(@) - Raf

En sevdiğim 10 Rammstein şarkısı 1- Ohne dich 2- Sehnsucht 3- Sonne 4- Du Hast 5- Wollt ihr das Bett in Flammen Sehen 6- Mein Herz Brennt 7- Mann gegen Mann 8- Asche zu Asche 9- Engel 10- Deutschland İngilizler'den…devamıEn sevdiğim 10 Rammstein şarkısı 1- Ohne dich 2- Sehnsucht 3- Sonne 4- Du Hast 5- Wollt ihr das Bett in Flammen Sehen 6- Mein Herz Brennt 7- Mann gegen Mann 8- Asche zu Asche 9- Engel 10- Deutschland İngilizler'den sonra gördüğüm en büyük ekol tartışmasız Alman'lardır. Özellikle rock ve metal türünde öyle işler yapmışlardır ki büyük saygıyı hak ediyorlar. Rammstein her ne kadar çok dinleniyor olsa da, maalesef bizim ülkede hakkı verilmiyor. Popüler birkaç parçası dışında kimse detaylı dinlemiyor. Malum 2010'daki konserleri sonrası grup -her ne kadar resmi bir açıklama yapmamış olsalar da- bir daha gelmedi. Bence ülke olarak dinleme kültürümüzü fena kaybettik ve gördüğüm kadarıyla popüleritesi olan eserler seviliyor. Üzücü. Rammstein'ı uzun uzun anlatmak isterdim ama çok uzatmayacağım malum pek okuyan olmuyor. Sadece şunları bilseniz yeter; - Grup kurulduğundan bu yana üyesi hep aynı kalmıştır. - Ritmik rifleri tercihi ediyorlar (o yüzden hiçbir parçasında enstrüman -özellikle gitar- solosu bulunmaz). - konserlerin izleyenler bilir. Gösteri şovunu (dildo örneği) önem verirler, tabi bu müziğin kalitesini düşürmüyor. - Birkaç dilde parçaları var ama %98 Almanca'dır. - Nazi yandaşı değillerdir kim Neden böyle bir algı yaratmış onu da anlamadım. - son olarak grup -özellikle piyanistin etkisiyle- farklı türleri küçük oranda metal türüne yedirir. Bu yüzden ansızın farklı melodik esintiler hissedebilirsiniz. Normalde eklemeyecektim ama "Deutschland" parçasının klibi, grubun nasıl bir ideolojiye sahil olduğunu güzel gösteriyor. Yapılan analizi doğrudan direkt ekliyorum.. (alıntıdır) Rammstein'ın 2019 yılında yayımlanan "Deutschland" klibi, grubun kariyerinin en iddialı ve tartışmalı görsel projesi olarak öne çıkmaktadır. Yönetmenliğini Specter Berlin'in üstlendiği bu çalışma, Alman tarihinin geçmiş kökenlerinden geleceğine kadar uzanan binlerce yıllık karmaşık, trajik ve ihtişamlı anlarını yoğun bir şekilde yansıtır. Klibin özünde, şarkının da dile getirdiği gibi, Almanya'ya duyulan çelişkili sevgi ve nefret ilişkisi yatar. Klibin merkezi figürü, tüm tarihsel dönemlerde Almanya'nın vücut bulmuş halini temsil eden ve siyahi bir Alman aktrisin canlandırdığı Germania'dır. Germania; Orta Çağ şövalyesinden, Nazizmin dehşetinden, bölünmüş Almanya'nın acılarından ve fütüristik uzay sahnelerine kadar ülkenin farklı kimliklerini giyinir. Onun siyahi bir kadın olarak seçilmesi, Alman kimliğinin ırksal saflık iddialarına bir eleştiri ve modern Almanya'nın çok kültürlü yapısına yapılan güçlü bir göndermedir. Klip, Alman tarihinin en kritik ve karanlık dönemlerine cesurca dokunur. Başlangıçta Roma lejyonerlerine karşı savaşan kabileler gösterilirken, ardından Orta Çağ'ın dinî ve acımasız atmosferi yansıtılır. En çok tepki çeken anlar ise grup üyelerinin toplama kampı mahkumları ve Till Lindemann'ın Nazi subayı olarak gösterildiği Holokost sahneleridir. Bu sahneler, grubu Nazi sempatizanı olmakla suçlayan tepkilere yol açsa da, bu imgelerin sanatsal bir yüzleşme ve kınama amacı taşıdığı yaygın bir yorumdur. Ayrıca, Kızıl Ordu Fraksiyonu (RAF) gibi aşırı solcu terör gruplarına ve Doğu Almanya (DDR) dönemine ait estetiklere de göndermeler yapılır. Tüm bu tarihsel kesitler, klibin ana fikrini besler: tarih, sürekli tekrarlayan bir döngüdür. Klibin zaman çizgisinde sürekli ileri ve geri atlamalar yapması, farklı çağlardan karakterlerin bir araya gelmesiyle (örneğin modern polislerin geçmişten figürlerle karşılaşması), bu döngüsel yapıyı vurgular. Son sahnelerde Germania'nın bir uzay tabutunda gömülmesi ise, Almanya'nın ancak tarihsel yükünden ve dünyevi bağlarından koptuğunda tam anlamıyla huzur bulabileceği fikrini akla getirir. Klip, bu yoğun görsel dille, basit bir politik duruş sergilemekten ziyade, ulusal anlatıyı eleştirel, provokatif ve son derece sanatsal bir yolla sorgular. Son olarak grubun -kanımca- en iyi performansı olan Paris 2012 konserini (dvdsi 2017 de çıktı) dinlemenizi şiddetle öneririm. Açık ara en iyi performanslarıdır.. Rammstein'a karşı ön yargınız varsa lütfen kırın.. Dinlenmeyi hak eden bir grup.

hanshiro 5 months ago

Şeytan Tangosu

Laszlo Krasznahorkai

2 Gönderi

2025 Nobel Edebiyat ödülünü Macar yazar László Krasznahorkai kazandı. Bizde can yayınları çeviriyor kitaplarını. Çok sevdiğim film olan "Satatango"nun (ve bazı bela tarr filmlerini) asıl metnini o yazmıştır. Okumak şart oldu.

