(@) - Raf

kalli 10 months ago

O kadar film vizyona girdi, kimi Türkiye gündemine oturdu, kimisi Dünya gündemini sarstı. Haklarında yazıldı, çizildi, konuşuldu, anketler yapıldı. Hiçbir filmi sinemada izlemek için heyecan yapmamış, beklememiş, çıkacağı günü iple çekmemiştim. ''Nasıl olsa internete düşecek.'' dedim. Şimdi bir filmin vizyona…devamı

kalli 10 months ago

Yeryüzündeki Son Aşk

David Mackenzie

33 Gönderi

Susan, dünyayı ele geçirmeye başlayan bir virüsün tedavisi için çalışan enfeksiyon uzmanıdır. Michael ise kadınlara bağlanmakta sorun yaşayan başarılı bir mutfak şefidir. İkilinin yolları bir gün kesişir. Aralarında tutkulu bir çekişme olur. Fakat tüm insanlığın yavaş yavaş benliklerini yitirmeye başladığı…devamıSusan, dünyayı ele geçirmeye başlayan bir virüsün tedavisi için çalışan enfeksiyon uzmanıdır. Michael ise kadınlara bağlanmakta sorun yaşayan başarılı bir mutfak şefidir. İkilinin yolları bir gün kesişir. Aralarında tutkulu bir çekişme olur. Fakat tüm insanlığın yavaş yavaş benliklerini yitirmeye başladığı zamanda aşkın tadına varabilecekler midir? Film, tam da pandemi zamanında izlenmesi gereken filmlerdenmiş. O zaman karşıma çıkmadı, bir tık üzücü doğrusu. Neyse, belki o zaman izleseydim paranoyak düşüncelere kapılırdım. Filmde konu edilen virüs insanların duyularını, hislerini, anılarını, benliklerini yok ediyor. Önce koku gidiyor, sonra tat. Sesler kesiliyor ve sonunda dünya karanlığa gömülüyor. Hiçliğin ortasında hiçbir şey duyumsamadan, hissetmeden yaşanan bir aşk. Yeryüzündeki Son Aşk! Filmi sadece romantizm olarak düşünmeyin, böyle ele almak yanlış olur. Film o aşkı gösterirken bize duyularımızın ne denli önemli olduğunu, anılarımızın, hatıralarımızın bu sayede var olduğunu anlatıyor. 'Koku hafızası en kalıcı hafızadır.' derler. Mesela sıcak ekmek kokusu aldığınızda ailenizle yaptığınız o pazar kahvaltılarını hatırlayabilirsiniz. Veyahut bir parfüm kokusu size bir dostunuzu, eski bir tanıdığı hatırlatabilir. İnsan hatırlarını kokularla yaşar. O an bunu farketmeksek de ileride yeniden o koku burnumuza geldiğinde anılarımız canlanır ve zihnimizin derinliklerinden yüzeyine çıkar. İnsan koku duyusunu tamamen kaybettiğinde elbette anılarının da hepsini yitirmez. Lâkin bazı anılar bir daha gelmemek üzere yok olurlar. Göremeyen birinin kulakları çok iyi duyar veyahut çok iyi koku alır. Duyamayan birinin gözleri iyi görür. Hisleri kuvvetlidir. İnsan bir şekilde duyumsar ve hisseder. Bir gün geldiğinde hepsini kaybederse nasıl yaşayacaktır? Yaşayabilecek midir? Film, ilk başlarda ağır ilerlese de sonraları açılıyor. Heyecanlı ve gerilimli bir hâl alıyor. Bir noktada filmin sesi gitmişti, kulaklığımda sorun olduğunu düşünmüştüm. Oysa artık karakterlerin duymadığını göstermek, hissettirmek içinmiş. Mükemmel düşünülmüş ve tuhaf hissettiren bir sahneydi. Virüsün gerçekten de var olduğunu ve yayıldığını düşündüm. Korkunç olurdu. Finali izlediğim en iyi film sahnelerinden biriydi. Ekranın yavaş yavaş kararması ve dökülen şu replik: ‘‘Artık etraf karanlık, fakat birbirlerinin nefeslerini hissediyorlar. Öpüşüyorlar. (...) Etraflarında olup bitenden bir haber. Çünkü hayat devam eder, öylece...’’ Şimdi bu satırları yazarken odama, pencereden dışarıya göz attım. Gökyüzüne, karşımdaki evlere, odamdaki eşyalara baktım. Dışarıdan gelen insan seslerine, caddeden gelen araba ve motor seslerine, gökyüzünde uçuşan kuşların cıvıltılarına kulak verdim. Odamda yakmış olduğum lavanta tütsünün odayı saran kokusunu aldım. Bir tane çikolata yiyip tadını iyice hissettim. Bir insanın sahip olduğu en değerli hazineler 5 duyu organı. Her birinin varlığına şükretmeli, kıymetlerini bilmeliyiz. Çünkü bir gün sesler kesilir, dünya karanlığa gömülebilir...

