(@) - Raf

Adolf Loos döneminin oldukça önemli bir ismi. Kendisinden sonra gelen modernist mimarların tamamını etkilemiş ve dönemine göre oldukça progresif düşüncelere sahip. Erken modernizmin kurucusu da denilebilir aslında; süs üzerinden ortaya koyduğu mimari pratik bugün kendi yolunda ilerliyor. Loos ile tanışmam…devamıAdolf Loos döneminin oldukça önemli bir ismi. Kendisinden sonra gelen modernist mimarların tamamını etkilemiş ve dönemine göre oldukça progresif düşüncelere sahip. Erken modernizmin kurucusu da denilebilir aslında; süs üzerinden ortaya koyduğu mimari pratik bugün kendi yolunda ilerliyor. Loos ile tanışmam da bir arayış sonucuydu. Süs ve malzemenin kendi doğasına uygun davranma bugün çağdaş mimari de çeşitli yollar üzerinden kurgulanıyor. Artık "kafamıza göre" davranma çağındayız. Sanırım bugünleri görse kendi dönemine göre daha çok sinirlenirdi Loos. Hoş sadeliği ya da gerçekçiliği diyelim bir mimari pratik olarak ele almak da ilginç. Çünkü bugün pratik denilince akla bir işleyiş metodolojisi geliyor. Ben daha kolektif ve katılımcı üretimden yanayım, hocalarım daha yapısalcı, ondan öncekiler ise modernist. Hoş modernizm bize düşünmenin yolunu açmıştır; bu açıdan belki de kendi kendini yok etmeye de programlıdır. Eğer bilgi kapalı uçlu hale gelmez de (ki günümüzde bilgiye ulaşımın yanında bilgiyi ulaştırmak da çok kolay artık, bu yüzden bilginin kapalılaşması ancak bir imtiyaz güdüsüyle mümkün olabilir sanırım) kendini anlatabilir bir şekle girerse tabi ki kendi kendini yok eder. Yoksa post modenizm, dekonstrükvizm göbekten bağlıdır Loos ve onun yolundan gidenlerin felsefesine. Sadece Loos un öngöremediği bir konvasyonel üretim problemi var: endüstriyelleşme. Bu seri üretim kültürünün yarattığı enflasyon bugün Toki olarak yansıdı bize. Konut özelinde konuşursak modernizmin öngördüğü bir makine veya formüllerden ibaret tipolojiler art niyetli kullanıma son derece açık. Tabi bu hükümet ve toplumların elinde olan bir şey; ha bunu engelleme adına bilgiyi sakınmak ya da bir üst dil oluşturmak da aynı şekilde garabettir. Ülkemizde her iki olay da yaşanıyor malesef; konjonktür konut üzerinden spekülasyon yaparken, mimarlar bir üst dille toplumdan kopuyorlar. Kitap Loos un makalelerinin derlenmiş halinden oluşuyor. Genel bir çerçevede size dönem hakkında bilgi verirken modenizmin ardıllarını da görüyorsunuz. Okumaya değer bir metin.