hanshiro 5 months ago

Sessiz Dünya

Geoff Murphy

1 Gönderi

Spoiler içeriyor "The Quiet Earth" (Sessiz Dünya) Yeni Zelanda sinemasının ilk bilimkurgu eseri olarak kabul edilen Geoff Murphy'nin çekmiş olduğu 1985 yapımı film. Craig Harrison'ın 1981 çıkışlı romanından (serbest uyarlama olduğu söyleniyor) uyarlanmıştır. Film, sadece bir felaket hikayesi olmasının yanında, post-apokaliptik bilimkurgu…devamı"The Quiet Earth" (Sessiz Dünya) Yeni Zelanda sinemasının ilk bilimkurgu eseri olarak kabul edilen Geoff Murphy'nin çekmiş olduğu 1985 yapımı film. Craig Harrison'ın 1981 çıkışlı romanından (serbest uyarlama olduğu söyleniyor) uyarlanmıştır. Film, sadece bir felaket hikayesi olmasının yanında, post-apokaliptik bilimkurgu ve derin bir psikolojik gerilimi birleştirerek izleyiciyi yalnızlık, suçluluk ve varoluşsal kriz temalarıyla yüzleştirir. Film, Dünya'daki yaşamın büyük bir kısmının gizemli bir şekilde yok olmasının ardından hayatta kalanların mücadelesine odaklanıyor. Ancak filmi asıl etkili kılan, bu bilimkurgu çerçevesini psikolojik dram ile birleştirmesidir. Filmin ilk yarısında, başkahraman Zac Hobson'ın mutlak yalnızlık karşısında deliliğin eşiğine gelmesi, izleyiciye insanlığın yokluğunda bilincin ne anlama geldiğini sordurmak ve bilimsel ilerlemenin etik sorumlulukları üzerine düşündürmektir. Zac, bir an kendini dünyanın tartışmasız başkanı ilan ederken, bir sonraki an mutlak izolasyonun getirdiği çaresizlik ve korkuyla boğuşur. Zac Hobson'ın çalıştığı şirket, uluslararası ve son derece gizli bir enerji girişimi olan "Project Flashlight" ile bir operasyon başlamıştır. Bu proje, kablosuz bir küresel enerji şebekesi kurmayı amaçlamaktadır, ancak aktive edildiği anda bir arıza meydana gelir. Zac'in "The Effect" (Etki) adını verdiği bu olay, gezegendeki tüm canlıların anında kaybolmasına yol açar. Zac, projenin yıkıcı potansiyelini bilmesine rağmen sessiz kaldığı için yoğun bir suçluluk duyar; bu suçluluk, filmin kişisel drama katmanını oluşturur. Hayatta kalan Zac, Joanne ve Api'nin ortak noktası, Etki'nin gerçekleştiği anda ölümün eşiğinde olmalarıdır ve bu durum, neden kaybolmadıklarına dair bilimkurgusal bir açıklama sunar. Proje, aynı zamanda filmin bilimin kontrolsüz gücüne ve etik sınırların aşılmasına dair eleştirisinin somutlaşmış halidir. Filmin en çok akılda kalan yönü, kesinlikten uzak, düşündürücü finalidir. Zac, kendisinin de katkıda bulunduğu Flashlight Şebekesi'nin ikinci bir felakete yol açmasından korkarak, hala aktif olan tesisi yok etmeye karar verir. Patlamanın yaşandığı anda Etki yeniden gerçekleşir ve Zac kendini bilinmeyen bir kumsalda bulur. Gözlerinin önünde, devasa ve halkalı yabancı bir gezegen gökyüzüne yükselmektedir. Bu son, felaketin sadece Dünya'daki yaşamı bitirmekle kalmayıp, aynı zamanda gerçekliğin kendisini kökten değiştirdiğini ya da Zac'i başka bir boyuta veya paralel evrene taşıdığını ima eder. Bu soyut ve belirsiz bitiş, filmin yalnızca bir hayatta kalma hikayesi değil, aynı zamanda varoluşsal bir bilmece olduğunu vurgular; bu noktada çoğu izleyicinin ortak görüşü, filmin ortalarında Zac'in söylediği "yaşamaya lanetlendim" cümlesinden yola çıkarak -farklı boyut veyahut farklı evren- yeniden yaşadığıdır. "The Quiet Earth" filmi, basit bir hayatta kalma hikayesinin ötesine geçerek hem bilimkurgu hem de varoluşsal düzlemde derin anlamlar taşıyan zekice detaylar ve güçlü göndermeler içerir. Bu detaylar, Zac Hobson'ın yaşadığı olayların sıradan bir kaza değil, kaderle, suçlulukla ve hatta mitolojiyle bağlantılı olduğunu düşündürür. Örneğin Saatin Durduğu An: 06:12 (net olmamakla beraber) İncil'den (matta ve yaratılıştan) "Bize karşı suç işleyenleri bağışladığımız gibi, Sen de bizim suçlarımızı (günahlarımızı) bağışla." . . "Tanrı yeryüzüne baktı ve her şeyin yozlaştığını gördü. Çünkü bütün insanlar yoldan çıkmıştı." Gönderme yapıldığı düşünülüyor. Filmin en belirgin ve en önemli detaylarından biri, "Etki"nin (The Effect) meydana geldiği ve Zac'in uyandığı andır: Saat 06:12. Filmin başlarında, Zac'in uyandığı odayı incelediğimizde radyo, kol saati ve diğer tüm saatlerin bu anda durduğunu görürüz. Bu zamanın sembolik olarak birkaç olası anlamı vardır, "Felaketin zamanı" Bu, "Project Flashlight"ın aktifleştiği ve tüm dünya nüfusunun kaybolduğu kesin andır. 