(@) - Raf

Başarılı sayılabilecek bir savaş eleştirisi izledim bugün de. Savaş filmlerinin aksiyonunu seviyorum, ama savaşı eleştiren savaşın psikolojisini yansıtan filmleri daha çok seviyorum sanki. Filmin öyle sizi yükselten bir senaryosu ya da içinizdeki aksiyon isteğini karşılayacak sahneleri yok. Biraz da kendini…devamıBaşarılı sayılabilecek bir savaş eleştirisi izledim bugün de. Savaş filmlerinin aksiyonunu seviyorum, ama savaşı eleştiren savaşın psikolojisini yansıtan filmleri daha çok seviyorum sanki. Filmin öyle sizi yükselten bir senaryosu ya da içinizdeki aksiyon isteğini karşılayacak sahneleri yok. Biraz da kendini tekrar ediyor. Fakat yine de anlatmak istediğini net bir şekilde anlatmayı başarmış. Hem de 2 asker üzerinden. Birisi Boşnak birisi Sırp. Evet, film Bosna-Sırp savaşına değiniyor. Her ne kadar Boşnak filmi olsa da filmde tamamıyla karşı tarafı suçlayan, kendilerini masum gören sahneler yok. Suçluyu 2 tarafta da görmüş yönetmen. Ortada bir savaş varsa tüm üstler suçludur. Ortada bir savaş varsa tüm halk masumdur. Askerlerin de sadece birer piyon olduğu gerçeğini de çarpıcı bir şekilde gözler önüne seriyor film. Hem iki taraf suçlu, hem iki tarafta masum. Peki film tam olarak ne anlatıyor? Nino adındaki Sırp askerle, Ciki adındaki Boşnak bir asker tarafsız bölgede sıkışıp kalıyorlar. Kurtulmak için birbirlerine ihtiyaçları var ama bir yandan da birbirlerini yok etmek de istiyorlar. Böyle trajikomik bir hikâye işte. Eh bir de diplerindeki mayını unutmamak gerek. Bölgedeki diğer Boşnak askerin üstüne boylu boyuna uzandığı bir mayın. Ölümle burun buruna bir yaşam. Zaten savaşın ortasında olup da ölümle burun buruna olmamak pek de mümkün değil. Filmde bir aksiyon vs. yok, Bosna-Sırp savaşının tarihini de anlatmıyor, şu kesin suçlu, bu kesin masum da demiyor, savaşı eleştirip olanlara dair düşündürüyor. Biraz da merak uyandırıcı bir film. Hep bi' ''ne olacak şimdi?'' merakıyla izledim filmi. Aslında sonu belli olan bir film. Pek de sürprize açık değil. Sadece ''acaba farklı şeyler olur mu?'' diye düşündüm, olmadı. Bundan rahatsızlık duymadım. Çünkü birbirlerine başından beri düşman olan 2 askerin dost olmasını beklemiyordum. Orası bir savaş ortamı. Bu da bir savaş filmi. Toz pembe hayaller değil. Bu sebepten ötürü finali gayet hoşuma gitti. Birazcık buruk bitmiş olsa da olması gereken buydu. Dramatik olsa da güldüren bir savaş filmi izlemeyi beklemiyordum. Evet, bazı yaklaşımları beni güldürdü. Böyle anlamlı eleştirileri seviyorum. Hem güldüren, hem düşündüren, hem de o psikolojiyi hissettiren.

