İlk filme nazaran gerçekten vasat bir yapımdı. İlk filmi sinemada izlemiş ve beğenmiş birisi olarak bu kadar sığ bir şeyi kesinlikle beklemiyordum. Aksine, beklentim de bir hayli yüksekti ama bu filmi izlemek zaman kaybı maalesef. Özellikle oyunculuklar o kadar göz…devamı
Web yapım aşamasındadır.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
Kaleme alınan bir takım düşünceler... Ya da neyse o olan bazı şeyler. Belki de hiçbir şey... Ne yazacağımı bilmiyorum. Ne düşüneceğimi, ne hissedeceğimi, neye nasıl karar vereceğimi. Ardı sırası geçen bulutları izliyorum bu yazıyı yazarken. Hafif bir meltem esiyor, hissediyorum.…devamıKaleme alınan bir takım düşünceler... Ya da neyse o olan bazı şeyler. Belki de hiçbir şey...
Ne yazacağımı bilmiyorum. Ne düşüneceğimi, ne hissedeceğimi, neye nasıl karar vereceğimi. Ardı sırası geçen bulutları izliyorum bu yazıyı yazarken. Hafif bir meltem esiyor, hissediyorum. Kulaklarım dolu, sözlerin ağırlığını kaldırmaya çalışıyor. Zihnim müziğe teslim, gözlerim yerde. Dakikalar geçiyor, belki de saat. Emin değilim. Gökyüzü biraz açık, kararmaya yüz tutası gelmiyor pek. Yorgun adımlara sahibim, gideceğim yerlerde anılarımı kimsenin görmeyeceği şekilde bıraktım. Duvarlarında ellerimi gezdirdim, yazdığım yazıları izledim. Koştuğum o daracık taş duvarları hissettim. Hiçbir zaman bu kadar buruk hissetmemiştim. Kaybettiklerimi bu kadar derinden fark etmemiştim. O kapının önünde durduğum an, zihnimde yankılanan sesi hiçbir şey yatıştıramamış bunu da yeni fark etmişim. Acı nedir, nedir çocukluk o zaman daha iyi kavramışım. Belki de kimsenin hatırlamadığı o yerde dolaşırken bir yere çökmeyi, çöktüğün yerde yanına gelen "ben"i görmeyi, ellerinden tutup "affet beni" demeyi, yutkunamadan ona bakmayı... İnsan o kadar özlüyor ki geldiği yeri, olduğu kişiyi, o taş duvarların arasında gidip gelmeyi. Hayata ışıl ışıl baktığı, dondurma almak için koştuğu o yokuşu, sonrasında aşağıya inip denizi selamlamayı. "Çen yine buyda mısın, çen hep buydasın, ben buydayım" dediği feneri görmeyi. Özlüyor, özlüyor lakin acı da veriyor bu özlem. Bir yanım romantizmi yaşarken diğer yanımın yaşadığı acı ruhumu ikiye bölüyor. Denizin burna geldiği ilk koku, o kokuyla yanıma gelen küçüklüğümün sesi, onu bir daha minik şortuyla görmek... Giydiğin milyarlık takımların yanında o şortu görmek, hatırlamak, katlanılması güç bir acı veriyor insanın ruhuna. Ne denizin esintisi, ne kokusu, ne de başka bir şey, hiçbir şey o acıyı hafifletemiyor. Hiçbir şey denize olan nefretimi dizginleyemiyor, tiksintimi geçiremiyor. Çünkü küçüğüm, hala orada, o denizden tiksiniyorum. "Bak, pis şeyley vay oyda, pis, giymem" diyen çocukluğum var yanımda. Kafamı çeviriyorum, orada o. Diğer yöne çeviriyorum, orada o. Özür diliyorum, dinlemiyor. Özür diliyorum, duymuyor. "Bak buydasın, buydaysan ben buydayım" diyor sadece. Ama biliyorum ki ne o var, ne de ben. Yalnızca bitmek bilmeyen bir akıntıyı seyretmek saatlerce. Oturmak orada, anıların içinde. Kaybolmak benliğinde. Orada otururken, denizin kıyısında değil de, kendi içimin kıyısında bekliyormuşum gibi hissediyorum. Dalgalar bir kıyıya değil, geçmişime vuruyor sanki. Her biri bir görüntü getiriyor beraberinde. Bir ses, bir bakış, bir gölge. O gölgeler artık kimsenin tanımadığı benlere ait. En çok da kendime yabancılaştığım anların izini taşıyorlar. Ellerim eskisi kadar küçük değil, saçlarım sarı değil, mavi battaneyimi kaybetmişim, kimsem yok. Ne zaman başladım bu kadar susmaya? Ne zaman öğrendim gözyaşını içime akıtarak ağlamayı? Bilmiyorum. Ama bir yerlerde, sanki benliğimin ufalanıp toprağa karıştığını, rüzgarla savrulduğunu, sonra o toprağın da denize döküldüğünü hissediyorum karşısında dururken.
Bir taş alıp denize fırlatıyorum. Sanki içimde ne varsa, o taşla birlikte suya çarpıp dağılacakmış gibi. Ama dağılan hiçbir şey yok. Ne içimdeki yük hafifliyor, ne zihnim susuyor, ne de kalbim ikna oluyor affedildiğine. Deniz akıyor, rüzgar esiyor, her şey aynı. Aynı gökyüzü, aynı meltem, aynı seslerin içinde aynı sessizlik. Sadece ben başka bir benle dönüyorum oradan. Belki daha yorgun, belki daha ağır, ama kesinlikle daha sessiz. Halbuki hiç sessiz değildim, dondurma almak için koşarken attığım çığlıkları hatırlarım. Ama ne o hatıralar yaşanıyor artık ne de o anın mutluluğu var üzerimde. Çocukluğumun bana küstüğünü, gençliğimin bana gücenip sustuğu bir yaştayım. Ne ileriye gidebiliyorum, ne geriye dönebiliyorum. Ne affedilebiliyorum, ne affedebiliyorum. O yüzden oturuyorum, susuyorum, yazıyorum. Ancak yazarken o anıları diri tutabiliyorum, "Çen" diye başlayan cümlelerimi hatırlayabiliyorum. Benden bana kalan birkaç şeyimi de kaybetmek istemiyorum.
Bir yerde, bir şeyde kalmak istiyorum galiba, ne geçmişin içinde boğulmak ne de geleceğin belirsizliğinde savrulmak. "Bir şey" ama, adı veyahut varlığı, sesi ya da kokusu olan. Bir anlamı, ufacık bir anlamı olan şu ahir zamanda. Ama ne zaman yerleşmeye çalışsam, içimde bir sızı beliriyor; sanki kendimi bir çuvala tıkıp eski bir trenin bagajına atıyormuşum gibi. Taşların soğukluğu geliyor aklıma, çocukken sırtımı dayadığım duvarların, sessizce beni dinleyen taşların... Şimdi kimse dinlemiyor. Herkes anlatıyor. Herkes bağırıyor. Ben yalnızca sessizliğimi büyütüyorum. İçimde öyle geniş bir boşluk var ki, yankı bile yapamıyor artık sesim. Eskiden bir şey söylesem çarpardı duvarlara, dönerdi kulağıma. Duyardım sesimi tekrardan. Şimdi söylediğim her şey içimde kayboluyor. Hatta bazen cümlelerim bile tamamlanmadan düşüyor yere; sanki dilim de inanmıyor söylediğime. Bir şeyi özlüyorum galiba, ama ne olduğunu bilmiyorum. Bir şey ama ne o şey... Belki de kendimi, bir zamanlar olduğum ama şimdi uzaktan bile tanıyamadığım halimi. Bir çocuğun gözlerinde gördüğüm ışığı, o ışığın bir zamanlar bende de olduğunu bilmenin huzursuzluğunu taşıyorum yüreğimde. İnsan, bir zamanlar parlayan bir şeyi kaybettiğini fark edince, karanlığına alışır ziyadesiyle. Gözlerini kısmak zorunda kalır ışığı gördüğünde, aynalara bakmak zor gelir. Ben de uzun zamandır aynalara bakamıyorum. Baksam da kim olduğumu çıkaramıyorum yüzümden. Belki de o yüzden bu kadar yazıyorum; kendimi tarif edebilmek için, en azından bir harf kadar, bir kelime kadar, bazı yerlere tutunabilmek için. En azından ruhumun bu kıyısını diri tutabilmek, anlaşılmak için.
Ben hâlâ orada oturuyorum, bir bankta, kendi içimin kıyısında. Bir gün biri gelir de “Ben seni anlıyorum” der mi bilmiyorum. Belki de demez, belki de bu satırları okuyan bile anlamaz. Ama ben yine de yazıyorum. Çünkü bazen yazmak, yaşamak demek oluyor. Çünkü bazen, başka hiçbir şey seni hayatta tutmuyor. Ve ben, şu an yalnızca hayatta kalmaya çalışıyorum. Ve belki de tüm bu yalnızlık, kaybolmuşluk, kendini yitirmişlik duygusu... Belki hepsi bir anlam, hepsi bir yol. Bir yere, bir yöne çağrılan, ama anlaşılmayan. İnsanın baktığı, aradığı belki de başka gözlerde değilmiş meğer; bazen başını yukarı kaldırmadığın sürece asıl görmen gerekenle hiç göz göze gelemiyormuşsun. Ben baksam da yeteri kadar göremediğimi fark ettim. Ben, beni özleyeni özlemişim..
Bu hayatta neye sahip olursan ol, bir kez bile O’na gerçekten dönmemişsen, içindeki yerleşememe hali geçmiyor. İnsan, huzuru ancak O’na döndüğünde buluyor. (13:28🤍) Çünkü bilirsin, bilirsin O, seni sen olmadan önce de seviyordu. Çocukluğunu da, gençliğini de seviyordu. Ne yaparsan yap, ne söylersen söyle, ne kadar istemesen de, seni senden iyi bilenin huzurunda bir çift kelam etmenin lüzumu olmuyor. Ve O sevgi... öyle bir şey ki, adını kelimelerle doldurmak bile yetmiyor. Dolduramazsın da, yapamazsın. Yaşadığın şeylerin tezahürlerini yüreğinin ince aralarına işlemesini açıklamayazsın. Yalnızca bilir, hisseder, fark edersin. Çocukken her şey daha berraktı. Henüz adını koyamadığın duyguların vardı ama ağır gelmiyordu. Yalnızlık bir oyun gibiydi, suskunluk huzura benziyordu. Bir köşeye çekilip kendi kendine konuşmak, hayali dostlarla dertleşmek… Belki de ilk dua böyle doğdu bende. Kimse öğretmedi bana; ama içimden taşan bir şey, hep yukarıya doğru bakmak istedi. O yüzden semayı severim. Çocuk iken başımı hep kaldırırdım. Göğe, tavana, yastığın ucuna… Belki farkında bile olmadan, Rabbimle konuşurdum. Sadece kimse duymuyordu beni. Hâlâ öyle ama en azından Rabbim duyuyor. Mavi battaneyim varken de, yokken de.
