(@) - Raf

(Biraz erken paylaştım) İnsanlık tarihine bakınca kendimizi dünyanın merkezinde sanmayı seviyoruz. Gezegen sanki bizim için hazırlanmış gibi davranıyoruz. Gerçek biraz farklı. Biz sahneye çok geç çıkan bir türüz. Bizden milyonlarca yıl önce dünyaya hâkim olan canlılar vardı: Dinozorlar. Dinozorların hikâyesi…devamı(Biraz erken paylaştım) İnsanlık tarihine bakınca kendimizi dünyanın merkezinde sanmayı seviyoruz. Gezegen sanki bizim için hazırlanmış gibi davranıyoruz. Gerçek biraz farklı. Biz sahneye çok geç çıkan bir türüz. Bizden milyonlarca yıl önce dünyaya hâkim olan canlılar vardı: Dinozorlar. Dinozorların hikâyesi yaklaşık 230 milyon yıl önce başladı. Bu dönem Triyas Dönemi olarak bilinir. O zamanlar dünya bugünkünden çok farklıydı. Kıtaların büyük kısmı Pangea adlı dev bir kara parçası hâlindeydi. İklim daha sıcak ve kuruydu, gezegende sürüngen türleri hızla çeşitleniyordu. İlk dinozorlar aslında sandığın kadar dev değildi. Çoğu tavuk veya köpek büyüklüğünde küçük avcılardı. Erken türlerden biri Eoraptor olarak bilinir. Bu canlılar iki ayak üzerinde koşabilen çevik hayvanlardı ve zamanla farklı ortamlara uyum sağlayarak çeşitlenmeye başladılar. Dinozorların gerçekten yükselişe geçtiği dönem ise Jura Dönemi oldu. Bu dönemde iklim daha nemli hale geldi, ormanlar genişledi ve dinozorlar devasa boyutlara ulaşmaya başladı. Uzun boyunlu otçullar ve büyük yırtıcılar ortaya çıktı. İnsanların en çok tanıdığı türlerden biri olan Tyrannosaurus rex biraz daha sonra, Kretase Dönemi sırasında yaşamış güçlü bir avcıydı. Yaklaşık 160 milyon yıl boyunca dinozorlar dünyadaki baskın kara hayvanlarıydı. Bu süre insanlık tarihinden inanılmaz derecede daha uzun. O dönemde memeliler de vardı ama çoğu küçük, gece yaşayan ve dinozorların gölgesinde kalan canlılardı. Sonra yaklaşık 66 milyon yıl önce bir şey oldu ve gezegenin tarihi bir anda değişti. Dinozorların büyük kısmı bir anda yok oldu. Bu olay bilimde Kretase-Paleojen yok oluşu olarak bilinir. Bu yok oluş için birkaç teori var ama en güçlü teori asteroit çarpmasıdır. Bilim insanları Meksika’da bulunan Chicxulub Krateri adlı dev kraterin yaklaşık 10 kilometre genişliğinde bir göktaşı tarafından oluştuğunu keşfetti. Bu çarpışma o kadar güçlüydü ki atmosfere dev miktarda toz ve gaz yayıldı. Güneş ışığı uzun süre dünyaya ulaşamadı, bitkiler öldü ve besin zinciri çökmeye başladı. Bazı bilim insanları ise tek sebebin asteroit olmayabileceğini düşünüyor. Aynı dönemde Hindistan’da gerçekleşen dev volkanik patlamalar, yani Deccan Traps Volkanizması, atmosferi büyük ölçüde değiştirmiş olabilir. Bu patlamalar milyonlarca yıl boyunca lav püskürtmüş ve iklimi ciddi şekilde etkilemiş olabilir. Bir diğer teori ise iklim değişimleri ve deniz seviyelerindeki büyük değişikliklerin ekosistemleri zaten zayıflatmış olmasıdır. Yani bazı bilim insanlarına göre asteroit son darbeyi vurmuş olabilir. Ama işin ironik tarafı şu: Dinozorlar tamamen yok olmadı. Bugün gökyüzünde uçan kuşlar aslında dinozorların yaşayan torunlarıdır. Modern kuşların kökeni küçük tüylü dinozorlara dayanır. Yani teknik olarak bakarsak dinozorlar hâlâ dünyada var, sadece şekil değiştirmiş durumdalar. Sonuç olarak dinozorların tarihi milyonlarca yıl süren bir yükseliş ve ani bir çöküş hikâyesi. Küçük sürüngenlerden devasa canlılara dönüşen bir evrim süreci ve sonunda gezegen çapında bir felaket. İnsanlar bazen dünyanın kalıcı sahipleri olduklarını düşünüyor. Dinozorların hikâyesi ise gezegenin aslında kimseye ait olmadığını oldukça net gösteriyor. Dünya sahnesi sürekli değişiyor ve her türün zamanı bir gün sona eriyor. Bizimki de dahil. Neşeli düşünce değil, ama jeoloji romantizm sevmez.