kalli 1 year ago

Avcı

Michael Cimino

6 Gönderi

Bazı filmler olur, iyi veya kötü olması farketmeksizin dolu dolu olurlar. Avcı'da tam olarak öyle bir filmdi. 3 saat boyunca her şeyi izlettiler, her duyguyu yaşattılar. 3 saat boyunca yaşadığım duygu karmaşasını nasıl anlatacağımı bilemiyorum, elimden geldiğince anlatmaya çalışacağım. Öncelikle…devamıBazı filmler olur, iyi veya kötü olması farketmeksizin dolu dolu olurlar. Avcı'da tam olarak öyle bir filmdi. 3 saat boyunca her şeyi izlettiler, her duyguyu yaşattılar. 3 saat boyunca yaşadığım duygu karmaşasını nasıl anlatacağımı bilemiyorum, elimden geldiğince anlatmaya çalışacağım. Öncelikle filmin Vietnam Savaşı'nın öncesini, savaş esnasını ve savaş sonrasını anlattığını belirtmek isterim. Yani tamamıyla bunun psikolojisine odaklanıyor. İlk başta bi' düğün hazırlığı görüyoruz ve neredeyse 40 dakika boyunca düğün sahnesi izliyoruz. Gayet mutlu, keyifli bir sahne. Herkes çok mutlu, kafalar çekilmiş. Daha henüz karakterleri de pek tanıyamıyoruz, kime odaklandığını da pek bilemiyoruz. Düğünün kalabalıklığı ve neşesi arasında kendimizi kaybediyoruz. Nasıl atlamadan izledim ben de bilmiyorum, oysa çok da sevmem düğünleri. O kadar eğlenceli bir şekilde verilmiş ki bu sahneler bayağı keyif aldım izlerken. Karakterler mutluydu, ben mutluydum. Biraz avlanıyorlar, geyik falan vuruyorlar. Yani bu av sahneleri herhalde o savaşın psikolojisine hazırlamak içindi. Kanı bu şekilde gösterip daha sonra gelecek olan vahşetin psikolojik etkisini hafifletmek istediler, ne kadar olursa tabii. Belki alakasız olacak ama aklıma Kluşov etkisi geldi. Ardından filmin 2. bölümüne -bölüm bölüm ayırmamışlar da ben böyle hitap etmeyi uygun buluyorum- geçiyoruz. Savaş esnasına. Karakterlerimiz esir düşüyor ve bi' Rus ruletinin içinde buluyorlar kendilerini. Bu sahnelerde o acı en doruk noktasına kadar gösterilmişti. Hem geriliyorsunuz, hem acıyı hissediyorsunuz, hem de savaşın psikolojisini yaşıyorsunuz. Direkt karşılıklı çatışmadan ziyade esir sahnesi yapıp o psikolojiyi bu şekilde yansıtmak daha mantıklı geldi. Gerilimin epeyce yüksek olduğu bir bölümdü. Eh savaş sahnesinde de bu gerekir. Yine bir şeyler oluyor, av, hastane falan filan derken 3. bölüme geçiyoruz. Savaş sonrasına. Burası da bir şeylerin düğümünün çözüldüğü, karakterlerin tamamen değişim gösterdiği ve dram odaklı bir sahne idi. Micheal'ın koşuşturmasını izliyoruz. Nasıl has bir arkadaş, dost olduğunu. Robert De Niro oyunculuğunun zirvesini burada yaşamasa bile bir şekilde zirveyi yaşamış. Mükemmel bir performanstı. Filmin düğünle başlayıp cenaze ile bitmesi, garipti. Hayat işte. Neşe de var hüzün de. Her şeyin sonunda ölüm var. Zaten savaş varsa ölüm de vardır. Filmin süresinden ziyade tek eksisi sahne geçişlerinin çok hızlı olmasıydı. Hem bu kadar uzun film yapıp hem de ''ne oldu şimdi?'' dedirten geçişler yapmak akla mantığa sığmaz. Daha yavaş verip 3 saatin hakkını daha iyi verebilirlerdi. Hatta birkaç geçişte 'bir şey mi kaçırdım?' diyerek geri alma ihtiyacı bile duydum. O geçişleri de yapabilselermiş 10/10'luk bir film olurmuş. Çünkü en başında dediğim gibi içinde her şey olan dolu dolu bir film. Savaş filmi olarak nitelendiremem doğrudan, çünkü öyle değil. Fakat izlediğim en iyi savaş psikolojisi filmiydi.

kalli 1 year ago

Kramer Kramer'e Karşı

Robert Benton

17 Gönderi

İsminden ötürü olsa gerek bu film bana hep komedi türünde bi' müsabaka filmi gibi geliyordu, değilmiş. Aile dramasaymış. Aslında türünde komedi yok ama samimi, hafif, çok hafif eğlenceli bi' havası vardı. Dustin Hoffman'dan kaynaklı olsa gerek. Bence bu adam oynadığı…devamıİsminden ötürü olsa gerek bu film bana hep komedi türünde bi' müsabaka filmi gibi geliyordu, değilmiş. Aile dramasaymış. Aslında türünde komedi yok ama samimi, hafif, çok hafif eğlenceli bi' havası vardı. Dustin Hoffman'dan kaynaklı olsa gerek. Bence bu adam oynadığı filmlere biraz olsun eğlence katıyor. Filmin konusu kısaca ebeveynlik. Çocuğun psikolojisine çok girmeden ama bunu tamamen yok da saymadan anne ve babayı olmayı anlatıyor. Anne ve baba olmanın ailedeki ve çocuktaki konumunu gösterip, kısılıp kaldıkları rollerinden bahsediyor. Kurgu bir film ama çok da kurgu sayılmaz. Çünkü Kramer ailesinin yaşadığı sorun birçok ailenin ortak derdi. Filmde her ne kadar anne haksızmış gibi gösterilmeye çalışılsa da aslında ana fikrine inip filmin gösterdiklerini daha iyi düşündüğümüzde filmin biri haklı veya haksızmış gibi bi' profil çizdiğini düşünmüyorum. Sadece varolan ve epey dert olan bir sorunu çıplak bir şekilde dile getirmiş. Sadece sorunu dile getirmiş, maalesef filmde de çözümü yok. Yani mahkeme sonucunun bir çözüm olduğunu düşünmüyorum, zira filmin bir finali yoktu. Mahkeme demişken sadece avukatlara sahne yazılmış sanki. O da bağırıp çağırsınlar, karşı taraf müvekkilin üzerine gelsinler diye. Net bir savunma göremedik iki taraftan. Mahkeme neye göre verdi kararını biraz eksikti sanki. Anne Joanna, kendince çok haklı. Kocası işleriyle boğulmuş ailesini ihmal etmiş bir adam. Joanna'nın bir işi olmamış, bir hayatı olmamış, belki kadınlığını, belki de kendini unutmuş. Baba Ted'de kendince haklı. Ailesine en iyi hayatı sunmak için hep çalışma isteği duymuş. Bu süreçte ihmal ettiklerini görememiş, duyamamış. Baba olmayı da Joanna evi terk edince öğreniyor zaten. Çocukların babalarını tanımaları için annelerin uzaklaşmaları mı gerekiyor acaba? Zira Billy babasını öyle tanıyor. Film sorunu ortaya atıyor, çözümü sunamıyor. Çözüm galiba bir şekilde orta yolu bulmak. Fakat istekler ve ihtiyaçlar arasında orta yolu bulmak ne kadar kolay?

