(@) - Raf

Spoiler içeriyor "Amazonda kanat çırpan bir kelebek, Amerika'da kasırgaya neden olabilir." Hayatımızda yaptığımız herhangi bir seçimin sadece kendimizi değil, çevremizi, hatta hiç tanımadığımız insanların bile hayatlarını ne ölçüde etkilediğini, etkileyeceğini hiç düşündünüz mü? Mesela kazandığınız o üniversiteyi, o bölümü tercih etmeseydiniz kaç…devamı"Amazonda kanat çırpan bir kelebek, Amerika'da kasırgaya neden olabilir." Hayatımızda yaptığımız herhangi bir seçimin sadece kendimizi değil, çevremizi, hatta hiç tanımadığımız insanların bile hayatlarını ne ölçüde etkilediğini, etkileyeceğini hiç düşündünüz mü? Mesela kazandığınız o üniversiteyi, o bölümü tercih etmeseydiniz kaç kişinin hayatı değişirdi? Düşünün; sizden oluşan açığa başkası başvuracak. Veyahut başvurup kabul edildiğiniz o işe hiç başvurmasaydınız, kimlerin hayatı değişirdi? Birilerinin ressam olma hayallerini sanat okulu engellemeseydi, birilerinin futbolcu olma hayaline babası ket vurmasaydı... Neyse, tehlikeli sularda yüzmeye başladım. İşte böyle böyle hayatımıza dair birçok örnek verebiliriz aslında. “O sokaktan hiç geçmeseydim, o otobüse binmeseydim, o otobüsü kaçırmasaydım…” Hayat, milyarlarca ihtimalle ve milyarlarca alternatifle dolu. Biz de seçimlerimizin sonucunu –iyi ya da kötü– hem kendimizi hem başkalarını etkileyerek yaşıyoruz. Tam burada ilgimi çeken çoklu evren teorisine girmek isterdim ama filmin konusu bu değil, o yüzden girip gereksiz uzatmak istemiyorum. Bu soruları siz hiç düşünmediyseniz bile, yönetmen ya da senarist düşünmüş. Ortaya da Kelebek Etkisi filmi çıkmış. Filmin konusundan kısaca bahsetmek istiyorum. Evan, geçmişindeki korkunç hatıralarla mücadele etmeye çalışan genç bir adamdır. Bir gün, anılarına gidip onları değiştirebildiğini fark eder. Fakat her değiştirdiği anı, geleceğini –yani bugününü– büyük ölçüde değiştirecektir. Evan her geçmişe gidip bir şeyleri düzeltmeye çalıştığında “Tamam, bu sefer oldu” derken, daha kötüsü geldi. Değişen her anı ve yapılan her eylem bence gerilimi ve dramayı daha da artırdı. Çünkü hep yanlış eylemlerde bulundu. Yapmaması gerekeni yaptı. Birileri öldü, birileri hasta oldu, birileri sakat kaldı… Film her ihtimali göstermeye çalışmış, her seçeneğin olası geleceğini anlatmış. Kimlerin neler yaşayacağını, kimlerin ne ölçüde etkileneceğini gözler önüne sermiş. Kelebek Etkisi’nin akıl dolu bir senaryoya sahip olduğunu gönül rahatlığıyla söyleyebilirim. Kafanızı karıştıracak bir şey yok; ama yine de çok zekice örülmüş bir kurgu. İşten çıktıktan sonra izledim filmi. Biraz baş ağrısı, biraz da gelmekte olan bir gribin ön fragmanı eşliğinde... Buna rağmen film beni yormadı. Her sahnesi olmasa da birçok sahnesini hayranlıkla izledim. Gelelim final sahnesine. Daha doğrusu, finallerine. Evet, finalleri diyorum çünkü filmin dört farklı finali varmış. Tabii hepsini aynı anda izleyemiyorsunuz; hangi platformdaysanız, o versiyon yer alıyor. Diğer finallere ise biraz araştırmayla ulaşabiliyorsunuz. Bu noktada spoiler uyarısı veriyorum. İzlemeyenler bu kısımdan sonra okumasa daha iyi olur. “Spoiler umurumda değil” diyenler buyursun. !!! SPOİLER !!! – FİNAL SAHNELERİ Benim izlediğim finalde, Evan doğum kasetlerini izleyerek annesinin karnına dönüyor ve kordonunu kopararak hiç var olmadığı bir gelecek yaratıyor. Yani her şeyi bitiriyor, hiç yaşanmamış gibi… O olmayınca herkesin hayatı daha mutlu oluyor. Oldukça dramatik bir sondu. Evan anne karnına döndüğünde “Hayır, hayır. Buna hiç gerek yok. Her şeyi başka bir şekilde de güzel yapabilirsin.” demiştim kendi kendime. Olmuş. Yani film yapımcıları da bunu düşünmüş olacaklar ki, Evan’ın var olduğu ve her şeyin iyiye gittiği finaller de yazmışlar. Filmin ikinci finalinde ise –söylenene göre bu orijinal finalmiş– Evan, Kelly’ye gidip ondan nefret ettiğini, onu öldürmek istediğini söylüyor. Evan’dan korkan Kelly, ailesi boşandığında annesinde kalmayı seçiyor. Onu yalnız bırakmak istemeyen kardeşi Tom da annesini seçiyor. Böylece ikisi de normal bir hayat sürüyorlar. Kelly çocuk pornosu çekmek zorunda kalmıyor, sapık babasının istismarına uğramıyor. Tom ise sağlıklı bir anneyle büyüdüğü için belaya bulaşmayan, iyi bir çocuk oluyor. Peki Evan neden Kelly’e böyle bir şey söyledi? Çünkü Kelly onu çok seviyor. Onunla çok iyi anlaşıyor. Eğer annesiyle giderse Evan’ı bir daha göremeyeceğini düşünüp babasında kalmayı seçiyor. Sevgisi uğruna sapık babasına katlanmayı göze alıyor. Evan ise Kelly’i daha çok sevdiği için, onun ileride iyi bir hayat yaşaması adına daha çocukken ondan vazgeçip kendisinden nefret ettiriyor. Ve düşündüğü gibi de oluyor. Aslında her son, her ihtimal Kelly’nin hayatına dokunuyor. Evan’ın ana karakter olduğu, onun gözünden anlatılan anıları, değişen gelecekleri izliyoruz ama bence asıl karakter Kelly. Asıl izlediğimiz, onun alternatif gelecekleri. Evan da elbette etkileniyor seçimlerden, fakat en büyük bedeli Kelly ödüyor. Yaşadığımız hayat, sonsuz olasılıklardan sadece biri. Ve film, o olasılıkların ne kadar vurucu olabileceğini bir kez daha hatırlattı… Bu filmde kanat çırpan kelebekler, zihnimde fırtınalar kopardı.