aurelyn_vyre 7 months ago

Evdeki kimseyi uyku tutmuyo tezgah lan bu

aurelyn_vyre 8 months ago

Bu bayram herkes benim sekerim olsun gelecek bayram da siz bana kurban olun tm.(saka)

aurelyn_vyre 8 months ago

İnsanlar bazen doğanın ne kadar acımasız olabileceğini unutuyor. Sonra bir olay çıkıyor ve herkese küçük bir hatırlatma yapıyor. Dyatlov Geçidi Olayı tam olarak böyle bir olay. 1959 yılının kışında, Sovyetler Birliği’nde dokuz kişilik bir üniversite öğrencisi grubu Ural Dağları’nda kış…devamıİnsanlar bazen doğanın ne kadar acımasız olabileceğini unutuyor. Sonra bir olay çıkıyor ve herkese küçük bir hatırlatma yapıyor. Dyatlov Geçidi Olayı tam olarak böyle bir olay. 1959 yılının kışında, Sovyetler Birliği’nde dokuz kişilik bir üniversite öğrencisi grubu Ural Dağları’nda kış yürüyüşü yapmak için yola çıktı. Grubun lideri deneyimli bir dağcı olan Igor Dyatlov idi. Yolculuklarının amacı zorlu bir kayak ve dağ yürüyüşü rotasını tamamlamaktı. Bu tür ekspedisyonlar o dönemde Sovyet üniversite öğrencileri arasında oldukça popülerdi. Grup deneyimsiz değildi. Çoğu kişi daha önce zorlu dağ koşullarında yürüyüş yapmıştı. Grup, Ural Dağları’nda bulunan Ural Dağları bölgesine doğru ilerledi ve birkaç gün boyunca planladıkları rotayı takip etti. Fakat Şubat 1959’da bir noktada her şey aniden ters gitti. Grup son olarak Dyatlov Geçidi olarak bilinen bölgede kamp kurdu. O gece ne olduğu hâlâ kesin olarak bilinmiyor. Olayın en garip kısmı, kurtarma ekipleri birkaç hafta sonra kamp alanına ulaştığında başladı. Çadır bulunmuştu ama çadır içeriden bıçakla kesilmişti. Yani içerideki insanlar panik halinde çadırdan çıkmaya çalışmıştı. Daha da tuhaf olan şey, grubun çoğu kişinin ayakkabısız ve ince kıyafetlerle çadırdan uzaklaşmış olmasıydı. Kış şartlarında bu neredeyse intihar sayılabilecek bir davranış. İzleri takip eden ekipler, kampın yakınındaki bir ormana doğru giden ayak izleri buldu. Birkaç yüz metre ileride iki kişinin cesedi bulundu. Küçük bir ateş yakmaya çalıştıkları anlaşılmıştı. Ama aşırı soğuk nedeniyle donarak hayatlarını kaybetmişlerdi. Daha sonra diğer grup üyeleri de farklı noktalarda bulundu. Bazıları çadıra geri dönmeye çalışırken ölmüştü. Ama olayın gerçekten gizemli hale gelmesine neden olan şey bazı cesetlerde görülen garip yaralanmalardı. Bazı kişilerde ciddi iç yaralanmalar vardı ama