kalli 1 year ago

Louis Lambert

Honore de Balzac

1 Gönderi

Balzac'tan okuduğum ilk eser oldu. Kitabı okurken ''acaba Balzac'ın kalemini tanımak için ağır bir eser mi seçtim?'' diye düşündüm. Tabii diğer eserleri hakkında fikir sahibi olmadığım için bu sorunun cevabını veremedim ama bu kitaba özgü bir ağırlık olduğunu düşünmüyorum, zannederim…devamıBalzac'tan okuduğum ilk eser oldu. Kitabı okurken ''acaba Balzac'ın kalemini tanımak için ağır bir eser mi seçtim?'' diye düşündüm. Tabii diğer eserleri hakkında fikir sahibi olmadığım için bu sorunun cevabını veremedim ama bu kitaba özgü bir ağırlık olduğunu düşünmüyorum, zannederim ki Balzac'ın dili ağır, anlatımı derin. Kitap anlatıcının okuldan arkadaşı olan ve aykırı bir kişiliğe sahip Louis Lambert'in biyografisi niteliğinde. Fakat karakterin neler yaptığından yaşayışından ziyade zihnine, düşüncelerine odaklanıyor. Anlatıcı Louis Lambert'in fikirlerini dile getirdikçe bi' hayranlık duydum ve tuhaf bir eziklenme hissettim. Çünkü bazı düşünceler anlayamayacağım ya da üstüne kafa yoramayacağım kadar derindi. Kitap Balzac'ın çocukluğundan izler taşıyormuş sanırım. Louis Lambert karakteri kurgu mu gerçekten yaşamış mı biri onu pek anlayamadım. Fakat bu derin düşüncelere sahip olmak için o kişi olmak gerek sanırım. Belki de Louis Lambert, Balzac'ın ta' kendisidir. Kitap her şeyin üzerinden felsefe yapmış. Gerçi felsefede tam olarak bu. Her şeyi sorgulamak, hiçbir şeyi tam olarak kabullenmemek, daima sorgulamak, daima konuşmak. Din üzerine konuşuyor, insani davranışlar üzerine konuşuyor, bilinç, istekler üzerine konuşuyor. Aşkın bile felsefesini öyle bir yapıyor ki belki de zihninizdeki aşk tanımına yeniden baktırabilecek şekilde. Kitap ilk başta kendini bir şeyleri alıştırıp daha sonra ağırlaşacak şekilde ilerlemiyor. Tam aksine ilk sayfadan itibaren derinlemesine dalıyor felsefesine. Ağır, zor bir şeyler okuyacağınızı anlıyorsunuz. Her ne kadar zor desem de kendine çeken bi' tarafı da var kitabın. Okumaya başlayınca elimden pek bırakmak istemedim. Normalde geceleri -uyumadan önce- çok kitap okumayı tercih etmem ama bu kitabı bir an önce bitirme isteği duyduğum ve işte okumak istediğim için okuyup bitirdim. Maddeyi sorguluyoruz önce, maddeden ruha bir yolculuk yapıyoruz. Ruhu tanıyoruz, ruhu tanımaya çalışıyoruz daha doğrusu. Daha sonra her şeyin özüne gidiyoruz, Tanrı'ya. Sorgulamaların en yücesi ve en derini... İçsel ve dışsal varoluşun tekelinde bi' aydınlanma sunuyor kitap bizlere. Ne kadar aydınlanırız bilmem. En sonunda Louis Lambert'in dahiliğinin bütün sınırlarını aşıp, ince çizgiyi geçmeyi başarıp delirmesi o kadar anlamlıydı ki... Fakat ne delirme. Hâlâ o zihnindeki parlak düşüncelerden kurtulamayan, kimsenin düşünmediğini, düşünmeye cesaret edemediğini düşünen bir delirme. Dahice bir delilik. Balzac bunları yazdığına göre dahice deliren o olmalı. Deliren ama deliliğinin farkına varan mükemmel bir kalem. Kitap bütün sınırları aşıyor. Bütün tabuları, engelleri elinin tersiyle itiyor ve her şeyin özüne iniyor. Tabii sadece felsefeden de ibaret değil. Bir eleştiri de sunuyor. Zamanın eğitim sistemini eleştirdiğini görüyoruz. Zamanın değil, her zamanın eğitim sistemi aslında. Öğrencileri bir kalıba sokmak isteyen, onların düşünmemesini sağlayan, aynı fabrikadan çıkmış, aynı düşünce kalıplarına sahip, insana baktığında yalnızca göz, kaş, burun gören insanlar yaratan eğitimi sistemini. Düşüncelerden ve her türlü duygudan uzak. Louis Lambert ne zaman kendi düşüncelerini dile getirse cezaya maruz bırakılıyor ve bu fikirlerini sadece anlatıcı olan arkadaşı ile paylaşabiliyor. Onu anlayan tek kişi de o. Lambert bu kadar sınırlandırılmasaydı ve sınırlandırıldıkça aykırı kimliği daha da coşmasaydı, daha da bir şeylerin üstüne gitmeseydi delirmeyi başarır mıydı bilmiyorum? Eh bazen delilikte bir başarıdır. Delirmek gerekir. Herkesin akıllı olduğu ama farklı olmadığı şu dünyada delirip farklı olmak gerekir. Sadece felsefe konuşmuyor dedim ama eğitim sistemi eleştirisi bile felsefik. Sanırım kitap sadece felsefe konuşuyor.

