(@) - Raf

'Kitap gibi film.' benzetmesiyle giriş yapsam bu film için abes kaçmaz herhalde. Ingmar Bergman'ın çoğu filmi kitap gibi ama bu film bana güzel bir roman okurken ne hissediyorsam aynı hissiyatı yaşatmayı başardı. Tabii böyle bir eseri okusak aynı şeyleri hissedemeyiz,…devamı'Kitap gibi film.' benzetmesiyle giriş yapsam bu film için abes kaçmaz herhalde. Ingmar Bergman'ın çoğu filmi kitap gibi ama bu film bana güzel bir roman okurken ne hissediyorsam aynı hissiyatı yaşatmayı başardı. Tabii böyle bir eseri okusak aynı şeyleri hissedemeyiz, gözün gördüğü ile okuduğu bir olmaz öyle değil mi? Neyse ya girişi uzattım. Bence ne demek istediğim anlaşıldı, anlaşılmadıysa da çok önemli değil. Ingmar Bergman'ın romantik ilişkiler veyahut ailevi sorunsallarından uzaklaştırdığı, bireyin bilinçaltının derinliklerine indiği, bireysel varoşsal sancıların baş gösterdiği bir filmdi. Film 78 yaşındaki Profesör Isac Borg'u merkezine alıyor. Isac Borg gelini Marianne ile birlikte Stockholm'dan Lund'a doğru, onur doktorasını almak için yola çıkar. Yolda otostopçu bir genç kız ve onun 2 erkek arkadaşını da arabaya alırlar. Genç kız, Profesör Borg'un gençlik aşkına çok benziyordur. Bu benzerlik düşleri ve kabusları ve de geçmiş hatırlarını da ortaya çıkarır. Biz de büyük çoğunluğu rüyalardan oluşan, bilinçaltındaki iyi kötü, temiz kirli düşüncelerin gün yüzüne çıktığı çocukluk ve gençlik hatıralarının rüyalar vasıtasıyla yeniden hatırlandığı bir senaryoyu izleriz. Filmin ilk başlangıcında görülen rüyada tuhaf, biraz da gerilimli bir film izleyeceğimin işaretini vermişti bana. Bunu da unutmadan ekleyeyim. Profesörün ilk başta rüyaları rüya değilde fantastik bir film hissiyatı vermişti. Sanki gerçek gibi daha sonraları bunların rüya olduğuna ayıktım. Profesörün her gördüğü rüya bir öncekinden daha tuhaf oldu. Biraz daha bilinçaltına indik sanırım. Filmdeki karakterlerin çoğu önemliydi. Rüyalarında sık gördüğü ailesini ele alalım mesela. Profesörün çektiği yalnızlığın sebebi de geçmişte bu kadar kalabalık ailede büyümesiydi bence. Gençliğinde olan kalabalıklık ailenin şimdi olmaması üstüne bir de yaşlılığın verdiği 'kimsem yok!' dumuruyla birleşince ortaya bayağı sancılı bir süreç çıkmış. Çok kısa izlediğimiz kaza yapmalarına sebebiyet veren kavgacı çift bile Isac Borg'un rüyalarında etkiliydi. Onlar da kendi evliliğini gördü bir şekilde. Evliliğini tam olarak göremesekte sakin bir evlilik geçirmediğini anlayabiliriz, bir şekilde. Sakin olmayan hareketli yıllarca süren yaşamdan sonra yaşadığı sukünet profesörde büyük bir sancı yaratmış. İşte Yaban Çilekleri bu sancıyı izletiyor bize. Bedenen yapılan bir yolculuk esnasında ruhunda yolculuk etmesi. Hem de hiçbir sınır olmadan. Buralarda kendimizi profesöre yakın hissedebiliriz, zira birçoğumuz böyle uzun yolculuklarda düşüncelere, hayallere dalıp ruhumuzu da sınırsız alemde yolculuğa çıkarmışızdır. Gelelim filmin adının neden 'Yaban Çilekleri' olduğuna. Filmle çok bağdaştıramadığım bu adı araştırmak istedim. Filmde çok kısa bir süre gördüğümüz yaban çileği toplama sahnesinden ötürü olamazdı değil mi? Araştırdım ve bunun İsveç'te bir deyim olduğunu gördüm. Belki sizin de vardır; gizli bir sığınağınız, kendinizle başbaşa kalmak için gittiğiniz bir yeriniz, yeryüzünde cennetiniz. İşte İsveçliler buna 'yaban çileği tarlam.' diyorlarmış. Gizli tuttukları hazineleri için kullandıkları bir sözmüş bu. Isac Borg'da rüyalarında gidiyor bu yaban çileği tarlasına hem mecazen hem de bir kere de olsa gerçek anlamda. Ne kadar da anlamlı bir isimmiş. Bu arada Isac Borg'da buzdan kale demek. Karakterin kişiliği hakkında biraz olsun ipucu verecek bir isim seçimi. Ingmar Bergman'ın her detayı düşünmesine böyle zekice senaryolar oluşturmasına bayılıyorum. Romantik ilişkiler silsilelerini izlemekten bunalmıştım. Kendisinden birazcık uzaklaşır gibi olmuştuma ama bu filmle birlikte yeniden benim gözümde en iyi yönetmen oldu. En azından melodram, psikolojik senaryolar ve bilinçaltının dışavurumu konusunda en iyisi olduğunu tartışmaya pek de lüzum yok.

