(@) - Raf

Yetişkin animasyonlarını sevenler, hâlâ daha izlememiş olanlar için BoJack Horseman ile karşınızdayım. Dikkat! Eğer depresif bir ruh haline sahipseniz dizi sizi eğlendirmekten ziyade daha depresif hâle sokabilir. BoJack 40'lı yaşlarında, Horsin Around adlı komedi dizisiyle ün yapmış, şu sıralar ününü…devamıYetişkin animasyonlarını sevenler, hâlâ daha izlememiş olanlar için BoJack Horseman ile karşınızdayım. Dikkat! Eğer depresif bir ruh haline sahipseniz dizi sizi eğlendirmekten ziyade daha depresif hâle sokabilir. BoJack 40'lı yaşlarında, Horsin Around adlı komedi dizisiyle ün yapmış, şu sıralar ününü kaybetmiş olan bir at adamdır. Çevresinde onu seven birçok insan ya da hayvan olsa da BoJack kendi içerisinde çok yalnızdır. Çok depresiftir. Fazlasıyla da bağımlıdır. Onu bu kadar depresif, uzak yapan da bağımlılığı zaten. Neyse BoJack'ın bağımlılığıyla birlikte diziden, anlattıklarından, hissettirdiklerinden ve de karakterlerinden bahsedeyim. Kafamı dağıtmak, eğlenmek, iyi vakitler geçirmek amacıyla açtığım animasyon dizisi beni depresif bir ruh hâline, düşünmeye, sorgulamaya sevk etti. Kabul, bazı bölümleri bazı sahneleri aşırı eğlenceliydi. Karakterlerin davranışları, yanlış anlaşılmalar, çatışmalar, ilişkiler... Bunların eğlenceli olduğu sahneler vardı. Fakat genel anlamıyla psikolojik olarak çok rahatsız edici, çok düşündürücü bir diziydi. Rahatsız edici kelimesi yanlış anlaşılmasın, beğendim diziyi. Sadece ruh hali bana biraz rahatsızlık verdi. Hele bazı bölümleri vardı, tam bi' 70'lik devirmelik, peşpeşe sigara yakmalık. Sağlıklı yaşamı seçtiğim için uzun zamandır alkol, sigaradan uzak duruyorum ama kullansaydım eğer bu bölümleri izlerken 1 paket sigara bitirirdim. Dizi ilişkilere, arkadaşlıklara, iş sorunlarına, oyunculuğa, bağımlılığa, cinselliğe aklıma şuan gelmeyen birçok konuyla ilgili birçok şey anlatıyor. Düşündürüyor, hayatınıza bir baktırıyor. ''Vay be!'' dedirtiyor. Yani bir çizgi diziden beklenmeyecek şeyler... Final sezonunda dramasını, depresif ruh halini epey arttırdı. Hep bi' hüzün, hep bi' psikolojik sorun izledik. Karakterler de yoğun depresyondaydı. Karakterler demişken sevdiğim, sevmediğim karakterlerden bahsedecektim. Sevmediğim biri olmadığı aklıma geldi. Yani bence dizideki tüm karakterler sevilesiydi. Sadece azıcık Mr. Peanutbutter'dan hoşlaşmadım o kadar. O da azıcık. Hani köpekler sadık olurdu? Eskisini unutup yenisine aşık olma hızı ışık hızından daha hızlı. En sevdiğim karaktere gelirsem de Diane oldu. Her halini, her durumunu çok sevdim. Dizinin en iyi karakteri bence, en sevilesi. En, eni. Dizi içerisindeki meslekleri öyle bir anlatmış ki insanın o mesleği yapası geliyor. Prenses Caroline'yi izlerken menejer olmak istedim, Diane'yi izlerken yazar, Todd'u izlerken her mesleği yapmak istedim, -hayalim- ama bu konuda Todd'u kendime benzetebilirim. Yani birçok işi tecrübe etmiş, hiçbir işte tutunamamış, hiçbir işi beğenememiş -bir ikisi hariç hepsinden kendim çıktım- bir insanım. Televizyon sinema bitirdim mesela. Onu da 1-2 ay deneyimledim. Bana göre değilmiş deyip bıraktım. İkizler burcu sorunları mı nedir? Veyahut tamamen benim dengesizliğim. Bir işte yıllarca çalışmak yerine 2-3 ayda bir iş değiştirip para kazanma fikri daha mantıklı geliyor. İşe nereden geldiysek. Ha şey borcum var para lazım, para içinde kalıcı iş lazım -geçici şeylerden gelen paralar geldiği gibi gidiyor ahsosnsks- oradan geldik. Bu pek sizi alakadar etmez ama konusunu açmışken içimi dökmek istedim. Dizide en aklımda kalan bölüm; Noel Baba ilgili bir bölüm vardı. O oldu. Horsin Around dizisindeki ufaklık -adını unuttum Sareline miydi neydi?- Noel babadan hediye istiyordu. Şimdi bölümü de anlatmayayım. Doğrudan Tanrı'yı eleştiren bir bölümdü. O kadar bölümün arasında aklımda da bu kaldı. İşte bazı şeyler insanın bilinçaltına böyle yerleşiyor. İzlediğim başka dizilerdeki gibi ayrılamıyorum, bitmesin gibi triplere girmedim. Ha 1 sezon daha olsa fena mı olurdu? Hiç de olmazdı. Bayıla bayıla izlerdim. Seksten, uyuşturucudan, depresif sahnelerden, bu dizideki anlatılan sorunlardan, gülerken üzülmekten rahatsız olacak olan varsa baştan başlamasın.