dışarıdan büyük bir yara görünmüyordu. Bir kişinin kaburgaları kırılmıştı, bir diğerinin kafatasında ciddi hasar vardı. Hatta bir kişinin dili eksikti. Bu noktada tahminler başladı. İnsanlar boşluk görünce içine teorileri doldurmayı çok sever. Kimi askeri deneylerden şüphelendi, kimi gizli silah testlerinden. Hatta bazı kişiler uzaylılara kadar gitti. İnsanlık bilinmeyeni görünce hemen bilim kurgu moduna geçiyor. Bilimsel açıklamalar ise daha farklı. Araştırmacıların en güçlü teorilerinden biri çığ ihtimali. Küçük bir kar kayması çadırın üzerine doğru gelmiş olabilir. Grup panikleyip hızla çadırı keserek dışarı çıkmış olabilir. Ama kar tamamen çökmemiş olduğu için klasik büyük çığ görüntüsü oluşmamış olabilir. Bir başka teori ise katabatik rüzgâr denen çok güçlü ve ani rüzgârlar. Bu rüzgârlar dağlarda bazen o kadar güçlü olur ki insanları çadırlarını terk etmeye zorlayabilir. Panik içinde dışarı çıkan grup karanlık ve dondurucu soğukta yönlerini kaybetmiş olabilir. 2020 yılında yapılan modern araştırmalar da çığ teorisini destekleyen sonuçlar verdi. Bilgisayar modelleri ve kar hareketi analizleri, küçük ama ölümcül bir kar kaymasının mümkün olduğunu gösterdi. Ama olayın gizemi tamamen ortadan kalkmış değil. Çünkü bulunan bazı detaylar hâlâ tam olarak açıklanamıyor. Mesela bazı kıyafetlerde düşük seviyede radyasyon bulunması gibi küçük ama ilginç ayrıntılar var. Dyatlov geçidi olayı bana insanın doğa karşısında ne kadar kırılgan olduğunu hatırlatıyor. Deneyimli dağcılar, planlı bir rota ve iyi ekipman… Buna rağmen birkaç saat içinde her şey felakete dönüşebiliyor. Bir yandan da insanların bilinmeyen olaylara neden bu kadar ilgi duyduğunu gösteriyor. Çünkü kesin cevap olmadığında hikâye bitmiyor. İnsanlar boşluğu teorilerle doldurmaya devam ediyor. Dyatlov Geçidi olayı da bu yüzden hâlâ konuşuluyor. Koca dağların ortasında, bir kış gecesinde tam olarak ne olduğu sorusu hâlâ tamamen kapanmış bir dosya değil. İnsanlar gizem seviyor. Doğa ise gizem üretmekte hiç zorlanmıyor.

aurelyn_vyre 8 months ago

Tam olarak az önce İlber Ortaylı’nın bugün vefat ettiği haberini gördüm, bana göre bu Türk tarihinin en büyük hocalarından birini kaybettiğimiz anlamına geliyor. Hayatı boyunca tarih bilincini yaymaya çalışan, Osmanlı’dan dünya tarihine kadar geniş bir perspektifle milyonlarca insana geçmişi anlatan…devamı