kalli 1 year ago

Gecenin Sıcağında

Norman Jewison

4 Gönderi

Irkçılık konulu filmlere ödül vermek günahlarından arınmanın bir yolu olabilir mi? Film için hak etmiş ya da etmemiş diyemiyorum. Aslına bakarsanız ırkçılığı iyi bir bakış açısıyla ele almış ve o dönemdeki politikleşmiş siyahi ırkçılığını da göze parmak yapmış, ama beni…devamıIrkçılık konulu filmlere ödül vermek günahlarından arınmanın bir yolu olabilir mi? Film için hak etmiş ya da etmemiş diyemiyorum. Aslına bakarsanız ırkçılığı iyi bir bakış açısıyla ele almış ve o dönemdeki politikleşmiş siyahi ırkçılığını da göze parmak yapmış, ama beni çekemedi kendine. İzlerken biraz sıkıldım. Eh bunda sürekli sitenin donmasının da etkisi olabilir tabii ama filmde yavaştı bayağı. Irkçılığın hedefinde ve de filmin ana merkezinde Virgil Tibbs adlı siyahi bir adam var. Kendisi gece yarısı işlenen bir cinayetin baş şüphelisi olarak tutuklanıyor ve kısa sürede masumiyetini kanıtlıyor. Fakat olaydan sıyrılamıyor. Kendisini soruşturmanın tam göbeğinde dedektif olarak buluyor. Zira işi bu. Cinayet davalarını çözen bir polis memuru. Ya katili bulacak ya da günah keçisi seçilecek. Öncelikle yazmaya devam etmeden önce şunu söylemek isterim ki... Ben o şefin durmadan sakız çiğneyen ağzının alt ve üst yaylarını bip bip biiiiiiiiiiip... Çok fena irite oldum yahu. 1966-67 yılına şu filmin çekildiği yere gidip 'yeter la yeter!' deyip suratına patlatmak istedim. Neyse devam edelim. Nerede kalmıştım? Hah evet, kendini soruşturmanın ortasında bulan Tibbs'de. Bu cinayeti çözmeye çalışma aşamalarını çok da merak uyandırıcı bir şekilde verememişler. Belki de vermek istememişler, zira benim hiç mi ilgimi çekmedi. Heyecanlandırmadı, temposunu hızlandırmadı, ırkçılığı merkezine alıp ağır tempoyla ilerledi ve aynı tempoyla akıllarda soru işareti bırakmadan bitti. Hoş akıllarda çok da soru işareti bırakacak bir film değil bence. Her ne kadar polisiye bir film olsa da katilin kim olduğuna ve cinayetin neden işlendiğine dair düşündürmüyor, merak ettirmiyor. Neler olup bittiğini izliyorsunuz ama bu da çok önemli değil bence. Ana konu ırkçılık. Bu konuda da başarılı olduğu aşikar. Daha başarıları da yapıldı tabii ama bunun da hakkını vermek lazım. Oyunculukları da fazla ahım şahım bulduğum söylenemez. Kötü değillerdi ama yüksek bir performansta sergilememişlerdi. En azından Virgil Tibbs karakterini canlandıran Sidney Poitier'den daha etkileyici bir performans beklerdim. Siyahinin ırkçılığa maruz kaldığı bir film olsa da acı çektiği bir film değil tabii bu. Yine de içinde bulunduğu durumun yarattığı tahribatı ve cinayeti takip ederkenki hallerinin daha etkileyici olmasını isterdim. Akıllıca bir filmdi. Cinayeti çözerken mantıksal bir hataya gidip akıllarda garipliğe yol açmadı. İlmek ilmek dokudu ve sonuca ulaştı. Ulaşmasa da sorgulamazdım sanırım, dediğim gibi. Öyle ki film işlenen cinayeti sorgulamanın içerisindeyken bile unutturmayı başarmış. Helal olsun! 'Katil kim?' temalı, cinayeti karakterle beraber aydınlatmaya çalıştığınız sizi şüpheden şüpheye götürüp heyecanlandıran bir film arayışındaysanız yanlış adrestesiniz. Polisiye diye bunları beklemeyin. Beklentiniz bunlar değilse izleyebilirsiniz, fakat hafiften sıkılacağınızı da garanti ederim. Hele eski filmlere alışkın olmayanların.

kalli 1 year ago

Oliver!