kalli 1 year ago

Jüri

Gary Fleder

9 Gönderi

Uzun zamandır film izlemiyordum, buraya da bir şeylerin değerlendirmesini yazmıyordum. Bunu özlediğimi farkettim ve boş bir anımı filme ve yorumlanmasına ayırmak istedim. İşte şimdi buradayım! Filmi Onedio'nun dev film arşivi diye oluşturduğu listesinden tamamen rastgele seçtim. Yaptığım bu rastgele seçim…devamıUzun zamandır film izlemiyordum, buraya da bir şeylerin değerlendirmesini yazmıyordum. Bunu özlediğimi farkettim ve boş bir anımı filme ve yorumlanmasına ayırmak istedim. İşte şimdi buradayım! Filmi Onedio'nun dev film arşivi diye oluşturduğu listesinden tamamen rastgele seçtim. Yaptığım bu rastgele seçim için de pişman değilim, filmi izlemek için harcadığım vakte kesinlikle değdi. Jüri! Bir Amerikan bağımsız mahkeme filmi. Dustin Huffman ve Gene Hackman'ı karşı karşıya getiren film haklıyı, haksızı, dürüstü satılmışı çatıştırıyor. Güçlünün güçsüzü nasıl ezdiğini, kişisel çıkarlar uğruna nelerin feda edileceğini gözler önüne seriyor. Akıl doldurucu bir adalet terazisi yorumu. Adalet demişken... Peki adalet sadece mahkeme salonlarında mı sağlanır? Burada salon sadece basit bir dekordu bence. Asıl mahkeme jürilerin, avukatın, davacının, davalının zihninde yaşandı. Para hırsı vicdanla çatıştı, terazi eğrildi. Doğruldu mu doğrulmadı mı onu izleyip görün artık. Film bir şirkete yapılan silahlı saldırı ile başlıyor. Zaten mahkemenin kurulma sebebi de bu saldırı. Fakat dava saldırıyı yapanlara değil, silah şirketine açılıyor. Filmin anlatmak istediğinde önemli olan saldırıyı kimin ya da kimlerin gerçekleştirdiği değil, perde arkasındaki suçlular. Silaha bu kadar kolay erişimi sağlayanlar, silah tüccarları. Parasıyla her şeyi elde edebileceğini sananlar. Gücün her daim kendinde olduğunu düşünenler... İşte film bunları bir pencereden gösterip, insanı düşündüren bir anlatımla gözler önüne seriyor. Rüşvet, çıkarlar, güçlü ve zayıf, sistem çarkı, manipülasyon, adalet terazisi... Mahkeme salonlarının görünmeyen ve bilinmeyen kirli, arka yüzü. Zihin bulandırıcı değil, aslında her şey çok net. Kazanan kaybeden bile belli ama yine de getirdiği yorum itibarıyla insanı düşünmeye sevk ediyor. Eğer 12 Kızgın Adam filmini izleyip beğendiyseniz buna da bir şans verin. Mahkeme dramalarını sevenlere özellikle önerilir.

kalli 1 year ago

Bilinmeyen Adanın Öyküsü

José Saramago

47 Gönderi

Başlandığı gibi bitecek, kısa kitap arayışında olanlar için Jose Saramago'dan Bilinmeyen Adanın Öyküsü'yle geldim. Bilinmeyen ada hakkında konuşmadan önce kitabın yazım tarzı hakkında konuşalım. Öncelikle ilk defa Saramago okudum, eğer dil ve uslübü, anlatış tarzı hep böyle ise ben Saramago'nun…devamıBaşlandığı gibi bitecek, kısa kitap arayışında olanlar için Jose Saramago'dan Bilinmeyen Adanın Öyküsü'yle geldim. Bilinmeyen ada hakkında konuşmadan önce kitabın yazım tarzı hakkında konuşalım. Öncelikle ilk defa Saramago okudum, eğer dil ve uslübü, anlatış tarzı hep böyle ise ben Saramago'nun tarzını çok beğendim. Yalındı, hoştu, değindiği semboller ve iç dünyası harikaydı. Fakat beğenmediğim bir nokta var. O da yazım tarzı. Nokta, virgül harici hiç noktalama işareti kullanmaması. Paragraflara falan ayırmıyor hiç. Yani nerede kadın konuştu, nerede adam konuştu nerede anlatıcı devreye girdi kafam karıştı doğrusu. Daha uzun kitapları da böyle bir anlatıma sahipse anlama açısından yorucu olabilir. Kitaptaki çizimleri de çok beğendiğimi belirttikten sonra bilinmeyen adaya, kitabın duygusuna bi' giriş yapmak isterim. Masal tarzında bir kitap. Bir yandan da gerçek bir hikâye dinliyor gibi hissettiriyor. Hani şu aile büyüklerinden dinlediklerimizden. Sembolleri, simgeleri, bunları kullanışı... İki havayı da çok güzel bir şekilde yansıtıyor. Basit ve sıradan bir öykü ya da masal kitabı olarak görünse de içerisinde oldukça derin anlamlar, insan zihnini düşünceler denizine düşüren, dalgaların arasında sörf yaptıran bi' anlatı taşıyor içinde. Zaten kitapta ufak bir teknede geçiyor. Bu teknede de iki kişi var; biri bilinmeyen adayı bulmak için Kral'ın kendisine verdiği teknede -alana kadar kırk takla attı- yelken açan adam, diğeri ise sarayı temizlemekte sıkılmış, dileklerin kapısının açılıcılığını yapan ama artık tekneyi temizlemeye karar vermiş bir kadın. Oh be! Ne uzun anlatım oldu. Bilinmeyen ada; kimi için ulaşılamayan, ulaşılmak isteyen hayalleri temsil eder. Kimi için de bilinçaltının bilinmeyenlerini. Bir başkası için de tamamen başka bir şeyi. Yani bilinmeyen ada için tam olarak 'şudur!' demek pek de mümkün değil. Adı üstünde ''Bilinmeyen Ada.'' Başka sembolik şeyler de vardı. Kadının artık sarayı temizlemekte sıkılması; konfor alanımızdan çıkmamızı istemeyi, dış dünyalara açılmayı, açılma isteğini temsil ediyordu. Fakat teknede bile oranın temizliğini yapma fikri alışkanlıklardan vazgeçememeyi, kendi yarattığımız alanın dışına pek çıkamamayı, bilinçaltındaki korkuları ifade ediyordu. Ben başka bir şey bilmem ki korkusu... Adamın ısrarla tekneyi istemesi ve kullanmayı bilmediği halde denize açılması onun kararlılığını ve cesaretini temsil ediyordu. 'Sonunu düşünen kahraman olamaz!' atasözünün cuk oturacağı bir yer. Ha, bir de şöyle bir şey var; 'Eşeğe altın semer vurmuşlar. Eşek yine eşekmiş.' Bu olmadı, yani arkadaşlar. Bazı şeyleri de çok zorlamamak lazım. Çıktıkları yolculukta bilinçaltının keşfi, hayallerin derinliğine bir bakıştı. Böyle diyorum ama sizler belki farklı anlamlar çıkarırsınız. Her okuyanın karakterlerden, simgelerden bir şeyler çıkaracağı, herkesin de kendince şeyler çıkarabileceği bir eser. Yazım tarzı biraz garip. Hiç Saramago okumayanlara uyarı olsun.