kalli 1 year ago

Sıradan İnsanlar

Robert Redford

3 Gönderi

Tetikleyici sayılabilecek psikolojik bi' drama izledim bugün. Film ekseriyetle ailenin oğlu Conrad'a yönelik olsa da onun üzerinden ebeveynlerinin de ruh haline tanıklık ediyoruz. Büyük oğullarını bir deniz kazasında kaybeden aile, artık hayatlarını normal düzene sokmak istemektedirler. Daha doğrusu bunun için…devamıTetikleyici sayılabilecek psikolojik bi' drama izledim bugün. Film ekseriyetle ailenin oğlu Conrad'a yönelik olsa da onun üzerinden ebeveynlerinin de ruh haline tanıklık ediyoruz. Büyük oğullarını bir deniz kazasında kaybeden aile, artık hayatlarını normal düzene sokmak istemektedirler. Daha doğrusu bunun için adım atmak isterler. Ailenin küçük oğlu, yani Conrad abisinin ölümünden kendini sorumlu tuttuğu için intihar etmeye kalkmış ve bir süre psikiyatri servisinde tedavi görmüştür. Evine yeniden dönen Conrad hem hayata yeniden dönmek hem de kendisinden nefret ettiğini düşündüğü annesinin sevgisini kazanmak için çaba göstermeye çabalar. Film bize intihar ve hastane kısımlarını izletmiyor, direkt Conrad'ın yeniden evine döndüğü kısımlardan almış. Yani bu kadar durgunluğun arasında bir de bunları gösterip daha fazla durgunlaştırıp kendini pek acındırmıyor. Biz olup bitenleri olayın nedenini, sebeplerini Conrad'ın terapistiyle olan konuşmalarından, etrafına verdiği tepkilerden, ebeveynlerinin davranışlarından ve sözlerinden anlayabiliyoruz. Çok çok nadir sert çıkan bir film olsa da durgun olan psikolojisini neredeyse hiç bozmadan bir çizgiden ilerlemiş. Her ne kadar geçmişte olup bitenleri göstermeyi tercih etmese de abinin nasıl öldüğünü kısaca da olsa göstermeyi ihmal etmemişler. Eh tabii bunu da yine Conrad'ın anılarıyla görüyoruz. Abinin ölüm sahnesini de göremeseydik, kendi kendine problemler çıkaran bi' ergen olarak görebilirdik evin oğlunu ya da görebilirdim. O sahne ve tüm parçalarla beraber film biraz daha anlam kazandı. Aileden birini yitirmenin aileyi nasıl oradan oraya savurduğunu ve yaşanılan psikolojiyi film o kadar iyi ve o kadar samimi vermiş ki etkilenmeden edemedim. Sıradan İnsanlar ismi anlamlı geliyor bu noktada. Çünkü sıradan bir hayat yaşıyorlar, acılarından sonra aynı sıradan hayata devam ediyorlar, tıpkı diğerleri gibi. Fakat içlerinde derin fırtınalar kopuyor, kapanmayan, kapanmayacak olan yaralar açılıyor. Sıradan İnsanlar'ın sıradan olmayan acıları... Conrad'dan çok bahsettim, yani çok bahsetmedim ama sanırım bu kadarı yeterli. Anne Beth ve baba Calvin hakkında konuşmak isterim biraz da. Anne ölen oğlunu daha çok sevdiği için -belki bu sadece Conrad'ın ve Conrad'ın etkisinde kalan Calvin'in düşünceleriydi, tam tersi olsaydı abisi kurtulup Conrad ölseydi bu sefer anne o oğlundan uzaklaşacaktı- Conrad'a yardımcı olamaz, yakınlık kuramaz. Anne ve oğlun arasında bizim pek görmediğimiz ama hissettirilen sessiz bir çatışma, bağrışma var aslında. Babaya yani Calvin'e gelirsek de pasif karakteri onu geri plana atıyor. Oğlunun ve karısının arasında kalmış, ölen oğlunun acısını tam yaşayamamış ve aileyi ayakta tutmak için çabalıyor. Herkes bir şekilde kaçarken ya da öfkesini dışarıya vururken baba ne kaçabiliyor ne öfkelenebiliyor. Ne acı... Calvin'in Beth'e oğullarının cenazine giderken neden giydiği kıyafetle bu kadar ilgilendiğini sorduğu sahne basit ama etkileyiciydi. Gerçekten önemli miydi yani? Beth'ten mantıklı bir cevap almak isterdim. Galiba bazı soruların cevapları olmuyor. Finale yakın hüznünü yükseltip, son patlamasını yaptı ve yeniden sakinleşti. O hüzün ve patlamada çok uzun sürmedi. Tüm derdini bir şekilde döktü. Tabii sıkmadan, boğmadan, uzatmadan.