Sonra büyürsün, sustuğun her şeyin anlamı artar, ağırlığı da. O çocuk gözlerin yavaş yavaş dünyaya iner, yere bakar. İnsanların bakışlarını fark edersin, yargılarını. Ve içindeki o ses, kısılmaya başlar. Zamanla, büyümenin ruhunun daralması olduğunu anlarsın. Çocukken içine sığan dünya, şimdi dışına taşan bir yabancılığa dönüşür ve sen, bu yabancılaşmanın ortasında, kendine ve seni özleyene uzak düşer, yapayalnız kalırsın. Ama yine de o ses hiç susmaz. Mesafe de girse, uzak da kalsan, hâlâ oradadır. Hâlâ bir bankta otururken, kendi içine kapanırken, bu yaşa gelmişken bile çocukluğun sana fısıldar: “Biri var.”
Ve şimdi, yıllar sonra fark edersin ki: içindeki o ses, çocukluğunun seni terk etmiş sesi değildir. Aksine, seni çaığırdığını, "bak buydayım, sen buydasın" der. Tasavvuf ehli buna “Remz eylemek” der. Ruhun, ait olduğu yere dönme arzusudur, işaretidir. "Elest bezmi"nden beri süren bir hatırlayıştır bu... İşte o yüzden bu yalnızlık değerli. Bu kaybolmuşluk, aslında bir dönüş yolunun kıymetli bir armağanı. Arifler der ki: “Yolda olan kaybolmaz, kaybolan yoldadır.” Galiba ben de yoldayım. İyisiyle, kötüsüyle, hatalarım ve doğrularımla. Her gözyaşı, her gece uykusuzluğu, her hayal kırıklığı beni bana değil, özüme, çocukluğuma yaklaştırıyor galiba. Ve öz dediğim şey, sadece çocukluğuma değil, O’na da ait bir yandan. Çünkü ben, benden önce de sevilen, benden önce de bilinen bir ruhun taşıyıcısıyım. Şimdi o bankta otururken, bu kez geçmişe değil, göğe bakıyorum yine. Çocukken içimden geçen o saf sese kulak veriyorum. Belki yeniden dua etmeyi öğrenmem gerekiyor. Belki de daha içten konuşmam gerekiyor. Belki de bu yüzden beni "ben buydayım" diye bekliyor. Sen buydaysan, bende buydayım..
Bazen insanoğlu ne kadar yanarsa yansın, yanmaktan vazgeçmemeyi öğrenmeli.
Çünkü bazı yangınlar içimizi değil, içimizde sakladığımız eski evleri de yakıyor.
Ve insan, o evlerin külleriyle yaşamayı bilemediğinde ruh, kasıp kavruluyor. Bu yüzden her şeyden uzak durmak, isteklerini geri çekmek, kadere boyun eğmek ve sadece uzanıp beklemek doğru olan gibi geliyor. Dokunduğu her şeyde izini bırakan dünya karşısında, ellerini cebine saklamayı, verdiklerine "eyvallah" demeyi, vermedikleriyle de şükretmeyi bilmeli. İçimdeki "ben" ile doğru olanı, vaktine esir olduğu güne kadar beklemeye devam edeceğim. Ruhum, bir gün mavi battaniyesine kavuşacaktır 🤍
Yaşamak üzerine bir takım sözler veyahut denemeler... Yaşarken durulmak kavramını keşfettim hayatımın bu döneminde. Özellikle sabah yürümelerinde, akşam düşünmelerinde. Farklı bir tınısı var bu haleti ruhiyenin. Nasıl sirayet ettiğini bilmeden anlarsın onun geldiğini, adımlarını duymazsın ama hissedersin yüreğinin içinde gezindiğini.…devamıYaşamak üzerine bir takım sözler veyahut denemeler...
Yaşarken durulmak kavramını keşfettim hayatımın bu döneminde. Özellikle sabah yürümelerinde, akşam düşünmelerinde. Farklı bir tınısı var bu haleti ruhiyenin. Nasıl sirayet ettiğini bilmeden anlarsın onun geldiğini, adımlarını duymazsın ama hissedersin yüreğinin içinde gezindiğini. Farklıdır, çözülemez. Aslında kötü bir şey sanarsın, ruhunu karartan. Lakin bilmezsin aslında seni sen yapan parçadan birisidir o. Zamanla fark edersin ki, adımların yavaşlamaya başlar, gözlerinin berakklığı artar, nefesin derinleşir. Yoluna değil, gözlerinin semayı seyrettiğini, sözlerinin inceldiğini fark edersin. Fark ettikçe, daha da durgunlaşırsın. Hayata, dost sandığın insanlara, anılara ve sayfalara. Hepsinden uzak, yalnız hissedersin. Aslında öyledir de. Ne hayat bilir seni, ne dost bilir hislerini. Ne anıların mürekkebi damlar yüreğine ne de sayfaların yüceliği susturur hisleri. Halbuki hepsindende ümitlidir insan, öyle değil mi? Yaşananların bu denli sığ olmamasından ümitlidir, sözlerin bu denli yitip gitmemesinden ümitldir, nefeslerinin anlamını hissedebilmek adına ümitlidir insanoğlu. Boş da değildir bu ümit, vardır yürekte anlamı. İnsanlardan ümitlidir, diyemediklerinden ümitlidir. Mesela ben Tolstoy okuduğumda, ister istemez ümitleniyorum. Yaşamıma dair bir anlam hissedebilmenin arzusunu satırlarda görüyorum. Ciroan okuduğumda o arzunun şırıngayla çekildiğini hissediyorum lakin okumaya devam ediyorum. Gökyüzünde bir kuş, sayfamdaki bir cümle söz, gözlerimin hatırladığı bir yaşantı, minik bir hediye veyahut kulağa çalınan bir ses. Hepsi Ciroan sonrası bir adım için varlar. Siyaha değil, beyaza bakan taraftalar.
Sonra şöyle bir alıntı okursun; "Mutlak umutsuzluk mutlak sevinçten bin kat daha karmaşıktır. Cennetin kapıları bu yüzden mi umudunu yitirmişlere dar geliyor yoksa?"
Bir daha, bir daha ve bir daha. Okudukça ruhu soluyor insanın. Çünkü bazı satırlar, insanın içindeki boşluğu yalnızca derinleştirmek için var. En azından ben böyle düşünüyorum. Okudukça genişleyen bir karanlık gibi, kelimeler büyüyor; cümleler, üzerine bastığın zemini çekip alıyor altından. Mutlak umutsuzluk, bir gölge değil, bir varlık, siyah bir siluet gibi aslında. Yanında taşıdığın, nefesinle büyüttüğün, uyandığında bile gözlerini açmadan hissettiğin bir ağırlık. Durulmak, bu ağırlığın altında ezilmek değil; ona alışmaktır aslında. İnsanı hayata, hislere, dostlara ve geri kalana yavaşlatan da bu alışkanlıktır ziyadesiyle. Adımların hızını değil, ruhunun yönünü kaybediyorsun bir noktada. Ben neredeyim, kimleyim bilmiyorum. Günler akıyor ama hiçbir gün, bir öncekinden daha anlamlı gözükmüyor gözlerime. Yürüyorum; yol uzuyor ama vardığım hiçbir yer, gitmek istediğim yere varmıyor. Nereye gitmek istiyorum, bilmiyorum.
Bazen bir kuşun kanadı bile fazla geliyor gözüme; aslında o kadar hafiftir ki o, onun hafifliğiyle kendi varlığımı sorguluyorum. “Neden ben değilim, neden ağırım, eksiğim?” Neden eksiklerime rağmen taşırım kendimi, neden bu kadar kalabalığım içimde? Neden olduğum kişiyi saklıyorum, neden ruhumun kıyısına vuran şeyin anahtarını göremiyorum. Biliyorum, sandık orada. İçini de biliyorum ama neden açamıyorum? Herkesten, her şeyden uzak saklıyorum bir şeyleri. Beni ben yapan tarafımı, olmadığım değil, olduğum tarafımı. Göstermek zorunda kaldığım sözleri değil, yüreğim tarafından kaleme alınanları... insan bazen en çok kendinden saklanır. Görünür olan yüzümüz, hayatta kalmak için giydiğimiz bir zırhtan ibarettir. Ama o zırhın altında birikenler… İşte onlar en ağır olanlarıdır. Belki de bu yüzden bir kuşun kanadı bile hafif gelir gözüme. Onun hiçbir yük taşımadan var olabilmesi, bana kendi içimdeki fazlalıkların katlanılamaz burukluğunu hatırlatır da susarım. Sakladığım şey, sadece kırgınlıklarım değil aslında; aynı zamanda dokunmaya bile korktuğum o saf yanım. Çocukluğumdan kalan, kırılmamış ama unutulmuş bir parça. Görürüm o çocuğu bazen bir gülüşümde, bazen bir keyfimde. Lakin ne zaman anahtarı olmayan o sandığın kapağını zorlamak istesem, bir şey ellerimi geri iter. Belki korku, belki de o sandığın içinden çıkacak olanın bana artık yabancı olması... Belki de asıl soru şu: O sandığı açmak, beni hafifletir mi, yoksa tamamen dağıtır mı? Çünkü bazen yük dediğin şey, seni ayakta tutan tek şeydir. Kırık bir ağacın rüzgâra karşı dimdik durması gibi; ağırlığın, seni yere bağlayan zincir olur. Zinciri kopardığında, belki de savrulup kaybolacağından korkarsın. Ama bilirsin ya sabitsin, oradasın... Sakladıklarınla da her daim orada kalacaksın...