Carol Reed

4 Gönderi

Charles Dickens'in Oliver Twist romanından uyarlanan bu filmde yetimhaneden sokaklara düşen küçük bir oğlan çocuğunun düşkünlüğünü ve hayatında yaşadığı zorlukları izliyoruz. Kitapla ne denli uyumlu bir film bilmiyorum, çünkü kitap okumadım. Kitaptan bağımsız sadece filmi değerlendirmem gerekirse bayıldım! O kadar…devamı

kalli 1 year ago

Levayih-i Hayat-Hayatttan Sahneler

Fatma Aliye Hanım

14 Gönderi

Udi'den sonra Fatma Aliye'nin kadına, topluma, evliliğe ilişkin bakış açısını biraz daha net görebilmek adına bu kitabı okumaya karar verdim. Çünkü bu konudaki düşüncelerini en net gösteren kitap bunun olduğunu düşünmüştüm. Çok anlamlı konulara değinse de net bir düşünce yansıtmsayıp…devamıUdi'den sonra Fatma Aliye'nin kadına, topluma, evliliğe ilişkin bakış açısını biraz daha net görebilmek adına bu kitabı okumaya karar verdim. Çünkü bu konudaki düşüncelerini en net gösteren kitap bunun olduğunu düşünmüştüm. Çok anlamlı konulara değinse de net bir düşünce yansıtmsayıp meseleleri her açıdan ele almış. Farklı farklı bakış açılarını okumak hoşuma gitti. Kitapta 5 kadının birbirlerine gönderdikleri mektupları okuyoruz. 3 tanesi evli 2 tanesi bekar olan 5 kadın. Mektuplarında evliliklerinden, aşka, evliliğe bakış açılarından bahsedip birbirlerine tavsiyeler verip tavsiyeler alıyorlar. Osmanlı'da kız WhatsApp grubu gibi bir şey yani bu mektuplaşmalar. Dili biraz ağır olsa da kısalığı sebebiyle hemencecik okunulacak bir eser. 'Dönemin sorunlarına değinmiş.' gibi klişe bir cümle kurmayacağım. Zira kitaptaki evlilikle ilgili meseleler sadece o dönemin değil, her dönemin sorunu. Aradan 100 seneden fazla zaman geçmesine rağmen hâlâ benzer şeyleri yaşıyor, yaşatıyor, yaşama ihtimalinin içinde bulunuyoruz. Biraz karakterlerden bahsetmek istiyorum. Fehame, benim en çok dikkatimi çeken karakter oldu. Çok zeki, anlayışlı bir kadındı. Aslında mektuplarında verdiği akıllarda mantıklıydı. Fakat kendisini mutsuz bir evliliğe hapsetmişti. Çünkü çocukları için kocasına katlanması gerektiğini düşünüyordu, bir ekonomik özgürlüğü de yoktu. Fehame'den yola çıkarak bir kez daha anlıyoruz ki kadının ekonomik olarak özgür olmasının ne denli önemli olduğunu öğreniyoruz. Fehame, görücü usülü evlilik yapmış bir kadın bu arada. Fakat buradan görücü usulünün her zaman mutsuzluğa yol açtığını söyleyemeyiz. Zira Mehabe'de görücü usülü evlilik yapmış bir kadın ama evliliğinde gayet mutlu, saygı görüyor. Mutsuz evliliğin bir diğer örneğini de Sabahat oluşturuyor. Sabahat'ta Fehame gibi evliliğinde mutsuz bir kadın. Lâkin onunkisi aşk evliliği. Buradan anlıyoruz ki evlilik öncesi duyulan sevgi ve saygı evlilikten sonra her zaman duyulmuyor. Fakat Sabahat kendini bu evliliğe mecbur hissetmiyor ve boşanmayı düşünüyor. O dönemde bu büyük bir cesaret örneği. Gerçi günümüzde de büyük bir cesaret örneği... Bekar karakterler var demiştim; Sabahat'ın kız kardeşi Nabahat ve görümcesi İtimat. Evlilik kurumuna uzak iki karakteri görüyoruz onların mektuplarında. Onların mektuplarını okurken çevredeki kötü evlilik örneklerinin gençleri nasıl etkilediğini görüyoruz. Fakat evlilik fikrinden de tam olarak uzaklaşmıyorlar. Nabahat anne olmak istiyor mesela. Evlilik meselelerine her ne kadar uzak olsa da annelik arzusunu içinden söküp atamıyor. İtimat ise abisi gibi olmayan biriyle mutlu bir evlilik yapacağını düşünüyor. Evlilik kurumuyla alakalı sorular soran, sorulara cevap arayıp bulan, aşkı evliliği olabilecek her bakış açısıyla incelemeye çalışan bir eser. Kadınların yaşadığı zorluklara birebir değiniyor. F. Aliye'nin isim tercihlerini farklı buluyorum ve anlamlarını araştırma isteği duyuyorum. Onları sizinle paylaşacağım. Fehamet; saygınlık, değer onur. Mehabet; saygıdeğer kimselere duyulan saygı. yücelik, ululuk. Sabahat; latiflik, güzellik. Nabahat; şan, onur, şeref İtimat; güven. F. Aliye bu isimleri bile isteye mi seçti yoksa öyle mi denk geldi bilmiyorum ama gerçekten de kitaba ve karakterlere yaraşır isimler seçmiş. Kadınların hepsine bir değer atfetmiş. Fehame'yi Fehime olarak da düşünebilir. O da 'anlayışlı, zeki kadın.' demekmiş. Fehame'ye yaraşır bir isim.