06:12, Zac için hem bir başlangıç (yeni bir hayat) hem de bir son (eski dünyanın sonu) noktasıdır. "Durağanlık" Saatin durması, zamanın Zac için anlamını yitirmesi ve dünyadaki her şeyin anlık bir karede donup kalması metaforudur. Bu, Zac'in yaşadığı travmanın ve gerçeklik algısının bozulmasının (Filmin ilk yarısı bunu destekler nitelikte) görsel bir ifadesidir. "Ölüm Anına etkileşim" Filmin ilerleyen dakikalarında, hayatta kalan üç kişinin (Zac, Joanne ve Api) Etki'nin gerçekleştiği 06:12'de ortak bir noktada buluştukları ortaya çıkar: Hepsi o an ölmek üzeredir. Zac intihar etmek için aşırı dozda ilaç almış, Joanne elektrik akımına kapılmış, Api ise boğulmak üzeredir. Bu durum, 06:12'yi sadece bir zaman dilimi değil, aynı zamanda hayatta kalanların kader anı veya bir tür araf-geçiş kapısı olarak kodlar. Romanın orijinalinde, 06:12 anının her sabah tekrarlanan bir zaman döngüsü olduğu belirtilir; ancak film, bu döngü fikrini atlayarak 06:12'yi tek ve belirleyici bir an olarak korur. Film, küçük bir hayatta kalan grubu üzerinden insanlığın ve medeniyetin doğuş mitlerine de göndermeler yapıldığı düşünülüyor; "Adem ve Havva Miti" Zac ve Joanne, boş bir dünyada kalan ilk kadın ve ilk erkek olarak, yeni bir Adem ve Havva figürünü temsil eder. Hayatta kalan bir de yerli Yeni Zelandalı (Maori) olan Api eklenince, üçlü arasında kaçınılmaz olarak bir aşk üçgeni oluşur. Bu, cenneti yeniden kurma potansiyelinin bile, insan doğasının getirdiği kıskançlık ve çatışma yüzünden bozulabileceğini gösterir. "Mesih Kompleksi ve Delilik" Zac, yalnızlığın getirdiği delilik anlarında bir kiliseye girer, Tanrı'yı çağırır ve cevap alamayınca İsa heykelini tüfekle parçalar. Ardından kendisini dünyaya "Dünya Başkanı" ilan eder. Bu sahne, insanın en büyük kriz anında bile iktidar ve kontrol arayışını sürdürdüğünü, hatta Tanrı rolünü üstlenmeye çalıştığını gösteren, güçlü bir anti-dinî ve varoluşsal göndermedir. Film, Yeni Zelanda'nın ilk büyük bilimkurgu yapımı olarak, yerel kültüre özgü önemli unsurları da barındırır: "Pakeha (Beyaz Yeni Zelandalı) Yalnızlığı" Zac Hobson karakteri, Yeni Zelanda edebiyatında sıklıkla rastlanan, yalnız, anti-kuruluşçu ve izole erkek kahraman arketipine uyar. Zac'in yaşadığı yalnızlık, hem küresel bir bilimkurgu teması hem de Yeni Zelanda'nın kurucu mitlerindeki yalnız öncü adam imgesinin bir yansımasıdır. "Irksal Sorumluluk" Api'nin hayatta kalan üçüncü kişi olması ve özellikle Zac'in patlamadan önce dünyayı "kahverengi tenli insanlar" için kurtarmaktan bahsetmesi, Yeni Zelanda'nın yerli halkı Maoriler ile sömürgeci kökenli Pakehalar arasındaki ilişkilere ve beyaz adamın teknolojik felaketler yoluyla dünyaya verdiği zarara dair metaforik bir yorum içerir. Zac'in fedakarlığı, bir tür beyaz suçluluğun kefareti olarak da okunabilir. Fazla uzattım. Son olarak şunu söylemek istiyorum. Bu filmin bütçesi sadece 1 milyon dolar. Yani ben 3-5 milyonluk kısa metraj Filmler gördüm. Bu bağlamda film gerçekten saygıyı hak ediyor. Gerek yılı, gerek bütçesi göz önünde bulundurulduğunda iyi film yapıldığı bariz ortada. Ancak sonuç olarak sanat eseri olduğundan estetik yönü zayıf. Arkadaşlarımla sesli konuştuk filmi ve ortam görüşümüz bu konunun kesinlikle yeniden (dizi veyahut film fark etmez) çekilmesi gerekiyor (remake de olabilir). Puanını bir tarafa bırakıp izlemenizi tavsiye ederim. Düşündürtücü bir bilimkurgu.