Bazen düşünüyorum da, belki de hiçbir şey yok. Belki de ben, hiç var olmamış bir şeyin yasını tutuyorum yıllardır. Bir gün beni tamamlayacağını sandığım o parça, o ses, o satır veya o anı, belki baştan beri benim hayalimden ibaretti. Yine de onsuz yaşamayı öğrenemedim. Onsuz nefes alabiliyorum ama onsuz yaşayamıyorum. Çünkü hayat, eksikliğin kendisi oldu artık benim dünyamda. Her şeyin yarım kaldığı bir yerde tam hissetmek mümkün mü? Beklemek bile bir teselli değil artık. Zamanın içimde bıraktığı izler, bir takvim yaprağından çok daha keskin. Her gün, biraz daha derine işleyen o sessizlik, bir gün umut kırıntısı taşıyan o sessizlik, şimdi büsbütün boşluk gibi. Artık kendimi bile kandıramıyorum: Sandığın içinde hiçbir şey olmayabilir, belki de yıllardır kendime anlattığım hikâye, sadece yaşamak için uydurduğum bir masal. Kendi içimde büyüttüğüm bu hayal, şimdi bana karşı duran en sert duvar. Çünkü umudun yıkılması, bir şeyin yokluğu değil, bir şeyin hiç var olmamış olabileceğini kabul etmek demek. Bu, yokluğun bile ötesinde bir boşluk. Ölüm gibi değil; çünkü ölümde bile bir son, bir kapanış vardır. Burada ise ne bitiş var ne başlangıç. Sadece sürüp giden, şekilsiz, kimsesiz bir karanlık. Ve ben artık biliyorum: İçimde beklediğim şey, beni kurtarmayacak. Belki de hiçbir zaman kurtarmadı. Belki de ben zaten kurtulmak istemedim. Çünkü insan, umutsuzluğunu kaybedince kimliğini de kaybediyor. Karanlığın içinden çıkarsam kim olacağımı bilmiyorum. Belki de hiçbir şey olmayacağım. Belki de bu yüzden bu umutsuzluğu saklıyorum, koruyorum. Herkes ışığa çıkmayı anlatıyor, ama kimse karanlığın bile bir anlamı olabileceğini söylemiyor.
Artık kendimden kaçamıyorum. Aynaya baktığımda gördüğüm şey bir yüz değil; yıllardır içimde çürüyen, ama hâlâ nefes alan bir yazar. İçimde bir yerde hâlâ “belki” diyen o cılız ses bile artık bana acı veriyor. Çünkü “belki” sözünün ardından gelen her gün, “asla” sözüne biraz daha vuruluyor. Ve ben, o “asla” kelimesinin gölgesinde yaşıyorum, kan akıta akıta. Etrafımda insanlar var, sesler var, kahkahalar ve bitmeyen konuşmalar var. Fakat ben, onların ortasında bile görünmez hissediyorum. Hatta bazen, kendi varlığıma ben bile inanmıyorum. Masanın bir ucunda oturuyorum, gülüşlere eşlik eden dudak hareketleri yapıyorum ama hiçbir şey içime dokunmuyor. Sanki herkesin konuştuğu bir dil var ve ben o dili yıllar önce unutmuşum. Kalabalığın içinde yalnız olmak denir ya, bu ondan daha ağır bir şey. Çünkü yalnızken en azından yalnızlığını bilirsin; ama kalabalığın ortasında iken insan, kendine bile itiraf edemez eksikliğini. Etrafındaki herkesin yüzüne bakarsın; oradalar, canlılar, hayatları var. Sen ise sadece bir gölgesin. Hislerini bilirsin, sözlerini duyarsın ama hissedilemezsin ya, işte bu farklıdır. Kimseye anlatamıyorum. Anlatsam bile anlaşılmayacağını biliyorum. Kelimeler yetmiyor çünkü; içimdeki o derin boşluğu tarif edecek hiçbir lisan yok. İnsanlara “iyiyim” diyorum; çünkü anlatmaya kalksam, neresinden başlayacağımı bile bilmiyorum. Aslında ne iyiyim ne de başka bir şey. Hem kime neyi anlatacaksın ki? Birinin gözünün içine bakıp, “Ben aslında burada değilim, varlığım var ama yokluğumu hesaplayamıyorum” demek… İnsan hangi cümleyle başlar böyle bir şeye? O yüzden susuyorum. Sessizlik, en büyük yalanım oldu. Gülüyorum, dinliyorum, başımı sallıyorum, hatta bazen kendi kendime bile “evet, iyiyim” yalanını söylüyorum ama gece olunca, bütün bu sahte kalabalık bir perde gibi çekiliyor üzerimden. O zaman anlıyorum ki, gün boyu taşıdığım tek şey kendi boşluğummuş. O zaman anlıyorum ki, ya varsın ya yoksun. Ve ben anladım ki, yokum ve varolamıyorum. Bilmiyorum, daha ne yazabilirim, nasıl kurtulabilirim. Poe gibi dışlanmış hissediyorum. Soğuk, yalnız ve kimsesiz. Varlığın içindeki yokların ağırlığı eziyor ruhumu. Hiçbir şey ruhumu huzura kavuşturamazken göğe bakıp "neden ben?" demek çok mu cüretkar?
Maskelerim ağırlaştı artık. Yıllardır yüzümde taşıdığım o ince, cilalı sahte tebessüm, şimdi derime yapışmış, tenimle bütünleşmiş bir yara gibi. İnsanlar bakıyor, görüyorlar; ama gördükleri ben değilim, onların görmek istediği bir şekil, bir rol. Benim olmayan kahkahaları atıyorum, bana ait olmayan cümleleri kuruyorum. Her gülüşte biraz daha içime gömülüyor, her “iyiyim” dediğimde biraz daha kendimden eksiliyorum. Başlangıçta bu maskeyi takmak kolaydı. İnsanların merakını susturmak, soruları savuşturmak, acıyı gizlemek için bir kalkan gibiydi. Ama yıllar geçti, artık o kalkan bir zindana dönüştü. Öyle ki, kendi yüzümü bile unuttum. Hangi mimik bana ait, hangi söz gerçekten benim dudaklarımdan çıktı, ayırt edemiyorum. İçimde biriken öfke bile sessizleşti. Çünkü maskeler öfkeyi bile törpülüyor; seni uysal, seni sıradan, seni "normal" kılıyor. Ama gece olunca, o maskeler tek tek düşüyor yüzümden. Yastığa başımı koyduğumda yüzüm yanıyor; bütün gün taktığım sahte gülümsemelerin izi, yanaklarımı acıtıyor. Gözlerim, başkalarının hikâyelerine eşlik etmekten bitap düşmüş; ama benim hikâyem hâlâ kimseye anlatılmamış. Artık konuşacak gücüm bile yok galiba. Ya da var ama dinleyecek yoksa? Dinleyecek var ama anlayacak yoksa? Anlayacak da var, ama ruha dokunabilecek yoksa?
Burası, bu kelimeleri döktüğüm yer, benim sığınağım, en mahrem limanım. Burada o ağır maskelerin zinciri çözülür, yüzüm düşmez, gülüşüm mecburi değildir. Burası iyi ki var, bende keşke "iyi ki varolsam." Ya da duysam, duyduğumu hissedebilsem.
Beklemek üzerine bir takım sözler veyahut denemeler... Beklemek... Kulağa ne kadar sessiz, ne kadar masum geliyor, öyle değil mi? Mesela Yüzüklerin Efendisi'nde Arwen Aragon'u, Uğultulu Tepeler'de Heatcliff Catherine'yi, Kırmızı Ve Siyah'da Julien Mathilde'yi, Ahmed Hamdi'nin Huzur kitabında ise Mümtaz Nuran'ı…devamıBeklemek üzerine bir takım sözler veyahut denemeler...
Beklemek... Kulağa ne kadar sessiz, ne kadar masum geliyor, öyle değil mi? Mesela Yüzüklerin Efendisi'nde Arwen Aragon'u, Uğultulu Tepeler'de Heatcliff Catherine'yi, Kırmızı Ve Siyah'da Julien Mathilde'yi, Ahmed Hamdi'nin Huzur kitabında ise Mümtaz Nuran'ı bekler. Niceleri vardır edebiyatta. Oysa içinde fırtınalar barındıran bir eylemdir beklemek. Sanki hayat, bir kayanın üstüne oturup sonsuzluğu izlemeye zorlar insanı. Ne ileri gidebilirsin, ne geri dönebilirsin. Sadece beklersin. Ve her saniye, içinden bir şeyleri alıp götürür. Bilirsin aslında, okursun, hissedersin ve daha hafif bir esinti bırakacağını ümid edersin lakin hayat her daim yanıltır seni.
Ben bekledim, bekliyorum. İnatla, vazgeçmeden, dillerin ardına düşen "bırak" sözünün ardında, bir bankta. Evet, hala bir bankta. Bir sesin yankısını, bir dokunuşun sıcaklığını, bir gülüşün gölgesini. Zaman geçiyor lakin yüreğimin içinden geçen şey, sadece takvim yapraklarıyla mukayese edilemiyor. İçimde umut eksiliyor, içimde kelimeler yorgunlaşıyor. İnsan, en çok sessizlikte yoruluyor, en çok orada yaşlanıyor. Öyle zamanlar oluyor ki, ne sabah aydınlatıyor karanlığı, ne gece saklıyor içimin kalabalığını. Her şey aynı yansıyor; bir tek ben değişiyordum. Her bekleyiş, benden bir şey koparıyordu. Fark ettim ki isan, birini değil; bazen sadece kendini beklediği de oluyormuş. O eski hâlini, çocuk iken ışıldayan o saf kişiyi, ne zaman kaybettiğini hatırlayamadığın o yaşları... Belki de o yüzden bu kadar yorulmuşum.
Buraya attığım şeyleri düşünürken, tartarım cümlelerimi. Zira okuyan var, okumayan var lakin ilk defa farkına vardım ki, paylaşılmayan nice sayfamın kıyıları hep matem doluymuş. Sayfaları çevirdiğimde, bir diğeri ötekini ne teselli etmiş ne de mutlu. Hepsi matem, hepsi hicran, hepsi hüzün. Kendime bakmışım, dışarıya "lakırtıdan bir katre bile" vurmamanın vebali midir bu sayfalar, düşünmüşüm. İnsan, duygularını susturmak ister çoğu zaman ama susmazlar. Her gece, zihnimde bir mahkeme kurulur, kendimle yüzleşirim. Kararlar alır, sonra ertesi gün tekrar bozarım. Sahi... Kaç kere yeniden başladık? Kaç kere "bu sefer farklı olacak" dedik? Ama her seferinde aynı kırılganlık, aynı hayal, aynı ümit ve bitmek bilmeyen bir sabır... Bekleyiş, bazen insanı en iyi anlatan sessizliktir, zaman aktıkça insan bunu fark ediyor. Bu farkediş her cümleyi biraz daha yoruyor, her kelimeyi, insanın içinden kopan bir şeyleri daha da anlamsızlaştırıyor.. Yine de bir yerlerde, biliyorum... Her bekleyişin bir karşılığı vardır. Her içten yakarış, bir cevaba müjdedir. Belki bugün değil, belki yarın da değil. Ama bir gün... O gün geldiğinde, bugünkü yorgunluğumun bir anlamı olacak. Belki de en güzel şeyler, en çok bekleyenlere, en çok beklenenler ile gelir. Belki sabredenin alnına yazılır gerçek huzur. Kim bilir... Koskoca cihanda beklemek kalbin şifası değildir belki lakin yüreğin tebessümüdür. Zaman aktıkça insanoğlu kalp ile yüreğin farkını kavrar. Birisi temeldir, zorunluluktur. Diğeri ise yaşadığın zorunluluğun içinde varlığını hissettirir.