kalli 1 year ago

Üç Kafadar

Norman Ferguson

2 Gönderi

Donald Duck, Disney'deki en sempatik bulduğum karakterlerin başlarında gelir. O yüzden bu filmin de başrolünde onun olduğunu görünce bi' sevinçle açmıştım. Filmi izlerken de kısmen eğlendiğimi söyleyebilirim. Neden kısmen olduğuna da geleceğim. Film bizi Donald Duck ve adlarını bilmediğim -şu…devamıDonald Duck, Disney'deki en sempatik bulduğum karakterlerin başlarında gelir. O yüzden bu filmin de başrolünde onun olduğunu görünce bi' sevinçle açmıştım. Filmi izlerken de kısmen eğlendiğimi söyleyebilirim. Neden kısmen olduğuna da geleceğim. Film bizi Donald Duck ve adlarını bilmediğim -şu yeşil papağanı bundan bir önce izlediğim Saludos Amigos filminde de görmüştüm ama adı aklımda kalmamış- iki kuş arkadaşıyla beraber eğlenceli, kültürel bir yolculuğa çıkarıyor. Ee tabi, bol müzikli ve danslı. İlk gezintide kutuplara gidiyoruz ve sıcak ülkelere göç etmek isteyen, soğuğu pek de sevmeyen, bronzlaşma aşkıyla yanıp tutuşan bir penguenimizin macerasına tanık oluyoruz. Yani film boyunca en eğlendiğim, en güldüğüm bölüm buydu herhalde. Zirvede başlamış, ama zirvede bırakamamış film kısacası. Bir de uçan eşeğin olduğu kısmı sevdim. Heyecanlı, maceradolu ve eğlenceliydi. Sonraki kısımlarında dijital ile animasyonu birleştirdiği için pek sevemedim ve müzikal olmasından da hoşlanmadım. Müzikal severim ama bu filmde olmamalıydı diye düşündüm. Belki Meksika'lıların yerel danslarını yaptığı kısımda olabilirdi sadece. Dijital ile animasyonun birleştirildiği kısıma gelirsek, daha doğrusu birleştirilemediği zira o yapaylık kendini çok belli ediyordu ve ortada rahatsız edici bir görüntü vardı. O zamanın teknolojisiyle en fazla bu kadar tabii ama yapmaya da gerek yoktu. Full animasyon yaparak da kültürel bir gezintiye çıkarabilirdi. Hatta daha güzel olurdu. Finalinde ise bizi yüksek tempolu, bol renkli görsel şölen ve müzik şöleni ile uğurluyor film. Yarıda bırakmak olmasın diye izledim, yoksa çok da hoşuma gitmedi yani. Hem bu kadar gürültülü olması, hem dijital ile animasyonu acemice harmanlaması hem de anlamsız renkler ve şekiller... Dipnot: Donald Duck sen erkeklerin özetisin, 3-5 güzel kız görünce kendinden geçti şerefsiz ahsjsjsja 1 saatlik dizide 50 farklı kızdan hoşlandı.

kalli 1 year ago

Gandhi

Richard Attenborough

14 Gönderi

Kitleleri yönlendirmek ve ayaklandırmak için ne gerekir? Kanayan yaralarına dokunmak mı? Dile getiremediklerini dillendirmek mi? Gandhi'de tam olarak bunu yapıyor ve bir bağımsızlık mücadelesinde milyonları ayaklandırıyor. Bunu ise birilerini kışkırtarak, savaşa yönlendirerek değil tam aksine barışla yapmak istiyor. Her konuşmasında…devamıKitleleri yönlendirmek ve ayaklandırmak için ne gerekir? Kanayan yaralarına dokunmak mı? Dile getiremediklerini dillendirmek mi? Gandhi'de tam olarak bunu yapıyor ve bir bağımsızlık mücadelesinde milyonları ayaklandırıyor. Bunu ise birilerini kışkırtarak, savaşa yönlendirerek değil tam aksine barışla yapmak istiyor. Her konuşmasında savaşa karşıt sözlerini sarfediyor. Hatta bu sözleri onun özgürlüğünü bile ara ara elinden alıyor. 3 saatlik bir film. Gandhi'nin hayatı. Bağımsızlık için ilk adımları atmasından suikastına kadar geçen dimdik, cesur, güçlü ve dolu dolu geçen hayatı. Fakat filmi sadece bi' biyografi filmi olarak bir şeylere indirgeyemeyiz. Çünkü bu 3 saatte sadece Gandhi'nin yaşamını izlemiyoruz. Gandhi'nin mücadelesi üzerinden koskoca tarihi izliyoruz. Film açılışını Gandhi'nin suikasti sahnesiyle yapıyor ve yıllar öncesine geri dönüp gençliğine gidiyoruz. Her şeyin ilk kez başlayacağı zamanlara. Emin olun, o 3 saat dolu dolu geçiyor. Hatta belki daha azını bile anlatmışlar. Bir ara Gandhi'yle alakalı şeyler de okumak istiyorum. Çünkü barış ve özgürlük için bu kadar uğraşan bir insanı daha yakından tanımam gerektiğini düşündüm. Kapanışını da yine Gandhi'nin suikastiyle yapıyor. Arada geçen zamanda bağımsızlık mücadelesi, kitlelerin ayaklanması, esaret, bölünme, savaş, birleşme bir çok şeye tanık oluyoruz. Film asla yapay hissettirmedi, gerçekten olanları birebir izlettiriyor gibiydi. Belgesel tadında ama biyografik/tarih filmi olmaktan da pek uzaklaşmayan bir film. Hatta bazı sahnelerde geçmiş görüntülerin kullanılması düşüncesini de bir hayli başarılı bulduğuma da değinmek isterim. Bu bir tarih demiştim. Bu film İngiliz emperyalizmin, Hindistan'ın, Hintlerin sömürülmelerinin tarihi. Bunu daha sert gösterseler daha mı iyi olurdu diye bir düşündüm. Pakistan ve Hindistan'ın kuruluşunun tarihi. Müslüman Hintler İngiliz esaretinden kurtulup yeni bir esarete girmekten korkunca kendi bağımsızlıklarını ilan ediyorlar ve Pakistan kuruluyor. Günümüzde bile etkilerinin sürdüğü Hindistan-Pakistan savaşı'nın, Hindistan iç savaşının ilk kıvılcımının tarihi. Bu da yine yukarıdaki söylediğim sebeplerden kaynaklı. Dünyanın en kalabalık filmi. Evet, en kalabalık. 300 bin figüran yer almış filmde. Hâlâ daha geçebilen olmamış. Bağımsızlık mücadelelerini, tarihi ve kitlelere ses olmuş insanların hayatlarını izlemeyi seviyorum. Filmi ilk açtığımda süresinden ötürü biraz çekinmiştim ama izledikten sonra 'iyi ki' dedim. Gandhi'nin felsefesini biraz olsun anlamak, onu tanımak için adım atmak isterseniz bu filmi izleyebilirsiniz. 3 saat vaktiniz yoksa ya da 3 saat ekran başında kalmak istemiyorsanız, film kendini 2'ye bölüyor. Siz de izlerken o arada bırakıp daha sonra devam edebilirsiniz. Ben o şekilde yaptım.

