Erman (@galgenfrist)

Bu kitabın yazarı Karl Kautsky Karl Marx’ın proletarya diktatörlüğü sözünü Sovyet Rusya’daki Bolşevik iktidardan çok farklı bir şekilde yorumlamaktadır. Kautsky’ye göre proletarya diktatörlüğü tek partinin veya bir kişinin diktatörlüğü değil, aksine proletarya sınıfının çoklu katılımıyla oluşturduğu demokratik parlamenter bir siyasi…devamıBu kitabın yazarı Karl Kautsky Karl Marx’ın proletarya diktatörlüğü sözünü Sovyet Rusya’daki Bolşevik iktidardan çok farklı bir şekilde yorumlamaktadır. Kautsky’ye göre proletarya diktatörlüğü tek partinin veya bir kişinin diktatörlüğü değil, aksine proletarya sınıfının çoklu katılımıyla oluşturduğu demokratik parlamenter bir siyasi sistemin hakimiyetidir. Bu yüzden Bolşevik lider Vladimir İlyiç Lenin Karl Kautsky’i devrimi sulandırmakla ve döneklikle suçlamıştır. Bununla birlikte Karl Kautsky sosyalist bir iktidar devrimci şiddet ve terörle iktidara gelmemeli, böyle bir iktidar üzerine inşa edilen diktatörlükle kurulan sistem düşman kazanır ve ülke iç savaşa gebedir; bu sistem de aynı şekilde yıkılmaya matuftur. Ancak buna karşın Bolşevik Kızıl Ordu lideri Lev Troçki Kautsky’nin bu sözüne karşı “Sosyalizmde şiddet ve terörü inkâr etmek sosyalizmin mezarını kazımaktır.” demektedir. Karl Kautsky proleterya adına devrimci ve jakoben düşünce şeklindeki bir kadroyla yönetilen anti-demokratik bir yönetimi değil seçimle başa gelen bir proletarya sınıfının mücadelesini savunur. Aynı şekilde seçimle başa gelen sosyalist iktidar demokrasinin bir gereği olarak siyasetteki azınlık çevrelerin de varlığına saygı duyarak çoğulculuğun teminatını sağlamalı. Kautsky’ye göre proleterya sınıfının iyiliği için tek partili ve diğer siyasi kadroları dışlayan elit bir kadronun varlığı sosyalizme zarar vermektedir. Kautsky 1871’deki Paris Komünü bile çok çevreli bir sosyalist hareket olduğu için diğer sosyalist hareketleri dışlayan 1917 Bolşevik Devrimi’nden daha demokratik görmektedir. Kautsky bir sosyalist proleter hareketin demokrasi yoluyla bile burjuvazi tarafından ezilme ihtimaline karşın ise proleterya hareketinin daima kendini geliştiren bir hareket olması nedeniyle tekrar demokrasiyle devrim gerçekleştirebilecek bir güçte olacağını dile getirmektedir. Bu yüzden toplumda demokrasi bilinci olduğu müddetçe siyasetin burjuvazinin eline düşmeyeceğini dile getirmektedir. Kautsky bürokratikleşen bir sosyalist kadronun demokrasi yoksunluğu yaşaması durumunda ise üretici çevre ile yöneten bürokratik kadro arasında bir uyumsuzluk ve çatışma meydana getireceğini söylemektedir. Kautksy’nin bu tespiti elbette akla Stalin’in Sovyet Rusya’sını akıllara getirmektedir. Bu yüzden Karl Kautsky ihtilalci ve kadrocu tek partili diktatör yönetiminin zamanla proletarya sınıfından da uzaklaşıp kendi bürokratik oligarşik sistemini yaratacağını söylemektedir. Kautksy kitabın sonunda Sovyet Rusya’nın yıkılma ihtimali karşısında Rusya’nın geleceğinde diktatörlüğün değil demokrasinin olacağını belirtiyor ve Sovyetlerin kurulmasının ardından Sovyetlerde bürokratik bir Stalin Rusya’sının olmasını birçok siyaset bilimci Karl Kautsky’nin bir öngörüsü şeklinde yorumlamaktadır.