kalli 1 year ago

Efsuncu Baba

Hüseyin Rahmi Gürpınar

16 Gönderi

Spoiler içeriyor Yine Hüseyin Rahmi Gürpınar ve yine ben. Daha iyisini okuyana kadar en iyisi bu dediğim, içindeki her bir olaya, eleştiriye, nükteye bayıldığım bir kitapla geldim. Efsuncu Baba! Peki kimdir bu Efsuncu Baba? Nedir, ne yapar? Amacı nedir? Efenim Efsuncu Baba,…devamıYine Hüseyin Rahmi Gürpınar ve yine ben. Daha iyisini okuyana kadar en iyisi bu dediğim, içindeki her bir olaya, eleştiriye, nükteye bayıldığım bir kitapla geldim. Efsuncu Baba! Peki kimdir bu Efsuncu Baba? Nedir, ne yapar? Amacı nedir? Efenim Efsuncu Baba, yani asıl adıyla Ebufazl Enveri Efendi; sihire, büyüye, tılsımlara merak salmış bir zattır. Babasından kalan bir büyü kitabındaki tılsımı çözmek ve gizli hazineye ulaşmak için Binbirdirek sarnıçlarına gider. Orada gördüğü iki Ermeni gencini -Agop'la Kirkor- kendisine yardım edecek melekler; Mahur'la Lahur sanır. Üçlü arasında tuhaf bir ilişki ve yine oldukça tuhaf bir yolculuk başlar. Kitabı okurken ara ara Türkçemin kaydığını hissettim. Agop'la Kirkor'dan ötürü neredeyse her cümlede bozuk bir Türkçe vardı. Mürebbiye'de de bahsettiğim gibi bu durum beni rahatsız etmiyor, tam aksine seviyorum. Eğlenceli bence. İki Ermeni gencin şarkı tartışmasıyla başlayan kitap büyülere, tılsımlara, define avcılığına, olmadık yerlere uzanıyor. Tabii sonunda da Hüseyin Rahmi yapıyor yapacağını. Buraya daha sonra yine geleceğim. Hurafeleri komik bulsam da Enveri Efendi'nin inancını ve bu kadar kararlı olmasını takdir ettim. Yani zaten o bu kadar kararlı, inançlı ve inatçı bir karakter olmasaydı böyle bir kitap olmazdı, değil mi? Peşinde olduğu hazineye can-ı gönülden inanıyordu. Aynı şekilde Kirkor ve Agop'un da melek olduğuna bayağı inanmıştı. Hatta öyle bir inandı ki bir ara Kirkor ve Agop'u bile şüpheye düşürdü. Onların dâhi bir ara ''lan acaba!? biz melek olabilir miyiz?'' diye şüpheye düştükleri oldu. Yalan yok, bir ara ben de düşündüm. Komik bir üsluba sahip olan eser bol bol fantastik öge, olay da barındırıyor içerisinde. Okurken hem güldüm, hem de hafiften bir ürperti hisettim, şaşırdım, tuhaflaştım falan filan. Yani en başında dediğim gibi daha iyi okuyana kadar en iyi kitap bu. Hem akıcı, hem tuhaf, hem komik hem de kısa. Bir oturuşta okunuyor. Bir kitapdan daha ne bekleriz ki? Hurafeleri, batıl inançları kendi mizahi diliyle eleştiren, okuyuca da eleştirtmeyi başaran Gürpınar kitabın sonuna kendi düşüncelerini de eklemiş. Onun yalın düşüncelerini okumaktan keyif aldım, tıpkı kitabın genel kurgusunda olduğu gibi. Finalinden bahsedeceğim demiştim, böyle bir final bekliyordum. Kitabın efsununa kendine kaptırdığım için ufaktan bir şaşırmış olabilirim. Eh, Gürpınar olayları öyle bir anlatıyor, öyle gerçekçi kılıyor ki insanın kendini kaptırmamasının mümkünatı yok. Küçük bir dua kısmı vardı. Duanın arapçasını okuyunca azıcık korkmuş olabilirim. ''Ulan yanlışlıkla büyü yapmış olabilir miyim? Gece iyi saatte olsunlar ziyarete gelmesinler şimdi.'' diye düşünüp bir şüpheye düşmüştüm. Sonra Türkçesine baktım, -sayfanın altında yazıyor- sıkıntı yokmuş. Neyse efendim. Okuyun, okutun. Hüseyin Rahmi Gürpınar'ı abartalım.