kalli 11 months ago

Çingeneler Zamanı

Emir Kusturica

56 Gönderi

Spoiler içeriyor Emir Kusturica’nın yönetmenliğini yaptığı, tamamı Çingene dilinde çekilen ve bu yönüyle bir ilki barındıran Çingeneler Zamanı, Yugoslavya’da yaşayan Roman halkının yaşamlarını etkileyici bir sinema diliyle gözler önüne seriyor. Film, ilk bakışta eğlenceli ve biraz da komik sahneler barındırıyor gibi görünse…devamıEmir Kusturica’nın yönetmenliğini yaptığı, tamamı Çingene dilinde çekilen ve bu yönüyle bir ilki barındıran Çingeneler Zamanı, Yugoslavya’da yaşayan Roman halkının yaşamlarını etkileyici bir sinema diliyle gözler önüne seriyor. Film, ilk bakışta eğlenceli ve biraz da komik sahneler barındırıyor gibi görünse de aslında bu renkli dünyanın ardına saklanmış karanlık bir gerçekliği anlatıyor. Romanların neşeli yüzleri, dansları, çalgıları, coşkuları var evet ama tüm bunların altında yatan hayatta kalma mücadelesi, yoksulluk ve yozlaşma çok daha baskın. Elbette “vur patlasın çal oynasın” anlara da tanıklık ediyoruz. Karakterlerin eğlenceli tavırları, renklerin cümbüşüyle birleşince kısa süreli de olsa izleyiciye nefes aldırıyor. Ancak genel olarak film, dramın ve acının ağır bastığı bir atmosfer sunuyor. Filmin merkezinde, deli bir amca, iyi kalpli bir büyükanne ve hasta kardeşiyle birlikte tek göz bir evde hayatta kalmaya çalışan Perhan adlı genç bir çocuk var. Perhan’ın sıra dışı bir yanı da var: Telekinezi. Açıkçası, böyle güçlü bir dramatik yapıda doğaüstü bir güce gerçekten ihtiyaç var mıydı, emin değilim. Belki de Perhan’ın bastırılmış gücünü, çaresizlik içindeki içsel patlamalarını temsil etmek istiyordu Kusturica ama bu unsur yer yer dramatik gerçekliği zayıflatıyor gibi hissettirdi bana. Kardeşi Danira’nın tedavisi için köyün zenginlerinden Ahmed’le şehre giden Perhan, kısa sürede suç dünyasının ağına düşer. Kardeşinden, köyünden, annesinden uzak geçen yılların ardından, onun da aslında hiç tedavi edilmediğini, hatta o küçücük yaşında suç dünyasının çarklarına itildiğini öğreniriz. Bir de üzerine sevdiği kızın, amcasının istismarına uğraması eklenince Perhan için her şey çöküyor. Seyirciye sadece izlemek değil, hissetmek kalıyor. Ve sonra… film bir darbe daha indiriyor: müzikle. “Ederlezi”. O tınılar, o ağıt gibi ezgi… İlk kez bu filmle duydum ve şimdi bu satırları yazarken bile dinliyorum. O melodinin içe işleyen dokusu, anlatılan bütün o kırık hikâyeyi yeniden canlandırıyor zihnimde. Eğer bu Roman ezgisini hâlâ duymadıysanız, bir an önce dinlemenizi öneririm. Finale gelirsek… Perhan’dan büyük bir intikam bekliyordum, beklediğim gibi de oldu. İntikam sahnesi ve ardından gelen kovalamaca, filmin yavaş ve ağır havasına adrenalin ve gerilim katıyor. Açıkçası, bu kadar dramatik bir filmin sonunda mutlu ya da sıradan bir son görmek istemezdim. Final, filmin bütününe yaraşır bir kapanış olmuş. Yine de filmle ilgili tek bir eleştirim var: zaman akışı. Perhan ile Meryem’in çocuğu doğuyor ve beş yaşına geliyor. Ama Danira hâlâ aynı yaşta, hatta Ahmed’in küçük oğlu da öyle. Bu tarz zamansal tutarsızlıklar, filmin ciddiyetine gölge düşürebilecek küçük ama fark edilir hatalardan biri. Kısaca Emir Kusturica, Çingeneler Zamanı filminde sadece sıradan bir Roman ailesini değil, yozlaşmış yapıyı, sistem dışında kalmış insanları da anlatıyor. Farklı kültürleri sevenler, derinlemesine karakter analizi yapmak isteyenler için ideal olan film Çingeneler Zamanı!

kalli 11 months ago

Yanlış Kapı

Eli Roth

22 Gönderi

zaten bu filmi izleyerek 1 saat 40 dakikamı çöpe attım, bir de uzun uzun açıklayarak daha fazla vakit kaybedemem, sizin de vaktinizi almak istemem. izlemeyi düşünen varsa izlemesin, bok gibi bir film.