galgenfrist 1 day ago

Tanrının Kuraltanımaz Kulları

Ahmet T. Karamustafa

1 Gönderi

Bu kitapta Kalenderilik, Haydarilik ve Camiler gibi birçok derviş ve sufi hareketleri incelenmektedir. Kitapta özellikle Kalenderilik dikkat çekici. Kalenderilik marjinal ve radikal bir sufilik hareketidir. Kalender kelimesi Sanksritçe kökenlidir ve bohem yaşayan, düzen tanımayan anarşist ruhlu kimse demektir. Kalenderi olan…devamı

galgenfrist 6 days ago

El-Münkız Mine'd-Dalal Dalaletten Hidayete

İmam Gazali

2 Gönderi

İmam Gazali bu kitabında insanları dört kısma ayırmıştır. Bunlar: Kelâmcılar, felsefeciler, batınîler ve tasavvufçulardır. İmam Gazali Selçuklu Devleti’nde hakim olan Sünni ekole tasavvuf görüşünü kazandıran kişidir. Hatta İslami tasavvufun kökü Şiiliğe uzanır ve zamanla tasavvufu Sünnilik ile barışık hale getirip…devamıİmam Gazali bu kitabında insanları dört kısma ayırmıştır. Bunlar: Kelâmcılar, felsefeciler, batınîler ve tasavvufçulardır. İmam Gazali Selçuklu Devleti’nde hakim olan Sünni ekole tasavvuf görüşünü kazandıran kişidir. Hatta İslami tasavvufun kökü Şiiliğe uzanır ve zamanla tasavvufu Sünnilik ile barışık hale getirip onu medreseler yoluyla kurumsallaştıran kişi bizzat Gazali’dir. İmam Gazali bu kitabında kelâmda da aradığını bulamayıp huzura kavuşamadığını belirtmektedir. Huzuru medresede değil tasavvufta bulduğunu belirtmektedir. Gazali dönemin Abbasi Devleti hakimiyetinde gizlice yazılan felsefe içerikleri İhvan-ı Safa Risaleleri’ne karşı son derece mesafeli bir duruş sergilemektedir. Bu yüzden de felsefe düşüncesini eleştirerek halkın da “imanını korumak” adına arasının felsefeyle mesafeli olması gerektiğini belirtir. Gazali İbn Sina gibi isimlerin Eski Yunan kaynaklı olarak Aristo, Platon ve Sokrates’ten etkilenmelerini de eleştirir. Zaten İhvan-ı Safa Risaleleri’ne temkinli yaklaşma nedeni de bu metinlerin Eski Yunan felsefesine dair izdüşümler barındırmasıdır. Nitekim birçok oryantalist tarafından Gazali İslam düşüncesinden felsefeyi söküp atması nedeniyle eleştirilir. Gazali’nin Selçuklu medreselerinde önünü açıp düşüncelerinin kurumsallaşmasını sağlayan kişi de elbette Nizamiye medreselerinin kurucusu olan Nizamülmülk adlı Selçuklu veziridir. Gazali tasavvufla çok barışık olmasına rağmen felsefeye temkinli yaklaşmasını şahsen çok da uygun görmemekteyim. Felsefeye ket vurulmasının aklı dondurup statik düşünce düzlemi üreteceğini düşünmekteyim. Diğer yandan Gazali Tolstoy’un narodnikçi anlayışı gibi kendine ve çocuklarına yetecek kadar nafakasını alıp geri kalan bütün malını mülkünü fakirlere dağıtıp onlara bağışlamıştır Ömrünün son 10 yılı uzlet içinde ibadet ve tefekkür ile geçmiştir, Şam’daki Emevi Cami’nde de birçok kez itikâfa girerek kendini Allah’a adamıştır. Budizm’deki nirvana ile Hinduizm’deki mokşa kavramlarına benzeyen İslam tasavvufundaki fenâfillah kavramını da “Fenafillâh makamına yolun sonu denilmiştir. Hakikatte ise fenafillâh yolun ilk basamağıdır. Buradan öncekiler ise, sûfinin girmesi gereken asıl kapı ile dış kapı arasındaki avlu gibidir.” demiştir. Gazali tasavvufu orantısız düzeyde överek tasavvufu insan kalbini masivâdan arındırıp Allah’a ulaşmak için yegâne yol olduğunu belirtmektedir. Hatta Gazali daha da ileri giderek tasavvuf ehli insanlar için "Yalnız, okuyucuların da yararlanması için şu kadarını zikretmem gerekir: Şüphe götürmeyecek şekilde anladım ki, sûfiler (mutasavvıflar) hakikaten Allah yolunu bulan kimselerdir. Gidişatı en güzel olan onlar, yolları en doğru olan yine onlardır. Ahlakları da en güzel ahlaktır. Hatta denilebilir ki, onların yaşayış ve ahlakını değiştirmek ve daha iyisine dönüştürmek için akıllıların akılları, hikmet sahiplerinin hikmetleri ve şeriat ilimlerinin sırlarına aşina âlimlerin ilimleri bir araya getirilse, yine de buna imkân bulamazlar. Çünkü onların zahirî ve bâtınî (dış ve iç) hareket ve sükûnetleri (durgunlukları) tümüyle nübüvvet kandilinin nurundan alınmıştır. Yeryüzünde nübüvvet nurunun ötesinde daha güçlü bir aydınlık kaynağı da yoktur." demektedir.

