"...ancak her çocuk iyiliği bulana kadar arama kararlılığına ve cesaretine sahip değildir." Şu ana kadar beni en çok etkileyen kitap olabilir. Ve bayağ ağır bi kitaptı. Bana ağır gelmesinin nedeni süslü bi anlatım, uzun sayfa sayısı falan değil. Kitabın konusu…devamı
Web yapım aşamasındadır.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
“Atatürk'ü herkes kendisi gibi ezberler, kendi algıladığı gibi... Yani içinden geldiği gibi demek istiyorum. Sonra... İçinden geldiği gibi de okur!” İzahı olmayan şeyin mizahı olur. Rıfat Ilgaz bu sözün kitabını yazmış resmen. Hababam Sınıfı filmleriyle ve kitaplarıyla kült olmuş bi…devamı“Atatürk'ü herkes kendisi gibi ezberler, kendi algıladığı gibi... Yani içinden geldiği gibi demek istiyorum. Sonra... İçinden geldiği gibi de okur!”
İzahı olmayan şeyin mizahı olur. Rıfat Ilgaz bu sözün kitabını yazmış resmen. Hababam Sınıfı filmleriyle ve kitaplarıyla kült olmuş bi eser. Filmlerini defalarca izledim. Çoğu sahnesini de ezbereyim. Yeniden de açar açar izlerim. Benim için ayrı bir yeri vardır Hababam Sınıfı'nın.
Kitabını okumak da yeni nasip oldu. Filmi benim için o kadar güzeldi ki kitabı filmden daha çok seveceğimi tahmin bile edemezdim. Keşke ilk kitabını okusaymışım diyorum. İnek Şaban'ı, Güdük Necmi'yi, Tulum Hayri'yi, Mahmut Hocayı ister istemez filmdeki gibi hayal ettim. Oysa bayağ farklar var. Özellikle Tulum Hayri karakteri. Hayri, filmde benim için sıradan bi öğrenciydi. Çok ön planda tutulmuyordu. Ama kitapta Hayri olmazsa Hababam Sınıfı olamazmış onu gördüm. Tulum Hayri sınıfın babası gibi. Herkesi koruyup kollar ve çoğu işde onun eli vardır. Okurken buna bayağ şaşırmıştım. Bir de Çolak Hamdi var. Bildiğim kadarıyla Çolak Hamdi filmde yok. Ama kitapta onun da büyük bi rolü var. O da tıpkı Hayri gibi Hababam Sınıfı'nın diğer babasıdır. Hatta Hayri'nin gözünde de yeri var. Böyle önemli karakterleri neden filmde doğru düzgün yansıtmamışlar anlamadım. Filmde başrol direk İnek Şaban ama kitaptaki çok güzel karakterleri harcamışlar. Benim en sevdiğim karakter Kalem Şakir oldu ama o da filmde yok. Bence Hababam Sınıfı'ndaki en zeki kişi Kalem Şakir. Zekayı ders olarak algılamayın. Şakir'in el çabukluğu olsun, yaptığı şakalar olsun. En çok onu sevdim.
Kitap döneminde gazetede bölüm bölüm yayımlandığı için bölümler arası bütünlük yok. Yani sitcom gibi her bölüm farklı bi olay ele alınıyor. Beni en çok eğlendiren şey de bu oldu. Hiç sıkılmadan her gün 5-6 bölüm okudum. Kitap okurken çok nadir gülerim. Ağlatmak kolaydır bence ama güldürmek daha zor bir iş. Bu kitabın çoğu bölümünde bayağ güldüm.
Rıfat Ilgaz "olmayan" eğitim sistemini çok güzel eleştirmiş. Günümüzde hala düzelmeyen sistem ezberden ibaret. Ya İnek Şaban gibi her şeyi kelimesine kelimesine ezberleyeceksin ya da diğerleri gibi kopya çekeceksin. Bu şartlarda kopya çekmek bana yanlış gelmedi açıkçası. Sınıfı geçmek için yapman gereken tek şey bu. Kitaptaki öğretmenler malum. Doğrusunu söylemek gerekirse kendi öğretmenlerimin de bi farkı yok. Bir şeyler öğretebildiklerini sanmıyorum. Ama suç onlarda değil suç sistemde. Onlar da biz de sistemin köleleriyiz.
Sırf bi üniversite okuyabilmek için gençliğimizi heba ediyoruz. Ha kaçımız üniversite okuyup meslek sahibi oluyor. Muallak.
Neyse herkesin bildiği şeyi daha da anlatmaya gerek yok. Okurken çoğu yerin altını çizdim ama hepimizin bildiği güzel bi bölümü yazmak istiyorum.
"Yalnız sen değil, bütün sınıf hilekár!.. Nedir bu rezalet... Çok sevdiğinizi, çok saydığınızı söylediğiniz Atatürk'ün sizlere yaptığını ileri sürdüğünüz hitabesini bile kartona yazıyor, kürsüye çakıyor, baka baka okuyorsunuz! Bu mu Atatürk sevgisi! Sahtekârlar!"
Birden fırladı oturduğu sandalyeden. Eğildi kürsünün sol yanına doğru... Tuttuğu gibi çekip kopardı kartonu. Başının üstüne doğru kaldırıp bağırdı avaz avaz:
“Bu rezalet neee? Bu kepazelik neee!"
“Bu mu Hocam?.. Bu...”
"Suuuus! Daha konuşuyor! Düzenbaz herif! İşte sahtekârlık belgeniz! Bir de yutturduğunuzu sanıyordunuz haaa!.. Disiplin kuruluna vereceğim topunuzu! Atatürk sevgisi bu mu? Atatürk böyle mi sevilir!"
Kartonu gözlerine getirip baktı, aradığını bulamamıştı. Öbür yüzünü çevirdi. Gördüğü sadece birkaç satır yazıydı... Şaşkınlıktan başladı yüksek sesle okumaya:
“Bravo hocam, yakaladınız! Aşkolsun doğrusu! Tebrik ederiz açıkgözlülüğünüzü! Biz Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi'ni, kartonsuz da okuruz, hem de tek yanlışsız! İmza: Hababam Sınıfı!"
Merhabaaa. Geçen sene de yaptığım gibi bu yıl okuduğum kitapları sizlerle paylaşmak istedim. Ben yine asla uyamayacağım 60 kitap hedefi koymuştum. Birde tek tek isimlerini yazdım böyle. Sorsan 10 tanesini falan okumuşumdur o listeden. Ben yeni yıla hedef medef koymuyorum…devamıMerhabaaa. Geçen sene de yaptığım gibi bu yıl okuduğum kitapları sizlerle paylaşmak istedim. Ben yine asla uyamayacağım 60 kitap hedefi koymuştum. Birde tek tek isimlerini yazdım böyle. Sorsan 10 tanesini falan okumuşumdur o listeden. Ben yeni yıla hedef medef koymuyorum bundan sonra. Dediğim gibi 60 kitap okumayı planlıyordum ama 32 tane kitap okudum. Biraz şaşırabilirsiniz ama en çok kitap okuduğum yıldı bu. Evet az kitap okuyorum.
Ha bu arada bunu bir nevi kitap önerisi gibi de sayabilirsiniz. Özellikle yanında ✨ bu işaret bulunan kitaplar favori kitaplarım. Eee siz kaç kitap okudunuz?