Beklemek, zamanla bir alışkanlığa dönüşür aslında. Önce bir beklentiyle başlar, sonra beklentinin kendisi kaybolur, geriye sadece eylem kalır. Kime, neye, neden olduğu silinir belleğinden. Artık sadece beklersin. Tıpkı çöldeki bir kayanın yüzyıllardır rüzgâra direndiği gibi… Tıpkı bir çiçeğin hiç açmayacağını bilse bile baharı beklemesi gibi. İşte ben de öyleyim. Ne zaman başladığımı hatırlamıyorum. Belki de o gün, yüreğim “doğrusu gelir” dedi ya o vakit, o günden beri bekliyorum. Ad anmadan, yüzlere bakmadan, yalnızca hissedilen, sadece cız ettiren bir izi bekliyorum. Ama izler de zamanla silinir, değil mi? Ya da biz öyle sanırız. Oysa bazı izler, tenin altına işlenir. Yüreğin kenarına kazınır. Her atışta bir daha okunur, bir daha zuhur eder ruha. Cihanın sessizliğinde, bu vakti beklemek gerekir.
Çünkü bazı şeyler, zamanla solmaz. Bazı duygular, ne rüzgârla savrulur ne de unutmayla silinir. Sadece sessizleşir. Ama o sessizlik bile konuşur insana. Dünya susar ama o duygular, yüreğe gömülmüş, adı konmamış, sesi duyulmamış olan o duygular, haykırmaya devam eder içten içe. Gecenin en sessiz saatlerinde, yıldızların bile gözlerini kapattığı o vakitlerde, belki Furuğ'nun bir şiirinde... İşte tam o anda yankılanır kulakta susturulamayan hisler. Bir gülüşün hayaliyle, bir sesin kırık yankısıyla yeniden başlar bekleyiş. Ve insan, her gün biraz daha alışır susarak yaşamanın ağırlığına. Her gün biraz daha sessiz, biraz daha içine dönük, biraz daha kırık... Ama ne gariptir ki, beklemek bir nevi yaşamaktır da. Çünkü beklediğin sürece, hâlâ bir şeylerin gelebileceğine inanırsın. Umut öyle bir kandildir ki, sönse bile dumanı tüter. Ve o duman bile yetebilir bazen insanın yolunu aydınlatmaya. Kim bilir, belki de beklemek, en derin direniş biçimidir. Her şeye rağmen vazgeçmemektir. Gitmeyene kapı aralamaktır. Dönmeyene dua etmektir. Gelmeyeceğini bile bile, gelen gibi yüreğini açık tutmaktır. Ve ne büyük cesarettir bu; ne büyük bir teslimiyet…
Bazen düşünüyorum da, belki de beni güçlü kılan şey bu bekleyişin kendisidir. Çünkü bir şey bitmediği sürece, içimizde yaşamaya devam eder. Bitti demek kolaydır ama beklemek… Beklemek, bir sevdanın mezarını kazmamaktır. Mezarın üzerine çiçek bırakmamak, dua etmemek... Çünkü hâlâ diridir mezarın içi, bilirsin. Ve her yaşayan şey gibi, bir gün kapın çalınabilir, mezarın açılabilir. Belki de bu yüzden gözlerimi kapatınca hâlâ o ışığı görebiliyorum. Umudun sesini duymadığım halde, kalbimde yankılanan varlığını biliyorum. Dokunamadığım halde, varlığın sükûnetini ruhumda hissedebiliyorum. Belki de aşk, bu yüzden bir bekleyiştir başlıbaşına. Başka hiçbir eylem barındırmayan ama bin anlam taşıyan... Bekleyerek sevmek… Bekleyerek bağlanmak… Ve bekleyerek kendini tüketmek…
Beklemenin yanında umut ediyorum. Çünkü umut etmek, bekleyişin kardeşidir. Ve ben her sabah, içimde usul usul çiçek açan o ümitle başlıyorum güne. Her akşam, gözlerimi o ümidin koynunda kapatıyorum. Belki de o yüzden her sabah yeniden öğreniyorum beklemeyi. Ve her gece yeniden bağışlıyorum geçmişi. Çünkü kalbim biliyor; bekleyerek büyüdüm ben. Bekleyerek öğrendim sevmeyi, bağışlamayı, sabretmeyi ve en çok da kendimi… Bekleyerek tanıdım kalbimin kıvrımlarını, gözlerimin kurumuş köşelerini. Belki bu yüzden, kimseye anlatamadığım bu sükût, bana bir dua gibi oldu. Her söze sığmayanı, her bakışa gizleneni, her anıya hapsolmuş duyguyu yalnızca bekleyerek yaşayabildim.
Çünkü beklemek, sadece bir eylem değil; bir dua, bir niyaz, bir teslimiyet hâlidir. Ve ben, bekleyerek büyüttüm içimdeki baharı. Hiç gelmeyeni değil, gelirse en güzeli gelsin diye… Zamanın en kuytu köşelerinde, susarak sabrettim. Acının içinden geçtim, kırgınlığın dilinde susmayı öğrendim. Herkes gittiğinde bile, bir ihtimal, birilerinin baharı uğruna yerimde kaldım. Bir ses, bir nefes, bir adım olur da düşer yoluma diye… Bekledim. Ve bekledikçe, içimde bir yer daha derinleşti. Sessizlikle konuşmayı, yoklukla barışmayı, zamana güvenmeyi öğrendim. Çünkü bazı şeyler vardır ki, ne söylenerek yaşanır ne de unutularak biter. Beklenir sadece. Tıpkı güneşin doğması gibi; vakti geldiğinde mutlaka olur. Olmasa da… O ihtimalin kendisi bile insanı yarına bağlar.
Kim bilir… Belki de bazı şeyler hiçbir zaman gelmez. Ama beklemek yine de kıymetlidir. Çünkü beklemeyi beklemek yapan, geleni değil; "gelecek mi" dedirteni bekleyebilmektir. Sabırla, inançla, sevgiyle… Ve ben, içimde bin parçaya bölünsem de, hâlâ bütün kalabilmeyi bu bekleyişte öğrendim. Bir gün, o mutluluk gelir mi bilmem, ama bugünü yaşamam için bile o ihtimalin kırıntısı yetiyor bazen. Çünkü beklemek, bazen kavuşmaktan daha derindir. Bir varlığı değil, bir duyguyu yaşatmaktır. Ve belki de bu yüzden… en güzel sevda, hiç dokunulmayan, sadece beklenen o sevdadır.
Geç kalınmadıysa, ben buradayım. Hâlâ aynı bankta, aynı sessizlikte, aynı içtenlikte...
Hayatım boyunca atlayarak izlediğim ilk film olma şerefine eriştiğin için teşekkür ederim, Religulous. Bu inceleme, yapımda geçen bazı noktalara tek tek cevaben olacak şekilde hazırlanmıştır. Teşekkürler. "Benim dine dair yürekten inandığım bir şey varsa, bu da insanlığın gelişimine büyük zarar…devamıHayatım boyunca atlayarak izlediğim ilk film olma şerefine eriştiğin için teşekkür ederim, Religulous.
Bu inceleme, yapımda geçen bazı noktalara tek tek cevaben olacak şekilde hazırlanmıştır. Teşekkürler.
"Benim dine dair yürekten inandığım bir şey varsa, bu da insanlığın gelişimine büyük zarar verdiğidir." diye başlar bu film. Henüz daha ilk dakikasında, klasikleşen ve temel düzey agnostik ve ateist argümanlardan olan "Ölümden korkan insanlar için din vardır" söylemiyle devam eder. Öncelikli olarak doğup büyüdüğü ama daha sonraları evrildiği ve erken yaşta büyütüldüğü Hristiyanlık ile hayatını anlatır ve neredeyse her kutsal dinde hayata geçmiş olan "dinsel evrimleşme" süreciyle vurur dinleyicileri.
"Tarihsel süreç önemli değil, bunlar dört büyük havaride de geçmez, İsa da dillendirmez." diye devam eder sözlerine. "Bu, şu ve şuradan duyduğunuz bazı konular sonradan dahil oldu; bu sebeple inandıklarınız yanlış. Veyahut kanıtı olmayan bir şeye inanmak ne derece mantıklıdır?" sözleriyle kendini açıklamaya çalışır. En basitinden şöyle bir cevap geldi benim aklıma:
Bir insan “Ben kanıtı olmayan hiçbir şeye inanmam” diyorsa, orada biraz durmak lazım. Çünkü bu cümle kendi içinde bile felsefî olarak tutarsız. Neden mi? Çünkü bu iddianın kendisinin bile bilimsel bir kanıtı yok. Sözümona anlatıcı her şeyi mantıksal çerçevede ölçüyor, lakin atladığı bir kısım var: “Sadece kanıtlanabilen şeylere inanırım” sözü, kendini kanıtlayamayan bir inançtır temelde. Hatta bu bakış açısı, felsefede kendini çürüten önerme diye geçer. Buradan şuraya geçelim: Felsefî olarak çeşitli bilgi türleri var. Her şey “gözle görülür, elle tutulur” değildir. Mesela epistemoloji bunu şöyle ayırır:
1. Ampirik bilgi → Duyularla elde edilir. "Su 100°C’de kaynar" gibi.
2. Aklî bilgi → Mantıksal ya da matematiksel çıkarımla elde edilir. "2+2=4".
3. Ontolojik bilgi → Varlığın doğasına dair bilgidir. “Niçin varım?”, “Evrenin bir amacı var mı?” gibi.
4. Ahlâkî bilgi → “Doğru nedir?”, “Adalet nedir?” gibi sorularla ilgilenir.
Tanrı inancı, bu dört başlıktan özellikle son ikisine girer: Ontolojik ve ahlâkî bilgi. Yani gözle değil; akılla ve içsel sezgiyle kavranır. Mesela Kant'a bakalım: “Tanrı’nın varlığını bilimsel olarak kanıtlayamam ama onun yokluğunu da kanıtlayamam. Ama ahlâkî olarak Tanrı’ya inanmak zorundayım. Çünkü adaletin tam olması için Tanrı gerekir.” Yani Kant’a göre bile Tanrı’ya inanç, aklın sınırında durur ve bu insani olarak bir zorunluluktur. Keza İslam da “delilsiz inan” demez. Kur’an akla, düşünceye, tefekküre çağırır. Ama aynı zamanda şöyle der:
“Onlar görmedikleri hâlde gayba inanırlar.” (Bakara, 3)
"Ben her şeyi göreyim, sonra inanayım" diyen pasif ateist ve agnostik zihniyete karşı, görmeden ama düşünerek, kalbî bir inancı öne sürer. Felsefede de durum böyledir. “Her şey görünmeyebilir ama bu onun hakikatini silmez.” anlayışı pek çok düşünür tarafından dillendirilir. Mesela Descartes, “Düşünüyorum, öyleyse varım” der. Peki bu düşünceyi bir mikroskopla mı gördü? Hayır. Ama felsefenin temeline bu cümleyi koydu. Çünkü bazı şeyler zihinsel kesinlik yoluyla anlaşılır.