kalli 1 year ago

Sineklerin Tanrısı

William Golding

121 Gönderi

Spoiler içeriyor Sözlerime Aristo'nun ''İnsan düşünen hayvandır.'' sözleriyle başlayıp elime denizkabuğunu almak istiyorum.🐚 Denizkabuğunu aldıktan sonra mı başlasaydım? Neyse önemli değil. Kayanın üstüne çıktım, elimde denizkabuğum size kitabı anlatacağım. Lütfen elinize denizkabuğu almadan konuşmayınız. Film izlemekten çok çok sıkıldığım için uzun bir…devamıSözlerime Aristo'nun ''İnsan düşünen hayvandır.'' sözleriyle başlayıp elime denizkabuğunu almak istiyorum.🐚 Denizkabuğunu aldıktan sonra mı başlasaydım? Neyse önemli değil. Kayanın üstüne çıktım, elimde denizkabuğum size kitabı anlatacağım. Lütfen elinize denizkabuğu almadan konuşmayınız. Film izlemekten çok çok sıkıldığım için uzun bir süre filmlere ara verip kitap okumaya ağırlık vereceğim. Bu sebeple şu aralar bol bol kitap incelemesi görebilirsiniz benden. Bugün birkaç gün önce okuyup bitirdiğim William Golding'in Sineklerin Tanrısı kitabını anlatacağım, irdeleyeceğim. Eğer kitabı okumadan önce kitap hakkındaki yorumları okusaydım, önyargım oluşur okumak konusunda çekinti yaşayabilirdim. Çünkü yorumların birçoğu kitabın kötü olduğuna, okunmaması ve vakit kaybı olduğuna dair. Kabul ediyorum, kitabın başları oldukça sıkıcı. Çünkü rutin şeyler kendini tekrar ediyor; pek bi' olay, hareketlilik, kaos yok. Ara ara yaptıkları ufak tefek sürtüşmeler dışında. Ateş yakıyorlar, meyve topluyorlar, avlanıyorlar, barınaklar inşa ediyorlar, iş bölümü yapıyorlar, birbirleri ile tartışıyorlar. Öyle öyle bir süre geçiyor. Kitap adada canavar olduğu iddiası ortaya atıldıktan sonra merak uyandırıcı bir hâle gelip, çocukların Jack'ın ve Ralph'ın önderliğinde ikiye bölünmesiyle iyice hareketlenip en sonunda büyük bir yangının -hem gerçekten hem de mecazen- ortasına değin sürükleniyor. William Golding uzun bir süre hiçbir yayınevinin basmak istemediği, en sonunda yayımlatabildiği Sineklerin Tanrısı kitabında insanın doğasını, psikolojisini, iyiliği ve kötülüğü, yönetimi, halkı, kitleleri, mantığı ve duyguları irdeleyip anlatıyor. Kitap 3. Dünya savaşı esnasında, hiçbir yetişkinin bulunmadığı bir grup çocuğun mahsur kaldığı ve kurtuluş amacıyla hayata tutunmak için didindikleri ve yavaş yavaş içlerindeki hırslar sebebiyle kaosa sürüklendikleri ıssız bir adada geçiyor. Üçüncü Dünya Savaşı'nda geçiyor olması önemli bir ayrıntı. Zira kitap insan doğasını irdelerken bize şunu anlatıyor; kötülüğün de iyilik gibi insanın içinde doğuştan olabileceğini savunuyor. Bu düşünceye pek katıldığımı söyleyemem; ben her iki davranışında sonradan öğrenildiğini düşünüyorum. İyilikte, kötülükte aileden, okuldan, çevreden, yaşanılan coğrafyadan, hayatını getirdiklerinden ve götürdüklerinden öğrenilir. Kitabın bir bölümü o kadar yordu ki bunlardan bahsettiler mi hatırlamıyorum ama -muhtemelen bahsi geçmedi- belki de Jack'ın ya da Roger'ın çok acımasız bir ailesi vardı, belki de bir aileye sahip değillerdi. Yalnızlık onları kötülüğe sürükledi. Yani çocukları iyi olmaya ya da kötü olmaya sürükleyen bir şey vardır. İçimizdeki meleği de şeytanı da -kitabın diliyle konuşursam canavarı- besleyen bir şeyler olur elbette. Eee? İlk taşı kim attı ortaya. İlk kötülük kimden çıktı? Kardeşini katledip ilk kanı döken Kabil'den mi? Yasak meyveyi yiyip cenetten kovulan Adem ve Havva'dan mı? Ona, onlara yol gösterip kötülüğe sürükleyen, yol gösteren iblisten mi? Yoksa iyilikle beraber kötülüğü de yaratan Tanrı'dan mı? Kötülük diye bir şey var olmasaydı, bize yapılan iyi davranışları iyi olarak adlandırabilir miydik? İyiliğin bir değeri olur muydu? Bu sorular da bu konuda uzar gider, kitaba devam edeyim. Savaş ayrıntısı önemli demiştim. O da şu sebepten önemli. ''Bakın!'' diyor Golding bize. ''Sadece yetişkinler savaşa sebebiyet vermez. Çocuklarda gittikleri yerlere kaosu, savaşı sürükleyebilirler.'' Evet, kitapta Jack önderliğinde vahşileşen bazı çocuklar adaya savaşı kendileriyle birlikte getiriyorlar. Peki onlar savaşmayı kimden öğrendi? Bu arada şunu da kabul ediyorum. Bazen bazı çocuklar biz büyüklerinden daha acımasız olabiliyorlar. İlkokulda zorbalanan varsa demek istediğimi daha iyi anlayacaktır. Dillerinin asla kemiği yok. Pat pat pat konuşuyorlar. Kitapta önemli bazı metaforlar vardı. En önemlisi ateşti. Ateş insanlık için her zaman en önemli şey olmuştur. Yemek pişirip karınlarını doyurmaları için önemliydi ateş. Fakat daha da önemlisi dumanının bir gemi, bir uçak tarafından görülüp kurtuluş amacı, özgürlük gayesi taşıyor. Zaten aralarındaki ilk sürtüşmede ateşin