galgenfrist 1 week ago

Karabibik

Nabizade Nazım

16 Gönderi

Spoiler içeriyor Nabizade Nazım bir Osmanlı aydını ve şehirlisi olarak Antalya’nın Kaş bölgesine askeri bir görev için gitmiştir. Burada Osmanlı devleti tarafından kendisine bölgenin topografyasını ölçmesi görevi verilmiştir. Bununla birlikte Nabizade Nazım Demre yöresinin Beymelek köyü ahalisinin kültürünü yakından gözlemleyerek Antalya’nın Yörük…devamı

galgenfrist 1 week ago

Aydınların İletişim Ortamı Olarak Eski İstanbul Kahvehaneleri

Cem Sökmen

1 Gönderi

Osmanlı-Türk toplumuna kahve Özdemir Paşa aracılığıyla Yemen'den gelmiştir. İstanbul'da kahvehane ilk defa 1550 yılında Tahtakale'de açılmıştır. Tahtakale'de ilk defa hizmete geçen iki tane kahvehane vardı, kahvehanelerin sahipleri Suriyeliydi; biri Halepli Hakem, öteki ise Şamlı Şems. "Ne Şam'ın şekeri ne Arap'ın…devamı

galgenfrist 3 weeks ago

Yatak Odasında Felsefe

Marquis De Sade

7 Gönderi

Bu kitabın yazarı Marquies de Sade libertinist (hazcı, şehvetperest) bir kişiliğe sahiptir. Hatta öyle ki doğanın esinlediği şehvet ve içgüdüyle ilgili her şeyi meşru olarak görmektedir. Buna yasak ve ahlak gibi kavramları insanların icat edip uydurduğunu belirtmektedir. Hatta Sadizm kelimesinin…devamıBu kitabın yazarı Marquies de Sade libertinist (hazcı, şehvetperest) bir kişiliğe sahiptir. Hatta öyle ki doğanın esinlediği şehvet ve içgüdüyle ilgili her şeyi meşru olarak görmektedir. Buna yasak ve ahlak gibi kavramları insanların icat edip uydurduğunu belirtmektedir. Hatta Sadizm kelimesinin kökeni Marquies de Sade’tan gelmektedir. Sade’ta koyu bir felsefi natüralizm gözlemlenmektedir. İnsandaki cinsel içgüdü doğanın bir hediyesiyse bununla ilgili arzuları yerine getirmekteki hiçbir eylem kabahat teşkil edemez ve bu durum doğaya uygunluluk oluşturur. Bu doğaya uygunluluk durumu Stoacı filozof olan Marcus Aurelius’un “Doğaya uygun olan kötü değildir.” sözünü akıllara getirmektedir. Fakat Sade ile Aurelius’un doğaya uygun olmaktaki görüşlerinde keskin farklılıklar bulunmaktadır. Aurelius için doğaya uygun olan ölüm kötü değildir, onun doğaya uygun olma görüşünde akıl ve düzen vardır. Ancak Sade’ın doğaya uygun gördüğü düşüncesinde şehvet, güç ve şiddet vardır. Dolayısıyla Sade şiddeti de olumlayarak yok etmenin bir doğa kanunu olduğunu, doğanın yok ederek kendisini yenilediğini, bununla beraber güçlüyü hakim kılacağını belirtip bu yüzden de