Gel gelelim, "Tarihsel süreç önemsiz, kitapta yoksa yanlıştır" düşüncesine. Zira bunu Papalık ile temellendirir. Bir noktada hak veriyorum, lakin Hristiyanlık bazında. İşte burada iş biraz değişiyor. Çünkü eski inancı olan Katolik mezhebinde, özellikle Roma Katolik Kilisesi’nde, Papa Tanrı’nın yeryüzündeki temsilcisi kabul edilir. Ve ne derse, inanç açısından hatasız sayılır. Yani diyelim ki Papa, “Şu yeni ibadet zorunludur” derse, o artık Tanrı adına konuşmuş sayılır. Bu, vahyin yerine geçen bir yetkidir. Papalık makamı, yeni inançlar icat etme yetkisine bir noktada sahip sayılır. Bunu gören bir insan da, pek tabii, hâlihazırda önyargılarla yaklaştığı bu dine daha da fazla yüz çevirir. Lakin İslam’da bu yoktur. Hiçbir âlim, hiçbir mezhep, “Ben dinin sahibiyim, yeni inanç getirdim” diyemez. En fazla ne yapabilir? Elindeki kaynaklara bakar, benzer durumlara kıyas yapar, içtihadını bitirir ve toplumun ihtiyacına göre yorumunu dile getirir. Bu yüzden, Papalık müessesesine nazaran bizde mezhep imamı hata yapabilir, herkes hata yapabilir; lakin kutsal olana ekleme getirilemez.
Diğer bir konu ise “Hz. İsa’yı tarihte bilimsel olarak kanıtlayın” savı. Zira bu da saçmadır. 21. yüzyılda, geçmişteki zamanı baz alan konularda muhakkak ki bilimsel kanıt aramak başlı başına bir zırvalıktır. Nitekim bu durum imkânsıza yakındır. En basitinden inanmak isteyen bir insan, Tacitus’un kayıtlarında İsa’nın geçmesini veyahut Flavius’un yazılarında Hristiyan toplumunun Mesih adındaki bir adama iman etmesini okuduktan sonra sorgulama ihtiyacını bırakacaktır. Yani bu biraz şeye benziyor, (en azından ben böyle anlıyorum): “Aslında Osmanlı'nın kurucusu Osman Bey ve bu kayıtlarda var, ama dur ya, belki de Atilla’dır ve biz bunu bilemeyiz.” demeye çıkıyor.
Lakin bazı noktalarda kendisine hak vermiyor değilim. Dinin sosyolojik boyutunu incelediğimizde, “inanç” barındırdğı sıfatlardan çok kurumsallaşan bir nakit oluşumu gerçeğine dönüştüğünü de sıkça dile getiriyor ki, bu durum pek tabii maalesef ki her inançta mevcut. Ammaaaaa, bu konuyu da hemen “Sen din adamı olarak böylesin, hatalısın, inançların gerekliliğini yerine getirmiyorsun; bu yüzden senin dinin sıkıntılı” demeye getiriyor. Bu kadar kolay bir genellemeyi görünce açıkçası kahkaha attım. Zira 15 yaşına gelmiş bir çocuk bile bu denli bir yöntem izlemezdi. Ya da diğer bir kahkaha attığım yer olan: “Madem İsa’nın yanında olmak istiyorsun, neden kendini öldürüp onunla beraber olmuyorsun?” sözü oldu. Gerçekten vasatın da altı yargılar… Artık katlanamadığım için Hristiyanlık ve Yahudilik kısımlarını atlayarak direkt Müslümanlık tarafına geçtim. Çünkü dillendirdiği her konuya ayrı bir parantez açmaya kalksam (ki buraya yazmasam dahi izledikçe zihnimde açılıyordu), kafamı gereksiz bir yapım için fazladan mesaiye sokmuş olacaktım.
Gelelim İslam tarafına. Klasik bir İslamofobi ile başlıyor anlatıcımız. “Müslümanlar her zaman cihat anlayışı güder ve hatta bir noktada teröristtir.” demeye getirir konuyu (pek tabii, hiç şaşırmadım). Aslında etkileyici bir giriş yapmıştı. Her ne kadar klasik de olsa, “kutsala hakaretin cezası olmamalı, ifade özgürlüğü her dinde olmalı” savıyla derdini anlatmaya çalışması ve bunu Salman Rüşdi ile temellendirmesini bir noktada mantıklı buldum. Lakin bunun evrilebileceği noktaları düşünmemek de hatrı sayılır bir hata payı bırakır insanda. Aslında bu konuda net bir tavır sergilemek hata olur.
Ama devamındaki “Müslümanlar inanç gereği teröristtir” yakıştırması ve daha sonrasında bizleri karşılayanın Geert Wilders olması, fikirlerimi objektif olmaktan tamamen çıkarmıştı. Bu noktadan sonra yapımın tamamen objektiflikten uzak, sadece dinlere sallayan ve kin kusan; argümanlarıyla vasatlığın dibini seyreden bir şey olduğuna kanaat getirdim. Aslında bu yapıma “bir şey” demek bile büyük bir tevazu gösterdiğimin işareti. Zira ideolojik olarak vasatın üstü sayılabilecek yargılara tahammül edebilen bir insan, ilk bakışta diğer insanlara karşı yaptığı iğneleyici tavırdan rahatsız olabilir.
Şahsen ben izlerken oldum. Zaman kaybından başka bir şey olarak görmüyorum bu yapımı. İnanan bir insan için de, inanmayan bir insan için de.
O ceketi askıda gördüğüm an mahvoldum. Ve gözlerinden yaş akan sadece Fujino değildi... Film bitti, lakin ben bitmedim. Film bittikten sonra, 8 gönderiyi de açıp okuma ihtiyacı hissettim. Acaba benim hissettiklerim başkasına da dokunmuş mu diye lakin maalesef, her insan…devamıO ceketi askıda gördüğüm an mahvoldum. Ve gözlerinden yaş akan sadece Fujino değildi... Film bitti, lakin ben bitmedim.
Film bittikten sonra, 8 gönderiyi de açıp okuma ihtiyacı hissettim. Acaba benim hissettiklerim başkasına da dokunmuş mu diye lakin maalesef, her insan kendi fanusunda, farklı bakışların esiri...
Bu aralar duygusalım, gereğinden fazla. Bu sebeple film bana hiç iyi gelmedi. Uzun değil, kısacık bir yapım. Ama son 15 dakika (Ah o 15 dakika...) benim için 2 saatlik bir yapıma bedeldi. Bundan da ziyade, o 2 saatin yalnızlığını damarlarımda hissettim. Kendi iç dünyamı sorguladığımda, ister istemez Fujino'ya da, Kyomotoyo'da aşık olmuştum. Aralarındaki bağ aslında film boyunca yüzeyseldi ama buna rağmen o hisleri bir şekilde içime işlemiştim. İkisinin birbirine bakışları, duydukları yoğunluğu sanki kendimde hissetmiştim. Çünkü bu bağa asla sahip olamadım, nasip olmadı. Bu sebeple ne zaman yakınî bir duygu yoğunluğu görsem kitlenir dururum. İzlerim, tartarım ve hissederim. İnsanım, koyarım kendimi onların yerine. Bu filmde de koydum lakin koymaz olaydım. Demiştim ya, "Gözlerinden yaş akan sadece Fujino değildi" diye, aynen öyle. Çünkü basit gibi addedilen anılar, aslında içinde barındırdığı cevherle beraber en nadide yerimizi oluşturur da farkına varamayız. Akıp giden zamanım kıymetini anlamayız. Edilen sözlerin değerini kavrayamayız. Bir insanoğlu olarak, hepsini yaşadım. Hiçbir şeyin farkına varmadım, verdiğim sözlerin değerini çiğnedim, akıp giden zamanın kıymetini bilemedim. Her insan muhakkak bu anların kurbanı olmuştur. Yapmıştır, değer bilememiştir, hata etmiştir. Konular, şahıslar veyahut zamanlar değişir lakin her insanda bu durum değişmez. Kısacası, öngörülemeyenin kurbanı oluruz. Tıpkı bu yapım gibi.
Aslında basit gibi gözüken bu anime, (Ya da sözüm ona bunu basitleştiren gönderileri takmadan) insanda bir çok şeyin değerini hissettiriyor. Geç kalmanın ağırlığını, gereğinden fazla değer verememenin vebalini, yitip giden anıların kanatan sızısını ve daha fazlasını... Belki içinde bulunduğum duygu yüklü hal sebebiyle böyle yazıyorum, emin değilim ama fark etmez. Bir film nadiren insanda yara açar. O yara açan film ise dokunulmaması gereken kıymettir. Sayısı bir elin parmaklarını dahi geçmeyen bu nadide yerime hoş geldin Look Back. Hoş geldin Fujino ve Kyomotoyo..
Film hakkında konuşacağım tek eksik nokta, aralarındaki bu derin bağı böylesine az göstermek. Bu durum, benim için filmde büyük bir eksikti lakin son dakikalardaki gösterilen o kısacık sekanslar bile bana kafiydi. Yine de buruk hissettim, keşke daha fazla olsaydı...