sönmesinden ötürü çıkıyor. Bir gemi kaçırıyorlar ve buna sebep olduğu için Jack'ın üstüne gidiyor Ralph. Bu da Jack'ın daha sert karşılık vermesine ve de zaman geçtikçe büyük bir kaosun, iğrenç bir savaşın ortasında kalıyorlar. Bir diğer önemli şeyse Domuzcuk'un gözlüğüydü. İlkel aletlerin temsiliydi gözlük. Adanın en mantıklı çocuğunun görmesini sağlayan ve de ateş yakmak için önemliydi gözlük. Gözlük ve ateşin üstünden çok olay döndü. Çocukların karınlarını doyurduğu, şehvetlerini tatmin ettikleri, canavara sunak olarak sundukları, canavara benzettikleri, hareketlerini takip ettikleri domuzlarda kitaptaki önemli metaforlardandı. Yine gözlük ve ateş gibi domuzların da üstünden epey olay döndü. ''Yani pek de uzun olmayan bir kitaba bu kadar olay nasıl sığdı?'' diyecek olursanız o da Golding'in yazma becerisi. ''Sen daha yazacak mısın? Biz daha okuyacak mıyız?'' derseniz de 'evet.' Yani tabii buraya kadar okuyabildiyseniz. Ha bir de denizkabuğu var. Kendisini elinde tutan kişiye konuşma hakkı veren denizkabuğu adaletin, eşitliğin sembolü idi. İnsan doğasını inceleyen bir kitapta karakterlerden bahsetmeden geçmek olmaz. Bahsedelim. Ralph; iyi bir lider örneği idi. İyi ve eşitlikç bir lider. Sadece bir konuya değil, birçok şeye önem veriyordu. Barınak yapmaya, yemek bulmaya, ateş yakmaya, iş bölümüne, herkesin söz sahibi olmasına. Kısacası demokrasi ve adalete. Elinde denizkabuğu olanın konuşma hakkı olması fikri de demokratik yapısını destekliyor Ralph'ın. En çok önem verdiği şey ise ateşti. Çünkü ateş bir kurtuluştu. Halkını bataklıktan kurtarmaya her şeyden çok önem veren liderler gibi tıpkı. Jack; liderlik özelliğine sahip bir diğer karakter. Fakat Ralph'ın tam tersi. Saf kötülük barındıran, acımasız, gerekirse halkına işkence etmekten, onları cezalandırmaktan çekinmeyen, mutlak söz sahibinin sadece kendisinin olduğunu düşünen bir lider. Jack ilk kez avlandığında ve bu sebeple ateş söndüğünde Ralph'ın verdiği tepkiyi çok abartılı bulmuştum. Evet, bir gemi kaçırmışlardı, ama Jack'te kötü bir şey yapmamamıştı ki... Neticede karınları doyurmak için herkese yetecek kadar et bulmuştu. Daha sonra Jack'ın karakteri ortaya çıkınca yani iyice vahşileşince anladım ki; o avlanmaya, karnını ya da diğerlerinin karnını doyurmaya önem vermiyor. Yalnızca kan dökmekten haz alıyor. Roger'da tıpkı Jack gibi bir karakter. Acımasız, empati yoksunu, kan ve kaos ile beslenen. İçindeki canavarı besleyen. Domuzcuk; kilosu ve gözlüklü olması ve de aklıma gelmeyen başka sebepler sebebiyle sürekli adadakiler tarafından alaya alınan Domuzcuk ise aklın ve mantığın temsiliydi. İnsanlık nasıl da alay ediyor akılla, bilimle? Oysa birçok fikri Domuzcuk ortaya atmıştı. Onu dinleselerdi keşke. Simon; o da Domuzcuk gibi aklı temsil eden karakterdi. Bunun yanında realistliği de temsil ediyordu. İnsanın içini gören bir çocuktu. ''Asıl canavar bizim içimizde!'' diyerek ve çocukların canavar dedikleri şeyin gerçekliğini görerek karakterinş temsil etmişti. İkizler; her zaman beraber hareket eden, aynı anda konuşan, aynı anda düşünen ikizlerse iyi bir yöneticinin liderliğinde yaşamak isteyen ama Jack'a boyun eğmek zorunda kalan yine de saflığı temsil eden -kötülüğü engellememek de bir kötülüktür- pısırık halkı temsil ediyorlardı. İkizler birbirine zıt karakterde olsalar, yani Sam Jack gibi olurken Eric Ralph gibi olsaydı; belki de daha değişik şeyler çıkardı ortaya. Daha fazla kargaşa. Her karakter, her eşya bir şeyleri temsil ediyor. Bir duyguyu, bir davranışı, bir eylemi, bir zamanı, bir kelimeyi. Metaforlara oldukça önem veren bir kitap. İlk sayfalarda dediğim gibi sıkılsam da çocukların iki gruba bölünmesiyle kitabı elimden bırakmak istemedim. Kendimi o adada, o kargaşanın ortasında hissettim. İyiliğin doğasını da kötülüğün doğasını da mantığı ve duygusallığı da gerçekliği ya da rüyaları/kabusları da çok iyi anlatmış. En sevdiğim kitap olabilir mi? Belki, evet. Yani en azından bu yıl için oluşturacağım listelerde buna aday gibi. Daha okurum tabii. Sonunun nereye gideceği bir şekilde belliydi. Bazı olaylarım tahminim dışında gelişti. Çok ani oldular ve beni şoka uğrattılar. Başka bir kitapta Bim'e uğratır. Ehehehe. Neyse neyse. Peki final gerçekten kurtuluş muydu? Yoksa Mina Urgan'un da sonsöz de açıkladığı gibi bir savaştan kurtulup yeni bir savaşın ortasına mı sürüklendiler? Kitabı okuyup da aklınızda bir şeyler takılı kalırsa mutlaka sonsözü okuyun. Çevirmen Mina Urgan kitabı sadece iyi çevirmekle kalmamış, kitaptaki birçok şeyi de iyi bir şekilde açıklamış, özetlemiş.