ertugrulerkan 6 years ago

Şeytan

Metin Erksan

3 Gönderi

Kült bir film olan Exorcism in kültleşmiş bir yerel nüshası Şeytan. Vakti zamanında o kadar heyecan duyarak izlemiştim ki oks için denemeye gitmemiştim izlemek için. Evvela Exorcism hakkında bir analiz yapmak istemiyorum. Orada şeytan motifi bence erotik bir biçimde ele…devamıKült bir film olan Exorcism in kültleşmiş bir yerel nüshası Şeytan. Vakti zamanında o kadar heyecan duyarak izlemiştim ki oks için denemeye gitmemiştim izlemek için. Evvela Exorcism hakkında bir analiz yapmak istemiyorum. Orada şeytan motifi bence erotik bir biçimde ele alınmıştı. Her ne kadar film çeşitli antropolojik referanslar yaparak konumunu doğrulamaya çalışsa da freudyan bir okuma ile ilginç şeyler öğrenilebilir. Hayır ben bu versiyon hakkında konuşmak istiyorum. Şeytan; prodüksiyon yetersizliğine kurban giden bir film. Berbat mı? En az The Room kadar berbat. Kurgu baştan sona problemli, uyarlama biçimi yanlış, çeşitli kısaltmalara gidilmeye çalışılmış ama bu filmi daha fiyasko bir hale getirmiş, oyunculuklar, efektler; kısaca bir bütün halinde berbat. Bu yüzden bir kült oluyor zaten. Gelgelelim filmi okumaya çalışsak... Film bekar bir anne ile onun kızıyla açılıyor. Görüyoruz ki bir iktidar figürü yok. Daha sonra anne tavan arasında bir çubuk fark ediyor ve çalışanına bu nedir diyor, hatta çalışan da garip bir tepki vererek fazla kurcalama demeye getiriyor. Bu penis yani iktidar nesnesinin alegorisi. Artık evde kadınların üstünde hakimiyet kurmaya çalışan birilerinin olduğunu anlıyoruz. Anne, kızının değişiminden korkuyor ve görüyoruz ki artık şeytan tarafından zaptedilmiş durumda. Burası temptation; baştan çıkartma şeytanının alegorisi. Kız yavaş yavaş cinselliğini fark etmeye başlıyor ve bu dönüşüm dışarıdan şeytani olarak görülüyor. Burada iki ayrı motivasyon var; anne korkuyor çünkü kadınlaşan kızı yüzünden eve bir iktidar figürü hakim olabilir. Araştırmacı korkuyor çünkü karşısındaki cinselliğini yaşamaktan çekinmeyen bir kadın. Hikaye devamında eve bir araştırmacı ve imam geliyor. Araştırmacı toplumsal gelenekler, iman ise din üzerinden kızı azat etmeye çalışıyor. Halbuse bir erkek, kadını, toplumun yargılarının yoluna sokmaya çalışıyorlar. Tüm bu sahneler böyle de okunabilir. Kaldı ki final sahnesinde şeytanın çıkmayacağı, araştırmacının kendini feda etmesi de aynı şekilde bu baştan çıkartmaya teslim olması. Meşhur merdiven; cehenneme iniş; id e dalışı simgeliyor. Hoş bu mesajlar orjinal film için de geçerli. Bizimkini güzel yapan berbat olması. Mesela göbekten mesaj okuma sahnesi bize ait. Göbek de aslında rahim. Yatağın kızı zıplatması, içine şeytan giren kızın 60 yaşında adam gibi konuşması, berbat bir maske, imamın ayakta ölmesi... Başrol hanımefendinin yatak sahnesini anlatışındaki heyecan yeşilçamdır.

ertugrulerkan 6 years ago

Tarkan: Viking Kanı

Mehmet Aslan

3 Gönderi

Çocuk yaşta bana travma yaşatmış film. Millet jawsla deniz fobisi edinir biz viking kanıyla... Çinlilerle ortaklık yapan vikingler gibi eklektizm unsurları içeren film, atanamamış kraken ile insanın fallik korkularına yelken açıyor. Sözkonusu erotik korku bölümleri tecavüzü simgeleyerek; fallik imgelerin yavaş…devamı

ertugrulerkan 6 years ago

Ninni

Chuck Palahniuk

1 Gönderi

Gene Panalhiuk ve gene ilginç bir soru; dil ile insan öldürebilseydik ne olurdu? İlk akla geldiği gibi kaos çıkacağı, yazarın saplantılı biçimde sataştığı post endüstriyel toplumların yok olacağı gibi senaryolar bariz. Kitap bunu biraz daha kurgusal ele alarak, dünyayı değiştirmeye…devamı