Yaklaşık iki ay önce, kendime verdiğim bir kararla birlikte, her ay edindiğim kitapların veyahut dergilerin kaydını tutmaya başladım buradaki bir gönderim vasıtasıyla. Bu paylaşım, yalnızca kişisel bir liste değil; aynı zamanda sizlerden de kitap tavsiyeleri almak için hazırlanmıştır. Bu sebeple…devamıYaklaşık iki ay önce, kendime verdiğim bir kararla birlikte, her ay edindiğim kitapların veyahut dergilerin kaydını tutmaya başladım buradaki bir gönderim vasıtasıyla. Bu paylaşım, yalnızca kişisel bir liste değil; aynı zamanda sizlerden de kitap tavsiyeleri almak için hazırlanmıştır. Bu sebeple kitap tavsiyelerinizi yazabilirsiniz. 45 kitaplık önceki listeye 86 kitapla devam ediyoruz. (Haziran-Temmuz)
Dini ve Felsefi Eserler
⭐️İslam Ahlak Esasları ve Felsefesi Grafiker Yayınarı
⭐️İslam Tarihi Grafiker Yayınları
⭐️İslam Mezhepleri Tarihi Grafiker Yayınları
⭐️Yalnız Seni Arıyorum /Orhan Veli/
⭐️Allah Aşkı Üzerine Düzenli Düzensiz Düşünceler /Simone Weil/
⭐️İnsanın Ve Ruhun İhtiyacı /Simone Weil/
⭐️Ebu Hanife /Muhammed Ebu Zehra/
⭐️İmam Ebu Hanife ve Hanefi Mezhebi /Ahmet Özel/
⭐️Mişakatül Envar /Gazali/
⭐️Eş'ari /Hikmet Yağlı/
⭐️Cezerî /Mehmet Nur Akdoğan/
⭐️Tefsir Tarihi /Muhsin Demirci
⭐️Ruhun Hastalıkları Ve Çareleri /Sülemi/
⭐️İslam Ve Batı /Bernard Lewis/
⭐️Ehli Sünnet Akaidi /Nuh Bin Ali El Kudâ/
⭐️Kuran ve Sünnette İman ve Ahlak /Mehmet Ali/
⭐️İslam Dünyası /Ahmet Kavas/
⭐️Modern Çağın İnanç Sorunları /Fatih Kurt/
⭐️İslam Düşüncesi Tarihi /Bayram Ali Çetinkaya/
⭐️Felsefenin Öyküsü /Will Durant/
⭐️Barnabas İncili
Ortaya karışık
⭐️Tolstoy'dan Anılar /Maksim Gorki/
⭐️Rüzgar Bizi Görürecek /Furuğ Ferruhzad/
⭐️İdeal İnsan /Bahattin Akbaş/
⭐️Atomik Alışkanlıklar
⭐️Büyük Dönüşüm /Karen Armstorng/
⭐️Hayat Kısa /Dean Rickles/
⭐️Latife Hanım /İpek Çalışlar/
⭐️Özdemir Asaf Bütün Eserleri YKY
⭐️Ahmed Arif'den Leyla Erbil'e Mektuplar
⭐️Mektup Aşıkları /Leyla Erbil/
⭐️Sadist /Stephen King/ (Hemde ilk baskı. Mom, we did it!)
⭐️Kuşku Mevsimi /Stephen King/ (İlk baskı..)
⭐️Çorak Topraklar /Stephen King/ (İlk baskı..)
⭐️Ruhlar Dükkanı /Stephen King/ (İlk Baskı..)
⭐️YKY'den 4 adet sanat, 10 adet edebiyat dergisi
⭐️18 kitaplık Sherlock Holmes Hikaye Seti
⭐️Yüzüklerin Efendisi İki Kule /Tolkien/ (Var lakin ucuza bulduğum için sahaftan kaptık bir tane)
⭐️Hurinin Çocukları /Tolkien/ (İlk baskı. Sahafları fiyatlarına rağmen bu yüzden seviyorum)
⭐️Amerikan Tanrıları /Neil Gaiman/
⭐️Yokyer /Neil Gaiman/
⭐️Taht Oyunları Seti /G.R.R Martin/
Manga
⭐️Sığnak /Masasumi Kakizaki/
⭐️Death Note 1-2
⭐️Berserk 1-2-3
"Vivre sa vie" Bazı filmler olur... İzlersin, biter, sonra da hayatına kaldığın yerden devam edersin. Ama bazıları var ki, (Özellikle 1962 model ise) seni olduğu yerden çekip çıkarır. Bir düşüncenin içine fısıldanmış gibi hissettirir. Jean-Luc Godard’ın Vivre sa vie adlı…devamı"Vivre sa vie"
Bazı filmler olur... İzlersin, biter, sonra da hayatına kaldığın yerden devam edersin. Ama bazıları var ki, (Özellikle 1962 model ise) seni olduğu yerden çekip çıkarır. Bir düşüncenin içine fısıldanmış gibi hissettirir. Jean-Luc Godard’ın Vivre sa vie adlı filmi benim için tam da öyle bir deneyim oldu. Bu, Godard’la ilk tanışma filmimdi. Beklentilerim vardı elbette ama bu denli etkileyici, bu kadar sade ama aynı zamanda bu kadar ağır bir filmle karşılaşacağımı hiç düşünmemiştim.
Film, hayatı on iki sahnede anlatıyor ama o sahneler, sadece bir kadının hikâyesini değil, insan olmanın kırılganlığını, çırpınışlarını, sessizliğini ve yalnızlığını da anlatıyor. Her sahne, kendi içinde küçük bir dünya gibi adeta. Bazılarında çok az şey söyleniyor ama çok şey hissettiriliyor. Özellikle son sahnede geçen o kısacık diyaloglar... İçimde garip bir hiçlik bıraktı.
Başroldeki Anna Karina... Onun bakışlarında, konuşmasından çok daha fazlası vardı. Mükemmel bir karakter. Yüzündeki boşluk, bir kadının yavaş yavaş silinişini değil, varoluşunun kabuk kabuk dökülüşünü anlatıyordu. Keza bunun yanında Godard, kamerayı öyle bir kullanıyor ki; ne tam içindesin hikâyenin, ne de dışındasın. Sanki göz ucuyla bakıyorsun ama filmi yine de hissediyorsun. Bazen yalnızca bir plan, (bir yüz, bir sessizlik, bir sigara dumanı) insanı en derin yerine dokunabiliyor. Küçük gibi gözüken bu olaylar silsilesi veyahut saniyelik gelişen bu tarz durumların değeri aslında sanıldığından daha büyüktür ve filmde bu tarz enstantanleri yedirmeleride ayrıca hoşuma gitti. Sanki filmi izlerken, sinemanın gerçekten bir "dil" olduğunu hissettim. Öyle bir dil ki, konuşmadan da anlaşılabiliyor. Bu çağın hızlı akan, her şeyi bir çırpıda tüketen yapısı içinde Vivre sa vie yavaşlıyor, duruyor ve sana da durmayı teklif ediyor. Tıpkı Perfect Days gibi. (Onu da tavsiye ederim bu arada.) "Bak" diyor, "bu sadece bir hikâye değil. Bu, senin de içinde bir yerlerde hissettiğin o şey." Belki de beni en çok etkileyen şey bu oldu: Film bittiğinde, içimde bir yerde derin bir boşluk oluşmadı. (Bazı sahneler hariç) Aksine, çok sessiz bir fark ediş hâli yaşadım… İnsanın yaşamı, seçimleri, çaresizlikler, umutlar üzerine düşünmeye başladım. Hiç tanımadığım bir kadının hikâyesinde ufak da olsa kendimden izler buldum. Herkese hitap edeceğini sanmıyorum. Yine dediğim gibi, 1962 yapımlı olduğu için olaylar gereğinden fazla durağan işleniyor ama yine de şans verilebilir. Belli bir izleyici kitlesine hitap ediyor nihayetinde.
Vee, Part 2)- Ağız alışkanlığını çok belli eden bir şekilde, "Anana babana selamımı ilet," Bir anda şivesini düzeltip, "kendine de iyi bak ama bakarken de geç kalma. Sana iyi gelecek olan şey bekliyor olabilir, belki de sen geç kalıyorsundur." diye…devamıVee, Part 2)-
Ağız alışkanlığını çok belli eden bir şekilde, "Anana babana selamımı ilet," Bir anda şivesini düzeltip, "kendine de iyi bak ama bakarken de geç kalma. Sana iyi gelecek olan şey bekliyor olabilir, belki de sen geç kalıyorsundur." diye cümlesini bitirip uzaklaştı. Arkasından "Teşekkür ederim," dedim ama pek aldırmadı. Bu konuşma şiirden de ağır gelmiş olacak ki, bu sefer çökmek yerine bu durumlar için sakladığım bir parçayı açtım. Galiba bir saat civarı oturdum orada ne yapacağımı düşünerek. Kalktım, normal hızımdan çok daha yavaş adımlarla, olmak istediğim yeri hayal ederek yürüdüm. Ne hissettiğimi bu sefer bilerek. Teşekkür ederim Sabahattin Amcam.
Yakın olduğu için üniversiteye geçtim, eski bir arkadaşı görmek niyetiyle. Felsefî, ahlâkî, dünyevî ve hattâ varlık anlayışlarımız birbirine hayli zıt lakin buna rağmen severim kendisini. Sohbeti kolay değildir, ama dinledikçe açılır; sert ama içli, zahmetli ama lezzetlidir. Akdeniz’i oldum olası beğenmemişimdir; bu kez de fikrim değişmedi. Girdim, gezdim, yine aynı his. Ağaçların arasından geçtik, kampüsün sessiz bir köşesine oturduk. Biraz konuştuk. Ardından camiye geçmek için izin istedim. Ankara’nın havasını, ruhunu aramadım diyemem; burası da fena değil ama bir şey eksik. Biraz gecikince yanıma geldi sağ olsun. Klasik bir cümleyle karşıladı beni: “Yoğun demi, trafik olmalı.” Ben de gülümsedim: “Ben şimdiden seni tekfir ilan edeyim, ne olur ne olmaz, bir gün karşılaşırız” dedim. Güldük, çıktık. Yolda biraz teoloji, biraz da ontoloji meselesine bulaştık. Aquinas’tan girdik, İbn Sînâ’dan devam ettik, sonra Sartre ve “niçi". Derken klasikleşen muhabbetimize geldi mevzu.