kalli 1 year ago

Mürebbiye

Hüseyin Rahmi Gürpınar

20 Gönderi

Spoiler içeriyor Her sakallıyı imanlı, her batılıyı edepli sanmayacaksın. Hayırlı cumalar. Türk Edebiyatı klasiklerinin 2. kitabıyla buradayım. Yine Hüseyin Rahmi Gürpınar ve yine oldukça eğlenceli bir anlatım. O kadar alıştım ki Hüseyin Rahmi okumaya eserleri su gibi akıp gidiyor. Hatta daha dün…devamıHer sakallıyı imanlı, her batılıyı edepli sanmayacaksın. Hayırlı cumalar. Türk Edebiyatı klasiklerinin 2. kitabıyla buradayım. Yine Hüseyin Rahmi Gürpınar ve yine oldukça eğlenceli bir anlatım. O kadar alıştım ki Hüseyin Rahmi okumaya eserleri su gibi akıp gidiyor. Hatta daha dün Efsuncu Baba kitabını okuyup bitirdim. Yakın bir zamanda onun da yazısı gelebilir. Şimdi Mürebbiye hakkında konuşalım. Öncelikle kitabın dilinin hafif olması ve bol bol entrika, hareketli sahne olması sebebiyle su gibi aktığını belirtmek isterim. Belki sadeleşmemiş olanları ağırdır, ama ben sadeleşmişini okuduğum için okurken hiç zorluk çekmedim. Hüseyin Rahmi, kitaptaki her olayı öyle bir betimleme ve detayla anlatmış ki okurken kendimi film izliyor gibi hissettim. Başlarında birazcık ağırlık vardı. Karakterlerden, yalıdan, gelişecek olaylardan bahsediyordu. Tabii bu ağırlığı da ince nüktelerle kamufle etmiş. Yani okurken sıkılmıyorsunuz, ben sıkılmadım. Kitabın ilerleyen bölümlerinde özellikle sonlarına doğru hareket, entrika, yalan dolan artıyor, herkes birbirine giriyor, hesaplaşmalar, düşünmeler, yakınmalar, kavgalar, gürültüler baş gösteriyor. Bu kavganın gürültünün sebebini anlatmadan devam etmek olmaz sanırım. Konağında oğulları, kızları, damadı, kardeşi, kahyaları ile birlikte yaşayan Dehri Bey, konağa oldukça edepli, ahlaklı (şüpheli) Fransız bir genç kızı, Matmazel Anjel'i çocuklarına mürebbiyelik -öğretmen dadı- yapsın diye işe alıyor. Eskiden hayat kadını olan genç kız tabii bu alışkanlıklardan vazgeçemiyor, konağın erkekleri ile işveli cilveli, odalara almalı, geceleri beraber geçirmeli bir aşk oyununa başlıyor. Eh, aynı çatı altında birbirinden habersiz sonsuza dek idare edemez değil mi? Gün geliyor her şey patlak veriyor, olaylar üstüne olaylar kavgalar üstüne kavgalar, oyunlar üstüne oyunlar oluyor tam da dediğim gibi. Daha çok Anjel'in 3 aşığının, yani Amca, Sadri ve Şemi'nin sevdasını, birbirlerine yapmaya çalıştıkları oyunları, birbirleri ile girdikleri mücadeleleri okuyoruz. Bir de tabii diğerlerinden habersiz Anjel'la oynadıkları aşk oyununa ''bu kız bana yanık abi, ufff çok yakışıklıyım. alem duruşuma kızlar bakışıma hasta'' demelerine şahit oluyoruz. Biri yakışıklı olduğu için etkilediğini düşünüyor, biri kaslarıyla. Amca Bey de kendi dış görünüşüne pek de güvenmediği için 'bunlar boş iş' diye düşünüyor. O ise kızı zekasıyla etkilediğini düşünüyor. Yazık. O kadar zeki ki kadının konağın tüm erkeklerine yaptığı cilveyi cidden şahit olana, onlardan duyana kadar anlamıyor bile. Kahya Eda Hanım'ın olayları farkedip Dehri Bey'i ayaklandırması ve konağı birbirine katması sahnesi çok güzeldi. Hem heyecanlandım, hem eğlendim. Yani yalan parayla olsa Anjel kredi çeker yine söylerdi sanırım. Önden yürü Kraliçe. Bu neçe yalan söyleme becerisidir? Çatpat Türkçesi ile herkesi inandıracak, dize getirecek bir yalan söyledi. ''Ben namus kari. Siz ediyor bana iftira. Edep sen güzel şey.'' diye ağlayıp ağlayıp masumluğunu kanıtladı sözde hanımefendi. Aslında düşününce çok da kanıtlamış sayılmaz. Dehri Efendi öyle inanmak, inanıyor gibi yapmak istedi. Ne desin adam? ''Ben de ara ara ziyaret ediyorum. İsterseniz grup yapalım.'' mı desin? Kitapta birçok güldüğüm espri, eğlendiğim sahne oldu. En çok eğlendiğim sahneler ilki Kahya Eda'nın olanı biteni haber vermek için Dehri Efendi'nin odasına gittiği esnada Dehri Efendi'nin muazzam bir taklitle -evet sesi kulağıma geldi- Moliere'nin bir oyununu -sanırım Moliere, bazen yanlış hatırlayabiliyorum- okuması ve sonra Eda ile birlikte ufak bir kısmını canlandırmasına çok güldüm. Bir diğer beni eğlendiren sahnede üç aşığın tutuştuğu kavga idi. Bir de Sadri'nin aşçıya bir şeyler öğretmeye çalıştığı, aşçının asla anlamadığı kelimelerle ders verdiği bir sahne vardı. Orada aşçının tepkilerine çok güldüm. Yani kitap sadece Anjel'in yaramazlıklarından bahsetmiyor. Araya başka başka, akışı da bozmayan sahneler sıkışırmış Gürpınar. Bu arada aşçı demişken aklıma geldi. Kitaplarında karakterleri illa ki İstanbul Türkçesiyle konuşturmak için kasmamasına bozuk Türkçelerini, yöre ağızlarını yazıya da aktarmasına bayılıyorum. Bence kitabı daha eğlenceli kılıyor. Finali beklemediğim yerden geldi. Son cümleyi ya da cümleleri okuyunca ağzımdan ufak bi' ''hasss... çıktı.'' Yani aslında o kadar şaşırılacak bir şey yok tabii ama anlık vurdu. Üçünün de domino taşı gibi pıtpıtpıt bayılmasına çok güldüm.