kalli 1 year ago

Hindistan'a Giden Gemi

Ingmar Bergman

1 Gönderi

Gemilerde talim var, Bahriyeli yarim var. O da gitti sefere Ne talihsiz başım var... Filmdeki denizcileri görünce aklıma geliverdi öyle. Dün anne ve kız sorunları demiştim, bugün de baba ve oğul çatışmasını ve de bi' sevda buhranını izledim. Film adından…devamı

kalli 1 year ago

Sevgi Sözcükleri

James L. Brooks

5 Gönderi

Sevgi sözcükleri... Her birimizin duymaya ihtiyaç duyduğu o sihirli sözcükler. Sözcüklerin gücüne pek inanmadığımı, sevginin sözlere sığdırılmayacağını düşünsem de ben de ihtiyaç duyuyorum böyle şeylere arada. Yani istek değil, ihtiyaç. Acaba hangisi daha kötüdür? Duymak isteyip duyamamak mı? Yoksa duyduklarının…devamıSevgi sözcükleri... Her birimizin duymaya ihtiyaç duyduğu o sihirli sözcükler. Sözcüklerin gücüne pek inanmadığımı, sevginin sözlere sığdırılmayacağını düşünsem de ben de ihtiyaç duyuyorum böyle şeylere arada. Yani istek değil, ihtiyaç. Acaba hangisi daha kötüdür? Duymak isteyip duyamamak mı? Yoksa duyduklarının sahte olması mı? Neyse bunlar pek de filmle ilgili değil, filmin ismini görünce öyle bi' aklıma geldi. Evet, film sevgiyi anlatıyor. Hem de en yüce bağ üzerinden. Anne ve kızı. Daha önce Ingmar Bergman'ın Güz Sonatı'nı izlemiştim. Anne ve kızı arasındaki ilişkiyi anlatan film olarak. Klasik bi' Bergman filmi olarak o sadece hüzün odaklıydı, hüzün ve yara. Bu film ise daha eğlence ve samimiyet odaklı. Elbette dramda var. Bergman'ın Güz Sonatı'nı çok beğenmiştim. Yorumum da var, okuyabilirsiniz. Eğer merak ederseniz. Kızlar genelde 'babacı' olarak anılsa da kızlar için anneleri çok önemlidir. ‘Annesi elbette önemli olacak’ değil mesele. Bunun çok ötesinde. Anne kızı için ilk rol modeldir belki, belki ilk sırdaş, ilk kavgasını verdiği kişi, ilk dostu, ilk arkadaşı... Kiminin ise ilk yarasıdır anne. Tıpkı Güz Sonatı'nda olduğu gibi. -Yani Kalli'ciğim o filmi mi konuşmaya geldik?- Kusura bakmayın arkadaşlar arada bağlantı kurunca bahsetmeden edemedim. Eh bir Bergman olunca hiç edemedim. Neyse filmde de bir anneyle kızın kimi zaman kopuk kimi zaman samimi ilişkisi üzerinden sevgi temasının işlenmesini görüyoruz. Sevgi temasını işlemeye çalışmış işlemesine de beni etkileyen bir sevgi göremedim filmde. Ne anne (Aurora) ve kızı (Emma) arasında bağ vardı. Ne de Emma'nın kendi çocuklarıyla bir bağı vardı. Kocasıyla olan ilk başlardaki o yoğun sevginin de zamanla azaldığını görüyoruz. Sevgi biten bir şeymiş Evrim abla. Sevgiyi hissettirmeden bu kadar samimi ve doğal işlemesi. Yani çok güzeldi. Filmin ilk 20-30 dakikası anlayamadığım bir şekilde çok hızlı geçti. Emma ne zaman evlendi, çoluk çocuğa karıştı üstüne 3 çocuk yaptı anlayamadım bile. Sonra bir anda durdu ve daha yavaş daha günlük akmaya başladı. Oradan sonra aldatmak, ihanet, çocuklarla olan kopukluklar, aşk, tutku, şehvet derken bir şekilde sonuna yaklaştık. Dramatik bir son vereceğini bağıra bağıra gösteren bir filmdi. Beni şaşırtmadı. Öyle hüzünlendirmedi de. Evet, hüzünlü bir sondu. Ya buna alıştığımdan ya da filmin kendi sonunu en baştan kabullendiğinden ötürü üzerimde pek bir etki bırakmadı. Ailede en üzüldüğüm karakter Emma ve Flap çiftinin çocukları olan Tommy oldu. Kardeşlerin en büyüğü olarak görmek istemeyeceği gerçeklere tanık oldu. Her zaman öfkeli, içine kapanık, annesine uzak bir çocuk olarak izledik Tommy'i. O bir şeylerden uzaklaştıkça filmin gerçek hüznünü hissettim. Eğer bu filmde kilit karakter diyebileceğim birini seçmem gerekseydi bu Tommy Horton olurdu. Film için eğlenceli demişler, ben pek eğlenceli sahneye rastlamadım. Veyahut benim eğlence anlayışıma uyan sahne yoktu. Tabii arada gülümsetti. Çünkü sıcak bir hava sunmuştu. Derdini eksik de olsa güzel anlattı.