Onunla kampüsün arka tarafındaki taş merdivenlerde oturuyorduk. Yüzünde belli belirsiz bir gülümseme vardı. Lafı dolandırmadı, “Tanrı yok.” dedi. "Başlama hemen bi dur, yeni geldim" dedim ama nafile. “Bu kadar acının içinde Tanrı olsa, ya zalim olurdu ya da kör. Sessiz kalan bir Tanrı’nın varlığı, yokluğundan daha acımasızdır.” Klasik argümanlar lakin bir an sustum. Yüzüne bakmadım, gözlerimi toprağa dikerek konuştum. “Peki bu kadar acının içinde hâlâ iyiliği seçen insanlar varsa?” dedim. “Biri kendi canı yanarken bile başkasını koruyorsa, biri ölürken bile affedebiliyorsa, bu nereden geliyor? İyiliği iyilik yapan şey nedir?” diye devam ettim. Omuz silkti. “İnsanlar Tanrı’ya rağmen iyidir.” dedi. Hemen çıkıştım, "Yani var, artık kabul et" Başını salladı, "Eğer varsa bile, Tanrı susuyor. İnsan yalnızlığı öğreniyor, Tanrı'nın sessizliğinde.” Derin bir nefes aldım. “Belki Allah susmuyordur.” dedim. “Belki biz çok gürültülüyüz. Belki de çığlıklarımızdan O’nun sesini duyamıyoruz.” Bu sefer alaycı bir tebessümle başını iki yana salladı. “Allah... Bir çocuk savaşta ölürken, bir baba oğlunun cesedini taşırken… Senin konuların, bilirsin. Allah nerede?” Gözlerimi kaçırmadım. Klasik argümanlardan sıkılmıştım. “O acıların ortasında kendini öldürmeyen, başkasına omuz olan, isyan etmeyip susan biri varsa… orada Allah vardır.” dedim. Başını öne eğdi. “Vicdan biyolojiktir.” dedi. “Tanrı’dan gelen bir şey olsaydı, herkesde olurdu. Ama bazıları doğuştan kötüdür. Bazı insanlar dünyaya böyle gelir. Eğer varsa, ki yok, Tanrı eşit yaratmaz.” diye devam etti. “Hayır,” dedim. “Eşit yaratmaz belki, ama her ruhun içine bir kıvılcım bırakır. Kimisi üstünü örter, kimisi acı çeke çeke o kıvılcıma ulaşır. Allah'ın sesi, sabırla açılan bir perde gibidir.” Gözleri dalgındı. Bende devam ettim, "Bu hayattaki yegane iki şey anlayışımı biliyorsun, hala aynı ve değişmez. Bir gün sende anlayacaksın." Güldü. “Sen Tanrı’yı anlamak için mi seviyorsun, yoksa yalnız kalmamak için mi?” Duraksadım. Belki ikisi de. Belki Allah olmasaydı, yalnızlığım sadece psikolojik bir çöküntü olurdu. Ama şimdi bu yalnızlıkta bir tanıklık var. “Onun varlığına inanıyorum ve varlığı beni ben yapan iki şeyden birisi” dedim. “Çünkü yokluğunda her şey çürüyor. Umut çürüyor, bağışlama çürüyor, aşk yok oluyor, anlam hiçliğe doğru kulaç atıyor. Varlığını açıklayamam, ama yokluğunda benden geriye bir şey kalmıyor. Sen O’nu ararken aslında kendine dönüyorsun. Çünkü Tanrı senden dışarıda değil; senin en derin suskunluğunda saklı. Fenâfillah derler ya, öyle olmalı aslında. Ben Allah'ı ne bildiğim için seviyorum, ne de anladığım için. Ben O’nu, beni kendime yabancı ettiği için seviyorum. Çünkü O olmadan içimdeki kelimeler bile yetim kalıyor ama sen bunu anlayamazsın. O varken susmak bile bir zikir gibi geliyor ki sen bunu da anlayamazsın. Çünkü inanç bazen sükûtta pişer; ki sen bunu asla anlayamazsın. Ona yalnız kalmamak için değil, yalnızlığımı anlamlandırmak için yöneliyorum. Zira her kul kendi çölünde yürür. Ama o çöl, Allah'ın konuştuğu yerdir. Senin orada bir vasfın yoktur, hiçsindir. Beni bilirsin, varoluşuma en aykırı olan şey değil miydi bu?" Bana garip bir şekilde bakıyordu, "Öyleydi, hiçlik her şeyden daha üstündü sende." Güldüm, "Artık tek bir zerre, hiçliğin her yerindedir" dedim. Biraz durdu, bir şey demedi. Bende devam ettim. "Lebbeyk, ne demek bilir misin?" Cevap vermedi. "Huzurundayım anlamı taşır, alçaklığı temsil eder. Çünkü Sen varsın. Ve Sen varsan, ben varım der. Senin anlayamadığın nokta bu işte." Güldü, baya güldü hemde. Diğer gayeyi hatırlamış olacak ki, "Herkes gibi mi?" Diye sordu. "Sanmıyorum, bilmiyorum. Öyle ümit ediyorum. En azından benim için öyle" Bir of çekti, "Yüce görünümlü beyhude şeylerin anlamsızlığı neden ilgini çekiyor anlamıyorum" dedi. Benim sözümdür halbuki. "Asaf'ı okuyunca anlarsın" dedim ve devam etti. “İnanmak doğru olduğunu göstermez. Bence senin inancın tam değil" Hafifçe gülümsedim. “İnkarlarını kolay bırakmışsın, değişmişsin. Elinde taşıdığın kitaba bak, Tasavvuf. Koşulsuz teslimiyetin vicdani rahatlığının doğru olmadığını benden iyi bilensin. Bana anlatırdın, savunurdun bunu. Ne oldu?” Bir süre sustuk. Gülümsedi, alıştığım o kçümsemeyle “İnanmakla hakikat aynı şey değil.” dedi. “Senin inandığın, bir boşluğun yerine geçirilmiş duygusal bir şey sadece. Olmasını istediğin için var diyorsun.” “Sadece istemekle olmuyor zaten.” dedim. “Ben O’nu istemedim, O geldi. Sessizlikte, yıkımda, anlamsızlıkta geldi. Hiçbir boşluk, bunca kalışa sebep olmaz.” Kahkaha atmadı bu sefer, ama sesi hafif dalgalandı. “Sen de artık iyice ilahiyatçı gibi konuşuyorsun. Her soruya bir perde, bir sır, bir kalp titremesi… Sanki hayatın cevabı Mevlana’da, Gazali’de ince satır aralarında saklı da, sen de onları ezberleyince kurtulacaksın.”
“Ben ezberlemiyorum, ki hayatın sırrı onların ötesinde de saklı” diye cevap verdim. “Yalnızca yutamadığım taşları onlarla çiğniyorum. Sen diyorsun ki ‘vicdan biyolojiktir’, ben de diyorum ki bazı insanlar hiçbir şeye vicdan diyemediği için karanlıkta kalıyor. Belki Allah, biyolojiyi de vicdanı da içine alan bir şey. Belki inanç, bir sorumluluk.” diye devam ettim. Kafasını çevirdi, göğe baktı. “Bazen senin inandığın şeyler, biraz fazla insana benziyor.”
"Benzemesin mi, biz neyiz ya? İnsan olabiliriz ama yüce şeylerin uluviyetini de kabul etmek lazım" Biraz durdum ve devam ettim. "Aslında senin şu an benimseyemediğin o gaye, bu hayattaki yegâne iki şeyden biri demiştim" Hemen araya girdi, "İlkini hala tarif etmedin, etsene, şair gözüyle ama?" Yazarken kelimeler kifayetsiz, nasıl anlatılır ki dedim içimden. Güldüm ve devam ettim, "Sen bunun farkında değilsin belki. Hayatın telaşı, gündelik sorular, zihnini başka yerlere sürüklüyor. Ama bazen olur, çok kısa bir an, öyle bir şey yaşarsın ki, her şey bir anda yerli yerine oturur. Saniyelik bir olayla anlayıverirsin. İnançsızlık bile çoğu zaman inanmanın ilk adımıdır, sadece insanlar bunun farkına varmaz. Seninle ilgili hissettiğim şey şu: bir gün buna geleceksin ama farklı bir yoldan. Bende o gün seni tekfir etmek için bekliyor olacağım. Onlar bizi güldürdü ama Allah onlar kahretsin diyeceğim." Videoyu hatırlayıp güldü. Heidegger'den bir alıntı yaptı ama hatırlayamadım. Kalktık, kitap önerileri, yaşanmışlık derken konuşarak ayrıldık. Uzun zamandır teoloji konuşmadığım için zihnim biraz açılmıştı. Bu kısımları biraz özet lakin İsa ile olan sohbetlerimi hatırladım. Pek farkları yok dedim içten içe. İnancın inançsızlığına bürünen ama büründükleri şeyin içinde inanca daha da bağlananlar.. En iyileri..
Burayı bir süredir kişisel günlüğüm gibi kullanıyorum ve bu hoşuma gidiyor. Bu sebeple biraz daha devam edeceğim.. Dileyen okuyabilir, dileyen geçebilir. Teşekkür ettik... Maalesef kelime sınırına takıldığım için ayrı gönderilere mecbur kaldım. Part 1)- İnsan, her şeyden uzak hissedince tuhaf…devamıBurayı bir süredir kişisel günlüğüm gibi kullanıyorum ve bu hoşuma gidiyor. Bu sebeple biraz daha devam edeceğim.. Dileyen okuyabilir, dileyen geçebilir. Teşekkür ettik... Maalesef kelime sınırına takıldığım için ayrı gönderilere mecbur kaldım. Part 1)-
İnsan, her şeyden uzak hissedince tuhaf bir hâle bürünüyor. Aslında "her şey" dediğimiz o durumun ne kadar kıymetli olduğunu, ondan uzak kalınca fark ediyor insan. Alışılmışın dışına çıkan günler gelip kapıyı çaldığında, bakılan yerler zihinde silikleştiğinde, akşamüzeri bir yere doğru yürüyemediğinde ve en önemlisi, rahatlamak için yapılan şeyler bile zihne ağırlık gibi geldiğinde; omuzlara çöken o görünmez yük, ruhu terk etmiyor bir türlü. Sevdiğin manzaraya bakamayınca, tanıdık sesleri herhangi bir müzik bastıramayınca, küçük hatıralar gözden silinmeyince can daralıyor. Ben de bugün, bu ruh halinden kurtulmak ümidiyle olağanın dışına bir adım attım. Uzun süredir yapmak istediğim ama zaman mı vermedi, telaş mı izin vermedi bilmediğim bir şey vardı: tanımadığım birinin yanına gidip sadece onun hayatını dinlemek. İnsanların anıları hep ilgimi çekmiştir, özellikle yaşlıysa. Nedendir bilmem ama birine baktığımda, onda gördüğüm bir hâl diğerlerinden farklıysa, kendimi kaptırıveririm. Ama bu konuda seçiciyimdir, zira herkesin hayat hikayesi ilgi çekici değildir. Bu yüzden birkaç deneme yapmak için Kaleiçi’ne gitmeye karar verdim. Orada limana inen yolda satıcıların arasından geçerken dikkatimi çeken insanlar olur genelde. Böylece bir bahaneyle sohbet açarım diye düşündüm ve ağır ağır dolaştım oralarda ama tam olarak aradığım kişiyi bulamadım.