2021 yılında okuduğum kitaplar:
1)Homeros-Odyyseia
✨2)Aldous Huxley-Cesur Yeni Dünya
3)William Shakespeare-Romeo ve Juliet
4)Ali Fuad Başgil-Gençlerle Başbaşa
5)Tsugumi Ooba-Death Note
6)Tsugumi Ooba-Death Note2
✨7)Sunay Akın-Önce Çocuklar ve Kadınlar
8)Grange-Leyleklerin Uçuşu
9)Aslı Arslan-Sokak Nöbetçileri
10)George Orwell-Hayvan Çiftliği
11)Virginia Woolf-Kendine Ait Bir Oda
12)Aleksandr Belyaev-Su Adam
13)Stevenson-Dr. Jekyll ile Bay Hyde
14)Senanur Işık-Asel
✨15)Victor Hugo-Bir İdam Mahkumunun Son Günü
16)Franz Kafka-Dava
✨17)F. Scott Fitzgerald-Muhteşem Gatsby
18)Hasan Saraç-Kor
19)Lewis Carroll-Alice Harikalar Diyarında
✨20)Aziz Nesin-Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz
21)Nihad Sami Banarlı-Türkçenin Sırları
22)Stefan Zweig-Amok Koşucusu
23)Aziz Nesin-Şimdi Çocuklar Harika
24)Aziz Nesin-Bay Düdük
✨25)Hakan Günday-Piç
26)Samipaşazade Sezai-Sergüzeşt(yeniden)
27)Marissa Meyer-Cinder
✨28)Ray Bradbury-Fahrenhet451
29)Gabriel Garcia Marquez-Kırmızı Pazartesi
30)Namık Kemal-İntibah(yeniden)
✨31)Ahmet Ümit-İstanbul Hatırası
32)Ahmet Mithat Efendi-Felatun Bey ile Rakım Efendi
“Bir kadının yanan bir evde kalmasına yol açtıklarına göre, kitaplarda bir şeyler olmalı... hayal edemeyeceğimiz bir şeyler; orada bir şeyler olmalı. İnsan bir hiç uğruna kalmaz.” Aslında oldukça popüler bir kitap. Adını duymayan yoktur. Yine de konusundan biraz bahsedeyim. Klasik…devamı“Bir kadının yanan bir evde kalmasına yol açtıklarına göre, kitaplarda bir şeyler olmalı... hayal edemeyeceğimiz bir şeyler; orada bir şeyler olmalı. İnsan bir hiç uğruna kalmaz.”
Aslında oldukça popüler bir kitap. Adını duymayan yoktur. Yine de konusundan biraz bahsedeyim. Klasik bi distopya. İnsanların mutsuz olduğu ve özgür olamadığı bi evren. Fakat bu evrende belirli kurallar var. Kitapların yasak olması gibi. İtfaiyecilerin görevi yangın söndürmek değil de o yangını çıkarmak. Yani kitapları yakmak. Bağdat kütüphanesinin yakılmasını biliyorsunuzdur belki de. Moğollar 1260 yılında bu kütüphaneyi yamalamıştır. Hatta kitapların bir çoğunu Dicle nehrine atmışlardir. Rivayete göre de Dicle nehri günlerce mavi akmıştır. Tarihten başka bir örnek vermek gerekirse İskenderun kütüphanesinin yakılmasını verebiliriz. Bu iki olayda da çok önemli eserler yok olmuştur. İnsanlığın bilim ve kültür seviyesini onlarca sene geriye götürmüştür. Yani kitaptaki konu hayal falan değil. Hatta gayet olağan. Henüz bütün kitaplar tamamen yasaklanmamış olsa da bazı çok önemli eserler birçok ülkede yasaklanmıştır. En basitinden 1984 kitabı. Demek istediğim yıllar önce yazılmış distopya kitapları yavaş yavaş gerçekleşiyor. Bu kitap 1950 yılında yazılmış. O zamanlar televizyon daha yeni yeni gelmiş evlere. Fakat insanlar bu kutuyu sürekli izler olmuş. Ön Sözden bi alıntı ile anlatayım."1950'lerde şu espri yapılıyordu: 'Eskiden kimin evde olduğunu ışıklarının açık olmasından anlayabilirdiniz; şimdiyse ışıklarının kapalı olmasından anlaşılıyor.' Televizyonlar küçüktü, siyah beyazdı ve net bir görüntü elde etmek için işıkları kapamak gerekiyordu." Bradbury sadece insanların televizyon izlemesinden geleceği tahmin etmiş. "Bu böyle giderse artık kimse kitap okumaz." demiş. Eh doğru da bilmiş. Ama ben yazarın ileri görüşlülüğünü tebrik etmek istiyorum. O zamanlarda olmayan ama yazarın hayal gücüyle yarattığı o kadar güzel şeyler varki. Bunlardan ilki "ekranlar". Günümüzün televizyon, tablet, bilgisayarı sayabiliriz. Her duvarda bi ekran var. Ve insanlar bütün gün sadece o ekrana bakıyorlar. Kitabın bazı yerlerinde ekrandaki bazı programları anlatıyordu. Ve bu programlar aslında o kadar saçma ki. Nerdeyse insanın aklıyla dalga geçecek türden. Ama insanlar o ekrana baktığı zaman beynini çok fazla kullanmadığı için farketmiyor. Günümüze en yakın örnek buydu bence. Çünkü hepimiz günün çoğunu ekranlara bakarak geçiyoruz. En basitinden kendimi örnek almak istiyorum. Okul olmadığı zaman 10 saat telefon kullanıyordum. Ve buna ek bilgisayar ve televizyon da var. İnsanları yargılarken kendi yaptığımı inkar edecek değilim. Fakat bunun kötü bir şey olduğunu biliyorum. Yavaş yavaş günlük 3 saate düşürdüm telefona bakma süremi. Kitaptaki bir diğer öngörüyse "Deniz kabukları". Bunlar bildiğimiz kulaklık hatta kablosuz kulaklık bile diyebiliriz. Daha kulaklığın bile olmadığı zamanlar böyle bir şeyi hayal edebilmek gerçekten çok iyi. Bir de "Tazı" var. Açıkçası bu yaratık beni bayağ ürkütmüştü. Hatta bence kitabın geneli insanı çok geriyor. Tazı ise bir çeşit mekanik suikastçi. Devlete karşı gelen insanları öldürmek için koşullandırılmış.
Şimdi kitaptaki en sevdiğim karakter olan Clarisse'den bahsetmek istiyorum. Clarisse gibi insanlar günümüzde bile çok az.Clarisse kitapta Montag'ı etkileyen kişi olmuştu. Bence bu kitabı okuyan herkesi etkileyen bir karakter. Clarisse bozulmamış insanı anlatıyor. İnsanın saf hali diyebiliriz. Teknolojinin, toplumun kölesi olmamış insanı. “Asosyalmişim, öyle diyorlar. Kaynaşamıyormuşum. Öyle tuhaf ki. Aslında çok sosyalimdir. Sosyalden ne kastettiğine bağlı tamamen değil mi? Bana göre sosyal olmak, seninle böyle şeyler hakkında konuşmak.” Ön bahçede ağaçtan düşmüş birkaç kestaneyi takırdattı. “Veya dünyanın ne tuhaf olduğundan bahsetmek. İnsanlarla olmak güzel. Ama bir grup insanı bir araya getirip de konuşmalarına izin vermemek sosyallik değil bence; ya sence?" Clarisse'i okurken benim de ne kadar sıradan bir insan olduğumu anladım.
Bir insanın kitapları yakmasındaki amacı ne diye düşünebiliriz. Çok basit aslında. İnsanları cahilleştirmek. Asıl amaç bu. Cahil bi toplumu yönetmek mi kolay yoksa düşünen, karar verebilen bi toplumu mu? İnsanların size karşı ayaklanmasını istemiyorsanız onları cahilleştirin. 2+2 nin 5 olduğunu bilsinler. Bir kitapta 2+2=4 yazıyorsa insanlar düşünmeye başlar. Onlara bu imkanı vermemelisiniz. Kitaptan alıntıyla daha iyi anlatabilirim."Bir insanın siyasi açıdan mutsuz olmasını istemiyorsan, bir meseleyi iki farklı açıdan sunma ki kaygılara kapılmasın; tek bir açıdan sun. Daha da iyisi, hiçbir açıdan sunma."
"Siyahi insanlar Küçük Siyah Sambo'yu sevmiyor. Yak git sin. Beyaz insanlar Tom Amca'nın Kulübesi'nden hazzetmiyor, Yak gitsin. Biri tütün ve akciğer kanseri üstüne kitap mi yazmış? Sigara üreticileri ağlıyor mu? Kitabı yak gitsin. Sakinlik Montag. Huzur, Montag. Kavganı dışarıda et. Daha da iyisi , yakma fırınının içinde. Cenazeler mutsuzluk verici ve paganmi? Onları da ortadan kaldır. Bir insan ölünce, beş dakika sonra, ülkenin dört bir yanında hizmet veren helikopterlerle Mavi Duman Borusu'na, Yakma Fırınlarına götürülüyor. Bir insan ölümünden on dakika sonra siyah toz zerrelerine dönüşüyor. Mezar taşı yazılarıyla uğraşmayalım. Boşver onları. Hepsini yak, her şeyi yak. Ateş parlaktır ve ateş temizdir.”