hanshiro 5 months ago

Kapitalizm ve Modern Sosyal Teori

Anthony Giddens

1 Gönderi

İngiliz toplumbilimci Anthony Giddens'ın 1984 yılında yayımladığı Marx, Durkheim ve Weber üzerine yaptığı akademik çalışma. Hocamın "okuman gerekiyor" diyerek sürekli söylemesi üzerine alıp okuduğum ama okurken de fena zorlayan -zira sosyoloji temelim yok- bir çalışma.. Ama her türlü Bauman'dan iyi…devamıİngiliz toplumbilimci Anthony Giddens'ın 1984 yılında yayımladığı Marx, Durkheim ve Weber üzerine yaptığı akademik çalışma. Hocamın "okuman gerekiyor" diyerek sürekli söylemesi üzerine alıp okuduğum ama okurken de fena zorlayan -zira sosyoloji temelim yok- bir çalışma.. Ama her türlü Bauman'dan iyi :) Okuyan olur mu bilmiyorum ama şöyle bir özet çıkarmıştım yazıyorum buraya. Anthony Giddens, Marx'ın düşünsel yolculuğunun temelini, dönemin Alman felsefesine, özellikle de Hegel ve Feuerbach'a karşı geliştirdiği eleştirel duruşa dayandırır. Giddens'a göre, Marx, Hegel'in idealist diyalektiğini "baş aşağı" çevirerek, soyut "Tin"in (geist) gelişimini değil, somut, maddi yaşam koşullarının ve toplumsal ilişkilerin gelişimini merkeze alır. Bu dönüşüm, Marx'ın tarihsel materyalizminin felsefi temelidir. Bu felsefi arka plan, Marx'ın yabancılaşma (alienation) teorisini anlamak için hayati önem taşır. Giddens, Marx'ın 1844 Elyazmaları'nda ele aldığı bu konuyu, kapitalizmin sadece ekonomik bir sistem değil, aynı zamanda insan doğasını ve toplumsal ilişkileri temelden bozan bir yapı olarak gördüğünü kanıtlar. Yabancılaşma, Marx'a göre dört ana boyutta gerçekleşir: işçinin kendi ürününden, üretim faaliyetinden, kendine ait insan doğasından ve diğer insanlardan yabancılaşmasıdır. Giddens bu analizi, Marx'ın kapitalizmi yalnızca sömürü aracı olarak değil, aynı zamanda insanlık durumunu tahrif eden bir güç olarak gördüğünü ortaya koyar. Giddens, Marx'ın tarihsel materyalizm teorisini, basit bir ekonomik zorunluluktan daha karmaşık bir süreç olarak yorumlar. Marx'a göre, tarih, üretim güçleri (teknoloji, bilgi birikimi vb.) ile üretim ilişkileri (mülkiyet biçimleri, sınıfsal yapılar) arasındaki çatışmalarla ilerler. Bir toplumun teknolojik ve üretim potansiyeli geliştikçe, mevcut toplumsal yapılar bu gelişmeyi engellemeye başlar ve bu durum, toplumsal devrim için bir zemin hazırlar. Bu süreci açıklarken Giddens, Marx'ın tarihsel evreleri (ilkel komünal, köleci, feodal, kapitalist) nasıl analiz ettiğini detaylandırır. Her evrede, egemen sınıfın ekonomik çıkarları, altta yatan üretim güçlerinin gelişimini yansıtır. Ancak zamanla bu durum değişir. Örneğin, feodalizmin katı yapısı, kapitalizmin gerektirdiği serbest ticaret ve iş gücü dolaşımını engellemeye başlayınca, burjuvazi feodalizme karşı bir devrim gerçekleştirir. Giddens'ın vurguladığı gibi, bu süreç, sınıf mücadelesinin dinamik bir sonucudur. Giddens, Marx'ın kapitalizm analizinin merkezine sınıf mücadelesini ve artı değer teorisini yerleştirir. Marx'a göre kapitalist toplum, ana sınıflar olan burjuvazi ve proletarya arasında bir çatışma üzerine kuruludur. Bu çatışmanın temelinde ise emek sömürüsü yatar. Yazar, Marx'ın artı değer teorisiyle bu sömürünün ekonomik mekanizmasını nasıl açıkladığını net bir şekilde anlatır. İşçinin ürettiği toplam değer ile aldığı ücretin karşılığı arasında bir fark vardır. Bu fark, artı değerdir ve hiçbir karşılığı olmadan sermayedara kalır. Bu sömürü mekanizması, Marx'ın kapitalist gelişme teorisinin de itici gücüdür. Giddens, Marx'ın, kapitalizmin içsel çelişkiler nedeniyle kaçınılmaz olarak krizlere sürükleneceğini nasıl öngördüğünü gösterir: - Sürekli Kâr Arayışı: Kapitalist, rekabetten kurtulmak için sürekli olarak üretkenliği artırmaya çalışır. Bu, teknolojiye daha fazla yatırım yapılmasına ve işçi sayısının azalmasına yol açar. - Küçük Sermayenin Yıkımı: Rekabet, küçük kapitalistleri iflasa sürükleyerek sermayenin giderek daha az sayıda elde toplanmasına (tekelciliğe) neden olur. - İşsizlik Ordusunun Büyümesi: Otomasyon ve rekabetin getirdiği maliyet düşürme baskısı, "yedek işçi ordusu" olarak adlandırılan işsiz kitleleri büyütür. Bu durum hem işçi ücretlerini baskılar hem de tüketim talebini azaltarak kriz potansiyelini artırır. Giddens'a göre, Marx'ın bu teorisi, kapitalizmin yalnızca dışsal faktörlerle değil, kendi içsel dinamikleriyle de istikrarsız bir sistem olduğunu ortaya koyar. İkinci bölümde Giddens, Durkheim'ı, sanayi kapitalizminin yarattığı bireysel parçalanma ve ahlaki karmaşa sorunlarına sosyolojik bir çözüm arayan bir düşünür olarak konumlandırır ve anlatır. Durkheim'ın erken dönem çalışmalarını, özellikle de Toplumsal İşbölümü ve Sosyolojik Yöntemin Kuralları kitaplarını, onun sosyolojik düşüncesinin temelini oluşturduğunu gösterir. Durkheim, modern toplumun karmaşık yapısını anlamak için toplumu bilimsel bir disiplinle incelemeyi hedefler. Giddens'a göre, Durkheim'ın en önemli katkısı, toplumsal olgu kavramını ortaya koymasıdır. Toplumsal olgular, bireyin