aurelyn_vyre 8 months ago

Türklerde şamanlık, genellikle günümüzde anlatıldığı gibi gizemli büyüler yapan kişilerle ilgili bir konu değil, eski Türk topluluklarının yaşam biçiminin bir parçasıydı. Orta Asya’da yaşayan eski Türk boylarında inanç sistemi doğayla iç içe gelişmişti ve bu inançların uygulanmasında önemli rol oynayan…devamıTürklerde şamanlık, genellikle günümüzde anlatıldığı gibi gizemli büyüler yapan kişilerle ilgili bir konu değil, eski Türk topluluklarının yaşam biçiminin bir parçasıydı. Orta Asya’da yaşayan eski Türk boylarında inanç sistemi doğayla iç içe gelişmişti ve bu inançların uygulanmasında önemli rol oynayan kişiler şamanlar, yani eski adıyla kamlardı. Şamanlık tek başına bağımsız bir din olarak değil, daha çok eski Türk inanç sisteminin uygulanış biçimi olarak görülür. Bu sistem Türk mitolojisiyle yakından bağlantılıdır çünkü mitolojik evren anlayışı, doğa tasavvuru ve kutsal kabul edilen güçler şaman ritüellerinde yaşatılmıştır. Mitolojide anlatılan gök, yer ve yeraltı gibi evren katmanları yalnızca hikâyelerde kalmamış, törenlerde ve inanışlarda da yer bulmuştur. Bu nedenle şamanlık, Türk mitolojisinin günlük hayat içinde yaşanan yönü gibi düşünülebilir. Şamanlar toplum içinde önemli ama abartıldığı kadar gizemli olmayan kişilerdi. Onlar genellikle gelenekleri iyi bilen, törenleri yöneten ve insanların zor zamanlarında başvurdukları deneyimli kişilerdi. Hastalık durumlarında, mevsim değişimlerinde veya önemli kararlar öncesinde düzenlenen törenlerde şamanlar görev alırdı. Bu törenlerde müzik ve ritim önemliydi; özellikle davul benzeri çalgılar kullanılır, belirli ritimler eşliğinde tören yürütülürdü. Bu ritüeller insanların doğayla uyum içinde yaşadığı bir dönemin kültürel yansımasıydı ve aynı zamanda topluluk içinde birlik duygusunu güçlendirirdi. Şamanlık anlayışı, eski Türklerin evreni canlı ve anlamlı bir bütün olarak görmesiyle bağlantılıydı. Doğa yalnızca yaşanılan bir yer değil, saygı duyulması gereken bir güç olarak kabul edilirdi. İnsanlar gökyüzünü, yeryüzünü ve doğadaki düzeni kutsal bir bütün olarak görürken, şamanlar bu inançları ritüeller aracılığıyla canlı tutan kişilerdi. Bu nedenle şamanlık Türk mitolojisinden ayrı düşünülemez; mitolojik düşünce biçimi şaman uygulamalarında kendini gösterir. Eski Türk toplumlarında şamanlar büyücü olarak değil, daha çok toplumun geleneksel bilgisini taşıyan rehber kişiler olarak görülürdü. Bugün şamanlık hakkında anlatılan pek çok hikâye gerçekte olduğundan daha gizemli bir tablo çizer. Oysa tarihsel olarak bakıldığında şamanlık, doğa ile insan arasındaki ilişkiyi düzenleyen, topluluk yaşamını güçlendiren ve mitolojik dünya görüşünü yaşatan bir gelenekti. Bu yönüyle şamanlık, eski Türk toplumlarının hem inanç sistemini hem de kültürel kimliğini anlamak için önemli bir anahtar sayılır. İnsanlar göğe baktıklarında yalnızca yıldızları değil, kendilerini çevreleyen düzenin bir parçasını gördüklerine inanırdı; şamanlık da bu düzenle uyum içinde yaşama çabasının bir ifadesiydi.