Ve son olarak Beatty'den bahsetmek istiyorum. Beatty gibi karakterler aslında her distopyada varlar. 1984'deki O'Brien veya Cesur Yeni Dünya'daki Mustapha Mond. Bu karakterler aslında kitaptaki en bilgin insanlar olurlar. Her şeyin farkındadırlar fakat genelde kötü tarafta olurlar. İnsanların bi şeylerin farkına varmasına istemezler. İnsanları köleleştirip yönetmek onlar için daha iyidir. Ve bu karakterlerle ana karakterimizin hesaplaştığı bi bölüm olur. Ki benim en sevdiğim kısımdır burası. Çünkü ne yapmak istediklerinden ve insanların ne kadar aciz bi varlık olduğundan bahsederler.
Bu kitapla beraber bir distopya aşığı olma yolunda adım adım ilerliyorum. Bana lütfen farklı ve güzel distopyalar önerebilir misiniz? Tabi buraya kadar okuduysaniz :)
Her zamanki gibi sevdiğim alıntılarla beraber yorumumu sonlandırıyorum.
📍"Belki kitaplar bizi mağaradan biraz çıkarabilir. Belki hep aynı, lanet olası, çılgınca hataları yapmaktan alıkoyabilirler bizi!"
📍“Bilmiyorum. Mutlu olmamız için gerekli her şeye sahibiz, ama mutlu değiliz. Bir şey eksik. Etrafa bakındım. Ortadan kaybolduğunu kesinlikle bildiğim tek şey, on-on iki yıldir yaktığım kitaplardı. Bu yüzden, kitapların faydası olabilir diye düşündüm."
📍“Kitaplardan bu kadar nefret edilmesinin ve korkulmasınin sebebini şimdi anlıyor musun? Onlar hayatın yüzündeki gözenekleri gösterir. Rahatına düşkün insanlar balmumundan aya benzeyen, gözeneksiz, tüysüz, ifadesiz yüzler ister yalnızca."
📍"Ne korkunç bir sürpriz” dedi Beatty. “Ne de olsa bugünlerde herkes ‘Bana asla bir şey olmaz' diye düşünüyor, bunu biliyor, buna kesinlikle emin. Başkaları ölür ama ben yaşamayı sürdürürüm. Eylemlerimin sonuçları ve sorumluluklarım yok? Oysa var. Ama onlardan bahsetmeyelim ha? Eylemlerinin sonuçları insanı yakaladığında artık çok geçtir, değil mi Montag?”
📍“Eskiden, İsa'dan önceki zamanlarda Anka diye aptal, lanet olası bir kuş vardı; her birkaç yüz yılda bir odun yığıp kendini yakardı. İnsan’ın birinci dereceden kuzeni olsa gerekti. Ama kendini her yakışında, küllerinden fırlayıp yeniden doğardı. Görünüşe bakılırsa biz de aynı şeyi tekrar tekrar yapıyoruz ama bizde Anka'nın asla sahip olmadığı lanet olası bir şey var. Lanet olası, aptalca bir şey yaptığımızı biliyoruz. Bin yıldır yaptığımız tüm lanet olası, aptalca şeyleri biliyoruz; bunu bilmeye devam edersek ve hep aklımızda tutarsak, lanet olası cenaze ateşleri yakıp ortalarına atlamayı günün birinde keseceğiz. Her nesilden, hatırlayan birkaç kişiyi daha seçiyoruz."
Sanırım git gide büyük bi Aziz Nesin hayranı olacağım. Aziz Nesin'den okuduğum 3. kitap. İlk ikisini çok severek okumuştum. Hedefim aslında bütün kitaplarını okumak ama o kadar çok eseri varki. Umarım başarabilirim. Neyse henüz yolun başındayım. Bu eserinin içinde kısa…devamıSanırım git gide büyük bi Aziz Nesin hayranı olacağım. Aziz Nesin'den okuduğum 3. kitap. İlk ikisini çok severek okumuştum. Hedefim aslında bütün kitaplarını okumak ama o kadar çok eseri varki. Umarım başarabilirim. Neyse henüz yolun başındayım.
Bu eserinin içinde kısa kısa hikayeler var. Hepsi de Aziz Nesin tarzında sıkmadan yer yer güldürerek yer yer düşündürerek ilerletiyor sizi. Bazı yerlerde kahkaha attığımı bilirim bazı yerlerde de üzüldüğümü.
Kitaptaki bütün hikâyeleri tek tek anlatamam ama sevdiğim birkaçı hakkında konuşmak istiyorum. Öncelikle kitabı herkese tavsiye ediyorum. Özellikle daha önce hiç Aziz Nesin okumadıysaniz bence bu eseri ile başlayın. Şimdiden iyi okumalar.
Cürme Teşvik
Aslında bayağ kısa bir hikaye. Belki de 3-4 sayfa ancadır. Ama çok güzel bi konuya parmak basıyor. Yaşlı bi adam 2 tane kadına laf atmaktan dolayı mahkemelik oluyor. Ve mahkemede hakime karşı öyle bi savunma yapıyor ki. Sanki o 2 kadın yaşlı başlı adamı zorla tahrik etmişler. Aaa çok tanıdık geldi değil mi? Ben bu savunmaları halen duyuyorum. Neyse işte bizim bu yaşlı amcamız öyle bi konuşma yapıyor ki görmeniz lazım. Sırf kendini saygın göstermek için anlamını bilmediğim bir sürü kelime kullanıyor. Eminim bu adam mahkemeye de takım elbise ile gitmiştir. Neyse bize sadece adamın savunması anlatılıyor. Hakim kararını falan bilmiyoruz. Ama tahmin etmek pek de zor değildir herhalde.
Abo Çavuş
En beğendim hikaye sanırım buydu. Açıkçası okurken beni çok etkilemişti. Bu hikayede "hayırsever" bi milyarderin bize geçmişini anlatıyor. Geçmişinin bi bölümü desek daha doğru olur. Eskiden müteahhit olan milyarder ameleleri neredeyse bedavaya çalıştırmakla kalmaz birde onlara borç takıp işten çıkmalarını sağlar. Nasıl olacak diyebilirsiniz? Aslında burası biraz karışık. Çoğu işçinin hiç parasına büyük işler yaptığı aşikar. Bizim bu müteahhit bir de kantin açıyor oraya. İşçiler karınlarını doyurmak için kantinden yemek alıyorlar ama kazandıkları ne ki. Tabi bu yüzden eksiye düşüyorlar. Zeki müteahhitimiz işçiler istifa etmesin diye nüfus kağıtlarına bile el koyuyor. O kadar "hayırsever". Abo diye bi amele de yemeğini kendi evden getiriyor. Müteahhit'de bunu yediremeyip onu süründürüyor. Bakın benim ilgimi en çok çeken yer burasıydı. Abo'yu amele çavuşu yapıyor. Abo'da övünüyor tabi herkese. Bunu duymayan kalmıyor. Sonra Abo'yu işten çıkartıyor. Abo'da bi kere çavuş olduğu için amele olmayı kendine de yediremiyor. Yıllar sonra iş bulamasa bile milyarderin arkasından "Allah ondan razı olsun." diyor. Ne ilginç de mi?
Yeşil Şapkanın Evrakı
Aslında bu hikaye Yaşar Ne Yaşar Yaşamaz kitabındaki bi bölüm. İlk önce bu kitap yazıldığı için bu hikaye o kitaba eklenmiş oluyor. Ben o bölümü okurken hem çok eğlenmiş hem de Yaşar'a çok üzülmüştüm. Burda da adamın şapkayı alamayacağını bile bile belki de alir diye okudum. Bu arada okurken ister istemez baş karakteri Yaşar olarak düşündüm. Böyle talihsizlikler kimin başına gelebilir ki.