kalli 1 year ago

Güneş Yanığı

Nikita Mikhalkov

3 Gönderi

''Devrim güneşinde yanan herkese.'' ithaf edilen, Rus draması. Yarı tarihi kurgu filmi. Filmi izleyip bitirince birilerinin biyografisi sanmıştım ama araştırınca böyle kişilerin olmadığını gördüm. Belki yeterince araştıramamışımdır. Neyse, pek de sorun değil. Aynı isimlerde aynı hikâyeye sahip kişiler olmasa da…devamı''Devrim güneşinde yanan herkese.'' ithaf edilen, Rus draması. Yarı tarihi kurgu filmi. Filmi izleyip bitirince birilerinin biyografisi sanmıştım ama araştırınca böyle kişilerin olmadığını gördüm. Belki yeterince araştıramamışımdır. Neyse, pek de sorun değil. Aynı isimlerde aynı hikâyeye sahip kişiler olmasa da kısmen benzer olayları yaşayanlar olmuştur. Ağır ilerleyen bir film olmasına karşın, çok samimiydi. Karakterlerin birbiri olan ilişkisi, çekildiği doğa ortamı, aile sofraları, sohbetleri, geçirdikleri zamanlar... Hepsi o kadar tatlıydı ki filmi izlerken huzur hissettim. Her ne kadar kalabalık sevmesem de böyle samimi ortamları çok seviyorum. Biraz filmden bahsedeyim. Sergey Kotov devrim kahramanlarından olan eski bir asker. Stalin'in baskısına gözlerini kapayan başta karısı Marusya ve küçük kızı Nadya olmak üzere kalabalık ailesiyle mutlu mesut yaşıyor. Marusya'nın eski sevgilisi Dimitri'nin ziyarete gelmesiyle evdeki samimi hava bozulmasa da dengeler değişiyor. Filmin başlarında askerleri, savaş uçaklarını görmesek, ara ara Stalin'e selam göndermeseler politik bir film sanmazdım. Belli bir zamana kadar dediğim gibi samimi aile filmi olarak ilerliyor. Sıcak, eğlenceli sahneler sunuyor. Daha sonra Dimitri'nin gelişi ve asıl amacının ortaya çıkmasıyla gergin sahneler baş gösteriyor. Aslında o sahnelerde bile hâlâ politik bir film olduğunu söylemeyiz, çünkü bunu göstermiyor. Yine de Stalin devriminin samimi bir ortamı nasıl bozduğunu görebiliyoruz. Devam filmleri varmış, henüz izlemeyi düşünmüyorum ama o filmlerde savaş sahneleri ve politik çatışmalar vardır herhalde. Nadya karakterini canlandıran kızın oyunculuğu çok başarılıydı. Politik temalı ama politik olmayan bu filmde filmi bence o taşıdı. Çok sevimli, samimi ve akıllı bir kızdı. Devam filmlerinde başrolde o varmış. Tabii yetişkin olarak. Sergey Kotov'u canlandıran adamla baba-kız ilişkilerini çok sevmiş, sıcak bulmuştum. Hatta ''gerçek baba kız olsalar bu kadar sıcak bir ilişki kurarlardı.'' dedim. Çünkü karakter ilişkisinin, kurgunun dışında aralarındaki samimiyet yansıyordu ekrana. Zaten gerçek kızıymış oyuncunun. Ortalıkta dolaşan ateş topunun mahlasını çözemedim bir türlü. İzleyip de çözen varsa söylesin bir zahmet? Kimi, neyi temsil ediyor? Baskıcı rejimi mi? Savaşı mı? Ailenin üstüne çöken belayı mı? Rus filmi izlemek isteyenlere, Stalin'in dönemine, Sovyet Rusya dönemine merakı olanlara sıcak aile filmleri izlemek isteyenlere öneririm. Bence çok samimi bir filmdi. Oldukça başarılı. Dipnot: Piknik yaptıkları bölge çok güzel değil mi ya? Doğa aşığı biri olarak gözlerimden kalpler fışkırdı. Dostlarla şöyle bir yerde piknik yapıp eğlenme hayaliyle yaşıyorum>>>>>>>>

kalli 1 year ago

Benim Güzel Meleğim

George Cukor

4 Gönderi

Bir Broadway uyarlaması müzikal filmiyle geldim. Filmin eksikleri olsa da çok beğendiğim bir mesajının olduğunu söylemek isterim. Dilin, üslubun, dili doğru kullanmanın ne kadar önemli olduğunu her sahnesinde vurguluyor. Dili anlaşılır bir konuşup onu yozlaştırmamak gerektiğini sürekli anlatıp duruyor. Verdiği…devamıBir Broadway uyarlaması müzikal filmiyle geldim. Filmin eksikleri olsa da çok beğendiğim bir mesajının olduğunu söylemek isterim. Dilin, üslubun, dili doğru kullanmanın ne kadar önemli olduğunu her sahnesinde vurguluyor. Dili anlaşılır bir konuşup onu yozlaştırmamak gerektiğini sürekli anlatıp duruyor. Verdiği bu mesajı pek sevdim. Kendi dilimizde bir kelimenin karşılığı varken araya İngilizce, Arapça, Fransızca bilmemnece kelimeler karıştırıp zattiri zottiri bir dil konuşulmasını anlayamıyorum. Doğru düzgün konuşun şu dili. Samimi değilsiniz. Neyse film dile başka kelimelerin katılıp uyduruk bir dil konuşulmasını değil de kaba saba, argo, sokak jargonu ile konuşulmasını yanlış telaffuzu konu alıyor. (Ben sadece içimi dökmek istedim.) Böyle bir genç kız olan Eliza'nın, dilbilimci Higgins'in baskısı ve gayretiyle Kraliçe'nin huzuruna dâhi çıkabilecek kadar hanımefendi olmasını anlatıyor. Film çok uzun, gerçekten çok uzun. Müzikallerin bu kadar uzun olmasına alışkınım ama gerekli sahnelerle uzun olan ve izlediğim 3 saate değdiren müzikallere. Filmde olmasa da olur dediğim, filmin hikâyesine pek de hizmet etmeyen sahneler vardı. Gereksiz diyaloglar, anlamsız geçişler falanlar filanlar. Bu kadar uzun olmasına ve ciddi anlamda uzatılmasına rağmen kopuk sahneler oluşturmayı ve müzikal konusunda eksik kalmayı nasıl başarmış merak konusu. Evet, zikal bir film olmasına karşın müzikleri ve dansları bence çok yetersizdi. Daha fazla dans izlemek, daha fazla müzik görmek isterdim. Zaten müzikal olmayan bir filmde dahi bu kadar müzik oluyor. Bu konu filmin en büyük eksikliğiydi. O yüzden yeterince zevkine varamadım. En başında söylediğim gibi dil ve üslup konusuna verdiği önem bunu sürekli vurgulaması pek güzeldi, değerli bir mesajdı. İnsan konuştuğu dili en güzel şekilde konuşmalı ve elbette nerede nasıl davranacağına, konuşacağına da dikkat etmeli. Bir sonuca ulaşılacağı, Eliza'nın tabiri caizse gerçek bir hanımefendi olacağı en başından belliydi. Zaten filmin amacı bu. Uğraşlar boşa gitseydi, 3 saatlik zaman kaybı izlemiş olurduk. 'Eşek yine eşek!' derdim herhalde böyle bir şey olsaydı. Verdiği mesaj güzel olmasına güzeldi ama işleyiş konusunda birazcık eksikleri vardı. O da karakter gelişimi. Eliza karakterinin dilinin gelişimi yeterince detaylı işlenmemiş, pek açık değildi. Konuşmadaki ve hareketlerindeki düzelmeyi yavaş yavaş görmek isterdim, sanki biraz çabuk oldu. Filmin amacına hizmet etmeyen sahneleri çıkarıp bu konuya yoğunlaşabilirlerdi. Audrey Hepburn'u ilk kez izledim. Oyunculuğunu çok beğendim. Karakterin kabasaba hallerini de hanımefendi olduktan sonraki davranışlarını da pek uygun yansıtmış ekrana. Eksiği yok, fazlası vardı. Karakterle ilgili yazdığım sorun da oyuncu değil, senaryo kaynaklı zaten. Müzikal sevenlere öneririm diyecektim ama bu konuda çok da tatminkar olmadığını belirtmiştim zaten. Audrey Hepburn'u beğenenlere öneririm demek daha doğru bir yaklaşım olur sanırım. Eğer filme ayıracak vaktiniz ya da izleyecek sabrınız varsa... Ben sabah başladım bitirdiğimde hava kararmıştı.