dışında var olan ve onu sınırlayan, tıpkı fiziksel nesneler gibi incelenmesi gereken olgulardır. Bu yöntem, sosyolojiyi felsefe veya psikolojiden ayırarak ona bağımsız bir bilim statüsü kazandırmayı amaçlar. Bu bağlamda Durkheim, bireyi değil, onu çevreleyen ve şekillendiren toplumsal yapıları, inançları ve değerleri merkeze alır. Durkheim, modern toplumun en belirgin özelliklerinden biri olarak bireyciliğin yükselişini ele alır. Ona göre modern toplumda, bireyin hakları ve özgürlüğü giderek daha fazla önem kazanmıştır. Ancak bu durum, toplumsal bağların zayıflaması ve anomi (normsuzluk) tehlikesini de beraberinde getirir. Giddens, Durkheim'ın bu durumu, bireyin toplumsal yaşamdan kopuk hissetmesiyle ortaya çıkan bir kriz olarak yorumladığını belirtir. Durkheim bu soruna, sosyalizmle ilgili görüşleri üzerinden bir çözüm önerir. Giddens'ın da analiz ettiği gibi, Durkheim, Marx gibi devrimci bir sosyalist değildir. O, toplumsal düzeni radikal bir devrimle değil, ahlaki bir reformla yeniden inşa etmeyi hedefler. Bu bağlamda, Durkheim'a göre modern toplumda giderek önem kazanan meslek grupları, bu ahlaki boşluğu dolduracak yeni toplumsal bağlar oluşturabilir. Giddens, Durkheim'ın bu grupları, birey ile devlet arasında aracı bir rol oynayan ve mesleki etik kurallar belirleyerek bireylere rehberlik eden yapılar olarak gördüğünü açıklar. Durkheim'ın teorik yaklaşımının en önemli parçalarından biri de dinin toplumsal işlevi üzerine yaptığı analizdir. Dini Yaşamın İlk Biçimleri kitabında Durkheim, dinin temel işlevinin, insanları bir araya getiren ortak bir ahlaki disiplin oluşturmak olduğunu savunur. Giddens, Durkheim'ın dine dair bu görüşünü, dinin içeriğinden -hangi tanrıya inanıldığı gibi- ziyade, yarattığı toplumsal bütünleşme gücüne odaklandığını belirtir. Durkheim, dini ritüellerin ve sembollerin, bireyleri bir araya getirerek bir kolektif coşku ve bilinç yaratmasından bahseder. Bu, bireyleri aşan ve onlara ahlaki kurallar dayatan bir kolektif bilinç oluşturur. Giddens'a göre, Durkheim bu analiziyle, modern toplumda zayıflayan dinsel bağların yerine geçebilecek yeni seküler ahlak arayışını ortaya koyar. Modern toplumda bireylerin kendi çıkarlarına göre hareket etme eğilimine karşı, Durkheim ahlaki bir disiplinin, yani ortak değerlerin ve normların zorunluluğunu vurgular. Yazar, Durkheim'ın modern toplumun karşı karşıya olduğu parçalanma ve ahlaki çöküş sorunlarına sosyolojik bir yanıt arayan, toplumun bütünleşme dinamiklerini anlamaya odaklanan bir düşünür olduğunu gösterir. Durkheim'ın analizi, bireyin ötesine geçerek toplumsal yapıların ve ahlaki değerlerin önemini vurgulamasıyla, Marx'ın ekonomik determinist yaklaşımından ayrışır. Kitabın üçüncü bölümünde ise Max Weber'in analizi, Marx ve Durkheim'ın yaklaşımlarından farklı bir yolda, modern toplumun karmaşık yapısını anlamaya yönelik çok boyutlu bir çerçeve sunar. Giddens, Weber'i, modern kapitalizmin sadece ekonomik faktörlerle açıklanamayacağını, aynı zamanda kültürel ve dini değerlerin de önemli bir rol oynadığını savunan bir düşünür olarak konumlandırır. Giddens, Weber'in en bilinen çalışması olan Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu'na geniş yer verir. Weber bu eserde, modern Batı kapitalizminin yükselişinin ardında yatan kültürel etkenleri inceler. Giddens'a göre, Weber'in temel tezi, Calvinizm gibi belirli Protestan mezheplerinin ahlak anlayışının, kapitalist gelişme için uygun bir kültürel ortam yarattığıdır. Bu mezheplerin öğretileri, bireylere sıkı çalışma, kazancın yeniden yatırıma dönüştürülmesi ve israftan kaçınma gibi değerleri aşılamıştır. Weber'e göre bu durum, kârı bir amaç değil, dinsel bir görev olarak gören bir "kapitalizm ruhu" yaratmıştır. Giddens, bu yaklaşımı, Marx'ın ekonomik determinizmine karşı bir eleştiri olarak sunar ve modern toplumun gelişiminde fikirlerin ve değerlerin de en az ekonomik etkenler kadar önemli olduğunu vurgular. Weber, sosyolojinin felsefi temelini ve yöntemini de kapsamlı bir şekilde ele almıştır. Giddens, onun metodolojik bireycilik yaklaşımını vurgular. Weber'e göre sosyolojinin amacı, bireysel eylemleri anlamaktır. Toplumsal yapıları, bu eylemlerin bir araya gelmesiyle oluşan sonuçlar olarak görür. Bu bağlamda, Weber'in kullandığı temel kavram anlamacı anlama (verstehen)'dır. Giddens'ın da belirttiği gibi, sosyologun görevi, bireyin eylemlerinin arkasındaki niyetleri, motivasyonları ve anlamları anlamaya çalışmaktır. Weber'in bir diğer önemli metodolojik aracı ideal tiplerdir. Giddens'a göre, ideal tipler, gerçekliğin karmaşıklığını anlamak için oluşturulan analitik modellerdir. Örneğin, bürokrasi, otorite ya da kapitalizm gibi kavramlar, gerçek dünyada saf haliyle bulunmayan, ancak toplumsal olguları karşılaştırmak ve analiz etmek için kullanılan saf modellerdir. Giddens, bu yaklaşımın, sosyolojiyi kesin yasalara dayalı bir bilimden ziyade, yorumlayıcı bir disiplin olarak konumlandırdığını belirtir.++

