirdiği, siyasetin bir manipülasyon aracına dönüştüğü bir düzen kurulur. Yapılan tüm yanlışlar ve hatalar, ortada olmayan ya da ölmüş bir figüre yüklenerek meşrulaştırılır. Bu durum, iktidarın sorumluluktan nasıl kaçtığını ve gerçeği nasıl yeniden yazdığını acı bir biçimde gösterir. Her zaman olduğu gibi, çalışan kesim başkalarının refahı için emek verirken, bu sömürü mutluluk ve özgürlük söylemleriyle süslenir. Hayvan Çiftliği, bu yönüyle yalnızca belirli bir tarihsel dönemi değil, iktidarın doğasını, insan zaaflarını ve gücün yozlaştırıcı etkisini anlatan evrensel bir metne dönüşür.

arber 9 months ago

Cimri

Molière

39 Gönderi

Uzun zamandır teatral tarzda bir eser okumuyordum. Bu beş perdelik oyun adeta ilaç gibi geldi diyebilirim. Konu, adından da anlaşılacağı üzere cimrilik üzerine kuruludur. Kitabın başında, Moliere’in kısa bir hayat öyküsü ve esere dair genel bir tanıtım yazısı yer alır.…devamı