ertugrulerkan 6 years ago

Aşkın Metafiziği

Arthur Schopenhauer

20 Gönderi

Kitap klasik 19. Yy pozitivizm etkisinde yazılmış. Yıl 1800 ler, endüstri devrimi, ekonomi politiği kuruluyor, kentler büyük göç altında, paris da hausmann komünü dağıtmış. Romantizm akımı son bulmuş. Monarşinin son bulmasıyla pek çok meslek dünyayı kurtarmak üzere ortaya çıkmıştır. 19…devamıKitap klasik 19. Yy pozitivizm etkisinde yazılmış. Yıl 1800 ler, endüstri devrimi, ekonomi politiği kuruluyor, kentler büyük göç altında, paris da hausmann komünü dağıtmış. Romantizm akımı son bulmuş. Monarşinin son bulmasıyla pek çok meslek dünyayı kurtarmak üzere ortaya çıkmıştır. 19 yy da bu bilim adamları ve mühendisler... (ta ki ikinci dünya savaşına kadar) Schopenhaure un varoluş felsefesi tamamen pesimisttir. Ona göre insan dalgalı bir denizde, ufuğa ulaşmaya çalışır. Ancak kendini gerçekleştirebilen kurtuluşa erer. Aynı felsefesi "aşk" için de geçerli. Süreci kendi dönemine uygun olarak kimyasal bir sürece indirgemiş ve tinsel tarafı yadsımıştır. Ona göre aşk dediğimiz unsur, bizde eksik veya hayalı genetik yapıyı karşı cinste aramaktır. Genetik uyumluluk, aşkın kendi büyüklüğünü de tanımlar. Hatta ilk görüşte aşk dediğimiz şey de bu mevzuya dayanır. Bu teoriyi desteklemek adına günümüzde feromonlardan bahsediliyor vs. Gelgelelim döneminde veya berisinde neler söylenmiş ve bu kitap neden yazıldı. Aşkın tarihi oldukça geriden başlar. Platon a göre aşk, tamamlanmak üzere varolur ve kişiyi bu istence sokar. Burada bir çeşit biyolojik saat mekanizması mevcut. Hegel, aşkı tine yükler; ona göre aşk daha yüce olanı inşa etmek üzere tinin kovalamasıdır; diyaletiğe gierecek bir başka veridir. Spinozaya göre aşk birkaç aşamalıdır; ilk görüşte aşk olamaz, hoşlanma olur ve hoşlanma birkaç yoldan aşka dönüşür. Merak, kişinin bizden nedensiz hoşlanması gibi vs. Marx sevginin emek olduğunu söyler. Freud aşkı, tıpkı Schopenhaur gibi libidoya indirgemiştir. Bir de Marcel Proust vardır, ki inşa ettiği evren (bkz. Kayıp zamanın izinde) daha çok spinozacıdır. 19. Yy a kadar aşk, daha çok tinsel bir ifadeydi. Yani yüce olandı ve genellikle birkaç iç süreçten sonra oluşuyordu. 19. Yy ise artık kentlerin ve dolayısıyla bireylerin önem kazandığı, bilimin ortaçağ geleneklerini dümdüz ettiği bir dönemdir. Walter Benjamin, ilk bakışta aşkın imkansız olacağı için "son bakışta aşk" demiştir mesela. Çünkü artık dünya gözlem ve süreç çağına girmiştir. Bu kitabın ortaya çıkışı da, tıpkı öncülleri gibi insanı anlama üzerine kuruludur. Mevzu da aşktan çok, insanın karar mekanizmalarını açıklamaktır. Çok uzun yazdım parmaklarım yoruldu...

ertugrulerkan 6 years ago

Godard ve Ben

Michel Hazanavicius

3 Gönderi

Şimdi ilk önce, film harika ve açın izleyin. İkinci olarak, ben amansız, 10 ergen kız gücünde Godard hayranıyım. Üçüncü olarak, bu filmdeki Stacy Martin e aşık olmamak için bu filmdekine benzer bir kadına aşık oldum. Sonra da ayrıldık. Film, devrimci…devamı

ertugrulerkan 6 years ago

How to Sell Drugs Online (Fast)