hanshiro 6 months ago

Savaş Üstüne Savaş

Paul Thomas Anderson

53 Gönderi

Yılın en iddialı filmlerinden One Battle After Another, gerek konusu gerekse de çekim açısından son derece başarılı bir yapım. Özellikle günümüzde çıkan dandik filmler karşısında ilaç gibi bir nimet. Amerika'da sıklıkla yaşanan siyah beyaz kaosunu merkezine alan film, içerisine bolca…devamıYılın en iddialı filmlerinden One Battle After Another, gerek konusu gerekse de çekim açısından son derece başarılı bir yapım. Özellikle günümüzde çıkan dandik filmler karşısında ilaç gibi bir nimet. Amerika'da sıklıkla yaşanan siyah beyaz kaosunu merkezine alan film, içerisine bolca siyaset göndermesi ve ailevi drama katmış. Pta genel olarak kendi tarzını -tabi ki hikaye merkezli- en özgün seviyede oluşturmuş. Bu yönüyle ilk oscarını alma ihtimali (şimdilik) kesin gözüküyor. Filmin ilginç yanlarından biri, yönetmen görüşünün -bu noktada ideolojik veyahut savunulan birtakım düşünceler- hiçbir şekilde -en azından bana göre- olmayışı. Spoiler olmaması nedeniyle belirtmiyorum ama malum karakter üzerinden açıkça görülen beyaz (aristokrat, kodaman, burjuva üstü vs.) üst sınıfın; kendi içinde nasıl ve şekilde -hem karakter hem de ideoloji özelinde- ters düşebileceğini açık bir şekilde gösterilmiş. Filmin temel çatışması, bir zamanlar ateşli ideallere sahip "French 75" adlı (göçmen hedefli) radikal grubun -hükümet tarafından doğrudan terörist görülüyor- iki eski üyesi olan Pat Calhoun ve Perfidia Beverly Hills'in yıkıma uğramış geçmişinde yaşanıyor. Gençlik coşkusuyla sarıldıkları keskin ancak zamanla belirsizleşen ideolojik yükümlülükleri, bir çocuk sahibi olmanın ve eylemlerin getirdiği acımasız gerçeklik duvarına çarpıyor. Perfidia'nın radikalizme (izleyince görecekseniz inanılmaz derecede çılgın ve anarşist biri) ve eylemlere olan hastalıklı tutkusu, ailenin parçalanmasına ve Pat'in zoraki bir inzivaya çekilmesine neden oluyor. Aradan geçen on altı yıl, Pat'i hem fiziksel hem de ruhsal olarak tüketmiştir; eski devrimci ruhundan eser kalmamış, alkol ve uyuşturucunun pençesinde yaşayan, çökmüş bir babaya dönüşmüştür. Onun tek mücadelesi artık hayatta kalmak ve kızı Willa'yı korumaktır. Bu bireysel çöküş, filmin tükenmişlik ve hayal kırıklığı ana temasının en güçlü ve en dramatik yansımasıdır (normal şartlarda bu konuyu çoğu yönetmen non-linear olarak anlatır ama pta gerek yok ben yeterim demiş :d). Anderson, bu baba-kız dramını, çok daha geniş bir politik ve toplumsal eleştiri çerçevesine oturtuyor. Film, ülkenin farklı katmanları arasındaki siyah-beyaz kaosunu, göçmenlik sorununu ve ideolojik uçurumları merkeze alıyor. Bu politik ağırlık, aynı zamanda filmin en çarpıcı yönü olan Pynchonesk absürtlük ve kara mizah ile ustaca dengeleniyor. Bu da filmin ağır temalarına rağmen yüksek temposunu korumasını sağlıyor. (Bazı sahnelerinde inanılmaz güleceksiniz). Benim için kesinlikle konuşulması gereken konulardan biri de, beyaz Amerikalı üst sınıfın kendi içindeki çatışmaları ve çelişkileri. Albay Lockjaw gibi karakterler üzerinden, elitlerin dahi kendi aralarında çıkar, ideoloji ve iktidar uğruna ne denli acımasız savaşlar verdiğini gözler önüne seriyor (hem de ne seriş.... jumpscare misali şok etkisi yaratıyor). Lockjaw'ın, gücünü ırkçı ve faşist bir gizli tarikattan alması ve bu yapıda yükselme arzusu, derin devletin ve "reel politika"nın ne denli kirli, karmaşık ve absürt bir mekanizmaya dönüştüğünü gösteriyor. PTA'nın bu tarafsız anlatım tercihi -zira bu kadar tarafsız kalması şaşırtmadı değil- izleyiciyi herhangi bir kutba itmek yerine, bu çarpık sistemi tüm çıplaklığıyla sorgulamaya davet ediyor. Filmin görsel (sinematografik) başarısının altında 35 mm, normalden çok daha geniş ve zengin bir negatif alan sağlayan VistaVision formatıyla çekilmesi yatıyor. Malum bilenler bilir bu yüksek çözünürlük, özellikle IMAX gibi devasa perdelere yansıtıldığında, izleyicinin -özellikle- Pat Calhoun'un yaşadığı bölgede, kurak yollarda ve sınır bölgelerinde Amerika'nın kaotik ve yıpranmış coğrafyasını en ince detayına kadar görmesini sağlıyor. Görüntü yönetmeni Michael Bauman (alkışı hak ediyor) ve Anderson, bu formatın gücünü kullanarak, özellikle gün ışığı sahnelerinde uygulanan kasten aşırı pozlama (overexposure) gibi teknik seçimlerle, görsel stile kaotik ve disoryante edici bir hava katıyor. Bu, hem karaker Pat'in yaşadığı krizi hem de filmin temsil ettiği devrimci karmaşayı yansıtan stilize ama gerçekçi bir görünüm ortaya çıkarıyor. Anderson, bu filmi bir aksiyon gerilimine dönüştürmekte tereddüt etmemiş ve IMAX (ah birde izleyebilseydik), bu aksiyonu inanılmaz doruğa taşıyor. Film, temposunu hiç düşürmeyen ilerleyici (propulsive) bir anlatıya sahip; uzun araba kovalamaca sahneleri, güçlü ses sistemi sayesinde izleyiciyi fiziksel olarak yoran, yoğun ve heyecan verici bir deneyime dönüşüyor. Sadece görsellik değil, Jonny Greenwood'un bestelediği müzikler (inanılmaz derecede şaşırdım zira filmde hiçbir zaman müzik kesilmiyor; sürekli olarak gitar, piyano ve çeşitli yöresel eserler çalıyor; garip bir şekilde bu hiç rahatsız etmedi) teknik üstünlüğe eşlik ediyor. Bu teknik ve tematik yoğunluğa rağmen, film derin bir hümanizm taşıyor. Filmin siyasi ve sınıfsal çatışmaları (ırkçı örgütler, derin devlet) soyut bir fikir olarak bırakılmıyor, aksine gözle görülür ve fiziksel bir gerçeklik olarak sunuluyor. Son olarak Oscar özelinde birtakım tahminlerimi eklemek istiyorum. Ben şahsen filmin en az 7-8 dalda aday olacağını düşünüyorum. Yukarıda çok bahsetmedim ama Sean Penn inanılmaz bir performans göstermiş. Büyük bir rakibi çıkmazsa 3. Oscarını kazanması yakın. Genel olarak; En iyi film (%75) En iyi yönetmen (%90) En iyi erkek oyuncu (%50) En iyi yardımcı erkek oyuncu (%90) En iyi yardımcı kadın oyuncu (%75) En iyi uyarlama senaryo (%90) En iyi kurgu (%90) En iyi sinematografi (%75) Kategorilerinde aday olma ihtimali çok yüksek kazanma ihtimalini de kendimce yanına ekledim.. Ses ve yapım tasarım da kuvvetli ama genelde fantastik yapımlara veriyorlar o yüzden eklemedim. En kötü 4-5 ödülle döneceğini düşünüyorum. Tabi bunlar şimdilik tahmin. Ciddi bir rakibi çıkarsa ihtimal düşer. Uzun lafın kısası izleyin.

