Herkese günaydın. Bugün anlatacağım konu, ‘toplumsal histeri vakaları’ olarak adlandırılıyor. Eğer merak ediyorsanız okumaya devam edebilirsiniz. Bir önceki yazımda Türk inanç ve kültürü hakkında notlarımı paylaşmıştım.(Tekrar belirtmek isterim ki bunlar, benim tuttuğum defterdeki notların yapay zekâ aracılığıyla düzenlenmiş hâlleridir.) -Bir…devamıHerkese günaydın. Bugün anlatacağım konu, ‘toplumsal histeri vakaları’ olarak adlandırılıyor. Eğer merak ediyorsanız okumaya devam edebilirsiniz. Bir önceki yazımda Türk inanç ve kültürü hakkında notlarımı paylaşmıştım.(Tekrar belirtmek isterim ki bunlar, benim tuttuğum defterdeki notların yapay zekâ aracılığıyla düzenlenmiş hâlleridir.)
-Bir insan tek başınayken mantıklı olabilir ama kalabalığın içinde bazen aklını askıya alır. Ve o askıya alınmış akıl, tarihin en karanlık anlarını üretir.
Toplumsal histeri, bir grubun ortak bir korku, panik ya da inanç etrafında kontrolsüz şekilde sürüklenmesi demek. Genelde ortada görünmez bir tehdit vardır. Ama insanlar o tehdidi gerçekmiş gibi yaşamaya başlar.
Bunun en bilinen örneklerinden biri Avrupa’daki cadı avlarıdır. Özellikle 15. ve 17. yüzyıllar arasında binlerce insan “cadı” oldukları iddiasıyla yargılandı ve idam edildi. Bu süreçte yayımlanan Malleus Maleficarum adlı kitap, cadıların nasıl tespit edileceğini anlattığını iddia ediyordu. Kitap, korkuyu sistemleştirdi. Bir söylenti, bir komşu ihbarı, bir çocuğun hastalanması bile yeterliydi.
Sonuç çoğu zaman yakılarak idamdı.
Bu histerinin Amerika’daki en bilinen örneği ise Salem Cadı Mahkemeleri oldu. 1692’de Massachusetts’te birkaç genç kızın “şeytani etkiler altında olduklarını” söylemesiyle başlayan süreç, onlarca insanın yargılanmasına ve 20 kişinin idamına yol açtı. Sonradan bunun bir korku dalgası olduğu kabul edildi. Ama o sırada kimse durup “Bir dakika” demedi. Çünkü korku mantıktan hızlı yayılır.
Toplumsal histeri sadece Orta Çağ’a ait değil. 20. yüzyılda bile benzer örnekler var. Amerika’da 1950’lerde yaşanan McCarthy Dönemi buna örnek. Komünist olmakla suçlanan insanlar sorgulandı, işlerinden edildi, toplumdan dışlandı. Delil çoğu zaman zayıftı.
Ben bu olaylara baktığımda şunu görüyorum: Toplumsal histeri genelde belirsizlik dönemlerinde ortaya çıkıyor. Savaş, salgın, ekonomik kriz, dini gerilim… İnsan bilinmezliğe tahammül edemiyor. Bir suçlu bulmak istiyor. O suçlu bazen “cadı”, bazen “hain”, bazen “öteki” oluyor.
En ürkütücü tarafı şu: O dönemde yaşayan insanlar kendilerini kötü görmüyordu. Aksine doğru olanı yaptıklarını düşünüyorlardı. İşte histerinin tehlikesi burada. İnsanlar kötülüğü, iyilik yaptıklarına inanarak gerçekleştirebiliyor.
Toplumsal histeri bana şunu hatırlatıyor: Akıl bireysel bir şeydir ama korku bulaşıcıdır. Ve kalabalık büyüdükçe, bireysel sorgulama küçülebilir.
Tarih bu yüzden önemli. Çünkü aynı hataların farklı isimlerle tekrar edilmemesi için hafıza gerekir. Yoksa insanlık, zaman değişse bile aynı panik butonuna tekrar tekrar basabilir.
Web yapım aşamasındadır.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
Herkese günaydın. Bugün anlatacağım konu, ‘toplumsal histeri vakaları’ olarak adlandırılıyor. Eğer merak ediyorsanız okumaya devam edebilirsiniz. Bir önceki yazımda Türk inanç ve kültürü hakkında notlarımı paylaşmıştım.(Tekrar belirtmek isterim ki bunlar, benim tuttuğum defterdeki notların yapay zekâ aracılığıyla düzenlenmiş hâlleridir.) -Bir…devamı
Birkaç hafta önce küçük araştırmalar yaptığımı belirtmiştim ve biri araştırmalarımı paylaşmamı istemişti bu da araştırdığım şeylerden birisi eğer Türk mitolojisi ve kültürüne merakınız varsa okumaya devam edebilirsiniz:) (Bizzat kendi tuttuğum defterdeki notlarımı yapay zekaya düzenleterek attım) Eski Türk mitolojisini ve…devamı
Birkaç akşamdır devamlı olarak aklıma gelen bir şey var. Şimdi bu Epstein belgeleri vs. halka sunulduktan sonra insanların kafasında bir soru işareti daha oluştu. O da bu belgelerin insanlara sunulmasının asıl sebebinin ne olduğuydu. Bazı kişilere göre bunun, daha büyük…devamı
Son zamanlarda bir şeyleri araştırmaya o kadar heveslendim ki gerçekten kendimi durduramıyorum zibilyon konu buldum ama daha fazlasını merak ediyorum mesela sizin de böyle gerçekten merak ettiğiniz ne olduğunu nasıl yaşandığını merak ettiğiniz olaylar var mı örnek veriyorum beynin işleyişi…devamı
10 Kasım, benim için sadece bir anma günü değil, aynı zamanda bir vefa ve sorumluluk günüdür. Atatürk’ün yetiştirdiği bir neslin parçası olarak, onun ilke ve inkılaplarına yakışır şekilde yaşamak için elimden gelen her çabayı gösteriyorum. Çünkü o, bir milletin yeniden…devamı
1996 yapımı psikolojik gerilim türünde bir film. Hikâye, genç bir kız olan Nicole’un gizemli ve çekici David ile tanışmasıyla başlıyor. İlk başta masum bir gençlik aşkı gibi görünen ilişki, zamanla takıntıya, kıskançlığa ve şiddete dönüşüyor. Nicole’un babası Steven, kızını korumaya…devamı
Şu öğretmenlerin (bazılarının, genelleme değil) kendilerini bulunmaz Hint kumaşı sanmasını anlamıyorum, daha doğrusu anlayamıyorum. Tamam, öğretmenlik gerçekten iyi bir meslek hatta kimilerine göre kutsaldır belki; fakat seni kendini bu kadar övecek kadar diğerlerinden ayıran şey tam olarak nedir? Üstelik aşırı…devamı
Buradaki hesabım benliğimi gereğinden fazla yansıtıyor. Bu bir yandan korkunç ama bir yandan da çok safe hissettiren bir durum.
Eğer bir gün ölürsem(muhtemelen) A man(girl) will die, but not his ideas.
V for vendetta o kadar uzun süredir taslaktaymış ki yazımın varlığını unutmusum