Sen Haline Şükret
Önce hikayenin konusundan bahsedip sonra konuyla alakalı bi örnek vermek istiyorum. Bu hikâyede adını hatırlayamadığım iki arkadaşın birbirleriyle dertlerini paylaşmasını anlatıyordu. Biri ev sahibi tarafından evden çıkarılmış ve döne döne ev arıyor. Bir diğeri ise satın aldığı bir arsaya ev yaptırmaya çalışıyor. Yani birbirinden zıt iki dert diyebiliriz. İşte ikisi de kendi derdinin ne kadar zor olduğunu anlatıyor. Ama zengin olan kişi hep karşısındakine "Sen haline şükret kardeşim seninki de dert mi?" diyor. Tabi mantıken düşündüğümüz zaman dışarda kalmak daha büyük bi dert. Ama bizim bu abimiz nasıl anlatıyorsa fakir olan eve gidip karısına "İyi ki de ev yaptırmıyoruz, bizimki de dert mi?" diyor. Bayağ trajikomik bi hikaye işte. Şimdi benim geçenlerde yaşadığım daha doğrusu edebiyat hocamdan duyduğum bir hikayeyi anlatayım. Umarım edebiyat hocam Raf kullanmıyordur. Her neyse geçenlerde bir şeyden konu açılmış ve bi anısını anlatmıştı. Hocamızın kedisi varmış ama böyle kolay kolay her şeyi yemiyormuş. Yani kedi bayağ kaliteli besleniyor. Hocam da tavukçudan kedisine göğüs almaya gitmiş. Orda da bi adamla karşılaşmış. O da çocuklarına yarım parça göğüs alıyormuş. İşte laf açılmış konuşmuşlar. Bu adam "Hocam buna da şükür" demiş. Bu arada adam asgarî ücretten az bi maaş alıyormuş. Hocam da buna sinirlenmiş. Buna şükredilir mi diyor? Tamam bunu bulamayan da var. Ama sen gözünü açıp olanı biteni görmezsen, yaşlı teyzeler gibi buna da şükür dersen gelişmek adına hiçbir şey katetemezsin. Ben tabi derste böyle düşünmedim hatta hocama sinirlendim. Adamın ne yaşadığını bilemeyizki falan diye düşündüm. Hem adam da istemez mi evine daha çok şey götürmeyi. Ama bu hikayeyi okuduktan sonra farklı düşündüm. Anadolu insanı aza kanaat etmeyi, ezilmeyi sever. Ondan yıllardır iktidarda hep ayni parti varya. Önemli olan daha fazlasını istemek. Bunu açgözlülük olarak düşünmeyin. Hakkını istemek en azından ya. 10 saat çalışıp günlük 20 lira almak değil. Bu adamlar hallerine şükretmemeli, hakkını almalı. Asıl kimlerin şükretmesi gerektiğini hepimiz çok iyi biliyoruz ama...
Aslında bahsetmek istediğim birkaç hikâye daha vardı. Ama yorum beklediğimden uzun oldu. Daha da uzatmanın bir anlamı yok. Kısaca Aziz Nesin okuyun arkadaşlar. Kendisi mükemmel bi yazardır.
"İşte böyle ağbiler, okula gideceğim, ölmüşsün diyorlar. Askere alacakları zaman yaşıyorsun diyorlar. Mirasımı almak isterim, ölmüşsün derler. Babamın vergi borcunu alacakları zaman yaşıyorsun derler. Yaşıyorsam nüfuskağıdımı verin derim, yok, sen yaşamıyorsun derler. Tımarhaneye atacakları zaman yaşıyorsun derler." Hepimiz birer Yaşar…devamı"İşte böyle ağbiler, okula gideceğim, ölmüşsün diyorlar. Askere alacakları zaman yaşıyorsun diyorlar. Mirasımı almak isterim, ölmüşsün derler. Babamın vergi borcunu alacakları zaman yaşıyorsun derler. Yaşıyorsam nüfuskağıdımı verin derim, yok, sen yaşamıyorsun derler. Tımarhaneye atacakları zaman yaşıyorsun derler."
Hepimiz birer Yaşar Yaşamaz'ız şu dünyada
Kitabı büyük ihtimalle daha önceden duymuşsunuzdur. Ben adını ilk duyduğumda çok ilgimi çekmişti. O yüzden eklemiştim listeme. Ama kitabı okumamdaki en büyük neden yazarı. Aziz Nesin'i çok severim. Fikirlerine çok saygı duyduğum ve katıldığım bi yazar. Şu ana kadar hiçbir kitabını okumamıştım ama gerek YouTube'dan olsun gerek internetten okuduğum yazılar olsun takdir ettiğim bir yazardır. Aziz Nesin'i biraz olsun tanıyorsanız "bazı şeyleri" nasıl eleştirdiğini biliyorsunuzdur. Fakat Aziz Nesin Türk insanı tarafından pek sevilmez. Bunun birkaç sebebi var tabi. İlkin doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlarmiş derler. Doğru tabi. Bizim insanımız niye sevsin bu adamı de mi? Doğruları söyleyen insan sevilir mi? Diğer bi sebepse Aziz Nesin'in ateist olması. Aziz Nesin'le herhangi bi konu hakkında tartışan birine bakın. Lafı eninde sonunda dine getirir.
Bu kitap da Aziz Nesin'in bol bol siyasi eleştirilerde bulunduğu bir kitap. 70ler Türkiye'sini anlatıyor olabilir ama okurken "ee ben de bi Yaşar Yaşamaz'ım" diyebilirsiniz. Çünkü kitapta değinilen ve hala güncel olan sorunlar var.
Öncelikle biraz kitabın konusundan bahsedeyim. Yaşar nüfusta ölü gözüktüğü için nüfuskağıdı çıkaramaz. Nüfusta ölü gözükmesinin sebebi de rastgele bir memurun rastgele yaptığı bi hata. Ama devlet hiç hata yapar mı? Yapmaz tabi. Koskaca devlet bu, ne diyorsa o. Eee devlet sizi ölü görüyorsa da yaşamanın bi anlamı kalmaz. Ne işe girebilirsiniz, ne de evlenebilirsiniz. Ama konu vergiye, askerliğe gelince ölü de olsa farketmez. Ne de olsa Türkiye burası.
Yaşar'ın da başına bu yüzden bin bir türlü olay gelir. Bunlar biraz abartılı ve mizahi bir dille anlatılsa da dediğim gibi çoğu gerçek şeyler. Kitap Yaşar'ın hapishaneye düşmesiyle başlar.Yaşar her gece koğuş arkadaşları ve bize başına gelenleri anlatır. Hükümlüler her akşam yatmadan önce Yaşar'ın hikayesini dinler ve öyle yatarlar. Ben de kitabı her gün yatmadan önce okuduğum için bi an gerçekten kendimi 2. kısmın birinci koğuşunda hissettim. Normalde 2 günde okunup bitirilebilecek bir kitap. Çünkü dili çok akıcı ve sade. Ayrıca kitapta yöre ağzı kullanılmasına rağmen beni hiç rahatsız etmedi. Sadece birkaç kelime neden bu kadar yanlış yazılmış diye düşündüm. Onu da kitabın sonunda anladım. Aziz Nesin'in kendine özgü yazım biçimleri varmış.
Fakat ben bu kitabı bir buçuk haftada falan bitirdim. Çünkü hem çok yoğun bir dönemde olduğum için kitaba çok vakit ayıramadım. Hem de ben bu kitabı pdf okudum. Açıkçası Aziz Nesin'in kitapları bana biraz pahalı geliyor. O yüzden okumayı sürekli erteliyordum. Bari pdf okuyum dedim. Pdf okuyunca da ister istemez ekrana çok fazla bakamıyorsunuz. Her neyse ben kitabı sebeplerimden dolayı yavaş okumuş olabilirim ama size de öyle yapmanızı tavsiye ederim. Yatmadan önce Yaşar'ın hikayesini dinlemek çok güzel oluyor.