aynı zamanda üremeye ve nüfus artışına da karşı tavır ortaya koymaktadır. Bu da bir nevi Hinduizm’deki Trimurti inancındaki yok edici Tanrı olan Şiva’yı hatırlatmaktadır. Aynı şekilde yaratıcı Tanrı Brahma, koruyucu Tanrı Vişnu’dur. Dolayısıyla Sade’a göre yaratıcı güç ise doğada güçlü kalanlardır. Bununla birlikte Sade bu kitabında Hıristiyanlığın ahlakçılığına, cinselliği yadsımasına ve cinsel perhiz içinde olmasına karşı sert tutum geliştirir. Avrupa’daki Hıristiyan ahlakının çileci/asketik tutumuna karşı şiddetli bir nefrete sahiptir. Dünyanın birçok yerindeki asketik ve gnostik ahlakla çelişen bu düşünceleriyle birlikte ücretli fahişeliği de olumlamaktadır. Ücretli fahişeliği olumlaması ise Avrupa’da ilerleyen dönemde gelişen sosyalist ahlak kültürüyle de çelişmektedir. Çünkü bir kadının kendi bedenini cinsel meta olarak satması bir kapitalist sömürü düzeninden ibarettir. Avrupa’da bu duruma birçok marksist feminist karşı çıkmıştır. Kitabı eğer okumak istiyorsanız unutmamalısınız ki bu kitapta pedofili, ensest ve mizofili gibi son derece sakıncalı içerikler mevcuttur. Sade Napolyon Fransası tarafından sapkın düşünceleri nedeniyle hapsedilip akıl hastanesine atılmıştır.

galgenfrist 3 weeks ago

Tavasin

Hallac-ı Mansur

1 Gönderi

Hallac-ı Mansur kendi dönemine göre Balkanlar'daki Bogomillere, Asya'daki Maniheistlere ve Avrupa'daki Katharistlere benzer. Bu yüzden Gnostik bir yapı arzeder düşünceleri. Özellikle Hallac-ı Mansur'ın Nasutilik ve Lâhutilik üzerine binâ ettiği Tanrı’da bütünleşme düşüncesi Hinduizm’deki Brahma ve Atman denklemindeki düşünceyle Mokşa’ya varmanın…devamı

galgenfrist 1 month ago

Tragedyanın Doğuşu

Friedrich Nietzsche

2 Gönderi

Sanat metafiziğinde Dionysosçuluk vardır, Apollonculuk ise daha çok kültür kurucu olarak mitosa yöneliktir. Dionysosçu kişilik yapısı sosyal yaşamın dinamizmine yönelik iken bilime hitap eder ve “Yaşam bilinmeye değer” der, Apolloncu kişilik yapısı ise yaşamın gündelik hengâmesinden kopuk, münzevi bir biçim…devamı

galgenfrist 1 month ago

Kehanet

Richard Donner

10 Gönderi

Spoiler içeriyor Filmde Damien adlı bir çocuk Amerika'nın Londra büyükelçisinin ölen çocuğunun üzerine bebekken evlat edinilir. Ancak Damien aslında Şeytan'ın çocuğu olan bir Deccal'dir. Amacı ise evlat olduğu babasının siyasi gücünü kullanarak gelecekte dünyadaki gücü ele geçirmek ve insanlığa hükmektir. Yani Deccal'in…devamı