kalli 1 year ago

Karamazov Kardeşler

Dostoyevski

55 Gönderi

Ne kadar zamandır okuyorum, ne kadar zamandır elimde süründürüyorum bilmiyorum ama sonunda bitti. Fazlasıyla yüce bir kitap. Elimde bu kadar süründürdüğüm için kendimi üzgün hissetsem de bir yandan da sindirerek okumanın tarifsiz huzuru ve mutluluğu var içimde. Daha önce Dostoyevski'den…devamıNe kadar zamandır okuyorum, ne kadar zamandır elimde süründürüyorum bilmiyorum ama sonunda bitti. Fazlasıyla yüce bir kitap. Elimde bu kadar süründürdüğüm için kendimi üzgün hissetsem de bir yandan da sindirerek okumanın tarifsiz huzuru ve mutluluğu var içimde. Daha önce Dostoyevski'den birkaç eser okumuştum. Fakat Dostoyevski'yi yeterince tanıyamadığı, daha doğrusu kalemine olan tanıdıklığı aşinalığı bir türlü yakalayamadığımı düşünüyordum. Karamazov Kardeşler'de bu düşünceleri aştım ve Dostoyevski'nin bilgenin ve düşün ötesindeki muazzam kalemini tanıma şerefine nail oldum. İlk kez Dostoyevski okuyacaklar için gerçekten çok çok ağır bir eser. Bunun sebebi sadece sayfa sayısının 1000'i aşması değil. Dostoyevski'nin derin tahlilleri, sert anlatımı gibi gibi... Daha kısa kitaplarıyla ısındıktan sonra bu kitaba geçerseniz eminim ki okuması biraz daha kolay olacaktır. Biri yorumunda belirtmiş; ''diğer kitaplar bu kitaba hazırlıyor gibiydi.'' Düşününce gerçekten de öyle. Siz de okumaya karar verirseniz diğer kitaplarla kendinizi hem Dostoyevski'nin kalemine hem de Karamazov Kardeşler'e hazırlamalısınız. Kitapta üzerinde yoğunlaşabileceğimiz tek bir konu yok. Belirli bir ana teması var. Bu ana temaya da birazdan değineceğim. Fakat öncesinde bahsetmek istediğim başka şeyler var. Üzerine yoğunlaşacağımız tek bir konu yok demiştim. Bir taraftan ailevi sorunlar, bir yanda ilişki sorunları, kilisenin öğretileri, dualar, Tanrı'ya karşı şüphecilik, kavgalar, hırsızlık, iftiralar, cinayet... Aslında tüm bu alt başlıklar bir şekilde ana temayla birleşiyor, onu besliyor değil mi? Yaşamdan ölüme uzanan bir hikâye... Sanki kurgunun ötesinde. Evet, kurgunun ötesinde. Bir şeyleri bu kadar açık anlatmak, bu denli üstün bir şekilde hissetmek ve hissettirmek için yaşamış olmak gerek. Yaşamış ve yaşatmış. Önsözüyle beraber -önsözden de bahsetmek istiyorum- 1040 sayfalık bir eser yazmak gerçekten de muazzam bir zeka, düşünce yapısı, dehalık ve de delilik. İrlandalı şair ve yazar James Joyce'da kitap için böyle demiş. Daha doğrusu bu kitabı okuduktan sonra Dostoyevski için. ‘‘Delilik Dostoyevski'nin dehasının sırrıdır.’’ Önsözden bahsetmeden geçmeyeceğim. Kitabın önsözü yaklaşık bi' 20 sayfa falan sürüyor herhalde. Belki de daha fazla. Önsöz ile kitabı tanıyor, neler okuyacağınızın az çok farkına varıyorsunuz. Fakat inanın düşündüğünüzden daha fazlası. 1040 sayfaya çok şey sığdırmak gerekir. Sığdırmış da Dostoyevski. Din, felsefe, sadakat, ihanet, yaşam ve ölüm... ve daha niceleri. Bunlara zaten yazımın başında değindim. Biraz açmak isterim. Bir sayfa Alyoşa ile beraber -kardeşlere de az sonra geleceğim.- kilise de dolanıyor. Tanrı'nın varlığını, İsa'nın yüceliğini kabulleniyor, dualar ediyor. Kendimizi ona adıyoruz. Staretz Zosima'nın sözleriyle inançlara ve yaratıcıya olan bakış açımızı pekiştiriyoruz. Bir başka sayfada İvan ile beraber Tanrı'nın varlığını sorguluyor, bunu tartışıyoruz. Tanrıtanımazlığı iliklerimize kadar hissediyoruz. Felsefe'nin ve dinin kusursuz çatışmasını ve bir şekilde birbirleri olan muazzam uyumunu okuyoruz. Bir yerde birilerine bağlılık yemini ederken, bir başka yerde ihaneti doruğuna kadar yaşıyoruz. Bir taraftan ölümü kabullenip, öte dünyaya layık olma arzusu