kalli 1 year ago

Bir Yaz Gecesi Tebessümleri

Ingmar Bergman

1 Gönderi

Ben, genç karım Anne, karıma aşık olan oğlum Henrik, oğlumla aşna fişne yaşayan hizmetçimiz Petra, bana takıntılı eski sevgilim Desire, Desire'nin sevgilisi Kont Carl, Kont'un karısı, aynı zamanda karım Anne'nin arkadaşı olan ve beni ayartmaya çalışan Kontes Charlotte biz kocaman…devamı

kalli 1 year ago

Udi

Fatma Aliye

6 Gönderi

İlk kadın yazarımız Fatma Aliye'den okumuş olduğum ilk roman oldu; Udi. Kadının adının bile olmadığı, ailesi, yakınları tarafından sürekli örselendiği, geri planlara atıldığı bir dönemde musikiye olan aşkının peşinden giderek Ud çalmayı öğrenen ve öğrenmek isteyenlere ders verecek kadar bu…devamıİlk kadın yazarımız Fatma Aliye'den okumuş olduğum ilk roman oldu; Udi. Kadının adının bile olmadığı, ailesi, yakınları tarafından sürekli örselendiği, geri planlara atıldığı bir dönemde musikiye olan aşkının peşinden giderek Ud çalmayı öğrenen ve öğrenmek isteyenlere ders verecek kadar bu sanatta iyi olan Bedia adındaki genç kadının öyküsünü okuyacak olmak beni içten içe mutlu etmiş ve heyecanlandırmıştı. Bir kadın olarak kadınların başarısıyla ilgili hikâyeler okumaktan ziyadesiyle keyif alıyorum. Udi romanı da ara ara fazla dramalaşması ve durgunlaşması sebebiyle azıcık kendisinden uzaklaşmama sebebiyet verse de genel hatlarıyla beğendiğim bir roman oldu. Kitap gerçek bir hikâyeden uyarlanmış. Yazar, Fatma Aliye Bedia adında bir kadınla tanışmış, bu kadın Refet romanını okuyup beğendiği için F. Aliye'den kendisinin hayat hikâyesini romana aktarmasını istemiş. Fatma Aliye'de başlamış yazmaya. Zaten kitabın sonlarına doğru yazar hikâyeye kendini de dahil edip bu yazım sürecinden hafiften bahsetmiş. Kronolojik bir sırayla giden eser bunu bozmadığı için okumakta da kolay sağlamış, her ne kadar eski dilden kelimeler ve durgunluğu en başta da dediğim gibi kendinden uzaklaştırıp süreci hafiften yavaşlatmış olsa da. Bir geçmişe, bir geleceğe gidip duran, zaman kavramında dağınıklı tercih eden kitapları okurken zorlanıyorum. Udi ise bu konuda tam istediğim gibiydi. Kitap, Bedia'nın musikiye olan aşkının, bilhassa Ud çalmaya olan sevdasının nasıl başladığını anlatmakla başlıyor. Fatma Aliye onun sanata, müziğe olan merakını o kadar güzel cümlelerle anlatmış ki hayran kalmamak elde değil. Hem hikâyenin gerçekliğinin dışına çıkmadan, hem de edebi sanatı yitirmeden. Romanı okurken bir kadının hayatında baba ve ağabey figürünün ne denli önemli olduğunu anlıyoruz aslında. Zira Bedia'nın ud'a olan sevdası babasından ileri geliyor. Babası da bu yolda kızına köstek olmanın aksine sonuna kadar destek oluyor, ona en iyi hocalardan ders aldırıp yetmiyor kendisi çalıştırıyor. Kızının bu beğenisinin üstüne gidiyor. Kızını dinlerken gururlanıyor. Fakat babanın geçmişini okurken o kadar da iyi bir baba olmadığını görüyoruz. Zamanında ayyaş olan ve çocuklarına çektiren baba günahlarından o zamanlarda dünyada olmayan küçük kızına iyi davranarak arınmaya çalışıyor belki de... Bir de Bedia'nın ağabeyi var; Şemi. Her kızın sahip olmak isteyeceği bir abi. Kardeşine el bebek gül bebek davranan, bir isteğiyle dünyaları önüne serecek olan onu şımartmaktan asla geri kalmayan bir ağabey. Bedia evin prensesi gibi büyütüldüğü başta babası olmak üzere evin her üyesi tarafından çok sayılıp sevildiği için musiki sanatında çok daha iyi bir hale geliyor. İyi ve destekleyici bir aile bir insanın sahip olabileceği en güzel nimettir. Erkek kadın farketmeden. Bedia evleniyor. Kocası ise hovarda, gözü sürekli dışarıda. Sevilmediği bir evlilik yapıyor Bedia. Bu kadar mutluluğun üzerine mutsuzluk olmadan olmazdı değil mi? Bak şu kaderin cilvesine. Bedia'yı da kocadan yana vuruyor. Bu kısımları okurken bir hayli öfke duydum; Mail'e elbette. Aşağılık Mail ne Bedia'yı sevdi, ne de Helula'yı. Sadece onların sevgisini istedi. Ne sevmeyi bildi ne de güzel güzel sevilmeyi. Hatta Mail'e olan sinirim Helula Bedia'ya olan bitenleri anlattığında daha da katlandı. Bedia hayatının sonuna dek kendini Ud çalmaya ve çalmak isteyenlere Ud'u öğretmeye adamış. Bu sanata öyle bir sevdayla bağlanmış ki vazgeçmesi mümkün olmayan bir sevda. Pek sevgili Udisini de canyoldaşı olarak tanımlıyor hep. Ölürken bile âşık olduğu bu sesi dinleyerek kavuşmuş rahmete. Ne güzel bir kitaptı. Ne güzel bir kadındı Bedia. Hayatımda ilk defa bilinçli olarak açıp Ud dinledim, bu kitabı okurken. Ses beni bambaşka dünyalara, hayal alemlerine sürükledi. Müziğin tınısıyla beraber kitapta aktı gitti. Bu yazıyı yazarken de arka planda açtım, kendimi biraz kaptırmış olabilirim. Yazıyı yazarken dinlediğim bazı besteleri bırakayım aşağıya. Sözler olmadığı için, sadece ud'un ve bazı yerlerde kanun'un sesini dinlediğiniz için kafanız karışmıyor. İki Keklik Nazende Sevgilim Gam(zedeyim) Deva Bulmam Ah Bir Ataş Ver