kalli 11 months ago

Vatan Yahut Silistre

Namık Kemal

37 Gönderi

''4 ay önce film izlemekten sıkıldım, kitaplara yöneleceğim. Benden bol bol kitap incelemesi görebilirsiniz'' demişim, o zamandan bu yana sadece bir kitap gönderisi atmışım. Benim kararlılık ve sözünde durma seviyesi... Neyse bugün bu yokluğa son vermek istedim ve bu 4…devamı''4 ay önce film izlemekten sıkıldım, kitaplara yöneleceğim. Benden bol bol kitap incelemesi görebilirsiniz'' demişim, o zamandan bu yana sadece bir kitap gönderisi atmışım. Benim kararlılık ve sözünde durma seviyesi... Neyse bugün bu yokluğa son vermek istedim ve bu 4 aylık süreçte bitirdiğim kitaplardan biri olan Vatan Yahut Silistire hakkında konuşmaya karar verdim. Vatan Yahut Silistire, Namık Kemal tarafından yazılan ve sizlerin de bildiği üzere sergilenen ilk tiyatro eseridir. Vatan Yahut Silistire'yi basit bir kitap ya da tiyatro metni olarak görmek yanlış olacaktır. Zira sergilendiği dönemde halk arasında propoganda aracına dönüşmüştür bu naçizane eser. Öyle ki Namık Kemal ve beraberindeki birkaç kişinin sürgün edilmesine de sebebiyet vermiştir. Namık Kemal'in Magosa'ya sürgün edilmesine sebebiyet veren bu eser ne anlatır peki? Kitabın ana karakterleri İslam Bey ve Zekiye birbirlerini çok seven iki gençtir. Fakat İslam Bey vatanını Zekiye'den daha çok sevmektedir. Bu topraklara olan bağlılığı onun bireysel aşkının önüne geçer ve Zekiye'yi ardında bırakarak cepheye gideceğini söyler. Gitmeden önce de yakınındaki erkeklere şöyle der: “Beni seven benim ardımdan gelsin.” Bu sözü işiten Zekiye girer erkek kılığına, adının Adem olduğunu söyleyip gider cepheye sevdiğinin arkasından. Cephede hem vatan sevgisi kor olur, hem de Zekiye'nin İslam Bey'e olan sevgisi. Kitap, vatan sevdasını anlatıyor, aşılıyor. Bu topraklar uğruna kimlerin nelerden vazgeçtiğini, kimleri kimleri geride bırakıp geldiğini anlatıyor. Bir de Türk kadının kararlılığını, gücünü ve cesaretini de gözler önüne seriyor. Tüm bunları göz önüne alırsak zamanında oyunun halk arasında bu denli ses getirip bir propoganda aracına dönüşmesine pek de şaşmamalı. Vatan sevdası her şeyin önüne geçer ve en güzel örneklerinden biri de bu eser. Bir yandan Zekiye'ye gelirsekte aşkın önünde engellerin olmayacağını, insanın sevdiğinin peşinden dünyanın öbür ucu bile olsa gitmesi gerektiğini özetliyor. Tabii bu kişi buna değecekse. Değmeyecekse bir aşağı sokağa bile gidilmez. Bireysel düşüncenin ve toplumsal düşüncenin, bireysel aşkın ve toplumsal aşkın birbirine karıştığı bir eser. Okurken yormuyor, boğmuyor, sıkmıyor. Su gibi akıp gidiyor. Güzel bir finalle de vedasını yapıyor. Kitaba dair canımı sıkan tek nokta Abdullah Çavuş karakterinin her şeye “Kıyamet mi kopar?” demesi oldu. ‘Yeter be adam! Kopacaksa kopsun kıyamet.’ diye hayıflandım birkaç defa. Eee, 4 aylık kitap yorumlarına dair olan sessizliğimi böyle etkili bir eserle bozmuş bulunuyorum. Eser bana vatan sevgisini iliklerime kadar yaşattı. Bir yandan da bireysel sevdayı düşündürttü. Bir sonraki kitapta -umarım bu sefer 4 ay olmaz- görüşmek üzere.

kalli 11 months ago

Şeytan Üçgeni

Christopher Smith

73 Gönderi

Spoiler içeriyor Beyinden duman çıkartan, daha sonra ''haaaa'' dedirtip duruma alıştıran paradoks filmi. Beyin yakan diyorum da bence filmi çözmek çok da zor değil, en azından 2. veya 3. izleyişinizde çözersiniz. Aynı günün, aynı anın farklı farklı versiyonlarla tekrarlandığı filmleri seviyorsanız ve…devamıBeyinden duman çıkartan, daha sonra ''haaaa'' dedirtip duruma alıştıran paradoks filmi. Beyin yakan diyorum da bence filmi çözmek çok da zor değil, en azından 2. veya 3. izleyişinizde çözersiniz. Aynı günün, aynı anın farklı farklı versiyonlarla tekrarlandığı filmleri seviyorsanız ve o 'yeni günde, yeni anıda ne olacak? neler değişecek? karakterler durumun farkına varıp neler yapacaklar' heyecanı, bunu beklemek hoşunuza gidiyorsa Şeytan Üçgeni aradığınız film olabilir. Biraz filmin konusundan bahsedip düşüncelerimi ekleyeyim. Jess, oğluyla beraber yaşayan bekar bir annedir. Bir gün oğlunu bırakıp bir rıhtıma gelir, orada arkadaşlarına katılıp küçük bir tekneye biner. Bindikleri tekne alabora olur, okyanusun ortasında terk edilmiş bir gemiye çıkarlar. Gemide hepsi öldürülür. Katil ise Jess'in ta kendisidir. Filmin senaryosunun bu kadar olduğunu, tüm filmi özetlediğimi düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. Bu sadece bir başlangıç. Evet, filmin özeti bu. Yaşanılanlar bundan ibaret, ama tek bir sefer değil. Dediğim gibi bu paradoks filmi ve aynı olaylar sürekli tekrarlanıyor, bu paradoksu yaşayan da Jess karakteri. Her seferinde yaşanılanları sadece o hatırlıyor. Her durumu çözmeye çalıştığında daha kötü bir sonuçla karşılaşıyor ve sürekli bir ses ona şunu tekrarlıyor: "Herkesi öldür, o zaman bu gemiden çıkabilirsin." Acaba? Şeytan Üçgeni, aslına bakarsanız bir Yunan mitine gönderme içeriyor. Mitolojide Sisifos adlı bir kral, Tanrıları kandırdığı için bir cezaya mahkum ediliyor. Dev bir kayayı dağın tepesine yuvarlama cezası. Fakat her ulaşmaya çalıştığında kaya yuvarlanıp düşüyor, aynı döngü yeniden yaşanıyor. 'Konu bu mitolojiye nasıl bağlandı?' diye sorarsanız da şöyle anlatabilirim. Film boyunca gördüğünüz hiçbir karakter yaşamıyor, Jess dahil olmak üzere hepsi ölü. -Onu rıhtıma getiren taksicinin de onu cezasını çekmek üzere hazırlayan Melek gibi bir şey olduğunu düşünüyorum- Jess'in oğluna kötü davrandığını, iyi bir anne olmadığını izliyoruz. Belki de arkadaşlarını gerçekten öldüren de o. Bunun cevabını anlayamadım, ya da film vermedi. Yani kısacası Jess günahlarının cezasını, o günleri yeniden yaşayarak tekrar tekrar anımsayarak çeker. Vicdanıyla hesaplaşır. Ben konusunu ilk okuduğumda çoklu kişilik bozukluğuna ya da şizofreniye dikkat çeken psikolojik bir film izleyeceğimi düşünmüştüm. Bambaşka bir işle karşılaşmak memnun etti. Finaline gelirsek de final bize şunu gösteriyor ki Jess her ne kadar kurtuldum sansa da yeniden gemiye geri dönmesi bu döngüden hiçbir zaman çıkamayacağını gösteriyor.