aurelyn_vyre 8 months ago

İnsanlık tarihine bakınca her toplumun kendini anlatmak için bir hikâye uydurduğunu görüyorsun. Kimisi denizden çıkar, kimisi gökten iner, kimisinin atası da bir hayvan olur. Türk kültüründe bu rolü üstlenen hayvan genellikle kurttur. Özellikle Bozkurt anlatısı bu yüzden oldukça önemli kabul…devamıİnsanlık tarihine bakınca her toplumun kendini anlatmak için bir hikâye uydurduğunu görüyorsun. Kimisi denizden çıkar, kimisi gökten iner, kimisinin atası da bir hayvan olur. Türk kültüründe bu rolü üstlenen hayvan genellikle kurttur. Özellikle Bozkurt anlatısı bu yüzden oldukça önemli kabul edilir. Bozkurt efsanesi, eski Türk topluluklarının kökenini ve yeniden doğuşunu anlatan mitolojik bir hikâyedir. En bilinen anlatımlardan birine göre eski Türk boylarından biri büyük bir saldırıya uğrar ve neredeyse tamamen yok edilir. Savaşın ardından yalnızca küçük bir çocuk hayatta kalır. Yaralı halde bulunan bu çocuğu bir dişi kurt bulur ve onu koruyup büyütür. Çocuk kurt sayesinde hayatta kalır ve zamanla büyür. Daha sonra bu çocuktan yeni bir soy ortaya çıkar. Bu nedenle kurt, Türklerin soyunu koruyan ve yeniden doğmasını sağlayan bir varlık olarak görülür. Bu efsanenin farklı versiyonları vardır. Özellikle Orta Asya’da yaşayan eski Türk topluluklarının anlatılarında kurt, yalnızca bir hayvan değil aynı zamanda yol gösterici ve koruyucu bir semboldür. Bazı hikâyelerde kurt insanlara yeni bir yurt bulmaları için rehberlik eder. Göç eden toplulukların önünde giderek onlara yön gösterdiğine inanılır. Bozkurt efsanesinin tarihsel izleri bazı eski kaynaklarda da görülür. Özellikle Orta Asya Türk devletlerinden biri olan Göktürk Kağanlığı dönemine ait anlatılarda kurt sembolü sıkça geçer. Çin kroniklerinde de Türklerin atasıyla ilgili kurt hikâyelerinden söz edildiği yazılıdır. Bu da efsanenin oldukça eski bir geçmişe sahip olduğunu gösterir. Kurt figürü Türk kültüründe genellikle güç, özgürlük ve dayanıklılıkla ilişkilendirilmiştir. Bozkırda yaşayan toplumlar için kurt güçlü ve zeki bir hayvan olarak görülüyordu. Bu yüzden kurt sadece bir efsane figürü değil aynı zamanda kültürel bir sembol haline gelmiştir. Bozkurt efsanesinin bir başka önemli yönü de yeniden doğuş fikridir. Hikâyede yok olmanın eşiğine gelen bir topluluğun yeniden ortaya çıkması anlatılır. Bu nedenle efsane yalnızca bir köken hikâyesi değil, aynı zamanda bir diriliş ve devamlılık anlatısı olarak da yorumlanır. Bugün bu efsane tarihsel bir olay olarak kabul edilmez; daha çok mitolojik ve kültürel bir anlatı olarak değerlendirilir. Ancak yine de Türk kültüründe kurt sembolünün neden bu kadar güçlü olduğunu anlamak için önemli bir hikâye sayılır. Bozkurt efsanesi aslında şunu gösterir: İnsanlar sadece nereden geldiklerini değil, kim olduklarını da anlatan hikâyeler yaratır. Ve bazen bir toplumun kimliğini anlamak için o hikâyelere bakmak gerekir.

aurelyn_vyre 8 months ago

Arkadaşlar ben artik bedavaya bilgi vermicem bana bitane İspanyali ayarlayin ödeselim(saka ciddi saka)

aurelyn_vyre 8 months ago

Elimde 9 tane konu var. Bunlar: •Reina saldırısı •Bozkurt efsanesi •60’lardan 2000’lere Türkiye •Dünya’nın oluşumu •Dinozorlar •Dyatlov Geçidi •Petra Kenti •İpek Yolu •Türklerde Şamanlık Bunlar var. Hangisini paylaşayım?