kalli 1 year ago

Şeytanın Gözü

Ingmar Bergman

1 Gönderi

Ingmar Bergman'dan bir komedi filmi yapması istenince mecburiyetten çektiği filmi. İstemeyerek çektiği filmlerinde bile kendine hayran bırakıyor. En büyük o mu bilmiyorum ama çok büyük yönetmen çok... Film açılışını bir İrlanda atasözü ile yapıyor. Atasözünün uydurma olduğunu söyleyenler de var,…devamıIngmar Bergman'dan bir komedi filmi yapması istenince mecburiyetten çektiği filmi. İstemeyerek çektiği filmlerinde bile kendine hayran bırakıyor. En büyük o mu bilmiyorum ama çok büyük yönetmen çok... Film açılışını bir İrlanda atasözü ile yapıyor. Atasözünün uydurma olduğunu söyleyenler de var, film için Bergman tarafından uydurulmuş diyenler. Neyse atasözü şöyle: ''Bir kadının iffeti şeytanın gözündeki arpacıktır.'' Evet, film ilginç hikâyesini, ürpertici ama komik olan hikâyesini bu atasözü üzerinden ele alıp sürdürüyor. 3 perdeden oluşan, felsefik, dini, doğaüstü, dramatik, ürpertici komedyayı anlatan kişi olarak karşımıza, Bergman'ın çoğu filminde karşımıza başrol ya da önemli yan karakter olarak gördüğümüz Gunnar Björnstrand çıkıyor. Sayfaları bomboş kitaptan seyirciye İblis'in gözündeki arpacığı anlatmaya başlıyor. Bu arada film gerçekten de 3 perdeden oluşuyor. Tiyatrovari bir havaya sahip, ama tam da tiyatroya yaklaşamamış. Zaten böyle bir amaç güttüğünü de sanmıyorum. Filmin konusuna gelirsek şöyle açıklayabilirim; Şeytan'ın gözündeki arpacığın sebebi, kasabadaki papazın kızı Britt Marie'nin fazlasıyla temiz olması. Şeytan da gözündeki arpacığın geçmesi için yüzyıllardır Cehhennem'de olan Don Juan'ı görevlendiriyor. Don Juan dünyaya gidecek, Marie'yi baştan çıkartıp onunla Marie evlenmeden önce beraber olacak Marie'nin masumiyetini alacaktır. Uşağı Pablo'nun da kendisine eşlik etmesi durumunda görevi kabul eden Juan, dünyaya gidip papazların evine kendilerini misafir olarak kabul ettirir. Juan ve Pablo'nun eve gelmesiyle evde şehvet rüzgarları eser. Ev sakinleri hayatlarını, kendilerini sorgulamaya başlarlar. Onları takip eden bir iblis, bir yandan Pablo'nun dünyada seks yapmasına engel olmaya çalışırken bir yandan Marie'yi Juan ile birlikte olması için baştan çıkarmaya çalışır. Marie'nin masumluğunun bozulması için gelen konuklar aileyi bilinmez bir girdaba sürükler. En net dinsel sorgulamayı ve de batıl inançlara dair olan eleştiriyi -Bergman filmlerinde- burada gördüm. Bundan önce bu kadar dinsel ögeler barındıran bir filmini hatırlamıyorum. Yani daha doğrusu şöyle; bu filmden sonraki filmlerine dini, dini ögeleri katmaya, bunu sorgulmaya, vurgulamaya başlamış. Belki yanlış bir izlenimdir, ama dediğim gibi bundan önceki filmlerinde bunu bu kadar net gördüğümü hatırlamıyorum. Hikâye gerçekten çok güzeldi. Güzel kelimesinin dâhi yetersiz kaldığı düşüncesindeyim. Sürekli kahkahalara boğan ucuz esprilere sahip diyaloglar kurmak yerine düşündürerek komediyi vermeyi tercih ediyor. Bu da beni memnun ediyor. Don Juan karakterinin çapkınlık yapmak için çok suratsız, çok sığ olduğu düşüncesine kapıldım. Filmin tek eksi yanı da buydu benim için. Hiç tavlamaya uğraşmadı bile doğru düzgün. Filmi izlerken sürekli şu düşünceye kapıldım. Hatta bu düşünceler Bergman hakkında olumsuz düşünmeme bile yol açmıştı. ''Ne yani iffeti kadının bacaklarının arasında, bekartinde mi arıyorsunuz?'' Bu düşüncelerle ama bir yandan teolojik, sorgulamalı, tiyatrovari komik havasında filmi ilgiyle izlerken sonuna geldim. Sonunda ise tokat gibi bir cevap verdi film. Marie evlendi. Şeytan'ın gözündeki arpacık hâlâ duruyordu. Söylediği bir yalanla Şeytan arpacıktan kurtuldu. Yalanın insanın erdemini yitirten ne denli kötü bir şey olduğuna da bir vurgu yapmış oldu film bu sahnesiyle.