kalli 11 months ago

Kelebek Etkisi

Eric Bress

111 Gönderi

Spoiler içeriyor "Amazonda kanat çırpan bir kelebek, Amerika'da kasırgaya neden olabilir." Hayatımızda yaptığımız herhangi bir seçimin sadece kendimizi değil, çevremizi, hatta hiç tanımadığımız insanların bile hayatlarını ne ölçüde etkilediğini, etkileyeceğini hiç düşündünüz mü? Mesela kazandığınız o üniversiteyi, o bölümü tercih etmeseydiniz kaç…devamı"Amazonda kanat çırpan bir kelebek, Amerika'da kasırgaya neden olabilir." Hayatımızda yaptığımız herhangi bir seçimin sadece kendimizi değil, çevremizi, hatta hiç tanımadığımız insanların bile hayatlarını ne ölçüde etkilediğini, etkileyeceğini hiç düşündünüz mü? Mesela kazandığınız o üniversiteyi, o bölümü tercih etmeseydiniz kaç kişinin hayatı değişirdi? Düşünün; sizden oluşan açığa başkası başvuracak. Veyahut başvurup kabul edildiğiniz o işe hiç başvurmasaydınız, kimlerin hayatı değişirdi? Birilerinin ressam olma hayallerini sanat okulu engellemeseydi, birilerinin futbolcu olma hayaline babası ket vurmasaydı... Neyse, tehlikeli sularda yüzmeye başladım. İşte böyle böyle hayatımıza dair birçok örnek verebiliriz aslında. “O sokaktan hiç geçmeseydim, o otobüse binmeseydim, o otobüsü kaçırmasaydım…” Hayat, milyarlarca ihtimalle ve milyarlarca alternatifle dolu. Biz de seçimlerimizin sonucunu –iyi ya da kötü– hem kendimizi hem başkalarını etkileyerek yaşıyoruz. Tam burada ilgimi çeken çoklu evren teorisine girmek isterdim ama filmin konusu bu değil, o yüzden girip gereksiz uzatmak istemiyorum. Bu soruları siz hiç düşünmediyseniz bile, yönetmen ya da senarist düşünmüş. Ortaya da Kelebek Etkisi filmi çıkmış. Filmin konusundan kısaca bahsetmek istiyorum. Evan, geçmişindeki korkunç hatıralarla mücadele etmeye çalışan genç bir adamdır. Bir gün, anılarına gidip onları değiştirebildiğini fark eder. Fakat her değiştirdiği anı, geleceğini –yani bugününü– büyük ölçüde değiştirecektir. Evan her geçmişe gidip bir şeyleri düzeltmeye çalıştığında “Tamam, bu sefer oldu” derken, daha kötüsü geldi. Değişen her anı ve yapılan her eylem bence gerilimi ve dramayı daha da artırdı. Çünkü hep yanlış eylemlerde bulundu. Yapmaması gerekeni yaptı. Birileri öldü, birileri hasta oldu, birileri sakat kaldı… Film her ihtimali göstermeye çalışmış, her seçeneğin olası geleceğini anlatmış. Kimlerin neler yaşayacağını, kimlerin ne ölçüde etkileneceğini gözler önüne sermiş. Kelebek Etkisi’nin akıl dolu bir senaryoya sahip olduğunu gönül rahatlığıyla söyleyebilirim. Kafanızı karıştıracak bir şey yok; ama yine de çok zekice örülmüş bir kurgu. İşten çıktıktan sonra izledim filmi. Biraz baş ağrısı, biraz da gelmekte olan bir gribin ön fragmanı eşliğinde... Buna rağmen film beni yormadı. Her sahnesi olmasa da birçok sahnesini hayranlıkla izledim. Gelelim final sahnesine. Daha doğrusu, finallerine. Evet, finalleri diyorum çünkü filmin dört farklı finali varmış. Tabii hepsini aynı anda izleyemiyorsunuz; hangi platformdaysanız, o versiyon yer alıyor. Diğer finallere ise biraz araştırmayla ulaşabiliyorsunuz. Bu noktada spoiler uyarısı veriyorum. İzlemeyenler bu kısımdan sonra okumasa daha iyi olur. “Spoiler umurumda değil” diyenler buyursun. !!! SPOİLER !!! – FİNAL SAHNELERİ Benim izlediğim finalde, Evan doğum kasetlerini izleyerek annesinin karnına dönüyor ve kordonunu kopararak hiç var olmadığı bir gelecek yaratıyor. Yani her şeyi bitiriyor, hiç yaşanmamış gibi… O olmayınca herkesin hayatı daha mutlu oluyor. Oldukça dramatik bir sondu. Evan anne karnına döndüğünde “Hayır, hayır. Buna hiç gerek yok. Her şeyi başka bir şekilde de güzel yapabilirsin.” demiştim kendi kendime. Olmuş. Yani film yapımcıları da bunu düşünmüş olacaklar ki, Evan’ın var olduğu ve her şeyin iyiye gittiği finaller de yazmışlar. Filmin ikinci finalinde ise –söylenene göre bu orijinal finalmiş– Evan, Kelly’ye gidip ondan nefret ettiğini, onu öldürmek istediğini söylüyor. Evan’dan korkan Kelly, ailesi boşandığında annesinde kalmayı seçiyor. Onu yalnız bırakmak istemeyen kardeşi Tom da annesini seçiyor. Böylece ikisi de normal bir hayat sürüyorlar. Kelly çocuk pornosu çekmek zorunda kalmıyor, sapık babasının istismarına uğramıyor. Tom ise sağlıklı bir anneyle büyüdüğü için belaya bulaşmayan, iyi bir çocuk oluyor. Peki Evan neden Kelly’e böyle bir şey söyledi? Çünkü Kelly onu çok seviyor. Onunla çok iyi anlaşıyor. Eğer annesiyle giderse Evan’ı bir daha göremeyeceğini düşünüp babasında kalmayı seçiyor. Sevgisi uğruna sapık babasına katlanmayı göze alıyor. Evan ise Kelly’i daha çok sevdiği için, onun ileride iyi bir hayat yaşaması adına daha çocukken ondan vazgeçip kendisinden nefret ettiriyor. Ve düşündüğü gibi de oluyor. Aslında her son, her ihtimal Kelly’nin hayatına dokunuyor. Evan’ın ana karakter olduğu, onun gözünden anlatılan anıları, değişen gelecekleri izliyoruz ama bence asıl karakter Kelly. Asıl izlediğimiz, onun alternatif gelecekleri. Evan da elbette etkileniyor seçimlerden, fakat en büyük bedeli Kelly ödüyor. Yaşadığımız hayat, sonsuz olasılıklardan sadece biri. Ve film, o olasılıkların ne kadar vurucu olabileceğini bir kez daha hatırlattı… Bu filmde kanat çırpan kelebekler, zihnimde fırtınalar kopardı.