kalli 1 year ago

Uyuyan Prenses

Clyde Geronimi

6 Gönderi

prenses'e sormuşlar; ''ilk öpücükte nasıl uyandın?'' prenses cevap vermiş; ''uyanmasam daha çok öpeceklerdi.'' uyanık olun ki çok öpülmeyin, hayırlı cumalar.

kalli 1 year ago

Bir Yazarın Günlüğü

Virginia Woolf

1 Gönderi

Virginia Woolf'un aylar önce -belki de 1 seneyi geçmiştir- Deniz Feneri adlı eserini okumuş, o eserde bilincindeki sanrıları görünce daha yakından tanımam gerektiğini düşünmüştüm. Fakat hayatını üstünkörü araştırsam da pek de üstüne düşmemiş, herhangi bir başka kitabını daha okumamıştım. Modern…devamıVirginia Woolf'un aylar önce -belki de 1 seneyi geçmiştir- Deniz Feneri adlı eserini okumuş, o eserde bilincindeki sanrıları görünce daha yakından tanımam gerektiğini düşünmüştüm. Fakat hayatını üstünkörü araştırsam da pek de üstüne düşmemiş, herhangi bir başka kitabını daha okumamıştım. Modern Klasikleri okumak için liste çıkarırken 'Bir Yazarın Günlüğü' kitabını görünce aylar aylar önce tanımaya karar verdiğim, lâkin ertelediğim bu yazarın günlüğünü okumak çok mantıklı bir fikir gelmişti. Bunu yerine getirdim ve işte buradayım. Kitap Virginia Woolf'un 1918'de başlayıp 1941 Mart'ına kadar -ölümünden 3 hafta öncesi- yazdığı günlüklerinin toparlanmasından oluşuyor. Günlük olduğu için eleştirilecek bir tarafı yok. İyi veya kötü diyebileceğim, olumsuz eleştiri yapacağım bir kitap değil bu. Belki olumlu da yapamam. Yani kısacası değerlendirmeye açık değil. Zira günlükler insanların bireysel düşünceleridir. Hiçbir edebi kaygı duymadan, eksiğine gediğine ötesine berisine bakmadan, ‘‘bir gün birileri okur mu acaba?’’ diye düşünmeden yazdıkları yazılardır. Sadece yazarız, aklımıza ne gelirse. O an ne hissediyor, ne düşünüyorsak. Virginia Woolf'ta tam olarak bunu yapmış. Yıllarca yazmış, yazmış ve yazmış. Belki öldükten sonra kendini hatırlatmak için belki sağlığında geçmişini hatırlamak için, ama sadece yazmış. Günlüklerine baktığımızda bazen günlerce üstüste yazdığını görüyoruz, bazen haftalarca, bazen de birkaç ay yazmadığını. Bazı günler sanki önemli bir not alıyormuşcasına veya o gün yazmak istemiş de yeltenememişcesine birkaç satır yazmış, bazı günlerde ise tüm duygularını, düşüncelerini o gün yaşadıklarını ve ilerisiyle ilgili düşüncelerini aktarmış günlüğüne. Böyle uzun uzun, tüm içtenliği ve duygusallığıyla yazdığı günlerde kendinin kalemine hayran kaldım ve birazcık özendim. Bu kadar edebi ve dolu dolu günlükler yazmak isterdim. Hep yoğun geçen bir hayatı var Virginia'nın. Çevresinde bir sürü insan. O kadar yoğunluğu kaldırabileceğime emin değilim ama yine de günlüğüme yazmaya değer bir şeyler olmasını isterdim. Maalesef hayatın monotonluğunda ve tekdüzeliğinde pek mümkün değil. Neyse kitaba geri dönelim. Günlüğe yazmadığı günlerde de yazmış aslında. Makale yazmış, eleştiri yazmış, şiir yazmış, mektup yazmış, kitaplarını yazmış. Sürekli yazmış, yıllarca hiç durmadan... Onu ayakta tutan şey yazma tutkusu olmuş zannımca. Belki de ölüme sürükleyen şey de yazma tutkusuydu. Yaza yaza paylaşacak bir şeyi kalmamıştı ve ruhsal bir bunalıma girmişti belki. Fakat sanırım bunda o dönemlerde çıkan savaşında etkisi var. Savaştan da bir şekilde etkilenmiş Virginia. Çünkü günlüğünde tepesinde uçuşan savaş uçaklarından, atılan bombalardan söz etmiş. Zaten sancılı bir kadın olan Virginia için bir de savaşı yaşamak intiharı kaçınılmaz kılmış. Ölmeden önce de adını yaşatacak çok güzel eserler bırakmış ardında. Eğer Virginia Woolf'un daha önce intihar ettiğini bilmeseydim ve bu kitabı okumaya başlasaydım yine kendi canına kıydığını düşünürdüm. Zira bunalımı öyle bir anda gelmemiş sanki. Yazdığı bir çok cümlede anlaşılıyor bu hayata karşı olan memnuniyetsizliği. Yaşamak istemeyişi, onu ayakta tutan şeylere sığınmak istemesi... ve daha nicesi. Sadece yaşlılığı, çıkan savaş, artık tükenmesi bu işin tuzu biberi olmuş. Her neyse, eğer siz de Virginia'yı tanımak istediğinizi düşünüyorsanız, onun duygularından, düşüncelerinden, çevresinden, döneminden, savaşlardan, hayata dair konuşulmaya değer ne varsa anlattığı en önemlisi kitaplarını ve kendini anlattığı günlüğünü okumalısınız. Zira Virginia Woolf'u ve kalemini en iyi ve en yalın şekliyle bu kitapla tanıyabilirsiniz.