hanshiro 6 months ago

En sevdiğim 10 Opeth şarkısı 1- In My Time of Need 2- The Apostle in Triumph 3- Benighted 4- To Bid You Farewell 5- Will O the Wisp 6- Harvest 7- Isolation Years 8- Epilogue 9- Burden 10- Hope Leaves…devamıEn sevdiğim 10 Opeth şarkısı 1- In My Time of Need 2- The Apostle in Triumph 3- Benighted 4- To Bid You Farewell 5- Will O the Wisp 6- Harvest 7- Isolation Years 8- Epilogue 9- Burden 10- Hope Leaves Uzun zamandır en'lerimi paylaşmıyordum. Bu aralar Opeth dinlemelerim arttı. Hazır dinliyorken paylaşayım dedim; tamamen keyfi bir sıralama (her zamanki gibi). Bilenler vardır elbet bilmeyenler için belirteyim. Progressive metal türünün en özgün -ne kadar az dinleniyor olsa da- gruplarından biri Opeth'tir. Mikael Åkerfeldt dinleyebileceğiniz en yetenekli vokalistlerden olmakla beraber, enstrüman açısından da son derece başarılı bir isim. Grubun ilk albümü (benim için özel bir albüm) "Orchid"le birlikte tamamen estetik müziğe odaklanmış (bunu özellikle uzun parçaların kendi içerisindeki yükseliş ve düşüş kısımlarında görebilirsiniz) zamanla progressive rock'a kaymıştır. Ancak ben her zaman metale (bağırdıkları için değil :) tamamen enstrüman ve stil açısından) daha yakın buldum. İsveçli olmalarına rağmen dünyanın hemen hemen çoğu gelişmiş ülkesinde konser veriyorlar. Bu yönüyle de tatmin ediciler. Merak ederseniz live performanslarına bakabilirsiniz. Orchid sonrası özellikle Morningrise albümüyle ne kadar özgün olduklarını kanıtlamışlardır (hatta zirve performansları -bu noktada enstrüman farkını vurgulamak gerek- olabilir). Still Life ise çoğu Opeth severin nedense gözden kaçırdığı veyahut dinlemediği bir albüm. Kesinlikle geri planda kalmayı hak etmiyor. Dinleyince hak vereceksiniz.. Her albümünü tek tek yorumlamak imkansız ama son olarak Damnation'i de es geçmemek lazım. Orchid'ciyim ama en başarılı albümleri bu gibi görünüyor. Yazarak değilde sesli olarak anlatma imkanım olsa muhtemelen yarım saat konuşurdum. Söz konusu müzik (sanat) olunca kendimi tutamıyorum. Progressive türüne (rock veyahut metal fark etmez) ön yargılı iseniz veyahut ilk kez dinlemek istiyorsanız Opeth iyi bir seçim olacaktır. Ancak vurgulamak istediğin iki nokta var; Birincisi progressive türü son derece sabır ister, hatta Opeth özelinde fazla sabır isteyebilir. Örnek olarak sıralamama koyduğum "The Apostle in Triumph" veyahut "Burden" baştan sona dinlenmediği takdirde haksız eleştir alır. Bu da bir tür mundar etmek demek. İkinci olarak ise grup -yukarıda belirttim ama daha çok vurgulamak lazım- progressive türünde olduğu için enstrüman yönüne dikkat etmek gerekir zira bu tür grupların amacı (söz ne kadar önemli olsa da) enstrümantal açıdan kalıplaşmış birtakım kuralların dışına çıkmaktır. O yüzden kimi zaman alakasızca piyano devreye girer veyahut gitarist uzunca sololar atar veyahut davulcu ritmik bir şekilde ön plana çıkar vs vs. Bütün bunların bilinciyle türü ve grubu incelemek üzerine kafa yormak lazım. Müzik ve genel olarak sanat günümüzde çok değersizleşti. Umarım birileri çıkıp bu değeri kazandırır.

hanshiro 6 months ago

Her Devrin Adamı

Fred Zinnemann

8 Gönderi

"A Man For All Seasons" (Her Devrin Adamı) Avusturyalı yönetmen Fred Zinnemann tarafından 1966 yılında çekilmiş, 6 oscar sahibi tarihi drama filmi. Acayip iyidi. 10/10'u hak ediyor. Thomas More'un doğrudan ütopyası ile ilgili sanıyordum meğersem yaşamının son yıllarını ele alıyormuş..…devamı