kalli 11 months ago

Jüri

Gary Fleder

9 Gönderi

Uzun zamandır film izlemiyordum, buraya da bir şeylerin değerlendirmesini yazmıyordum. Bunu özlediğimi farkettim ve boş bir anımı filme ve yorumlanmasına ayırmak istedim. İşte şimdi buradayım! Filmi Onedio'nun dev film arşivi diye oluşturduğu listesinden tamamen rastgele seçtim. Yaptığım bu rastgele seçim…devamıUzun zamandır film izlemiyordum, buraya da bir şeylerin değerlendirmesini yazmıyordum. Bunu özlediğimi farkettim ve boş bir anımı filme ve yorumlanmasına ayırmak istedim. İşte şimdi buradayım! Filmi Onedio'nun dev film arşivi diye oluşturduğu listesinden tamamen rastgele seçtim. Yaptığım bu rastgele seçim için de pişman değilim, filmi izlemek için harcadığım vakte kesinlikle değdi. Jüri! Bir Amerikan bağımsız mahkeme filmi. Dustin Huffman ve Gene Hackman'ı karşı karşıya getiren film haklıyı, haksızı, dürüstü satılmışı çatıştırıyor. Güçlünün güçsüzü nasıl ezdiğini, kişisel çıkarlar uğruna nelerin feda edileceğini gözler önüne seriyor. Akıl doldurucu bir adalet terazisi yorumu. Adalet demişken... Peki adalet sadece mahkeme salonlarında mı sağlanır? Burada salon sadece basit bir dekordu bence. Asıl mahkeme jürilerin, avukatın, davacının, davalının zihninde yaşandı. Para hırsı vicdanla çatıştı, terazi eğrildi. Doğruldu mu doğrulmadı mı onu izleyip görün artık. Film bir şirkete yapılan silahlı saldırı ile başlıyor. Zaten mahkemenin kurulma sebebi de bu saldırı. Fakat dava saldırıyı yapanlara değil, silah şirketine açılıyor. Filmin anlatmak istediğinde önemli olan saldırıyı kimin ya da kimlerin gerçekleştirdiği değil, perde arkasındaki suçlular. Silaha bu kadar kolay erişimi sağlayanlar, silah tüccarları. Parasıyla her şeyi elde edebileceğini sananlar. Gücün her daim kendinde olduğunu düşünenler... İşte film bunları bir pencereden gösterip, insanı düşündüren bir anlatımla gözler önüne seriyor. Rüşvet, çıkarlar, güçlü ve zayıf, sistem çarkı, manipülasyon, adalet terazisi... Mahkeme salonlarının görünmeyen ve bilinmeyen kirli, arka yüzü. Zihin bulandırıcı değil, aslında her şey çok net. Kazanan kaybeden bile belli ama yine de getirdiği yorum itibarıyla insanı düşünmeye sevk ediyor. Eğer 12 Kızgın Adam filmini izleyip beğendiyseniz buna da bir şans verin. Mahkeme dramalarını sevenlere özellikle önerilir.