Ortalarına doğru kitap biraz kendini tekrarlıyor gibi geldi bana. Yaşar iş arar, bulamaz. Devlet dairesine gider, birini arar bulamaz. Onu başka bir odaya gönderirler, ordan da başka bir odaya. Kitabı okurken en merak ettiğim yerlerden biri de burasıydı. 50 yıl öncesinde devlet daireleri gerçekten böyle miydi? Yani elbette kitapta olduğu gibi bu kadar abartılı değildir ama. Bir işlem için günlerce hatta aylarca mı uğraşmak gerekiyordu? Bunu gerçekten bilmediğimden soruyorum. Çünkü okuduğum zaman bu kısımlar bana bayağ ilginç gelmişti. Dediğim gibi buralar kitapta biraz sıkıcı yerlerdi. Sürekli aynı şeyler olunca biran önce bitsin istiyor insan.
Ama kitap genel olarak çok güzel bir kitaptı. Herkese tavsiye ederim.
SPOİLER
Son olarak bence kitaptaki en güzel şey olan "Karakaplı Nizami Bey"den bahsetmek istiyorum. Yaşar koğuş arkadaşlarına başına gelenleri anlattığı zaman herkes ona "Neden Karakaplı Nizami Bey'e gitmedin? O senin her derdini çözerdi" diyorlar. Tabi böyle olunca ben de Yaşar gibi çok merak ettim. Bu Nizami Bey kimdir diye. Yaşar'da derdine derman bulmak için cezaevinde Nizami Bey'i arayıp durur. Hatta Beyler Beyliği'ndeki bi adamı Nizami Bey sandığı için ona bütün parasını harcar. Fakat Nizami Bey bi insan değildir. Açıkçası ben kitabın ortalarında merakıma yenilip kim bu Nizami Bey diyip internetten bakmıştım. Ekşi Sözlük'te çok beğendiğim yazıyı alıntı yapmak istiyorum.
"Eskiden kanunlara 'kara kitap' denirmiş. nizami de usulüne uygun(uydurma) anlamında. Birleştirince ne çıkıyor? Kanunları usulüne uydurma. Hani derler ya: ^işi bilcen işe gitmicen^. Hah işte! Aynen öyle.
Son sözü de kitabın karakterlerinden heykelci abime bırakayım:
-Kara kaplı nizami bey her yerde vardır yeter ki sen onun dilinden anla."
İşte böyle Karakaplı Nizami Bey'ler her yerdedir. Hatta bizim Yaşar'da kitabın sonunda bi Karakaplı Nizami Bey olur. Yani bizim bu sümsük Yaşar cezaevinde pişip adam olmaz mı?
"Eee burası cezaevidir oğlum, boşuna dememişler buraya hayat üniversitesi diye... Biz burdan ne Karakaplı Nizami Beyler yetiştirmişizdir evelallah..."
📍"Dünyada hiçbir deli, ben deliyim diyecek kadar deli değildir."
📍"Yahu, ne biçim memleketteyiz be... Yaşasam, bırakmazlar ki yaşayayım... Ölsem, ölünmez. Zehirler etkisiz, trenler tarifesiz, havagazı gazsız... Peki biz kendimizi nasıl öldüreceğiz!"
📍"Yahu, sen şunlardaki kafaya bak, tam memur kafası, 'yeşil şapkanın sahibi' demiyorlar da, 'yeşil şapka evrakının sahibi' diyolar. İnsanları evrak olmadan düşünemiyorlar gayrı..."
📍"Oğlum Yaşar, benim başıma çok belalar geldi. Ben asıl kime sövüleceğini çok iyi bilirim ama, sövülecek olana sövünce başım derde giriyor. Yani, çorbadan ağzım çok yandığından, ben de şimdi yoğurdu bile üfleyerek yiyorum. Asıl sövülecek olanlara sövülmesi gerekenlere sövüp saysak, polis yakamıza yapışır. Biz de asıl sövmemiz gerekenlerin yerine feleğe söveriz. Bu millet feleğin olmadığını bilmez de mi, yatar kalkar feleğe söver, hiç durmaz boyuna feleğe ilenir? Bilir bilmesine... Ama feleğe söverken, feleğe ilenirken, kime sövüp ilendiğini bilir, yüreğinin ataşını söndürür, deneceklere ilensek, mahkemeye verirler; hapislere atarlar. Millet de yolunu bulmuş, feleğe söver , kadere ilenir, yazgısını yerer. Yüreğini serinletir, biraz olsun erinir."
Spoiler içeriyor
"Gatsby, yeşil ışığa, yıldan yıla önümüzden geri çekilen o heyecan verici geleceğe inanıyordu. O zamanlarda aklımıza gelmiyordu bu, ama fark etmez - yarın daha hızlı koşacak, kollarımızı daha da ötelere uzatacağız... Ve derken güzel bir günün sabahında... Böylece akıntıya karşı…devamı"Gatsby, yeşil ışığa, yıldan yıla önümüzden geri çekilen o heyecan verici geleceğe inanıyordu. O zamanlarda aklımıza gelmiyordu bu, ama fark etmez - yarın daha hızlı koşacak, kollarımızı daha da ötelere uzatacağız... Ve derken güzel bir günün sabahında...
Böylece akıntıya karşı kürek çekerek, durmaksızın geçmişe doğru sürükleniyoruz."
Şu an kitabı yeni bitirdim. Ve duygularım o kadar yoğun ki anlatamam. (SPOİLER) Sanki çok yakın bir arkadaşım ölmüş gibi üzgünüm. Zaten hüngür hüngür ağladım. Annemgil beni deli sanıyorlar.
Bu kitabın ilk filmini duymuştum. Ama ilk kitabı okumuş olmak için filmi sürekli erteledim. 3-4 ay önce kitabı okumaya başladım. Ama sarmadı. Şöyle anlatayım. Kitap 50. sayfadan sonra açılıyor ve ben 50. sayfaya kadar okuyup bıraktım.( Bu aralar izlediğim ve okuduğum her şey böyle zaten) Neyse ben de bu aralar bir Dicaprio aşkı başladı. Dedim ben bu filmi izliycem. Ama önce kitabını okuyayım. Ay iyi ki de önce kitabını okumuşum. Her şey gözümde o kadar güzel canlandı ki. Gatbsy'nin evini uzun bir zaman unutamayacağim. Filmde hayalimdeki gibi olmaması beni üzecek.
Kitaptaki en çok beğendim şey yazarın kalemiydi. Yazarın Benjamin Button kitabını da okumuştum ama hiç beğenmemiştim. Yani kitabın konusu güzeldi ama olaylar çok üstün körü ve betimlenmeden anlatılmıştı. Bu kitabında beni bayağ şaşırttı. Çünkü kitaptaki betimlemelere aşık oldum. Çok süslü bir dille yazılmış ve ben okurken hayran oldum. Kitaptaki diğer bir beğendiğim şey ise olayları karakterlerle beraber yaşamam. Evin içinde Nick'e bağırarak küfür ettiğim için bizimkiler yine beni deli sandı.(Nick'e olan nefretim Gatsby'i yeteri kadar sevmemesi, hatta bir aralar onu umursamamasıydi.) Ama kitabın içine öyle bir girdim ki. Onlarla sevinip onlarla üzüldüm. Ve aşırı akıcıydı. 2 günde bitirdim.( Bu benim için büyük bir başarı) Kitabın içine girdim ama karakterleri çok fazla tanıyamadım. Özellikle Gatsby hakkında öğrenmek istediğim çok şey vardı. Keşke onun ağzından yazılmış bir kaç bölüm olsaydı da bize aşkını anlatabilseydi. O ne büyük aşktı ama değil mi? Bakın kitapta açık ara farkla en sevdiğim yer Gatsby'nin aşkıydı. Aşkı için her şeyi yapabilecek bir adamdı. Ve yaptı da. Ya düşünün sırf sevdiği kadın için zengin oluyor. Onun evinin karşısında bir ev alıyor.Ve her hafta belki o gelir diye evinde parti veriyor.Kitaptan bir alıntı ile anlatayım."Demek ki, Daisy'nin gözlerindeki kınama sonucunda, bütün kervansaray iskambil kağıdından yapılma bir ev gibi yerle bir olmuştu." Gatsby bu büyük partileri Daisy için veriyordu. Onun evinin görmesini o kadar çok istiyordu ki. Ama Daisy geldiği ilk partide mutsuz oldu diye evi gözünde bir harabeye döndü. Bu büyük aşkı peki Daisy denen bu kadın hak ediyor mu? Hayır zerre hak etmiyor. Daisy'den o kadar çok nefret ediyorum ki. Bakın böyle iki adamı birden idare eden kadınlar olur ya. Robin gibi. Zaten ondan da nefret ediyorum.( O zaman niye profil fotoğrafın Robin demeyin karmaşık konular. Robin'i sevmiyorum. Ama Robin ve Ted ikilisini seviyorum. Ha Robin ve Barney daha çok yakışıyordu o ayrı. Ayyy nerden nereye geldim) Ya da Kuzey Güney'deki kız gibi.(Diziyi izlemediğim için adıni bilmiyorum.) Bakın işte Daisy'de tam olarak böyle bir insan. Bakin aklima bir örnek daha geldi. Sadakatsiz'de Volkan'ın ikinizi birden seviyorum demesi shwhehen. Kitapta böyle bir bölüm bile var. İkinize de aşığım diyor. Hayır kardeşim hayır. Aşk böyle bir şey değil. Daisy yapılan hiçbir fedakarlığı hak etmedi. Zaten kitabın sonunda da belli etti kendini. Benim Gatsby'me yazık oldu. Sevdiği kişinin suçunu üstleniyor ve ölüyor. Ve kocası ona bir şey yapar diye sabaha kadar evinin önünden ayrılmıyor. Peki Daisy napiyor kocasıyla tatile gidiyor. Karaktersizin tekisin Daisy.