kalli 1 year ago

Seyahat Jurnali

Ali Bey

3 Gönderi

Türk Edebiyatı Klasiklerine Direktör Ali Bey'in Seyahat Jurnali kitabıyla devam ediyorum. Kitap Duyunu Umumiye'de memur olan ve Doğu'ya göreve gönderilen Ali Bey'in seyehat anılarından, günlüklerinden oluşuyor. Gezip gördüğü yerleri, tanık olduğu olayları, tanıştığı insanları, sevdiği sevmediği, şaşırdığı olayları başına gelenleri…devamıTürk Edebiyatı Klasiklerine Direktör Ali Bey'in Seyahat Jurnali kitabıyla devam ediyorum. Kitap Duyunu Umumiye'de memur olan ve Doğu'ya göreve gönderilen Ali Bey'in seyehat anılarından, günlüklerinden oluşuyor. Gezip gördüğü yerleri, tanık olduğu olayları, tanıştığı insanları, sevdiği sevmediği, şaşırdığı olayları başına gelenleri anlatıyor Ali Bey bu seyahat notlarında. Kitaplarda çok fazla betimlemeyi pek sevmesem de bir yerler tanıtılıyorsa betimleme gereklidir. Tanıtılan yerin, yörenin, dağın, taşın, mimarinin insanın aklında bir tasvir oluşturması açısından. Kitap betimlemekle de kalmamış, bazı yerlerin fotoğraflarını da eklemiş. Bu ayrıca bir artıydı benim için. Resimler renklendirilse daha güzel olabilirdi sanki. Bazı yerleri uzun uzun anlatırken, bazı yerleri çok kısa geçmiş Ali Bey. Sanırım pek kısa gördüğü yerlerdi oralar. Eh tabi her yeri gördüğü kadar anlatmış. Daha uzun kaldığı yerleri daha detaylı anlatmış. Bir şeyler yazmak için yazdığı kısımlar da vardı Ali Bey'in. Kelekte -sandala benzer bir deniz taşıtıymış- geçirdikleri vakitleri anlatmasına pek de gerek yokmuş aslında. O kısımları sıkıcı buldum. Ben seyahat anılarında bir yerleri tanımak istedim. Elbette kendi yaşadıklarını da anlatmasını anlayabilirim ama kelek anıları biraz kendini tekrarlamış, sıktı. Gittiği bölgelerin kültürlerini, dinlerini de tanıtmış. Bombay'da iken bölgenin inançları hakkında konuşmuş. Çok değişik uygulamalar, ağzımı açık bırakan adetler vardı. Okurken şaşkınlığımı gizleyemedim. ''Sonuçta Hindistan, normal'' demek istesem de diyemedim. Gerçekten de insanı şaşırtan, iğrendiren, dehşete düşüren adetlerdi bunlar. Banyanlar özellikle beni bayağı bi' şok etti. Mesela tüccarlar dükkanlarını açmadan önce yolda gördükleri ineklerin idrarı ile yüzlerini yıkarlarmış, işleri iyi gitsin diye. Bir erkek öldüğünde karısı da onunla beraber yakılırmış. Bu beni dehşete düşürdü. İngilizler bu uygulamayı yasaklamış ama bazı bölgelerde devam etmiş, yani kitapta söylenene göre. Hâlâ devam ediyor mu bilmiyorum, umarım etmiyordur. Korkunç. Bir de Brahmanlar varmış, istedikleri kişinin malını kendi malları gibi kullanırlar. İstedikleri kadınla beraber olurlarmış. Koca bunu kıskanmadığı gibi övünürmüş bir de. Banyanları okurken her seferinde ''yooohhh artıııkkk!'' dedim. Seyahat anıları okumayı seviyorsanız, kısa bir kitap. Fakat bir çırpıda biteceğini söyleyemem. Pek de akıcı değil çünkü, beğendim ama yine de akıcı değildi yani.