kalli 1 year ago

Bilinmeyen Adanın Öyküsü

José Saramago

47 Gönderi

Başlandığı gibi bitecek, kısa kitap arayışında olanlar için Jose Saramago'dan Bilinmeyen Adanın Öyküsü'yle geldim. Bilinmeyen ada hakkında konuşmadan önce kitabın yazım tarzı hakkında konuşalım. Öncelikle ilk defa Saramago okudum, eğer dil ve uslübü, anlatış tarzı hep böyle ise ben Saramago'nun…devamıBaşlandığı gibi bitecek, kısa kitap arayışında olanlar için Jose Saramago'dan Bilinmeyen Adanın Öyküsü'yle geldim. Bilinmeyen ada hakkında konuşmadan önce kitabın yazım tarzı hakkında konuşalım. Öncelikle ilk defa Saramago okudum, eğer dil ve uslübü, anlatış tarzı hep böyle ise ben Saramago'nun tarzını çok beğendim. Yalındı, hoştu, değindiği semboller ve iç dünyası harikaydı. Fakat beğenmediğim bir nokta var. O da yazım tarzı. Nokta, virgül harici hiç noktalama işareti kullanmaması. Paragraflara falan ayırmıyor hiç. Yani nerede kadın konuştu, nerede adam konuştu nerede anlatıcı devreye girdi kafam karıştı doğrusu. Daha uzun kitapları da böyle bir anlatıma sahipse anlama açısından yorucu olabilir. Kitaptaki çizimleri de çok beğendiğimi belirttikten sonra bilinmeyen adaya, kitabın duygusuna bi' giriş yapmak isterim. Masal tarzında bir kitap. Bir yandan da gerçek bir hikâye dinliyor gibi hissettiriyor. Hani şu aile büyüklerinden dinlediklerimizden. Sembolleri, simgeleri, bunları kullanışı... İki havayı da çok güzel bir şekilde yansıtıyor. Basit ve sıradan bir öykü ya da masal kitabı olarak görünse de içerisinde oldukça derin anlamlar, insan zihnini düşünceler denizine düşüren, dalgaların arasında sörf yaptıran bi' anlatı taşıyor içinde. Zaten kitapta ufak bir teknede geçiyor. Bu teknede de iki kişi var; biri bilinmeyen adayı bulmak için Kral'ın kendisine verdiği teknede -alana kadar kırk takla attı- yelken açan adam, diğeri ise sarayı temizlemekte sıkılmış, dileklerin kapısının açılıcılığını yapan ama artık tekneyi temizlemeye karar vermiş bir kadın. Oh be! Ne uzun anlatım oldu. Bilinmeyen ada; kimi için ulaşılamayan, ulaşılmak isteyen hayalleri temsil eder. Kimi için de bilinçaltının bilinmeyenlerini. Bir başkası için de tamamen başka bir şeyi. Yani bilinmeyen ada için tam olarak 'şudur!' demek pek de mümkün değil. Adı üstünde ''Bilinmeyen Ada.'' Başka sembolik şeyler de vardı. Kadının artık sarayı temizlemekte sıkılması; konfor alanımızdan çıkmamızı istemeyi, dış dünyalara açılmayı, açılma isteğini temsil ediyordu. Fakat teknede bile oranın temizliğini yapma fikri alışkanlıklardan vazgeçememeyi, kendi yarattığımız alanın dışına pek çıkamamayı, bilinçaltındaki korkuları ifade ediyordu. Ben başka bir şey bilmem ki korkusu... Adamın ısrarla tekneyi istemesi ve kullanmayı bilmediği halde denize açılması onun kararlılığını ve cesaretini temsil ediyordu. 'Sonunu düşünen kahraman olamaz!' atasözünün cuk oturacağı bir yer. Ha, bir de şöyle bir şey var; 'Eşeğe altın semer vurmuşlar. Eşek yine eşekmiş.' Bu olmadı, yani arkadaşlar. Bazı şeyleri de çok zorlamamak lazım. Çıktıkları yolculukta bilinçaltının keşfi, hayallerin derinliğine bir bakıştı. Böyle diyorum ama sizler belki farklı anlamlar çıkarırsınız. Her okuyanın karakterlerden, simgelerden bir şeyler çıkaracağı, herkesin de kendince şeyler çıkarabileceği bir eser. Yazım tarzı biraz garip. Hiç Saramago okumayanlara uyarı olsun.