Aslında Gatsby'nin partileri hakkında daha çok konuşmak istiyorum. Partiye yüzlerce insan geliyor (Ben öyle hayal ediyordum) ama çoğu Gatsby'i tanımıyor bile. Evine gidip onun yiyeceklerini yiyen kişiler, onun hakkında saçma sapan iftiralar atıyor.Zaten kitap açık açık gözümüze sokmak istemiş bunu. İnsanlar çok nankör arkadaşlar. En çok üzüldüğüm ise Gatsby'nin o kadar kalabalık içindeki yalnızlığıydı. Az önce rastgele bi çalma listesi açmıştım ve karşıma şu müzik çıktı."Yalniz Ölmek" Her hafta böyle büyük partiler veren, ismi herkes tarafından bilinen birinin yanlız öleceğine inanır mıydınız? Ben inanmazdım. Ama hayat işte.
Şimdi kitabın sonuna gelelim. Bir kaç ay önce After filminde bu kitaptan spoiler yedim diye ağlıyordum. Spoiler şöyledi. Çocuk kıza kitabın sonunda her şey bir hayaldi diyordu. Ben tabi bunu farklı bir şekilde düşündüm o zaman. Dedim kitapta yaşanan her şey gerçek değil miydi? Ama kitabın sonunda her şeyi anladım. Yediğim en iyi spoiler olabilir. Çünkü hayal olan şey yaşananlar değil. Gatsby'nin istedikleriydi. İstediği şeyler sonsuza dek hayal olarak kaldı. Ah be Gatsby'm geçmişe bu kadar takılmasaydın keşke. Ama aşk bu elden bir şey gelmiyor. Vay be bizi de Gatsby gibi seven olur mu?
Yorumumu kitaptan alıntılar yaparak bitirmek istiyorum.
📍"Bir şey kesin ve bundan daha kesin başka bir şey yok
Zenginler daha zengin oluyor, yoksullar da çocuk yapıyor
İki arada bir derede...” Bakın burayı okuduğum zaman o kadar çok gülmüştüm ki. Çünkü şu an tam olarak dünyayı özetliyor. "Şehirlere bombalar yağardı her gece biz durmadan sevişirdik."
📍"...ve artık bu tür şeylerin tamamını yaşantıma geri getirecek ve bütün uzmanlar icinde en sınırlısına, “çok yönlü” insana dönüşecektim yeniden. Salt nükteli bir söz etmek adına söylemiyorum bunu; yaşama tek bir pencereden bakmak, çok daha fazla basarı getiriyor sonuçta."
📍"Düzeltmek için kendi gücünüzü tükettiğiniz şeylere yeni gözlerle bakmak, her durumda hüzün verici oluyor."
📍"... tek bir düşün ardında o kadar uzun süre yaşamak için çok yüksek bir bedel ödediğini anlamış olmalıydı."
📍"... eşyaları ve yaratıkları ezip geçiyorlar, sonra paralarına, sonsuz umursamazlıklarına ya da onları her ne bir arada tutuyorsa ona sığınıp kendi pisliklerini başka insanlara temizletiyorlardı..."
📍“Ona âşık olduğumu fark ettiğim zaman nasıl şaşırdığımı sana anlatamam, dostum. Bir süre onun bana tekmeyi basmasını bile umdum, ama yapmadı, çünkü o da bana âşıktı. Benim çok şey bildiğimi düşünüyordu, çünkü ben ondan daha farklı şeyler biliyordum... Ya, al bakalım işte, hırslarımın çok uzağında, her geçen dakika daha da derinden seviyordum ve birdenbire umursamaz hale geldim. Ona, yapacağım şeyleri anlatırken daha iyi zaman geçirebiliyorduysam büyük şeyler yapmanın faydası neydi?”
"... bir mahkumun bu kararın öncesinde ve sonrasında bir hayat sürdüğünü kuşkusuz düşünmüyorlar" Bir insanın canını alabilmek sizce bu kadar kolay mı? Her şey hakimin ağzından çıkacak "idam" kelimesine mi bağlı? Bu çok saçma. Bu aşırı saçma bir şey. Bu…devamı"... bir mahkumun bu kararın öncesinde ve sonrasında bir hayat sürdüğünü kuşkusuz düşünmüyorlar"
Bir insanın canını alabilmek sizce bu kadar kolay mı? Her şey hakimin ağzından çıkacak "idam" kelimesine mi bağlı? Bu çok saçma. Bu aşırı saçma bir şey. Bu adalet falan değil.
İdam tamamen insanlık dışı bir şeydir. İçinde bir nebze vicdani duygusu olan bir insan "bence idam gerekli" diyemez, dememeli. Ama halen olsun günümüzde "keşke idam geri gelse" diyenler var. Siz ciddi misiniz? Sizce idam bu kadar kolay bir şey mi? Bahaneniz ne olursa olsun, bir insan ne suç işlerse işlesin onu öldüremezsiniz. Bir insan başka bir insanın canına kıyamaz. Buna hiçbir zaman hakkı yoktur bence. Kendilerini "çağdaş" gören insanlar şimdilerde idamın geri gelmesini isteyenler. İster terörist olsun, ister tacizci kimseyi öldüremezsiniz. Benim suç konusundaki düşüncem şöyle. Bir suç işlendiyse buna ceza verilmeli. Elbette. Yoksa cezası olmayan bir suçu herkes tekrarlayabilir. Bu hapis cezası olabilir. Ama insancıl şartlarda. Şimdi biz bu suçluyu hapishaneye atıp orda kendi kendine düzelmesini bekleyemeyiz. Bizim bu suçluyu topluma tekrar kazandırmamız gerek ama nasıl? Kitaptan bi alıntı yapmak istiyorum."Suça bir hastalık gözüyle bakılacak ve bu hastalığın sizin hakimleriniz yerine doktorları, sizin kürek mahkumiyetileriniz yerine hastaneleri olacak." Evet suçluyu bir hasta gibi iyileştirmemiz gerek. Bunu nasıl yapabileceklerini ben de biraz düşündüm. Bir kaç fikrim var. Öncelikle suç işleyen çoğu insan eğitimsiz. Yani sokakta yaşayan, ailesi olmayan, sevgi görmemiş kişiler. Belki de doğruyu yanlışı ayırt edemeycek derecedeler. Bunun için hapishane bir okul gibi olmalı. Orada eğitim verilmeli, sevgi verilmeli, onlara gelecekleri için ümit verilmeli. Tabi bu "iyileştirmeyi" nasıl yapacaklarını işin ehli olanlar bilir. Bu konu onların işi.