Matthias Murmann

68 Gönderi

Öncelikle orta kalite dizi. Çerezlik niyetine ergen dizisi izleyeyim veya sinefilim diyen açsın izlesin. Dizi hakkında benim ilk aklıma gelen ulan bunun adını Google da aratıyorum kesin CIA in falan radarına girmişimdir. Sonra baktım reddit de her zaman ki gibi…devamı

ertugrulerkan 7 years ago

Erken Kaybedenler

Emrah Serbes

15 Gönderi

Emrah serbes in bir başka underdog övme problemli kitabı. Malesef ülkemizde, alternatif ya da yeraltı denince akla arabesk geliyor. Emrah Serbes de bu işi herhalde en iyi yapanlardan biri. Mesela sinemada da Onur Ünlü iyi yapar bunu. Temelde bir lümpen…devamı

ertugrulerkan 7 years ago

Geliş

Denis Villeneuve

140 Gönderi

Bilim kurguya yaptığı katkı nedeniyle hakkını vereyim. Ama buram buram propaganda ve ırkçılık var filmde. Bu da, sanki önce propaganda filmi çekelim demişler de modası geçtiği için bilim kurgu çekmişler gibi geliyor insana. Spoiler alert... Öncelikle, uzaylıların formu, uzay gemisinin…devamıBilim kurguya yaptığı katkı nedeniyle hakkını vereyim. Ama buram buram propaganda ve ırkçılık var filmde. Bu da, sanki önce propaganda filmi çekelim demişler de modası geçtiği için bilim kurgu çekmişler gibi geliyor insana. Spoiler alert... Öncelikle, uzaylıların formu, uzay gemisinin tasarımı çok hoş. Belli ki ciddi bir konsept çalışması yapılmış. Süzülür biçimde olan bu uzaylılar, bir perdenin arkasından her iletişim kurduklarında gerçek ile projeksiyon arasında gidip gidip geliyorlar. Bunu beğendim. Daha önce Annihilation filminde de belirtmiştim. Artık, hiçbir türün, dümdüz sunulduğu bir anlatı kalmadı. Eğer konvansiyonel üretim değilse, yönetmen ve senaryo, kendi türünün dışında ara kesitler arıyor. Bu film de, bilimkurguyu bir çerçeve, bir yöntem olarak kullanarak ilginç sorular sormuş. Dil nedir? Ya karşımızdaki dile bile ihtiyaç duymuyorsa? Bu form, tıpkı bir program gibi belirli fakat karar alabilir şekilde düşünüyorsa? Dilin kendisi düşünce yapımızı şekillendirir mi? Zaman ile dil bağlantılı mıdır? Evet güzel sorular. Bilmediğim bir şey öğretti film. Ama bu ırkçı ve propaganda yaptığı gerçeğini değiştirmiyor. Beyaz Amerikalı kadın, tüm iyi niyetiyle ve ona güvenen ordusuyla birlikte uzaylıları anlamaya çalışan tek dil bilimci. Ruslar ve günümüzün Rusları olan Çinliler ise barbarlıklarından dolayı çoktan silahları çekmişler. Vay efendim go oynuyorlarmış, o zaman her şey kazanmaya dayalı olurmuş... Altında kocaman bir felsefe yatan oyunun ne olduğunu bile bilmeyen batı, tabi ki savaşmaya hazır. İsterse iki hamlede alaşağı eder. Hem onlar değil mi duvar yapıp milleti ötesine atanlar? Ama önce bir durup dinlemek lazım, medeniyet, pardon batı medeniyeti bunu gerektirir. Bu yüzden beyaz dil bilimci bütün mevzuyu çözüyor, gidip barbar çinlilere akıl veriyor. Böylece dünyalar savaşı falan da çıkmıyor. Aynen kanka, kesin yaşanır bu...