hanshiro 6 months ago

Metinler

Nilgün Marmara

2 Gönderi

"Ey dilek koşulu aşkın; beyaz gül ve incelen oklar. Bir güz ağacı gövdesinde kapalı gerçekleşmenin kaynağı. Güneşe uyarlanamıyor dilek. Güz, kırmızı gülün düşmanı, el alıyor donuk karadan kalın oklara karşı. Barışsızlık sürüyor. Bu çılgın eğlentinin karşıtı bir yürek hangi kuşun…devamı"Ey dilek koşulu aşkın; beyaz gül ve incelen oklar. Bir güz ağacı gövdesinde kapalı gerçekleşmenin kaynağı. Güneşe uyarlanamıyor dilek. Güz, kırmızı gülün düşmanı, el alıyor donuk karadan kalın oklara karşı. Barışsızlık sürüyor. Bu çılgın eğlentinin karşıtı bir yürek hangi kuşun sesinde dinlensin? Yinelenen bırakılmalarda ararken serin tınısını el, bir sınırı hatırlıyor, sonsuz! Ey, olmayan bir yalımı bekleyen devinim, susuyor öteye var olurken kıydığı çığlıklarını. Durum diyor bu üstelemenin sarı uzantısı, yaratının ürkünç arılığı ve donuk izleği yaşamanın... Nasıl geceler eli açıklığında üzüm tanelerinin sesine tanıklık kaçınılmazsa, öyle yükselen servilerle göğe daha yakın olmak. Mavinin doruğunda diz çöküşü biricik varlığın, öyle süren aşk çok katlı bir çiçeğin yalnızlığı kadar, bir safir alana doğrulan çocuksu dilegelişte; karanlık dinletiden uzak şiirin açılabileceği öte uzam!" (Sayfa 27) İlk kez (kitap olarak) Nilgün Marmara'yı okudum. Daha önceden hep internet üzerinden okuyordum, kitabın tadı bir başkaymış. Kendisini az çok tanıyanlar bilir, şiirlerinde yoğun bir Amerikan edebiyatı etkisi var. Özellikle Sylvia Plath.. Açıkçası bana göre Nilgün çok daha başarılı bir şair. Onun dilindeki estetik haz beni daha çok çekiyor. Genel olarak bakıldığında etkilendiği bir diğer şair T. S. Eliot. Eliot'ın şiirlerindeki modernizm, karmaşık imgelem ve kültürel referanslar, Marmara'nın şiir dilinde de yankılandığı bariz ortada.. Bu etki, onun eserlerine sadece kişisel bir melankoli değil, aynı zamanda varoluşsal bir derinlik katmış. Bu iki şairin yanı sıra (bana göre) Emily Dickinson'ın içe dönük ve melankolik tonunun da şiirlerinde hissediliyor. Ancak teknik yönüyle biraz fazla farklılık içeriğini de belirtmeliyim. Özetle Nilgün Marmara'yı okumak lazım, özellikle şiir seviyorsanız ve okuyorsanız bu bir tür zorunluluğa dönüşüyor. Son olarak çoğu şiirini 20'lerin başında yazmış. Saygıyı hak ediyor.

hanshiro 6 months ago

Yıldızların Fısıltısı

Necib Mahfuz

1 Gönderi

Nobel Edebiyat Ödülünü kazanan ilk müslüman yazar Necib Mahfuz'u sonunda okudum. Doğrudan kahire üçlemesi ile başlamak doğru olmaz deyip bu 18 öyküden oluşan kısa eserini tercih ettim. Yazarın dilini ve yazım tarzını görmek ve tanımak amacıyla doğru bir tercih olduğunu…devamı

hanshiro 6 months ago

Siyah - Beyaz

Vüsat O.Bener

1 Gönderi

"Yürüyen kaldırımda duruyorum. Renk körlüğü mü başladı, okumuş muydum, uyduruyor muyum, köpekler siyah-beyaz görürmüş güya nesneleri, köpekleştim mi yoksa? Kuşkuya düştüğümü şimdi düşünüyorum. Her şey siyah-beyaz: Kıpkırmızı olması gereken -neden?- bakara gülleri, yemyeşil olması gereken -niçin? çimenler, bordo olması gereken…devamı"Yürüyen kaldırımda duruyorum. Renk körlüğü mü başladı, okumuş muydum, uyduruyor muyum, köpekler siyah-beyaz görürmüş güya nesneleri, köpekleştim mi yoksa? Kuşkuya düştüğümü şimdi düşünüyorum. Her şey siyah-beyaz: Kıpkırmızı olması gereken -neden?- bakara gülleri, yemyeşil olması gereken -niçin? çimenler, bordo olması gereken -niye?- spor arabasından mutlu çift gülücüklerini sergileyen reklam panoları... Bilinmeze götürüldüklerinden habersiz görünen soyunuk, ne erkek, ne dişi insanlar da duruyor, sırtları birbirlerine dönük, nereye baktıkları belli değil. Gökyüzü kapkara. Sağanak yağmur öncesi. Ben giyiniğim, ama titriyorum. Daha yürüyen yollara sıra gelmedi anlaşılan. Çift katlı otobüslerden biri önümde yavaşladı. Pencereleri tozlu. Durdu galiba. O mu, kaldırım mı? Hep aynı hizadayız. Düz mantık gereği ne o, ne kaldırım öyleyse. Arka sıralardan bir pencerenin camı açık. Bu 'ben' miyim? Biri kürek kemiklerimin arasına sokulu anahtarı çevirmeye başladı, sol kolum -belki de sağ- kırık kırık kalkıyor. 'Ben' de beni görmüş olmalı, başını çıkardı pencereden- dev balyozlar pamuk yığınlarına dalıp çıkıyor, çıt yok, dudaklarının kıpırdanışını izliyorum 'ben'in, "buluşalım" demeye mi getiriyor? Sanırım. Ama nasıl, nerede, kaç yüzyıl sonra? İçimdeki gramofon -His Master's Voice-habire baştan çalıyor cızırtılı plağı: Saçmalama. Benimle mi ilgili bu uyarı? Sinirlenmemeliyim, oysa unutmuş olmalıyım öfkeyi. 'Ben' konuşmayı sürdürüyor gibi." (Sayfa 7) Her geçen gün Türk edebiyatında -özellikle öykü türünde- ne çok özgün isim olduğunu keşfediyorum. Vüs'at O. Bener'i ilk kez okudum. Özgünlüğünün hakkını veren bir isim, kendine has bir tarzı var. Bener genel olarak hayatın kendisi gibi karmaşık ve parçalı bir anlatım kullanmayı seçmiş. Öykü, basit bir konu yerine, insanın iç dünyasındaki gelgitleri, çelişkileri ve yaşamın siyahla beyaz arasındaki gri tonlarını ele alıyor (bana göre). Okuyucu genel olarak metnin içinde bir bulmaca çözer gibi ilerler; parçalı anılar, sembolik imgeler ve iç sesler bir araya gelerek -bir noktada durum öykücülüğünü andırır ama tam anlamıyla böyle değildir- anlamı oluşturur. Bu nedenle eser bir olay anlatısından çok, bir duygu ve bilinç akışı deneyimi sunuyor. Bener'in öykücülüğü, okuru pasif bir dinleyici olmaktan çıkarıyor ve metnin anlamını kendisinin inşa etmesini istiyor. Öykü türünde farklı bir şeyler okumak istiyorsanız tavsiye ederim.