İdam dışında bir de "kürek cezası" var. Belki Forsa kitabını okumuşsunuzdur. Ben 5. sınıftayken okumuştum ve çok etkilenmiştim. Yani bir insan bu kadar yıl boyunca vatanından uzakta nasıl bu işi yapabilir diye düşündüm. Bir insan nasıl böyle köle olabilir diye düşündüm. Özgürlüğüme çok düşkün biriyim. Ve insan kelimesi bana özgürlüğü çağrıştırır. Kitapta karakterimiz ve avukatı arasında şöyle bir diyalog geçiyordu." - Evet, henüz ne karar verdiklerini bilmiyorum, ama hiç kuşkusuz cinayette kasıt reddedilmiştir, bu yüzden ömür boyu kürek cezası vereceklerdir.
- Siz ne diyorsunuz bayım? Ölmek yüz kere daha iyidir! diye öfkeyle cevap verdim." Ölmeyi esirliğe tercih ediyor. Sanırım ben de böyle bir şey derdim. Kürek mahkumlarının hapishane avlusundaki o halleri öyle bir canlandı ki gözümde. Hepsinin perişan ve öfkeli halleri. Kendilerine, jandarmalara en çok da adalete olan öfkeleri. Bu yasaları koyan insanlar kendilerine nasıl medeni diyorlar asla anlamıyorum. Ve bu yasalar nasıl yüz yıllarca sürüyor anlayamıyorum.
Victor Hugo mükemmel bir şey başarmış. Hele ki o yıllarda böyle bir kitap yazmak büyük bir cesaret ister. Zaten ilk basımlarında adı yazmıyormuş. Ama bir şeyleri değiştirebilmiş mi? Evet. Çabalamış mı? Evet. Önsöz de şöyle diyordu."Nihayet, hatırladığı kadarıyla Ulbach’ın infazının ertesi günü bu kitabı yazmaya başladı. O zamandan beri içi rahatladı. Hukuki infaz olarak anılan bu kamu cinayetlerinden biri işlendiğinde, bilinci ona artık bu suça ortak olmadığını söyledi ve artık Grève’den toplumun bütün üyelerinin yüzüne sıçrayan kan damlasının alnına değmediğini hissetti.
Yine de bu yeterli değildi. Ellerini yıkamak iyi, kanın akmasını engellemek muhteşemdir ." İnsanların küçük de olsa bir şeyler yapması gerekiyordu. Victor Hugo büyük bir şey yaptı. Bu kitabı yazdı. Artık ellerine akan o kan kesilmişti. Ama bu kanın akmasını isteyenler var belki yüz yıl sonra hala olacaklar. Bize düşen bunlarla savaşmak. O kanı asla akıtmamak. Umarım başarabiliriz.
Bir İdam Mahkumunun Son Günü okuduğum en iyi kitaplardan biriydi. Kitaptan hiçbir beklentim yoktu. Yani tamamen öylesine okuduğum bir kitaptı. Ve kitabı çok beğendim. Kitabın önsözü ayrı bir şaheser. Zaten uzun bir önsöz var. Sakın atlamayı düşünmeyin çok güzel. Bir de küçük bi tiyatro metni var. O da kitapta en çok sevdiğim yerlerden birisiydi.
Son olarak kitapta bir şarkı yeri vardı. Sözleri çok güzeldi. Merak edip şarkıyı açtım ve çok beğendim. Çok güzeldi. Kitabı okurken dinlemeye devam ettim. İnsana huzur veren mükemmel bir şey. Belki dinlemek isterseniz diye adını buraya yazıyorum."Vieille chanson du jeune temps"
Kitabı sürekli altını çizerek okudum. Neredeyse her yerin altı çizili. O yüzden bir kaç alıntıyı paylaşmak istiyorum.
📍"Korkunç. Eskiden herkes sakindi, hiçbir şey düşünürmüyordu. Fransa'da hafta en fazla iki kelle uçuruluyordu. Kimsenin sesi çıkmaz, bu infazlar skandala dönüştürülmezdi. Kimse bunları düşünmezdi. Ama işte başınızı çok ağrıtacak bir kitap!"
📍"...ve bütün bunların insanlığın daha önce duymadığı yumuşak ve uysal bir ses tonuyla söylenmesi!.. İçim sızladı buz kestim, yıkıldım. Böylesine korkunç sözlerin o kırmızı ve temiz dudaklardan dökülmesi ürkütücüydü. Âdeta gülün üzerinde salyangozun sümük izi kalmıştı."
📍"Kürek mahkumiyeti yerine giyotin sehpasını, cehennem yerine hiçliği, boyunduruk yerine boynumu giyotinin bıçağına teslim etmeyi yeğlerim!"
📍"Hey! Peki ya altı haftalık bu can çekişmeye, gün boyunca süren bu iniltiye ne demeli? Çok yavaş ve çok hızlı geçen o telafisi imkansız son gün endişelerine ne demeli? Giyotin sehpasına çıkan O ıstırap merdivene ne demeli? Onlara göre bunlar acı çekmek anlamına gelmiyor."
İlk önce film hakkında biraz konuşmak istiyorum. Sonra ise bu yorumu yapmamın asıl sebebi olan "MADIMAK KATLİAMI" hakkında konuşacağım. Böyle bir film yaptığı için Ulaş Bahadır'i tebrik etmek istiyorum. Ama oldukça amatör bir iş olmuş bence. Çok eski olmamasına rağmen…devamıİlk önce film hakkında biraz konuşmak istiyorum. Sonra ise bu yorumu yapmamın asıl sebebi olan "MADIMAK KATLİAMI" hakkında konuşacağım.
Böyle bir film yaptığı için Ulaş Bahadır'i tebrik etmek istiyorum. Ama oldukça amatör bir iş olmuş bence. Çok eski olmamasına rağmen görüntü kalitesi, ses kalitesi gerçekten çok kötüydü. Bu yüzden başarılı bir film değildi. Ama şu anlık türünün tek örneği olduğu için güzel bir film. Filmdeki diğer bir sıkıntı da oyunculuklardı. Gerçekten çok kötüydü. Yani sıradan bir film olsa asla açıp izlemezdim. Özelikle Carina'yı canlandıran oyuncuyu hiç sevemedim. Sürekli gereksiz gereksiz gülmesine sinir oldum. Onun dışında zaten filmde tek bir ana karakter olmadığı için oyunculara önem vermemişler diye düşünüyorum. Aziz Nesin'i canlandıran kişi, Carina'nın yanındaki kızlar, Nesimi Çimen'i canlandıran kişi. Bunların hepsi kötü oyunculardı bence. Özelikle Aziz Nesin'in olduğu sahnelere sinir oldum. Adam hiç oynayamamış be. Aziz Nesin gibi bir insanı canlandırıyorsun bari biraz özen göster. Sadece biraz Aziz Nesin'e benziyor diye onu seçtiklerine çok eminim. Oyunculuklar dışında beğenmediğim diğer bir nokta ise filmin Sivas'ta olmaması. Elbette öyle bir zorunluluk yok ama Sivas'ta çekilse çok daha güzel olurdu. Son olarak da kostümler çok saçmaydı. Bu film bi köyde falan geçmiyorki. Yani neden kadınların şalvar giydiğini anlamadım. Eminim o zamanlarda öyle bir şey yoktur. En basitinden Nesime Çimen'in karısı Makbule Çimen'in Katarsis programinda gösterdiği fotoğraflardan görebiliriz. 3 kadının otelde çekindikleri fotoğrafta üçüde normal giyinmişti. Yani şalvar falan giymemişlerdi. Şalvar giymek kötü bir şey demek istemedim. Sadece neden böyle bir şeye gerek duymuşlar onu anlamadım. Türk kadınları diyince aklınıza şalvar mı geliyor? Filmin kötü yanları olduğu gibi iyi yanları da vardı. Mesela Alevilik hakkında çok güzel bilgi vermeleri gibi. Açıkçası ben küçükken Aleviler'i kötü birileri olarak görüyordum. Bunda en büyük etken elbettteki aile. Tıpkı filmde de olduğu gibi. Ordaki insanların hepsi büyüklerinden bildiklerini yerine getiriyorlar. Bize böyle öğretildi diyorlar. Aleviler kötü. Onlar müslüman değil. Bu tip insanların tek sorunu araştırmayı bilmemesi. Türkiye'deki çoğu insanında bu kafa yapısına sahip olduğunu düşünüyorum. Aziz Nesin'in de dediği gibi. "Siz bu halkın cahilliğini fazla hafife alıyorsunuz."