aurelyn_vyre 8 months ago

İnsanların gizli varlıklara inanma alışkanlığı bitmiyor. Sahneye Reptilian conspiracy theory yani reptilyan teorisi giriyor. Kısaca anlatırsak bu teoriye göre bazı sürüngen benzeri varlıklar insan kılığına girebilir ve dünyadaki siyasi ya da ekonomik güçleri gizlice kontrol eder. Kulağa bilim kurgu gibi…devamıİnsanların gizli varlıklara inanma alışkanlığı bitmiyor. Sahneye Reptilian conspiracy theory yani reptilyan teorisi giriyor. Kısaca anlatırsak bu teoriye göre bazı sürüngen benzeri varlıklar insan kılığına girebilir ve dünyadaki siyasi ya da ekonomik güçleri gizlice kontrol eder. Kulağa bilim kurgu gibi geliyor çünkü… zaten büyük ölçüde öyle. Reptilyan fikrinin kökeni aslında oldukça eskiye gider. Antik kültürlerde insan ile hayvan özelliklerini birleştiren varlıklardan söz edilirdi. Örneğin Mezopotamya ve Mısır mitolojilerinde yarı insan yarı hayvan tanrılar bulunur. Bazı teoriler bu anlatıların daha sonra reptilyan fikrinin oluşmasına zemin hazırladığını iddia eder. Ancak modern anlamdaki reptilyan teorisi özellikle 20. yüzyılın sonlarında popülerleşmiştir. Bu teorinin en bilinen savunucularından biri David Icke adlı yazardır. Icke’ye göre sürüngen görünümlü uzaylılar insan formuna girebilir ve dünyadaki bazı güçlü aileler aslında bu varlıkların soyundan gelmektedir. Bilimsel açıdan bakıldığında ise reptilyanların varlığına dair hiçbir kanıt bulunmamaktadır. İnsan biyolojisi ve evrimsel tarih incelendiğinde insanların memeliler sınıfına ait olduğu açıkça görülür. Evrimsel süreçte sürüngenlerle ortak atalar milyonlarca yıl önce yaşamıştır. Bu süreç Evrim Teorisi ile açıklanır. Yani insanların gizlice sürüngen türü bir canlıya dönüşmesi ya da böyle bir türle karışması biyolojik olarak mümkün görünmez. Buna rağmen reptilyan teorisinin popüler olmasının bazı psikolojik nedenleri vardır. İnsan beyni karmaşık olayları basit açıklamalarla anlamlandırmaya eğilimlidir. Büyük siyasi olaylar, ekonomik krizler veya dünya çapındaki değişimler bazen insanlara çok karmaşık görünür. Bu durumda bazı kişiler bu olayların arkasında gizli bir güç olduğunu düşünmeye daha yatkın olur. Sosyoloji ve psikoloji araştırmaları, komplo teorilerinin çoğu zaman belirsizlik ve güvensizlik dönemlerinde daha hızlı yayıldığını göstermektedir. Bilim insanları ayrıca insan beyninin “örüntü arama” eğilimine dikkat çeker. Beyin bazen rastgele olaylar arasında bile bir bağlantı varmış gibi algılayabilir. Bu durum psikolojide Apofeni olarak bilinir. Komplo teorilerinin yayılmasında bu tür zihinsel eğilimlerin etkili olduğu düşünülür. Sonuç olarak reptilyanlar popüler kültürde oldukça ilgi çekici bir fikir olsa da bilimsel olarak desteklenen bir gerçek değildir. Bu kavram daha çok komplo teorileri, bilim kurgu ve internet kültürü içinde yaşamaya devam eder. İnsanların bilinmeyen şeyleri açıklamak için bazen uzaylı sürüngenler icat etmesi garip görünebilir. Ama tarih boyunca insanlar gizemli olaylara fantastik açıklamalar getirmeyi hep sevmiştir. İnsan zihni bazen gerçeklerden çok hikâyeleri tercih eder.