kalli 1 year ago

BoJack Horseman

Raphael Bob-Waksberg

86 Gönderi

Yetişkin animasyonlarını sevenler, hâlâ daha izlememiş olanlar için BoJack Horseman ile karşınızdayım. Dikkat! Eğer depresif bir ruh haline sahipseniz dizi sizi eğlendirmekten ziyade daha depresif hâle sokabilir. BoJack 40'lı yaşlarında, Horsin Around adlı komedi dizisiyle ün yapmış, şu sıralar ününü…devamıYetişkin animasyonlarını sevenler, hâlâ daha izlememiş olanlar için BoJack Horseman ile karşınızdayım. Dikkat! Eğer depresif bir ruh haline sahipseniz dizi sizi eğlendirmekten ziyade daha depresif hâle sokabilir. BoJack 40'lı yaşlarında, Horsin Around adlı komedi dizisiyle ün yapmış, şu sıralar ününü kaybetmiş olan bir at adamdır. Çevresinde onu seven birçok insan ya da hayvan olsa da BoJack kendi içerisinde çok yalnızdır. Çok depresiftir. Fazlasıyla da bağımlıdır. Onu bu kadar depresif, uzak yapan da bağımlılığı zaten. Neyse BoJack'ın bağımlılığıyla birlikte diziden, anlattıklarından, hissettirdiklerinden ve de karakterlerinden bahsedeyim. Kafamı dağıtmak, eğlenmek, iyi vakitler geçirmek amacıyla açtığım animasyon dizisi beni depresif bir ruh hâline, düşünmeye, sorgulamaya sevk etti. Kabul, bazı bölümleri bazı sahneleri aşırı eğlenceliydi. Karakterlerin davranışları, yanlış anlaşılmalar, çatışmalar, ilişkiler... Bunların eğlenceli olduğu sahneler vardı. Fakat genel anlamıyla psikolojik olarak çok rahatsız edici, çok düşündürücü bir diziydi. Rahatsız edici kelimesi yanlış anlaşılmasın, beğendim diziyi. Sadece ruh hali bana biraz rahatsızlık verdi. Hele bazı bölümleri vardı, tam bi' 70'lik devirmelik, peşpeşe sigara yakmalık. Sağlıklı yaşamı seçtiğim için uzun zamandır alkol, sigaradan uzak duruyorum ama kullansaydım eğer bu bölümleri izlerken 1 paket sigara bitirirdim. Dizi ilişkilere, arkadaşlıklara, iş sorunlarına, oyunculuğa, bağımlılığa, cinselliğe aklıma şuan gelmeyen birçok konuyla ilgili birçok şey anlatıyor. Düşündürüyor, hayatınıza bir baktırıyor. ''Vay be!'' dedirtiyor. Yani bir çizgi diziden beklenmeyecek şeyler... Final sezonunda dramasını, depresif ruh halini epey arttırdı. Hep bi' hüzün, hep bi' psikolojik sorun izledik. Karakterler de yoğun depresyondaydı. Karakterler demişken sevdiğim, sevmediğim karakterlerden bahsedecektim. Sevmediğim biri olmadığı aklıma geldi. Yani bence dizideki tüm karakterler sevilesiydi. Sadece azıcık Mr. Peanutbutter'dan hoşlaşmadım o kadar. O da azıcık. Hani köpekler sadık olurdu? Eskisini unutup yenisine aşık olma hızı ışık hızından daha hızlı. En sevdiğim karaktere gelirsem de Diane oldu. Her halini, her durumunu çok sevdim. Dizinin en iyi karakteri bence, en sevilesi. En, eni. Dizi içerisindeki meslekleri öyle bir anlatmış ki insanın o mesleği yapası geliyor. Prenses Caroline'yi izlerken menejer olmak istedim, Diane'yi izlerken yazar, Todd'u izlerken her mesleği yapmak istedim, -hayalim- ama bu konuda Todd'u kendime benzetebilirim. Yani birçok işi tecrübe etmiş, hiçbir işte tutunamamış, hiçbir işi beğenememiş -bir ikisi hariç hepsinden kendim çıktım- bir insanım. Televizyon sinema bitirdim mesela. Onu da 1-2 ay deneyimledim. Bana göre değilmiş deyip bıraktım. İkizler burcu sorunları mı nedir? Veyahut tamamen benim dengesizliğim. Bir işte yıllarca çalışmak yerine 2-3 ayda bir iş değiştirip para kazanma fikri daha mantıklı geliyor. İşe nereden geldiysek. Ha şey borcum var para lazım, para içinde kalıcı iş lazım -geçici şeylerden gelen paralar geldiği gibi gidiyor ahsosnsks- oradan geldik. Bu pek sizi alakadar etmez ama konusunu açmışken içimi dökmek istedim. Dizide en aklımda kalan bölüm; Noel Baba ilgili bir bölüm vardı. O oldu. Horsin Around dizisindeki ufaklık -adını unuttum Sareline miydi neydi?- Noel babadan hediye istiyordu. Şimdi bölümü de anlatmayayım. Doğrudan Tanrı'yı eleştiren bir bölümdü. O kadar bölümün arasında aklımda da bu kaldı. İşte bazı şeyler insanın bilinçaltına böyle yerleşiyor. İzlediğim başka dizilerdeki gibi ayrılamıyorum, bitmesin gibi triplere girmedim. Ha 1 sezon daha olsa fena mı olurdu? Hiç de olmazdı. Bayıla bayıla izlerdim. Seksten, uyuşturucudan, depresif sahnelerden, bu dizideki anlatılan sorunlardan, gülerken üzülmekten rahatsız olacak olan varsa baştan başlamasın.

kalli 1 year ago

Efsuncu Baba

Hüseyin Rahmi Gürpınar

18 Gönderi

Spoiler içeriyor Yine Hüseyin Rahmi Gürpınar ve yine ben. Daha iyisini okuyana kadar en iyisi bu dediğim, içindeki her bir olaya, eleştiriye, nükteye bayıldığım bir kitapla geldim. Efsuncu Baba! Peki kimdir bu Efsuncu Baba? Nedir, ne yapar? Amacı nedir? Efenim Efsuncu Baba,…devamıYine Hüseyin Rahmi Gürpınar ve yine ben. Daha iyisini okuyana kadar en iyisi bu dediğim, içindeki her bir olaya, eleştiriye, nükteye bayıldığım bir kitapla geldim. Efsuncu Baba! Peki kimdir bu Efsuncu Baba? Nedir, ne yapar? Amacı nedir? Efenim Efsuncu Baba, yani asıl adıyla Ebufazl Enveri Efendi; sihire, büyüye, tılsımlara merak salmış bir zattır. Babasından kalan bir büyü kitabındaki tılsımı çözmek ve gizli hazineye ulaşmak için Binbirdirek sarnıçlarına gider. Orada gördüğü iki Ermeni gencini -Agop'la Kirkor- kendisine yardım edecek melekler; Mahur'la Lahur sanır. Üçlü arasında tuhaf bir ilişki ve yine oldukça tuhaf bir yolculuk başlar. Kitabı okurken ara ara Türkçemin kaydığını hissettim. Agop'la Kirkor'dan ötürü neredeyse her cümlede bozuk bir Türkçe vardı. Mürebbiye'de de bahsettiğim gibi bu durum beni rahatsız etmiyor, tam aksine seviyorum. Eğlenceli bence. İki Ermeni gencin şarkı tartışmasıyla başlayan kitap büyülere, tılsımlara, define avcılığına, olmadık yerlere uzanıyor. Tabii sonunda da Hüseyin Rahmi yapıyor yapacağını. Buraya daha sonra yine geleceğim. Hurafeleri komik bulsam da Enveri Efendi'nin inancını ve bu kadar kararlı olmasını takdir ettim. Yani zaten o bu kadar kararlı, inançlı ve inatçı bir karakter olmasaydı böyle bir kitap olmazdı, değil mi? Peşinde olduğu hazineye can-ı gönülden inanıyordu. Aynı şekilde Kirkor ve Agop'un da melek olduğuna bayağı inanmıştı. Hatta öyle bir inandı ki bir ara Kirkor ve Agop'u bile şüpheye düşürdü. Onların dâhi bir ara ''lan acaba!? biz melek olabilir miyiz?'' diye şüpheye düştükleri oldu. Yalan yok, bir ara ben de düşündüm. Komik bir üsluba sahip olan eser bol bol fantastik öge, olay da barındırıyor içerisinde. Okurken hem güldüm, hem de hafiften bir ürperti hisettim, şaşırdım, tuhaflaştım falan filan. Yani en başında dediğim gibi daha iyi okuyana kadar en iyi kitap bu. Hem akıcı, hem tuhaf, hem komik hem de kısa. Bir oturuşta okunuyor. Bir kitapdan daha ne bekleriz ki? Hurafeleri, batıl inançları kendi mizahi diliyle eleştiren, okuyuca da eleştirtmeyi başaran Gürpınar kitabın sonuna kendi düşüncelerini de eklemiş. Onun yalın düşüncelerini okumaktan keyif aldım, tıpkı kitabın genel kurgusunda olduğu gibi. Finalinden bahsedeceğim demiştim, böyle bir final bekliyordum. Kitabın efsununa kendine kaptırdığım için ufaktan bir şaşırmış olabilirim. Eh, Gürpınar olayları öyle bir anlatıyor, öyle gerçekçi kılıyor ki insanın kendini kaptırmamasının mümkünatı yok. Küçük bir dua kısmı vardı. Duanın arapçasını okuyunca azıcık korkmuş olabilirim. ''Ulan yanlışlıkla büyü yapmış olabilir miyim? Gece iyi saatte olsunlar ziyarete gelmesinler şimdi.'' diye düşünüp bir şüpheye düşmüştüm. Sonra Türkçesine baktım, -sayfanın altında yazıyor- sıkıntı yokmuş. Neyse efendim. Okuyun, okutun. Hüseyin Rahmi Gürpınar'ı abartalım.