Şimdi gelelim Madımak Katliamı'na. Açıkçası ben bu olayın ayrıntılarını bugün öğrendim. Şimdiye kadar elbette Madımak Olayı falan diye duyuyordum. Ama hiç araştırmadım. Buna gerçekten çok üzülüyorum. Her neyse bugün YouTube'da gezinirken tesadüf üzeri Hasret Gültekin'in "Bir İnsan Ömrünü Neye Vermeli" türküsünü dinledim. Yorumlarında herkes Madımak Olayı'ndan bahsediyordu. Ben de anlamadım tabi nolduğunu. Bi 6 saat falan bunu araştırdım. Ve gerçekten inanamadım. Bi insan bunu neden yapar asla anlayamıyorum. Bir grup insan sözde Müslümanlıkla insan öldürüyor. Bu vicdan azabıyla nasıl yaşıyorlar anlamıyorum. Eminim kendilerini "Biz cihat yaptık" diye avutuyorlardır. Aynen kardeşim öyle. Size YouTube gördüğüm bi yorumu paylaşmak istiyorum. İşte birisi şöyle yazmış. "İnsanlar içerden imdat çığlıkları atarken siz sevinç çığlıkları attınız" diye. Bu yorumun altına da şöyle bir cevap gelmiş. "Düşmanımızın çığlığı bize musiki gibi gelir." Evet böyle insanlar hala var. Hatta utanmadan bu saçma düşüncelerini savunuyorlar. Ben Sivas'ta yaşıyorum. İçimde de şöyle bir korku var. Ya o oteli yakanlardan birisini tanıyorsam diye. Ben bunun için bile vicdan azabı çekerken sizin içiniz nasıl rahat asla anlamıyorum.
Bildiğiniz gibi bu olayda en çok Aziz Nesin'i bahane ettiler. Bahane ettiler diyorum çünkü orada Aziz Nesin olmasa da bu olay olacaktı biliyorum. Aziz Nesin'de aynen böyle söylüyor. Maraş katliamında ben mi vardım diyor. Filmin 45. dakikasına bakarsanız. Masanın üstünde Şeytanın Ayetleri kitabını görebilirsiniz. Aziz Nesin bu kitabın çevrilmesini istemiş. Ama yine o "bir grup İslamcı kişiler" buna karşı gelmiş. Hatta 2 Temmuz'da Aziz Nesin'le röportaj yapan bir gazeteci bilerek ona bunları soruyor. O da "Ben kitapta yazan görüşlere katılmıyorum. Sadece çevrilmesini istiyorum" diyor. Müslüman olan kişi araştıran kişidir, okuyan kişidir. Farklı dinlerin kitaplarını okur, farklı görüşte tezler okur. Ve bunlar arasından doğruyu seçer. Her okuduğuna katılmak zorunda değilsin. Müslümanim diyen gezinen kişiler umarım bunları biliyordur. Ben de Şeytanın Ayetleri kitabını okumak istedim fakat kitap yasaklanmış.
En çok üzüldüğüm noktada Türkiye'nin çok değerleri sanatçılarını kaybetmesi. Ama Türkiye buna zaten alışık değil mi? Hasret Gültekin, Nesime Çimen, Metin Altıok, Muhlis Akarsu, Asim Bezirci, Asaf Koçak ve dahası hayatını kaybetti bu faciada.
Filmden bir iki alıntı bırakıp yorumumu sonlandırmak istiyorum.
"Bak en kolayı bu camianın içine sızmak. Bir iki dua bir iki elhamdülillah sonra hop aralarındasın."
"Koca Sivas'ta devlet yok oldu be."
Ve Belediye başkanının saldırganlara "Gazaniz mübarek olsun." demesi.
Merhaba sayın Raf sakinleri nasılsınız? Ben uzun zamandır yoktum buralarda. Açıkçası doğru düzgün kitap da okumadım bir şeyler de izlemedim. Boş boş oturdum. İnsan yoğun olduğu zaman bir sürü diziye başlamak istiyor. Böyle hiçbir işi olmayınca da bir şey yapası…devamıMerhaba sayın Raf sakinleri nasılsınız? Ben uzun zamandır yoktum buralarda. Açıkçası doğru düzgün kitap da okumadım bir şeyler de izlemedim. Boş boş oturdum. İnsan yoğun olduğu zaman bir sürü diziye başlamak istiyor. Böyle hiçbir işi olmayınca da bir şey yapası gelmiyor. Her neyse bu saçma durumdan çıkmak için kısa bir kitap okuyum dedim. Yorumumu da böyle altta paylaşıyorum istiyorsanız okuyun.
Kötülük ve iyilik birbirinden zıt kavramlar olarak görülmüştür hep. Kötülük olmadan iyilik olmaz, iyilik olmadan da kötülük olamaz. Değil mi? Bu yüzden saf kötü veya saf iyi birisi olamaz bence. Bir insanın içinde hem kötülük hem de iyilik olur. İyi ve kötü bazı insanlara göre elbette değişebilir. Ama belirli ahlak kurallarına ters hareket eden kişiler "kötü" olarak adlandırılır.(adam öldürmek, hırsızlık yapmak gibi şeyler) Hayatınızda gerçekten kötü birisini gördünüz mü? Saf kötü birisi. İçinde bir nebze bile iyilik olmayan birisi. Ben hiç görmedim. Bu insan gerçekten çok kötü dediğim birinde bile azıcık olsun bir iyilik serpintisi sezdim. Bu insanın doğasıdır çünkü. İnsanın içinde hem kötülük hem de iyilik vardır. Bazı insanlarda kötülük iyiliğe baskın gelir. Bazi insanlar da ise tam tersi. İyi insan ve kötü insan kavramı da böyle oluşur.
Dr. Jekyll ile Bay Hyde kitabında iki kişiliği olan bir insanla karşılaşıyoruz.(Bunun spoiler falan olduğunu düşünmüyorum. Çünkü ilk sayfalarından bile sonunu anlayabileceğiniz bir kitap.) Kişilik bölünmesi ve disosiyatif kimlik bozukluğu yani çoklu kişilik bozukluğu hep ilgimi çeken bir konu olmuştur. Belki "Parçalanmış" filmini izlemişsinizdir. Bu filmi izlerken çok sevmiştim. Fakat bu filmdeki karakterin böyle olmasının sebebi daha demin bahsettiğim hastalığa sahip olmasıdır. Fakat Dr. Jekyll bir hastalığa yakalanmamıştır. Bunu kendisi yaptığı deneyler sonucunda isteyerek elde etmiştir. Fakat elbette yaptığından pişman olacaktır.
Dr. Jekyll insanın içindeki saf kötülüğü ortaya çıkaran bir deney yapmıştır. Saf kötülük, hayali bile kötü bence. Umarsız, sinirli ve nefret dolu bir insan. Böyle bir insan olsa olsa Bay Hyde olabilir.
Kitaptaki çoğu karakteri sevdim. Özellikle Bay Uttersen. Her ne kadar başlarda ondan "mahkeme suratlı ve mutsuz bir insan" olarak bahsetseler bile bence Bay Uttersan çok iyi bir insandı. Dr. Lanyon'in ona verdiği mektubu sırf "ben öldüğüm zaman oku" dediği için merakına yenilip okumadı. Kitap boyunca kendimi çok sabırsız biri olarak gördüm. Ya da Bay Uttersan'da peygamber sabrı vardı.
Kitap herkesin okuması gereken çok güzel bir kitap. Kısa olmasına rağmen içinde çok güzel mesajlar barındırdığını düşünüyorum. Kitap hakkında yapılmış bir çok film var. Hatta bir çizgi film bile gördüm. Ama maalesef Türkçe altyazı ya da dublaj yoktu. O yüzden izleyemedim.