kalli 1 year ago

Sineklerin Tanrısı

William Golding

120 Gönderi

Spoiler içeriyor Sözlerime Aristo'nun ''İnsan düşünen hayvandır.'' sözleriyle başlayıp elime denizkabuğunu almak istiyorum.🐚 Denizkabuğunu aldıktan sonra mı başlasaydım? Neyse önemli değil. Kayanın üstüne çıktım, elimde denizkabuğum size kitabı anlatacağım. Lütfen elinize denizkabuğu almadan konuşmayınız. Film izlemekten çok çok sıkıldığım için uzun bir…devamıSözlerime Aristo'nun ''İnsan düşünen hayvandır.'' sözleriyle başlayıp elime denizkabuğunu almak istiyorum.🐚 Denizkabuğunu aldıktan sonra mı başlasaydım? Neyse önemli değil. Kayanın üstüne çıktım, elimde denizkabuğum size kitabı anlatacağım. Lütfen elinize denizkabuğu almadan konuşmayınız. Film izlemekten çok çok sıkıldığım için uzun bir süre filmlere ara verip kitap okumaya ağırlık vereceğim. Bu sebeple şu aralar bol bol kitap incelemesi görebilirsiniz benden. Bugün birkaç gün önce okuyup bitirdiğim William Golding'in Sineklerin Tanrısı kitabını anlatacağım, irdeleyeceğim. Eğer kitabı okumadan önce kitap hakkındaki yorumları okusaydım, önyargım oluşur okumak konusunda çekinti yaşayabilirdim. Çünkü yorumların birçoğu kitabın kötü olduğuna, okunmaması ve vakit kaybı olduğuna dair. Kabul ediyorum, kitabın başları oldukça sıkıcı. Çünkü rutin şeyler kendini tekrar ediyor; pek bi' olay, hareketlilik, kaos yok. Ara ara yaptıkları ufak tefek sürtüşmeler dışında. Ateş yakıyorlar, meyve topluyorlar, avlanıyorlar, barınaklar inşa ediyorlar, iş bölümü yapıyorlar, birbirleri ile tartışıyorlar. Öyle öyle bir süre geçiyor. Kitap adada canavar olduğu iddiası ortaya atıldıktan sonra merak uyandırıcı bir hâle gelip, çocukların Jack'ın ve Ralph'ın önderliğinde ikiye bölünmesiyle iyice hareketlenip en sonunda büyük bir yangının -hem gerçekten hem de mecazen- ortasına değin sürükleniyor. William Golding uzun bir süre hiçbir yayınevinin basmak istemediği, en sonunda yayımlatabildiği Sineklerin Tanrısı kitabında insanın doğasını, psikolojisini, iyiliği ve kötülüğü, yönetimi, halkı, kitleleri, mantığı ve duyguları irdeleyip anlatıyor. Kitap 3. Dünya savaşı esnasında, hiçbir yetişkinin bulunmadığı bir grup çocuğun mahsur kaldığı ve kurtuluş amacıyla hayata tutunmak için didindikleri ve yavaş yavaş içlerindeki hırslar sebebiyle kaosa sürüklendikleri ıssız bir adada geçiyor. Üçüncü Dünya Savaşı'nda geçiyor olması önemli bir ayrıntı. Zira kitap insan doğasını irdelerken bize şunu anlatıyor; kötülüğün de iyilik gibi insanın içinde doğuştan olabileceğini savunuyor. Bu düşünceye pek katıldığımı söyleyemem; ben her iki davranışında sonradan öğrenildiğini düşünüyorum. İyilikte, kötülükte aileden, okuldan, çevreden, yaşanılan coğrafyadan, hayatını getirdiklerinden ve götürdüklerinden öğrenilir. Kitabın bir bölümü o kadar yordu ki bunlardan bahsettiler mi hatırlamıyorum ama -muhtemelen bahsi geçmedi- belki de Jack'ın ya da Roger'ın çok acımasız bir ailesi vardı, belki de bir aileye sahip değillerdi. Yalnızlık onları kötülüğe sürükledi. Yani çocukları iyi olmaya ya da kötü olmaya sürükleyen bir şey vardır. İçimizdeki meleği de şeytanı da -kitabın diliyle konuşursam canavarı- besleyen bir şeyler olur elbette. Eee? İlk taşı kim attı ortaya. İlk kötülük kimden çıktı? Kardeşini katledip ilk kanı döken Kabil'den mi? Yasak meyveyi yiyip cenetten kovulan Adem ve Havva'dan mı? Ona, onlara yol gösterip kötülüğe sürükleyen, yol gösteren iblisten mi? Yoksa iyilikle beraber kötülüğü de yaratan Tanrı'dan mı? Kötülük diye bir şey var olmasaydı, bize yapılan iyi davranışları iyi olarak adlandırabilir miydik? İyiliğin bir değeri olur muydu? Bu sorular da bu konuda uzar gider, kitaba devam edeyim. Savaş ayrıntısı önemli demiştim. O da şu sebepten önemli. ''Bakın!'' diyor Golding bize. ''Sadece yetişkinler savaşa sebebiyet vermez. Çocuklarda gittikleri yerlere kaosu, savaşı sürükleyebilirler.'' Evet, kitapta Jack önderliğinde vahşileşen bazı çocuklar adaya savaşı kendileriyle birlikte getiriyorlar. Peki onlar savaşmayı kimden öğrendi? Bu arada şunu da kabul ediyorum. Bazen bazı çocuklar biz büyüklerinden daha acımasız olabiliyorlar. İlkokulda zorbalanan varsa demek istediğimi daha iyi anlayacaktır. Dillerinin asla kemiği yok. Pat pat pat konuşuyorlar. Kitapta önemli bazı metaforlar vardı. En önemlisi ateşti. Ateş insanlık için her zaman en önemli şey olmuştur. Yemek pişirip karınlarını doyurmaları için önemliydi ateş. Fakat daha da önemlisi dumanının bir gemi, bir uçak tarafından görülüp kurtuluş amacı, özgürlük gayesi taşıyor. Zaten aralarındaki ilk sürtüşmede ateşin