kalli 1 year ago

Kuyrukluyıldız Altında Bir İzdivaç

Hüseyin Rahmi Gürpınar

41 Gönderi

Erkek: Kadınların hiçbiri sevilmeyi haketmiyor abi. Hepsinden nefret ediyorum, hepsine düşmanım bu saatten sonra. Hayatımda muhatap alacağım tek kadın anamla bacım olacaktır. Kadın: Merhaba. Erkek: Aman Allah'ım aşık oldum size. Aşkıma karşılık vermezseniz öldürürüm kendimi. Türk Edebiyatı klasikleri dizisinin ilk…devamıErkek: Kadınların hiçbiri sevilmeyi haketmiyor abi. Hepsinden nefret ediyorum, hepsine düşmanım bu saatten sonra. Hayatımda muhatap alacağım tek kadın anamla bacım olacaktır. Kadın: Merhaba. Erkek: Aman Allah'ım aşık oldum size. Aşkıma karşılık vermezseniz öldürürüm kendimi. Türk Edebiyatı klasikleri dizisinin ilk kitabıyla geldim. Meyhanede Hanımlar kitabından Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın kalemini sevmişken dizinin ilk kitabının yine Gürpınar'dan olması beni mutlu etti, kitaptan da epey memnun kaldım. Kitap, mahalledeki kadınların dedikodusu ile başlıyor. Sıradan bir dedikodu değil tabii. Dünyaya çarpacak olan kuyrukluyıldızın, kıyametin yaklaştığının dedikodusu. Bir sürü felaketler ve yakınmalar silsilesi. Kıyametin yaklaştığına dair, felaket senaryolarında tüm korkuların ortasında dahi bazı kadınlara laf etmeden duramıyorlar. Böyle bir olayda dahi Rahmi Gürpınar, insanların kadına bakış açısını araya sıkıştırmayı unutmamış. Kitabın ilerleyen bölümlerinde kadın düşmanı olduğu söylenen, kendince bilgili, araştırmaya meraklı yukarıda yazdığım diyalogun -kitapta böyle bir diyalog pek tabii, ama bunu karşılayan olaylar yaşanıyor- erkek kişisi İrfan Galip karakteri çıkıyor karşımıza. Bu noktalarda kitap biraz bilimsel kayıyor. Çünkü dünyaya çarpacağı düşünülen kuyrukluyıldız hakkında bilgiler veriyor. Kitabın akıcılığı da azıcık kendini kaybetmiş bu noktada. Okurken sıktı, Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın mizahi dilini buralarda görsek hoş olabilirdi. İrfan, düşman olduğu kadınları yaklaşan felaket hakkında daha fazla korkutmak için bir konferans düzenler. Hem olayla ilgili araştırmalardan bahseder, hem de gördüğü rüyasını abarta abarta, bire bin kata kata anlatır. Rüya bile kitaba ayrı bir hava katmış, yalan yok. Rüya sahnelerini okurken sanki oradaki kadınlardan biriymiş gibi heyecanlandım. Kadınlara da hafiften sinir oldum. Neden dinlemek yerine aranızda konuşmaya tutulursunuz ki? Neyse İrfan'ın ürkütücü ve abartılı rüya anlatımı devam ederken kitap mektup sahnelerine geçiyor. Aralarındaki mektuplaşmayı çok sevdim. O dönemlerde yaşayıp sevdiğimle mektuplaşmayı pek bi' isterdim. İran'ın yelkenleri suya indirmesine karşın cümleleri gayet toparlıydı. Aynı şekilde kızın mektupları da öyleydi. Ufak tefek entrikalar da kitaba ayrı bir tat katmış. Zevkle okudum mektupları. Biraz da şaşkınlıkla. İrfan'ın hiç görmediği bir insana, sadece basit bir mektupla bu denli aşık olması beni şoka soktu. Sonra düşündüm, bir ara sadece 1-2 gün konuştuğum ve muhabbeti hoşuma gitmeyen elemana ''bence konuşmayalım, yazmasan olur mu?'' mesajıma Issız Adam'ın ''karda donuyorsun ama haberin yok'' vıttırı zıttırı mesajından sonra pek de İrfan'ın durumuna şaşırılmayacağına hüküm getirdim. Kitap biraz karmaşık ilerliyor gibi hissettirip ara ara tadını kaybetse de sonuna dek zevkle okuttu kendini. Konuyu da dağıtmamış. Altından girip üstünden çıktılar, oradan oraya koşturdular, rüyalara, kabuslara asılsız dedikodulara ve entrikalara daldılar ama yine de başlığın hakkını verdiler. Yani verdi daha doğrusu Rahmi Gürpınar. Romantizmin kendini ön plana attığı, bir dönem eleştirisi olarak da ortaya çıkan mizahi ögelerin de kendini çokca gösterdiği kitabı sizler de okumalısınız.