kalli 1 year ago

Mandalinalar

Zaza Urushadze

117 Gönderi

Raftaki 1000. filmimi sizlerle beraber seçtik. En çok önerilen filmi izleyeceğimi söylemiştim. En çok beğeni de @fatihinbeyazati'nin 'Tangerines' yorumuna geldi. Film öneren herkese çok teşekkürler. Bu güzel filmi izlememe vesile olduğu için Ela hanımcığıma ayrıca teşekkürler. Gönderiyi arşivlemeyeceğim, ben faydalanmazsam…devamıRaftaki 1000. filmimi sizlerle beraber seçtik. En çok önerilen filmi izleyeceğimi söylemiştim. En çok beğeni de @fatihinbeyazati'nin 'Tangerines' yorumuna geldi. Film öneren herkese çok teşekkürler. Bu güzel filmi izlememe vesile olduğu için Ela hanımcığıma ayrıca teşekkürler. Gönderiyi arşivlemeyeceğim, ben faydalanmazsam bile sizler girip faydalanabilirsiniz. 1000. film için önerildiyse herhalde izlemeye değer filmlerdir. O kadar çok savaş ve savaş karşıtı film izledim ki bu konudaki filmler hakkındaki duygularımı kaybetmeye başladığımı düşünüyordum, kaybetmemişim. Belki de bu filmin doğal ortamı bana o duyguyu yeniden ve yeniden yaşatmıştır. Evet, dünyada bundan asırlar öncede savaş vardı, şimdi de var. Asırlar sonra da -dünya var olmaya devam ettikçe- hep savaşlar devam edecek. İnsanların toprak hırsı hiç bitmeyecek. Birileri ölecek, birileri öldürülecek. Kimse kazanmayacak. Lâkin savaşlar hep sürecek. Attığımız barış naralarının hiçbir anlamı olmayacak. Bu filmlerinde anlamı yok aslında. Çünkü böylesi savaş filmleri bizlerin, sizlerin vicdanı karalanmamış, merhametini kaybetmemiş insanları etkiler. Gözünü kazanma hırsı bürümüş, öldürmeye aç insanlarda bi' kıpırtı bile olmaz. O yüzden savaş karşıtı filmler her ne kadar güzel olsa da boşa bir çırpınış gibi. Kurumaya yüz tutmuş derede yüzmek misali... Bir tarafta Çeçenler bir yanda Gürcüler savaş halinde. İki ülkede o toprakların kendilerine ait olduğunu iddia ediyorlar. Savaşın ortasında kalmış iyi bir adam. Estonyalı Ivo. Yine savaşın ortasında kalmış en az Iva kadar iyi olan, onun komşusu ve dostu Margus. Ivo sevdiği bu toprakları terk etmek istemiyor. Margus ise mandalinalarını hasat etmeden gitmek istemiyor. Savaşın ortasında süregelen bir yaşamda savaşın taraflarını tanırken kendi psikolojilerini de ayakta tutmaya çalışıyorlar. Ivo ne kadar güçlü bir adam olsa da zordur, çok çok zordur. Mandalinalar çok güzel değil miydi? Canım çekti. Ben mandalinanın yeşil iri kabuklusunu daha çok severim. Hafif mayhoş olursa daha güzel olur. Siz nasıl seversiniz? Yaradanın