sönmesinden ötürü çıkıyor. Bir gemi kaçırıyorlar ve buna sebep olduğu için Jack'ın üstüne gidiyor Ralph. Bu da Jack'ın daha sert karşılık vermesine ve de zaman geçtikçe büyük bir kaosun, iğrenç bir savaşın ortasında kalıyorlar. Bir diğer önemli şeyse Domuzcuk'un gözlüğüydü. İlkel aletlerin temsiliydi gözlük. Adanın en mantıklı çocuğunun görmesini sağlayan ve de ateş yakmak için önemliydi gözlük. Gözlük ve ateşin üstünden çok olay döndü. Çocukların karınlarını doyurduğu, şehvetlerini tatmin ettikleri, canavara sunak olarak sundukları, canavara benzettikleri, hareketlerini takip ettikleri domuzlarda kitaptaki önemli metaforlardandı. Yine gözlük ve ateş gibi domuzların da üstünden epey olay döndü. ''Yani pek de uzun olmayan bir kitaba bu kadar olay nasıl sığdı?'' diyecek olursanız o da Golding'in yazma becerisi. ''Sen daha yazacak mısın? Biz daha okuyacak mıyız?'' derseniz de 'evet.' Yani tabii buraya kadar okuyabildiyseniz. Ha bir de denizkabuğu var. Kendisini elinde tutan kişiye konuşma hakkı veren denizkabuğu adaletin, eşitliğin sembolü idi. İnsan doğasını inceleyen bir kitapta karakterlerden bahsetmeden geçmek olmaz. Bahsedelim. Ralph; iyi bir lider örneği idi. İyi ve eşitlikç bir lider. Sadece bir konuya değil, birçok şeye önem veriyordu. Barınak yapmaya, yemek bulmaya, ateş yakmaya, iş bölümüne, herkesin söz sahibi olmasına. Kısacası demokrasi ve adalete. Elinde denizkabuğu olanın konuşma hakkı olması fikri de demokratik yapısını destekliyor Ralph'ın. En çok önem verdiği şey ise ateşti. Çünkü ateş bir kurtuluştu. Halkını bataklıktan kurtarmaya her şeyden çok önem veren liderler gibi tıpkı. Jack; liderlik özelliğine sahip bir diğer karakter. Fakat Ralph'ın tam tersi. Saf kötülük barındıran, acımasız, gerekirse halkına işkence etmekten, onları cezalandırmaktan çekinmeyen, mutlak söz sahibinin sadece kendisinin olduğunu düşünen bir lider. Jack ilk kez avlandığında ve bu sebeple ateş söndüğünde Ralph'ın verdiği tepkiyi çok abartılı bulmuştum. Evet, bir gemi kaçırmışlardı, ama Jack'te kötü bir şey yapmamamıştı ki... Neticede karınları doyurmak için herkese yetecek kadar et bulmuştu. Daha sonra Jack'ın karakteri ortaya çıkınca yani iyice vahşileşince anladım ki; o avlanmaya, karnını ya da diğerlerinin karnını doyurmaya önem vermiyor. Yalnızca kan dökmekten haz alıyor. Roger'da tıpkı Jack gibi bir karakter. Acımasız, empati yoksunu, kan ve kaos ile beslenen. İçindeki canavarı besleyen. Domuzcuk; kilosu ve gözlüklü olması ve de aklıma gelmeyen başka sebepler sebebiyle sürekli adadakiler tarafından alaya alınan Domuzcuk ise aklın ve mantığın temsiliydi. İnsanlık nasıl da alay ediyor akılla, bilimle? Oysa birçok fikri Domuzcuk ortaya atmıştı. Onu dinleselerdi keşke. Simon; o da Domuzcuk gibi aklı temsil eden karakterdi. Bunun yanında realistliği de temsil ediyordu. İnsanın içini gören bir çocuktu. ''Asıl canavar bizim içimizde!'' diyerek ve çocukların canavar dedikleri şeyin gerçekliğini görerek karakterinş temsil etmişti. İkizler; her zaman beraber hareket eden, aynı anda konuşan, aynı anda düşünen ikizlerse iyi bir yöneticinin liderliğinde yaşamak isteyen ama Jack'a boyun eğmek zorunda kalan yine de saflığı temsil eden -kötülüğü engellememek de bir kötülüktür- pısırık halkı temsil ediyorlardı. İkizler birbirine zıt karakterde olsalar, yani Sam Jack gibi olurken Eric Ralph gibi olsaydı; belki de daha değişik şeyler çıkardı ortaya. Daha fazla kargaşa. Her karakter, her eşya bir şeyleri temsil ediyor. Bir duyguyu, bir davranışı, bir eylemi, bir zamanı, bir kelimeyi. Metaforlara oldukça önem veren bir kitap. İlk sayfalarda dediğim gibi sıkılsam da çocukların iki gruba bölünmesiyle kitabı elimden bırakmak istemedim. Kendimi o adada, o kargaşanın ortasında hissettim. İyiliğin doğasını da kötülüğün doğasını da mantığı ve duygusallığı da gerçekliği ya da rüyaları/kabusları da çok iyi anlatmış. En sevdiğim kitap olabilir mi? Belki, evet. Yani en azından bu yıl için oluşturacağım listelerde buna aday gibi. Daha okurum tabii. Sonunun nereye gideceği bir şekilde belliydi. Bazı olaylarım tahminim dışında gelişti. Çok ani oldular ve beni şoka uğrattılar. Başka bir kitapta Bim'e uğratır. Ehehehe. Neyse neyse. Peki final gerçekten kurtuluş muydu? Yoksa Mina Urgan'un da sonsöz de açıkladığı gibi bir savaştan kurtulup yeni bir savaşın ortasına mı sürüklendiler? Kitabı okuyup da aklınızda bir şeyler takılı kalırsa mutlaka sonsözü okuyun. Çevirmen Mina Urgan kitabı sadece iyi çevirmekle kalmamış, kitaptaki birçok şeyi de iyi bir şekilde açıklamış, özetlemiş.