kalli 1 year ago

Yüz

Ingmar Bergman

2 Gönderi

Yetkililer, sihirbazlıkta yapan bir tiyatro kafilesini insanları kandırdıkları, sahtekarlık yaptıkları gerekçesi ile alıkoyarlar. Kafilenin lideri olduğu söylenen Dr. Vogler'dan kendilerine bir gösteri yapmalarını isterler. Dr. Vogler ise dilsizdir, iletişimi onun yerine karısı kurar. Öncelikle film beynimi öyle allak bullak etti…devamıYetkililer, sihirbazlıkta yapan bir tiyatro kafilesini insanları kandırdıkları, sahtekarlık yaptıkları gerekçesi ile alıkoyarlar. Kafilenin lideri olduğu söylenen Dr. Vogler'dan kendilerine bir gösteri yapmalarını isterler. Dr. Vogler ise dilsizdir, iletişimi onun yerine karısı kurar. Öncelikle film beynimi öyle allak bullak etti ki Vogler hariç bir karakterin adı aklımda kalmadı. Yine de filmin anlattıklarını ve bana hissettirdiklerini anlatabilirim sanırım. Fiziğin ve metafiziğin, gerçekliğin ve rüyanın, suretin ve hakiki bedenin, ölümün ve yaşamın, hakikatın ve yalanın çarpışmasını, sorgulamasını izlediğimiz bir Bergman filmi Sihirbaz. Evet bazı yerlerde adı Sihirbaz diye de geçiyor, ben bu isimle anmak istiyorum o sebeple filmi. Klasik Bergman filmi diyebiliriz yani. Psikolojinin karanlık yönleriyle, zihnimizde yarattığımız alemlerle dolu ama bilimden de uzaklaşmayan. Filmde metafizik ve fiziğin savaşı var, lâkin savaşın bir kazananı yok. Zaten film de Bergman'ın zihnini, belki de birçok insanın zihnini yansıtıyor. Bergman üzerinden, daha doğrusu filmleri üzerinden ilerleyelim. Yapımlarında sürekli birilerinin psikolojisini irdeliyor Ingmar Bergman. Bilimsel açıdan yaklaşıyor olaya, oldukça realist bir şekilde. Fakat, bu realistliğe olağanüstülük katmadan da edemiyor. Filmlerine alışıksanız o metafizik evreni öyle bir yediriyor ki filme asla sırıtmıyor, rahatsız etmiyor insanı. Sanki olağan olan buymuş gibi. İşte zihninde de hakikat ve sihir böyle çarpışırken bunu film yapmayı ama bir kazanan seçmemeyi uygun görünmüş. Tartışmalara açık olan, kimseye de tam anlamıyla yanaşmayan bir film diyebiliriz Sihirbaz için. Evet, anlatılan her şeye hile hurda deyip bilimin tarafından bakıyor gibi ama sonra bakıyorsunuz bir başka şey olmuş. Huzursuz edici, ürkütücü bir gizem taşıyan film. Aynı anda kendine de bağlıyor tüm karmakarışıklığı içerisinde. Gölgelerde saklanan, rüyalar aleminde dolanan. Bergman şöyle diyor: ‘‘Benim bütün filmlerim birer rüyadır... Ben çocuk yaştayken mutluydum, çünkü rüyalarda yaşıyordum… Tek başımaydım ve kukla tiyatroları sahneler ve kuklalar yapardım… Bazen yaşananları, gerçek olanlarla rüyaları, birbirine karıştırırdım ve bu durum annem ve babamla başımı belaya sokardı... İlk filmimi izledikten sonra çok heyecanlanmıştım ve üç gün boyunca ateşler içinde yatakta yatmıştım...’’ Bu filmde rüyalarla gerçeğin karışımı tam da söylediğim gibi. Belki de Bergman'ın bu cümlelerini en iyi özetleyen filmi. Karışımın yanısıra tiyatrovari bir havası var. Karakterler tıpkı birer kukla gibi. Kimine göre insan zihninin kimine göre Tanrı'nın oynattığı bir kukla. O sebeple filmde mantıksal bir yön aramak absürt olur. İzlediğiniz her şeyin rüya olduğunu bilerek izlemelisiniz. Aynı zamanda hakikat olduğunu da bilmelisiniz. Kafanız karıştı sanırım, ama böyle işte. Bergman izleyeceksiniz zihinleriniz karışmalı. Psikolojinizin sınırlarını zorlamalısınız. Filmin hikâyesi herhangi bir karakterin rüyası olmasa dâhi rüyayı film içerisinde her sahnede hissediyorsunuz. Kâh gizeminde, kâh ürkütücü yönünde, kâh karanlığında. Karanlık derken siyah beyaz olmasını kastetmiyorum. İç mekanda ışıkla güzel oynayan filmin gecelere has bir karanlığı var. Tanrı'nın zihni demiştim. Buradan filmdeki bir repliğe bağlayıp bitireceğim yazımı. Şöyle bir replik geçiyor filmde. ''Rahiplik böyledir. Tanrı sessizliğini korur, onlar onun yerine konuşur.'' Filmde de metafizik güçleri olduğu söylenen Doktor Vogler Tanrı'yı temsil ediyor. O sessizliğini bozmuyor, karısı onun sözcüsü oluyor. Film ise Bergman'ın zihninin düşüncelerinin sesi oluyor. Kendi zihninde yarattığı Tanrı'yı Bergman bu şekilde sese döküyor. Tüm bunlar da yaratıcının sesi oluyor. Zaten fizik ve metafizik bir arada var olmasaydı dünyada net bir düzen olabilir miydi? İki zıtlığı birbirinden ayrı düşürüp diğerini yok sayamayız. Karanlık yoksa ışık yoktur. İyi yoksa kötü yoktur. Doğru yoksa yalan yoktur. Siyah ve beyaz birbirini tamamlayan iki ışıktır. Bir diğeri olmadan diğerini düşünemeyiz. Bergman bu bütünlüğü harika şekilde hissettiriyor bize. Suskunluğun sesini duyuruyor. Söylediğim gibi film değil, rüya. Hakikata bakan, onu sorgulatan bir rüya. Zihniniz bu sorgulamaya açık ise izleyiniz.