kalli 1 year ago

Mürebbiye

Hüseyin Rahmi Gürpınar

20 Gönderi

Spoiler içeriyor Her sakallıyı imanlı, her batılıyı edepli sanmayacaksın. Hayırlı cumalar. Türk Edebiyatı klasiklerinin 2. kitabıyla buradayım. Yine Hüseyin Rahmi Gürpınar ve yine oldukça eğlenceli bir anlatım. O kadar alıştım ki Hüseyin Rahmi okumaya eserleri su gibi akıp gidiyor. Hatta daha dün…devamıHer sakallıyı imanlı, her batılıyı edepli sanmayacaksın. Hayırlı cumalar. Türk Edebiyatı klasiklerinin 2. kitabıyla buradayım. Yine Hüseyin Rahmi Gürpınar ve yine oldukça eğlenceli bir anlatım. O kadar alıştım ki Hüseyin Rahmi okumaya eserleri su gibi akıp gidiyor. Hatta daha dün Efsuncu Baba kitabını okuyup bitirdim. Yakın bir zamanda onun da yazısı gelebilir. Şimdi Mürebbiye hakkında konuşalım. Öncelikle kitabın dilinin hafif olması ve bol bol entrika, hareketli sahne olması sebebiyle su gibi aktığını belirtmek isterim. Belki sadeleşmemiş olanları ağırdır, ama ben sadeleşmişini okuduğum için okurken hiç zorluk çekmedim. Hüseyin Rahmi, kitaptaki her olayı öyle bir betimleme ve detayla anlatmış ki okurken kendimi film izliyor gibi hissettim. Başlarında birazcık ağırlık vardı. Karakterlerden, yalıdan, gelişecek olaylardan bahsediyordu. Tabii bu ağırlığı da ince nüktelerle kamufle etmiş. Yani okurken sıkılmıyorsunuz, ben sıkılmadım. Kitabın ilerleyen bölümlerinde özellikle sonlarına doğru hareket, entrika, yalan dolan artıyor, herkes birbirine giriyor, hesaplaşmalar, düşünmeler, yakınmalar, kavgalar, gürültüler baş gösteriyor. Bu kavganın gürültünün sebebini anlatmadan devam etmek olmaz sanırım. Konağında oğulları, kızları, damadı, kardeşi, kahyaları ile birlikte yaşayan Dehri Bey, konağa oldukça edepli, ahlaklı (şüpheli) Fransız bir genç kızı, Matmazel Anjel'i çocuklarına mürebbiyelik -öğretmen dadı- yapsın diye işe alıyor. Eskiden hayat kadını olan genç kız tabii bu alışkanlıklardan vazgeçemiyor, konağın erkekleri ile işveli cilveli, odalara almalı, geceleri beraber geçirmeli bir aşk oyununa başlıyor. Eh, aynı çatı altında birbirinden habersiz sonsuza dek idare edemez değil mi? Gün geliyor her şey patlak veriyor, olaylar üstüne olaylar kavgalar üstüne kavgalar, oyunlar üstüne oyunlar oluyor tam da dediğim gibi. Daha çok Anjel'in 3 aşığının, yani Amca, Sadri ve Şemi'nin sevdasını, birbirlerine yapmaya çalıştıkları oyunları, birbirleri ile girdikleri mücadeleleri okuyoruz. Bir de tabii diğerlerinden habersiz Anjel'la oynadıkları aşk oyununa ''bu kız bana yanık abi, ufff çok yakışıklıyım. alem duruşuma kızlar bakışıma hasta'' demelerine şahit oluyoruz. Biri yakışıklı olduğu için etkilediğini düşünüyor, biri kaslarıyla. Amca Bey de kendi dış görünüşüne pek de güvenmediği için 'bunlar boş iş' diye düşünüyor. O ise kızı zekasıyla etkilediğini düşünüyor. Yazık. O kadar zeki ki kadının konağın tüm erkeklerine yaptığı cilveyi cidden şahit olana, onlardan duyana kadar anlamıyor bile. Kahya Eda Hanım'ın olayları farkedip Dehri Bey'i ayaklandırması ve konağı birbirine katması sahnesi çok güzeldi. Hem heyecanlandım, hem eğlendim. Yani yalan parayla olsa Anjel kredi çeker yine söylerdi sanırım. Önden yürü Kraliçe. Bu neçe yalan söyleme becerisidir? Çatpat Türkçesi ile herkesi inandıracak, dize getirecek bir yalan söyledi. ''Ben namus kari. Siz ediyor bana iftira. Edep sen güzel şey.'' diye ağlayıp ağlayıp masumluğunu kanıtladı sözde hanımefendi. Aslında düşününce çok da kanıtlamış sayılmaz. Dehri Efendi öyle inanmak, inanıyor gibi yapmak istedi. Ne desin adam? ''Ben de ara ara ziyaret ediyorum. İsterseniz grup yapalım.'' mı desin? Kitapta birçok güldüğüm espri, eğlendiğim sahne oldu. En çok eğlendiğim sahneler ilki Kahya Eda'nın olanı biteni haber vermek için Dehri Efendi'nin odasına gittiği esnada Dehri Efendi'nin muazzam bir taklitle -evet sesi kulağıma geldi- Moliere'nin bir oyununu -sanırım Moliere, bazen yanlış hatırlayabiliyorum- okuması ve sonra Eda ile birlikte ufak bir kısmını canlandırmasına çok güldüm. Bir diğer beni eğlendiren sahnede üç aşığın tutuştuğu kavga idi. Bir de Sadri'nin aşçıya bir şeyler öğretmeye çalıştığı, aşçının asla anlamadığı kelimelerle ders verdiği bir sahne vardı. Orada aşçının tepkilerine çok güldüm. Yani kitap sadece Anjel'in yaramazlıklarından bahsetmiyor. Araya başka başka, akışı da bozmayan sahneler sıkışırmış Gürpınar. Bu arada aşçı demişken aklıma geldi. Kitaplarında karakterleri illa ki İstanbul Türkçesiyle konuşturmak için kasmamasına bozuk Türkçelerini, yöre ağızlarını yazıya da aktarmasına bayılıyorum. Bence kitabı daha eğlenceli kılıyor. Finali beklemediğim yerden geldi. Son cümleyi ya da cümleleri okuyunca ağzımdan ufak bi' ''hasss... çıktı.'' Yani aslında o kadar şaşırılacak bir şey yok tabii ama anlık vurdu. Üçünün de domino taşı gibi pıtpıtpıt bayılmasına çok güldüm.