galgenfrist 1 month ago

Fransız Diplomatik Belgelerinde Ağrı İsyanı

Müzehher Yamaç

1 Gönderi

Bu kitap 1926-1930 yılları arasında Kürt milliyetçisi Hoybun Cemiyeti’nin Ermenilerin ve Fransızların desteğini alarak Ağrı İsyanı’nı başlatmasını ve Türkiye’nin doğu bölgesinde nasıl bir istikrarsızlık ile terör yarattığını belgeleriyle açıklamaktadır. Bir Kürt milliyetçisi olan ve amacı Türkiye’nin doğusunda Kürt devleti kurmak…devamıBu kitap 1926-1930 yılları arasında Kürt milliyetçisi Hoybun Cemiyeti’nin Ermenilerin ve Fransızların desteğini alarak Ağrı İsyanı’nı başlatmasını ve Türkiye’nin doğu bölgesinde nasıl bir istikrarsızlık ile terör yarattığını belgeleriyle açıklamaktadır. Bir Kürt milliyetçisi olan ve amacı Türkiye’nin doğusunda Kürt devleti kurmak olan Hoybun Cemiyeti’nin kurucularından biri ise Taşnak örgütü mensubu Vanlı bir Ermeni olan Vahan Papazyan’dır. Kitabın sonundaki belgeler kısmında Vahan Papazyan’ın Hoybun Cemiyeti’ne üyelik belgesi de bulunmaktadır. Ağrı İsyanı’nı başlatan kişi bir zamanlar Osmanlı ordusunda asker olan İhsan Nuri’dir. Ağrı İsyanı ile Hoybun Cemiyeti Ağrı, Van, Muş ve Bitlis gibi şehirleri kontrolü altına alarak Ağrı Cumhuriyeti’ni kurmuşlardır. Bununla birlikte Erzurum’a kadar sarkarak vur-kaç taktiği ile birlikte Türk ordusuna saldırılar düzenlemişlerdir. Hoybun Cemiyeti’nin amacı Dersim bölgesine kadar nüfuz ederek Ağrı Cumhuriyeti adlı Kürt devletini kurmaktır. Ancak ne var ki bu isyan başlamadan önce Kürt milliyetçisi Hoybun Cemiyeti ile Ermeni milliyetçisi Taşnak örgütü kendi aralarında anlaşıp anlaşma metnine maddeler koymuşlardır. Buna göre isyan başarıya ulaştıktan sonra Ermenilerle Kürtler kendi yaşadıkları alandaki doğal sınırlara saygı gösterecekti. Doğrusu isyan başarıyla sonuçlansaydı Ermeniler için kutsal kabul edilen ve onlarca Ararat olarak kabul edilen Ağrı Dağı ve çevresini Ermeniler Kürtlere bırakır mıydı o konuda şüpheliyim doğrusu. Nitekim ben Ermenilerin Türklerden 1915 Ermeni Tehciri’nin intikamını almak için Kürtleri kullandığını düşünmekteyim. Zaten Ağrı İsyanı’nın başladığı yer ile Ermenistan stratejik konumdadır ve sınırdaştır. Ağrı Dağı Erivan’a Ağrı şehir merkezinden bile daha yakındır. Erivan şehrinden Ağrı Dağı çok net bir biçimde görünmektedir. Hoybun Cemiyeti’nin mensupları arasında Şeyh Said’in oğlu Mehdi ile kardeşi Ali Rıza da bulunmaktadır. Ağrı İsyanı’na destek için Irak’tan Barzani aşireti mensupları, İran’daki Simko aşireti ve Suriye’deki birçok Kürt aşiret mensupları gelmiştir. İsyanının bastırılmasının son evresi ise 1930’daki Zilan Ayaklanması’dır. Bu isyanın bastırılmasıyla Van’ın Erciş ilçesindeki Zilan Deresi’nde Cumhuriyet gazetesine göre 15 bin isyancı bozguna uğratılıp öldürülmüştür. Ermeni kaynakları ise bunu 5 bin olarak aktarmaktadır. Hoybun Cemiyeti’nin raporuna göre Ağrı İsyanı’nda 4 binden fazla Türk askeri öldürülmüştür. Ermeni kaynakları ise 2500 demektedir. İsyan Türk ordusu tarafından bastırılmadan önce Ankara hükümeti isyancılara birçok kez mektup yollayarak haklarında genel affın çıktığını ve silah bırakmaları gerektiğini dile getirse de isyancılar af talebini de kabul etmeyip isyanlarını sürdürdüler ve isyan kanlı bir şekilde bastırılmıştır. Daha sonra Hoybun Cemiyeti kendilerini finanse eden Ermeni Taşnak örgütünün de maddi destek sağlamaması üzerine 1935 yılında dağılarak tarihe karışmıştır.