duyarken diğer yandan da dünya malına, dünyanın şehvetine kendimizi kaptırıyoruz. Her şey var kitapta. Aradığınız ve aramadığınız. Beklediğiniz ve beklemediğiniz. Her şeyin daha fazlası. Okurken hissetmemek, kendini bir şekilde karakterlerin bir parçası saymamak mümkün değil. Karakterlere demişken onlardan bahsetmemek olmaz. Hepsine değinmeyeceğim, sadece kardeşlerden bahsedeceğim. En büyük kardeş Dmitri Karamazov. Kitabın bir çok yerinde Mitya diyen geçen Dmitri şehvet ve para düşkünü, hovarda, babasının tıpkısı bir genç. Ortanca kardeş Ivan Karamazov veyahut Vaçka, Vaneçka... Eğitimli, tanrıtanımaz, aykırı ve aileden kopuk bir genç. Gelelim en küçük kardeşe. Aleksey Karamazov. Nam-ı diğer Alyoşa. Ailenin medai iftiharı. Kendini kiliseye, inancına adamış bir genç. Ahlaklı, dürüst, saygı değer. İşte biz de bu 3 kardeş ve ilişki kurdukları kişiler üzerinden bir aileyi, bir toplumu inceliyor, tanıyor, yukarılarda bahsini ettiğim konularla ilgli görüşleri, olayları, yaşananları ve yaşatılanları okuyoruz. Ana temaya unutmadan geleyim artık. Kitabın ana temasını aile bağları ve baba olan ilişki olarak özetleyebiliriz. Ailenin babası Fyodor Karamazov, kadın düşkünü, asalak bir adam. Çocuklarına yeterince değer vermiyor, vakit ayırmıyor. Kısacası olayları geldiği noktaya Fyodor Karamazov taşıyor. 'Asalak bir baba suçluysa zaten suçludur, fakat kurbansa da suçludur.' gibi bir şey çıkıyor kitaptan. Çünkü kim ne yaparsa yapsın Fyodor'un kanını taşıdığı için, onun bir huyunu aldığı için buralara kadar gelmiş. En küçük, en hayırlı evlat Alyoşa bile yeterince masum değil. Suça veya suçlara doğrudan ortak olmasa da... Neyse ne demek istediğimi kitabı okuyunca anlayacağınızı düşünüyorum. Sigmund Freud'un, Karamazov Kardeşler üzerinden Dostoyevski'nin babasıyla, babalık olan ilişkisine daha doğrusu toplumun ''baba'' kavramıyla olan ilişkisine değindiği bir makalesi varmış, ismi ''Dostoyevski ve Baba Katilliği.'' Müsait ve kendimi uygun hissettiğim bir anda onu da okumak istiyorum. Kitabın tahlilinden ziyade ilişkileri, baba figürünü, babalarını öldüremeyen veyahut öldüren -mecazen bir öldürmekten söz ediyorum- evlatları daha iyi tanır, anlarım. Kitabın en sevdiğim yanlarından biri de bir sayfada açtığı meseleyi bir başka bölümde sonlandırması oldu, veyahut bir sayfada sorduğu soruyu bir başka bölümde cevaplandırması. Biraz parçalanmış bi' anlatım gibi görünse de kitabın geçmişini düşünmeyi sağlıyor, buralara nereden geldiğimizi unutturmuyor. Her kısım, her bölüm üst düzeydi, ama en çok mahkemede geçen bölümü sevdim. Sanırım bölümün adı 'Adli Hata' idi. Savunmalar, suçlamalar, ani delirmeler ve sakinleşmeler. Çok, çok, çok iyiydi. Özellikle Fetukovic'in savunmasını bir çırpıda okudum. Normalde özellikle kitaplar konusunda yoğun odaklanma problemi yaşayan biriyim, ama Adli Hata bölümünün, Fetükoviç'in savunmasının nasıl geçtiğini anlamadım bile. Okurken aklımda bir sürü soru işareti oluştu. Fakat gariptir ki kitap hakkında aklımda pek de soru işareti kalmadı. Alacağım her şeyi aldığımı düşünüyorum. Dün kitabı bitirmek üzereyken aklımda bir şey yazmak yoktu. Yazacak bir şey yoktu daha doğrusu. Yazıp kendime saklayacaktım, ama bir şekilde kelimeler aktı gitti. Sanırım taze taze Dostoyevski okumuş olmamın ve onunla ilgili bir şeyden bahsedecek olmamın bunda etkisi büyük oldu. Kitabı okuduktan sonra düşünceleriyle topluma örnek olmuş kişilerin de kitap hakkındaki kısa değerlendirmelerini okuyup ne kadar üst düzey bir roman olduğunun bir kez daha farkına vardım. Tolstoy Karamazov Kardeşler için ''En sevdiğim kitap.'' derken ne kadar da haklıymış.