kalli 1 year ago

Güneş Yanığı

Nikita Mikhalkov

3 Gönderi

''Devrim güneşinde yanan herkese.'' ithaf edilen, Rus draması. Yarı tarihi kurgu filmi. Filmi izleyip bitirince birilerinin biyografisi sanmıştım ama araştırınca böyle kişilerin olmadığını gördüm. Belki yeterince araştıramamışımdır. Neyse, pek de sorun değil. Aynı isimlerde aynı hikâyeye sahip kişiler olmasa da…devamı''Devrim güneşinde yanan herkese.'' ithaf edilen, Rus draması. Yarı tarihi kurgu filmi. Filmi izleyip bitirince birilerinin biyografisi sanmıştım ama araştırınca böyle kişilerin olmadığını gördüm. Belki yeterince araştıramamışımdır. Neyse, pek de sorun değil. Aynı isimlerde aynı hikâyeye sahip kişiler olmasa da kısmen benzer olayları yaşayanlar olmuştur. Ağır ilerleyen bir film olmasına karşın, çok samimiydi. Karakterlerin birbiri olan ilişkisi, çekildiği doğa ortamı, aile sofraları, sohbetleri, geçirdikleri zamanlar... Hepsi o kadar tatlıydı ki filmi izlerken huzur hissettim. Her ne kadar kalabalık sevmesem de böyle samimi ortamları çok seviyorum. Biraz filmden bahsedeyim. Sergey Kotov devrim kahramanlarından olan eski bir asker. Stalin'in baskısına gözlerini kapayan başta karısı Marusya ve küçük kızı Nadya olmak üzere kalabalık ailesiyle mutlu mesut yaşıyor. Marusya'nın eski sevgilisi Dimitri'nin ziyarete gelmesiyle evdeki samimi hava bozulmasa da dengeler değişiyor. Filmin başlarında askerleri, savaş uçaklarını görmesek, ara ara Stalin'e selam göndermeseler politik bir film sanmazdım. Belli bir zamana kadar dediğim gibi samimi aile filmi olarak ilerliyor. Sıcak, eğlenceli sahneler sunuyor. Daha sonra Dimitri'nin gelişi ve asıl amacının ortaya çıkmasıyla gergin sahneler baş gösteriyor. Aslında o sahnelerde bile hâlâ politik bir film olduğunu söylemeyiz, çünkü bunu göstermiyor. Yine de Stalin devriminin samimi bir ortamı nasıl bozduğunu görebiliyoruz. Devam filmleri varmış, henüz izlemeyi düşünmüyorum ama o filmlerde savaş sahneleri ve politik çatışmalar vardır herhalde. Nadya karakterini canlandıran kızın oyunculuğu çok başarılıydı. Politik temalı ama politik olmayan bu filmde filmi bence o taşıdı. Çok sevimli, samimi ve akıllı bir kızdı. Devam filmlerinde başrolde o varmış. Tabii yetişkin olarak. Sergey Kotov'u canlandıran adamla baba-kız ilişkilerini çok sevmiş, sıcak bulmuştum. Hatta ''gerçek baba kız olsalar bu kadar sıcak bir ilişki kurarlardı.'' dedim. Çünkü karakter ilişkisinin, kurgunun dışında aralarındaki samimiyet yansıyordu ekrana. Zaten gerçek kızıymış oyuncunun. Ortalıkta dolaşan ateş topunun mahlasını çözemedim bir türlü. İzleyip de çözen varsa söylesin bir zahmet? Kimi, neyi temsil ediyor? Baskıcı rejimi mi? Savaşı mı? Ailenin üstüne çöken belayı mı? Rus filmi izlemek isteyenlere, Stalin'in dönemine, Sovyet Rusya dönemine merakı olanlara sıcak aile filmleri izlemek isteyenlere öneririm. Bence çok samimi bir filmdi. Oldukça başarılı. Dipnot: Piknik yaptıkları bölge çok güzel değil mi ya? Doğa aşığı biri olarak gözlerimden kalpler fışkırdı. Dostlarla şöyle bir yerde piknik yapıp eğlenme hayaliyle yaşıyorum>>>>>>>>

kalli 1 year ago

Benim Güzel Meleğim

George Cukor

4 Gönderi

Bir Broadway uyarlaması müzikal filmiyle geldim. Filmin eksikleri olsa da çok beğendiğim bir mesajının olduğunu söylemek isterim. Dilin, üslubun, dili doğru kullanmanın ne kadar önemli olduğunu her sahnesinde vurguluyor. Dili anlaşılır bir konuşup onu yozlaştırmamak gerektiğini sürekli anlatıp duruyor. Verdiği…devamıBir Broadway uyarlaması müzikal filmiyle geldim. Filmin eksikleri olsa da çok beğendiğim bir mesajının olduğunu söylemek isterim. Dilin, üslubun, dili doğru kullanmanın ne kadar önemli olduğunu her sahnesinde vurguluyor. Dili anlaşılır bir konuşup onu yozlaştırmamak gerektiğini sürekli anlatıp duruyor. Verdiği bu mesajı pek sevdim. Kendi dilimizde bir kelimenin karşılığı varken araya İngilizce, Arapça, Fransızca bilmemnece kelimeler karıştırıp zattiri zottiri bir dil konuşulmasını anlayamıyorum. Doğru düzgün konuşun şu dili. Samimi değilsiniz. Neyse film dile başka kelimelerin katılıp uyduruk bir dil konuşulmasını değil de kaba saba, argo, sokak jargonu ile konuşulmasını yanlış telaffuzu konu alıyor. (Ben sadece içimi dökmek istedim.) Böyle bir genç kız olan Eliza'nın, dilbilimci Higgins'in baskısı ve gayretiyle Kraliçe'nin huzuruna dâhi çıkabilecek kadar hanımefendi olmasını anlatıyor. Film çok uzun, gerçekten çok uzun. Müzikallerin bu kadar uzun olmasına alışkınım ama gerekli sahnelerle uzun olan ve izlediğim 3 saate değdiren müzikallere. Filmde olmasa da olur dediğim, filmin hikâyesine pek de hizmet etmeyen sahneler vardı. Gereksiz diyaloglar, anlamsız geçişler falanlar filanlar. Bu kadar uzun olmasına ve ciddi anlamda uzatılmasına rağmen kopuk sahneler oluşturmayı ve müzikal konusunda eksik kalmayı nasıl başarmış merak konusu. Evet, zikal bir film olmasına karşın müzikleri ve dansları bence çok yetersizdi. Daha fazla dans izlemek, daha fazla müzik görmek isterdim. Zaten müzikal olmayan bir filmde dahi bu kadar müzik oluyor. Bu konu filmin en büyük eksikliğiydi. O yüzden yeterince zevkine varamadım. En başında söylediğim gibi dil ve üslup konusuna verdiği önem bunu sürekli vurgulaması pek güzeldi, değerli bir mesajdı. İnsan konuştuğu dili en güzel şekilde konuşmalı ve elbette nerede nasıl davranacağına, konuşacağına da dikkat etmeli. Bir sonuca ulaşılacağı, Eliza'nın tabiri caizse gerçek bir hanımefendi olacağı en başından belliydi. Zaten filmin amacı bu. Uğraşlar boşa gitseydi, 3 saatlik zaman kaybı izlemiş olurduk. 'Eşek yine eşek!' derdim herhalde böyle bir şey olsaydı. Verdiği mesaj güzel olmasına güzeldi ama işleyiş konusunda birazcık eksikleri vardı. O da karakter gelişimi. Eliza karakterinin dilinin gelişimi yeterince detaylı işlenmemiş, pek açık değildi. Konuşmadaki ve hareketlerindeki düzelmeyi yavaş yavaş görmek isterdim, sanki biraz çabuk oldu. Filmin amacına hizmet etmeyen sahneleri çıkarıp bu konuya yoğunlaşabilirlerdi. Audrey Hepburn'u ilk kez izledim. Oyunculuğunu çok beğendim. Karakterin kabasaba hallerini de hanımefendi olduktan sonraki davranışlarını da pek uygun yansıtmış ekrana. Eksiği yok, fazlası vardı. Karakterle ilgili yazdığım sorun da oyuncu değil, senaryo kaynaklı zaten. Müzikal sevenlere öneririm diyecektim ama bu konuda çok da tatminkar olmadığını belirtmiştim zaten. Audrey Hepburn'u beğenenlere öneririm demek daha doğru bir yaklaşım olur sanırım. Eğer filme ayıracak vaktiniz ya da izleyecek sabrınız varsa... Ben sabah başladım bitirdiğimde hava kararmıştı.