bize verdiği en güzel meyvelerden bence. Sonsuz güzellikte ürünler bahşedilmiş bu dünyayı kendi kişisel zevklerimiz için tahrip etmemiz ne acı değil mi? Ivo evinin önünde yaşanan çatışmada iki askeri kurtarıyor. Biri Çeçen Ahmed, diğeri ise Gürcü Niko. Niko'da Niko şimdi. Siz ne düşünürsünüz bilmem, bence çok karizmatikti. O aksanı, tavırları falan off. İzlerken mest oldum. Belki de çok iyi dost olacak bu ikili birbirlerine düşmanlar. Birbirlerini öldürmek istiyorlar. Fakat can borçlu oldukları adamın evinde değil. İki düşmanın aynı çatı altında yaşadığı ve hem düşmanlığı hem de iyiliği köküne kadar hissetiriyor film. Keşke Ivo gibi insanlar düşündüğümüzden daha fazla olsa. Keşke Niko ve Ahmed gibi sözünden dönmeyecek, yaralı bir adama vurmayacak, aynı çatı altında birbirlerine düşman gibi baksalarda birbirlerine zarar vermeyecek gerekirse birbirlerini koruyacak insanlar daha fazla olsa. O zaman savaşlar biter miydi? Bitmezdi, ama savaş yanlılarının karşısında durabilirdik. Bu film gerçek mi bilmiyorum. Gerçek olmasını çok isterim. Huzursuzluğun içinde huzuru yakalayan, iyiliğin iyi olduğunu gösteren hâlâ daha bir yerlerde iyi insanların var olduğunu anlatan bir filmdi çünkü. Niko ve Ahmed ne için düşman? Kimin için? Birileri istedi diye. Birileri öldürmeyi emrediyor, akla giriyor, pohpohluyor, gaz veriyor ve birileri de yapıyor. Aynı masada oturup çay içme ihtimalinin olduğu adama başkası istedi diye kurşun sıkıyor. Ah savaş! Sen ne boktan bir şeysin. Ne diyordu Patton filminde; ''Ölerek savaş kazanamazsın, savaş başka aptalların ölmesini sağlayarak kazanılır.'' Dünde yazdım bu sözü ama her savaş filmine yakışır bence. Düşük bütçeli olduğu için savaş ortamını tam anlamıyla yansıtamamış, bekler miydim? Evet. Yine de asıl anlatmak istediğini anlatabildiği, duygularını aktarabildiği için filmden çok memnunum. Duyguları aktarabilmek için yüksek bütçelere hacet yok zaten. Filmi izlerken hep bir patlama noktası bekledim. Böyle durgun geçmeyeceğini biliyordum, beklediğim yükselmeyi de verdi. Şaşırmadım, biraz duygusallaşmış olabilirim. Pek değil. Zira farklı kombinasyonlarla, farklı şekillerle olsa da beklediğim bir finaldi. Böyle filmler finallerini baştan verir aslında. Yani ne izleyeceğinizi az çok bilirsiniz. Yanıltmadı. Müziklerinin neden bu kadar övüldüğünü şimdi tekrar anladım. Gerçekten çok güzel müziklerdi. Filmin atmosferine, hikâyesine uygun insana huzur veren ama bir yandan da hüzün veren müzikler.