kalli 1 year ago

Kaldırım Çocukları

Vittorio De Sica

1 Gönderi

Yine bir ilkle geldim. İtalyan yönetmen De Sica'nın kendisini Dünya sinemasında tanıttığı ve de kendisinin ilk başyapıtı -ilk filmi değil- anılan film yabancı dilde Akademi (Oscar) ödülü alan ilk yapım olduğu için sinema tarihinde önemli bir yere oturuyor. 2. Dünya…devamıYine bir ilkle geldim. İtalyan yönetmen De Sica'nın kendisini Dünya sinemasında tanıttığı ve de kendisinin ilk başyapıtı -ilk filmi değil- anılan film yabancı dilde Akademi (Oscar) ödülü alan ilk yapım olduğu için sinema tarihinde önemli bir yere oturuyor. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra çekilen filmde De Sica İtalya'nın fasfakir sokaklarını, toplumsal ayrımcılığı, insanların düşkünlüğünü, kaldırımın çocuklarını gözler önüne sermiş. De Sica'dan 1-2 film dahi izlediyseniz her şeyin ne kadar doğal olduğunu, olanı olduğu gibi anlattığını bilirsiniz. Kaldırım Çocukları'da tüm doğallıyla taşınmış ekranlara. Filmin hikâyesi 2 tane çocuk üzerinden anlatılmış. Giuseppe ve Pasquella ayakkabı boyayarak geçinen iki arkadaşlar. Tek arzuları bir at almak. Bunun için beraberce çalışıp para biriktiriyorlar. İsteklerine de ulaşıyor. Lâkin battaniye satmak için girdikleri bir evde üzerlerine hırsızlık suçu atılınca işlemedikleri bir suçun cezası olarak hapse atılıyorlar. O dakikadan sonra filmin masumiyeti bozuluyor, ahlak, adalet, bireysel, toplumsal ve de siyasi bir eleştiri başlıyor, hem de sert bir eleştiri. Konu çocuklar olunca böyle kirli filmlere başka bir açıdan bakabiliyorum, karakterlere karşı daha çok merhamet kuruyorum, bu da beni filme, filmin dramasına daha çok yaklaştırıyor. Yukarıda bahsettiğim ahlaki eleştirileri, toplumsal ve bireysel yozlaşmayı, sosyal çürümeyi en net olarak hapishane sahnelerinde, hapishanedeki çocukların tutumunda görüyoruz. Fakirliği de gözler önüne seriyor bu sahneler. Zira çocuklar ne olduklarını bile bilmedikleri, sadece aç oldukları için yedikleri bir yemeği yemek zorundalar. 5 çocuk, küçücük hücrede üst üste yatıyor. Suça sürüklenmiş, suçu bile istiye işlemiş veyahut Gius ve Pasqu gibi kendi işlemedikleri suç üstüne kalmış pek çok çocuk var hapishanede. Hepsi de çürümüş ve yozlaşmış toplumun eseri. Zaten filmde de sık sık açık bir şekilde bunu eleştiriyor. Evet, eleştirilerini pek de gizli kapaklı yapmıyor. Ne olduğuysa net bir şekilde cesurca söylüyor. Hepsinden en önemlisi ailenin önemini, iyi bir ailenin önemini sık sık vurguluyor film. Tabii bununla beraber fakirliğin ne kadar kötü olduğunu da. Fakir edebiyatı yapıp fakirliği güzel gibi gösteren ''paramız yok ama çok mutluyuz, bakın açlıktan ölüyoruz ama hayat güzel.'' diyen Pollyana'cı filmlere bir eleştiri, bir tezat olarak görürüm ben filmi. Gerçekçi ve iyi bir tezat. Romantik olmaya gerek yok. Fakirsen hayatın kötüdür. Zaten sık sık da filmde bu vurgulanıyor. Pasquella'nın bir ailesi yok, Giuseppe'nin de ailesi fakir. Böyle bir durumda da kaderin sert tokatı kaçınılmaz oluyor. Finali bir anda olup bittiği için bir şey hissetmeye fırsat bulamadım. Fakat bu kadar sert bir dramadan mutlu bir sonda beklemiyordum zaten. Bunlar hayatın gerçekleri. Kimine göre o dönemin, kimine göre her dönemin. Lâkin bunlar sokakların, kirli sokakların, kimsesiz çocukların gerçekleri. Sadece İtalya'nın kaldırımları değil, tüm Dünya'nın bozuk kaldırımlarına sert bir eleştiri yapıyor De Sica.

kalli 1 year ago

Kanatlar

William A. Wellman

5 Gönderi

Neredeyse 100 senelik, tarihin tozlu sayfalarında kalmış, 1. Dünya Savaşı'ndan sonra taze taze çekilmiş savaş filmi. Film 1927-28 yılında ilk kez düzenlenen Akademi Ödülleri'nde En İyi Film ödülüne layık görülmüş. Sinema tarihinde bir ilk olduğu için tarihin tozlu sayfalarında kaybolmamalı…devamıNeredeyse 100 senelik, tarihin tozlu sayfalarında kalmış, 1. Dünya Savaşı'ndan sonra taze taze çekilmiş savaş filmi. Film 1927-28 yılında ilk kez düzenlenen Akademi Ödülleri'nde En İyi Film ödülüne layık görülmüş. Sinema tarihinde bir ilk olduğu için tarihin tozlu sayfalarında kaybolmamalı bence. Ödül almış bir film, ABD yapımı, savaş filmi. Bütün bunlar birleşince akla ne gelir? Klasik Amerika propogandası. Bunlara takılmadım tabii. Eğer savaş filmlerindeki propogandalara ya da antipropogandalara takılırsam sanırım filmin zevkine varamam. ABD'nin Almanya ile girdiği çatışmada aynı semtten birbirini tanıyan ve aynı birlikte savaşa katılan iki arkadaşın -Jack Powell ve David Armstrong- hikâyelerini konu alınmış. Adından da anlayacağınız üzere havacılığın önplanda olduğu fakat bunun dışında az da olsa kara savaşı, arkadaşlık ilişkisi, romantik sahneler ve eğlenceli anlar da izleten bir film. Tam anlamıyla sessiz film diyemeyiz film için. Zira diyaloglar yok, ama uçağın sesleri, çatışma sesleri, kısacası savaşın kaosunun sesi net olarak alınmış ve aktarılmış perdeye. O sesler sayesinde coşkuyu yakalıyorsunuz. Eğer tamamen sessiz bir film olsaydı savaşın heyecanına varamazdım, aksiyonun doruğuna ulaşamazdım. Sadece dramatik ve eğlenceli havasını hissederdim filmin. Tekdüze bir film olsa da vermek istediği tüm duyguları -romantizm hariç- zirve noktada vermiş. Zaten sesli diyalog olmayınca iş oyunculara düşüyor, ortaya da duyguları net şekilde aktaran, aktarmaya çalışan abartılı jest ve mimikler çıkıyor. Bu filme yakışmış bunlar. Savaşın ortasında garip gelebilir ama daha romantik sahneler izlemek isterdim. Bence bu konuda hafiften bir eksik kalmış. En sevdiğim sahneler uçak sahneleri ve Jack'ın sarhoş olup her yerde köpükler gördüğü sahne oldu. Film için ya da psikoloji de bir anlamı var mıydı acaba? Yahut basit bir sarhoşluk sahnesi miydi? Cevabı farketmeksizin Jack'ın o halleri beni çok eğlendirdi.