ertugrulerkan 7 years ago

Sahilde Kafka

Haruki Murakami

21 Gönderi

Gene bir başka efsane eser. Şimdi ben murakami ve onun özelinde sahilde kafla hayranı, fanı, wow girl ü falan olduğum için son derece subjektif yorumlar yapabilirim. Defalarca okumalarım sonucunda, kitabın üstüne oturduğu metaforların bir kısmını deşifre edebildim: fakat murakami nin…devamıGene bir başka efsane eser. Şimdi ben murakami ve onun özelinde sahilde kafla hayranı, fanı, wow girl ü falan olduğum için son derece subjektif yorumlar yapabilirim. Defalarca okumalarım sonucunda, kitabın üstüne oturduğu metaforların bir kısmını deşifre edebildim: fakat murakami nin tarzı gereği hikaye açık uçlu. O yüzden, tıpkı kafka gibi, insanın kendini tanıma sürecidir bu kitap. Spoiler alert... Öncelikle ilk 10 sayfada kafka bir lanetten bahsediyor. İlk 50 sayfada bunun oedipus un trajedisi olduğunu anlıyoruz. Ve aynı sayfaların hemen devamında sakura ile saeki karşımıza çıkıyor; kız kardeş ve anne. Burası çok basit bir mantık; söz edilen kendini gerçekleştiren kehanetten ibaret. Kafka, sakura ile saeki yi görür görmez, hemen aklına ablası ile annesi geliyor. Hikaye boyunca onları böyle tanımlıyor, durduk yere bunun konusunu açıyor çünkü. Yani Kafka onları, kız kardeş ve anne yapıyor, böylece kendini şartladığı kehanet gerçekleşmiş oluyor. Yoksa evrenin düzenlediği bir tezgah yok ortada. İlerleyen bölümde kafka, bilinçsiz bir biçimde şanto tapınağında uyanıp, sakura nın evine gidiyor. Ayna da kendisine bakıp, babasına ne kadar benzediğini fark ediyor. Burası lacan ın ayna teorisinin alegorisi. Kafka, arada karga adlı birisiyle konuşuyor; kafka nın anlamı çek dilinde karga zaten. Hoş bu çok bariz, ama önemli. Kafka temel kişilik gelişimini tamamlayamamış. Ayna teorisine göre bebek, yaşamak için annesine ihtiyaç duyduğu için onu vücudunun bir devamı sanır. Tıpkı tek bir organizma gibi. Fakat yavaş yavaş bilincin cinsiyetle tanışması; bebeğin babayı tanımasıyla bir karmaşa içine girer. Bu noktada ayna evresindedir; anne, baba üzerinden cinsel rolleri fark eder, cinsiyetsiz ve kimliksiz olan bilinç form kazanır. Fakat kafka, annesinin çok erken kaçışının travmasını babasına olan nefretle çözümlemeye çalışır. Bu aynı zamanda oedipus teorisinin de çıkış noktası; annesinin erken terki, ayna evresinin sağlıklı gelişimini engellediği için, hala onunla tek bir organizma olduğunu düşünür ve babaya karşı ortak bir nefret doğar. Bu kimlik karmaşasının nesneleşmesi ise karga adlı karakterin ortaya çıkmasıyla gerçekleşir. Kısaca annenin onu terk edişinin nedeni hiç önemli değil, binlerce neden olabilir, yüzlercesinde baba hiç suçlu olmayabilir. Bunu bilmeye gerek yok. Annenin özellikle kız çocuğu seçmesi, haremin ve dolayısıyla iktidarın yitirilişini gösteriyor. İktidar figürü olan baba, yani tanrı, kadınlarını kaybederek güçten düşüyor. Kafka nın kimlik problemlerinin bir diğer sebebi de bu yetersiz tanrı figürü. Gelgelelim nakata ya; çok emin olamasam da muhtemelen nakata ve kafka aynı bilinci paylaşıyorlar. Aynı kişi değiller: sadece tek bir bilinçler. Nakata nın hikayesinde çok açık biçimde ikinci dünya savaşının bir alegorisi var. Tıpkı kafka nın annesinin evi terk etmesinin sebebi gibi, nakata nın ne gördüğünün de önemi yok. Nakata savaş öncesi başarılı bir asker (bkz: asker millet) iken savaş sonrasında akılsızlaşıyor. Yaşamak için iktidar figürü olan vali den yardım alıp, kedilerle konuşuyor. Bu, savaş sonrası yaşanan amerika işgali, kapitalizmin ülkeye girmesi, toplumun yeniden inşasına işaret. Artık değerlerinden kopan bir halk ve bu halkın içinde kalmış eski japonya nın ruhu. Bu yüzden ancak kedilerle konuşuyor, yani görünür toplum tarafından dışlanmışken, onu ancak doğa kabul edebiliyor. Kafka, kimliğini inşa edememiş iken, nakata savaşla birlikte kimliğini kaybetmiş. Gölgesinin daha az koyu olmasının sebebi bu. Haha telefonda yazmak yoruyor. Hikayenin diğer yarısını da sonra eklerim.