kalli 1 year ago

Şeytanın Gözü

Ingmar Bergman

1 Gönderi

Ingmar Bergman'dan bir komedi filmi yapması istenince mecburiyetten çektiği filmi. İstemeyerek çektiği filmlerinde bile kendine hayran bırakıyor. En büyük o mu bilmiyorum ama çok büyük yönetmen çok... Film açılışını bir İrlanda atasözü ile yapıyor. Atasözünün uydurma olduğunu söyleyenler de var,…devamıIngmar Bergman'dan bir komedi filmi yapması istenince mecburiyetten çektiği filmi. İstemeyerek çektiği filmlerinde bile kendine hayran bırakıyor. En büyük o mu bilmiyorum ama çok büyük yönetmen çok... Film açılışını bir İrlanda atasözü ile yapıyor. Atasözünün uydurma olduğunu söyleyenler de var, film için Bergman tarafından uydurulmuş diyenler. Neyse atasözü şöyle: ''Bir kadının iffeti şeytanın gözündeki arpacıktır.'' Evet, film ilginç hikâyesini, ürpertici ama komik olan hikâyesini bu atasözü üzerinden ele alıp sürdürüyor. 3 perdeden oluşan, felsefik, dini, doğaüstü, dramatik, ürpertici komedyayı anlatan kişi olarak karşımıza, Bergman'ın çoğu filminde karşımıza başrol ya da önemli yan karakter olarak gördüğümüz Gunnar Björnstrand çıkıyor. Sayfaları bomboş kitaptan seyirciye İblis'in gözündeki arpacığı anlatmaya başlıyor. Bu arada film gerçekten de 3 perdeden oluşuyor. Tiyatrovari bir havaya sahip, ama tam da tiyatroya yaklaşamamış. Zaten böyle bir amaç güttüğünü de sanmıyorum. Filmin konusuna gelirsek şöyle açıklayabilirim; Şeytan'ın gözündeki arpacığın sebebi, kasabadaki papazın kızı Britt Marie'nin fazlasıyla temiz olması. Şeytan da gözündeki arpacığın geçmesi için yüzyıllardır Cehhennem'de olan Don Juan'ı görevlendiriyor. Don Juan dünyaya gidecek, Marie'yi baştan çıkartıp onunla Marie evlenmeden önce beraber olacak Marie'nin masumiyetini alacaktır. Uşağı Pablo'nun da kendisine eşlik etmesi durumunda görevi kabul eden Juan, dünyaya gidip papazların evine kendilerini misafir olarak kabul ettirir. Juan ve Pablo'nun eve gelmesiyle evde şehvet rüzgarları eser. Ev sakinleri hayatlarını, kendilerini sorgulamaya başlarlar. Onları takip eden bir iblis, bir yandan Pablo'nun dünyada seks yapmasına engel olmaya çalışırken bir yandan Marie'yi Juan ile birlikte olması için baştan çıkarmaya çalışır. Marie'nin masumluğunun bozulması için gelen konuklar aileyi bilinmez bir girdaba sürükler. En net dinsel sorgulamayı ve de batıl inançlara dair olan eleştiriyi -Bergman filmlerinde- burada gördüm. Bundan önce bu kadar dinsel ögeler barındıran bir filmini hatırlamıyorum. Yani daha doğrusu şöyle; bu filmden sonraki filmlerine dini, dini ögeleri katmaya, bunu sorgulmaya, vurgulamaya başlamış. Belki yanlış bir izlenimdir, ama dediğim gibi bundan önceki filmlerinde bunu bu kadar net gördüğümü hatırlamıyorum. Hikâye gerçekten çok güzeldi. Güzel kelimesinin dâhi yetersiz kaldığı düşüncesindeyim. Sürekli kahkahalara boğan ucuz esprilere sahip diyaloglar kurmak yerine düşündürerek komediyi vermeyi tercih ediyor. Bu da beni memnun ediyor. Don Juan karakterinin çapkınlık yapmak için çok suratsız, çok sığ olduğu düşüncesine kapıldım. Filmin tek eksi yanı da buydu benim için. Hiç tavlamaya uğraşmadı bile doğru düzgün. Filmi izlerken sürekli şu düşünceye kapıldım. Hatta bu düşünceler Bergman hakkında olumsuz düşünmeme bile yol açmıştı. ''Ne yani iffeti kadının bacaklarının arasında, bekartinde mi arıyorsunuz?'' Bu düşüncelerle ama bir yandan teolojik, sorgulamalı, tiyatrovari komik havasında filmi ilgiyle izlerken sonuna geldim. Sonunda ise tokat gibi bir cevap verdi film. Marie evlendi. Şeytan'ın gözündeki arpacık hâlâ duruyordu. Söylediği bir yalanla Şeytan arpacıktan kurtuldu. Yalanın insanın erdemini yitirten ne denli kötü bir şey olduğuna da bir vurgu yapmış oldu film bu sahnesiyle.