Limana indim. Deniz olmasına rağmen hava boğucu sıcaklığıyla "merhaba" dedi bana. Biraz durdum, kıyıyı gören uzun taş zemine geçip denize bakmaya başladım. Etrafımdan geçen insanlara göz gezdirdim; herkes birileriyle bir şeyler biriktiriyor gibiydi. Bu duyguyu hep hissederim ama bu kez biraz daha farklıydı. Sağımda bir aile, solumda birbirini sevdiğini söyleyen bir çift, arkamda iki yaşlı teyze vardı. Oradan kalkıp banklara oturdum. Birkaç kişiyle daha konuşmaya çalıştım ama yine aradığımı bulamadım. Dönüş yolunda farklı bir yere uğramak istedim. Severim orayı. Yol üstünde sahaflar dizili, hoşuma giden bir kütüphane var. Güzel bir park da eşlik eder bu yolun kenarına, birkaç çocuk koşturur içinde. Parka girip Instagram'ı açtım. Kaydettiklerimde beğendiğim bir şiirin yazarına ait kitapları sordum. Ama huyumdur, bir gönderi seçer, herkese aynı yazarı sorarım. Bulamazsam almayı da bırakırım. Garip bir huy belki. O günün şanslı ismi Yavuz Bülent Bakiler idi. Ne tanıdım bu zamana kadar ne bildim lakin şiirini ikinci kez okuyunca bir tanışmak istemedim değil. Şöyle demiş kendisi:
"Konuşsam bir türlü, sussam bir türlü
Yıllar yılı yüreğimde büyüyen sırsın
Bir sigara dumanına uzanır gibi usulca
Dokunsam saçlarına, kırılırsın.
Anladım faydası yok uzak kalmanın artık
Seni kader çizgisiyle alnıma yazan haktır.
Unutmak ne mümkün gözlerinin rengini,
Seni çılgın gibi sevmek yaşamaktır.
Bir serin rüzgarsın yüzüme vuran
Yüreğimi yakan bir avuç korsun.
Gökler biliyor sevdamı, taş duvarlar biliyor
Sen bilmiyorsun."
Okuduktan sonra bir yer bulup oturdum; tabiri caizse çöktüm de diyebilirim. Kitabı da bulamamanın hüznüyle elbette. Ama öyle böyle bir çöküş değildi; sanki her zerrem damarlarımdan çekiliyordu. Bazı yazılar anlamlı gelir, hissederim. Bazıları hoş gelir, sevinirim. Ama bu yazı ne hissettirdi, kestiremiyorum. Lakin şunu bilirim, ilk okuduğumda bu kadar derin hissettirmemişti. Beğendim lakin okuyup geçmiştim. Bu sefer bir kez daha okudum.
Önümdeki toprağa baktım, birkaç dakika geçti ve bir kez daha. "Adam ne yazmış" tavrımı takındım, hemen kıskandım. A? Kimdi merak ettim. Nasıl birisiydi de böyle bir şiire nail oldu, düşündüm. Acaba biliyor muydu kendisine yazıldığını veyahut yazdığında nasıl tepki verdi? Çok da üstünde durmadan kalktım yerimden, yoluma devam ettim. Kütüphaneye girdim, biraz vakit geçirdim ve çıktım. Parktan çıkmaya yakın bankta yalnız başına oturan birisini gördüm. "En azından bunu da deneyip öyle gideyim" diyerek müsaade istedim ve yanına oturdum. İsmi Sebahattin imiş amcamın. 54 yaşında, hayatın ağırlığı yüzünden okunuyor. Biraz hasbihal ettik. Ne yaptığımı, nerede neyi okuduğumu ve ailemi sordu. Klasik şeylerle biraz devam ettik. Sanırım işi gücü yoktu, o konuştu ben dinledim, ben anlattım o dinledi ama sohbet biraz yüzeyseldi. "Sormamın bir sakıncası yoksa, nasıl bir hayata sahiptiniz? Yani zamanınız nasıl geçti?" diye sordum laf arasında sohbeti derinleştirmek için. "Sıkıcıydı aslında, zamanı hep yedim" diyerek cevap verdi Sabahattin amca. Nasıl diye sormaya müsaade etmeden devam etti. "Benim gençlik zamanımda hayat güzeldi, yavaştı ama o zamanı özleyemiyorum." Biraz duraksadı, "İnsan güzel olanı özlemez mi?" diye sordu aniden. Ben daha cevabı düşünmeden "Özler, özler amma iyisini özler kötüsünü özlemez" dedi. "Peki ya, kötüsünü özlemediğin şeyler gerçekten özlenmeye değmeyecek şeyler mi?" diye sormaya devam etti ama cevaplarım sanırım onu ilgilendirmiyordu. Şahsen bende ilgilenmiyordum cevaplarımla, zira istediğim kişiyi bulmuş ve sadece onu dinlemek istiyordum. "Hayatımda hep özlediğim şeyler vardı, bazı şeyler yaşadım. Güzeli de vardı çirkini de. Ben hep güzeline baktım, tıpkı herkes gibi. Sende olsan sende bakarsın değil mi? Hepimiz insanız işte" dedi. "Bence öyle değil" diyerek cümlemi temellendirmek adına "Çirkin bir bendende güzel bir ruh" alıntısıyla tam devam edecek iken yine susturuldum ve Sabahattin amcam devam etti. "Sence en büyük pişmanlığım nedir?" diye sordu. Bu sefer gerçekten de beni dinlemek istiyor gibiydi ama ben onu daha çok dinlemek adına kısa cevaplar veriyordum. "Yaşamak mı?" dedim ona bakarak ama kısa bir tebessüm dışında yanıt alamadım. "Sen yaşadığın için pişman mısın?" diye sordu bana. "Sanmıyorum, belki yaşarken yapamadıklarıma pişmanımdır" dedim. Ufak bir tebessüm daha… "Neden yapmadın, niye duruyorsun?" diye sorunca biraz durdum. "Hayat böyle durduruyor seni, değil mi?" dedi. "Hayattan ziyade sonuçları durduruyor beni" diyerek cevap verdim. Biraz bana baktı galiba, ben önüme bakıyordum. "Korkuyorsan bu hayatı yaşamamalısın" dedi bana. "Asker misiniz?" diye sordum, duruş ve fikir olarak andırmaya başlamış iken "İnşaatçıydım" demesi üzerine kısa çaplı bir şok yaşadım. Zira dedikleri daha farklı bir izlenim uyandırıyordu bende. "Hayatımda iki dönem oldu, çalıştığım ve kendimi bulduğum." Dikkatlice onu dinliyordum. "İlkin çok sıradan birisiydim, amacım ve hedefim yoktu. Baba şeyini devam ettirdik, para lazımdı. Erken yaşta çalışmaya başladım. O zamanlar durumlar iyi değildi. Biraz böyle devam etti, o günkü düğüne kadar." Klasik olarak sormama dahi müsaade etmeden devam etti. "Bir akrabamızın oğlu nişanlanıyordu, bizde icabet ettik. Birisini gördüm orada, giydiği elbiseyi hatırlamam ama yaptığı saç şeklini hala hatırlıyorum. Etkilendim, sordum soruşturdum kimlerdendir diye. Bizim zamanımızda gidip konuşmak yoktu, aile önemliydi. Meğersem yeni mezun olmuş, öğretmenlik okurmuş. Okumuş kızın yanında bizim amelelik sırıtır tabi... İsteyenleri varmış ama ailesi uygun görmemiş. Bendeki de gençlik ateşi, saman olduğuna bakmadan ateşe koşuyorsun" Saman olduğuna bakmadan ateşe koşmak, bayıldım bu cümleye. Devam etti, "Bir ihtimal aileme ilettim, o da onların ailesine ama inşaatcı adama kız vermeyiz cevabını erkenden almışlar." Bana baktı, "Sende vermezdin dimi?" Cevabımı beklemeden yine devam etti. "Kızın peşini hemen bırakmadım, tutuldum bir kez. Ama laf da ağırıma gitti. Tozun pisliğin içinde okumaya başladım. Okuma yaşı geçmişti ama öyle dersli okuma değil, kitap okuması. Roman, şiir, başka şeyler. Güya kendimi kanıtlayacaktım" Bende ekledim hemen "E Sabahattin amca iyi yapmışsın işte" demeye kalmadan "Nah iyi yaptım" deyince bir afalladım.
Devam etti, "Zaman geçti aradan. Arada gördüğüm oluyordu, sorduğum oluyordu. Evlenmemiş. Gel zaman git zaman bir yerde gördüm, cesaret edip yanına gidemedim. Ama bende geliştim haaa, eski inşaatcı amelesi yoktu yani karşısında." Araya girdim, "Ailesi öyle ama kız da mı böyle düşünüyordu?" diye sordum. Bilmediğini söyledi ve devam etti. "Böyle anları yakaladım ama hiç davranmadım. Anca okudum, tahsile tahsil kattık ama neye fayda. Bir gün haberi geldi, birisi varmış. Hemide nişanlısı. Garipsedim. Kendimi iyice okumaya verdim, sonra ilerleyen yaşta üniversiteye girdim." Ne okuduğunu sordum ama nafile. "Sen hele bunu boşver de, beni anladın mı? Dediklerimi anladın mı?" Bağlantıyı tam kuramamıştım. "Hayır, tam anlamadım aslında" dedim. "Yaşarken yapamadıklarm demiştin, hatırladın mı? Al bak benim hatırladığım bu. Şimdi yapamayacak olmama mı pişman olayım, yapmadığıma mı?"
"İki türlüsü de kötü" dedim.
"Hayatı neden bu kadar duraksatıyorsun o zaman yapsana? Bu sadece bir konuda bir örnek. Sana daha nicelerini sunarım ben. 54 yaşındayım. Sen daha yola yeni giderken, pişmanlıkların arkandan döner de izler durursun." Biraz düşündüm, sağ olsun biraz vakit tanımıştı bana. "Sen pişman olmak diyince aklıma bu geldi, gerçi bir tane adamı dövmek istemiştim o da geldi" diyince güldüm. "Hayat giderken benim gibi bir şeyleri hatırlama, iyi olsun kötü olsun. Yaptıklarını hatırla, yapamadıklarını değil. Ben nereden nereye geldiğimi yaptıklarımla hatırlıyorum, peki ya sen?" Bilemedim. "Ben daha yolun çok başındayım am–" Hemen sözümü kesti ve biraz da kızarak,
"Yolun başı olması bir şey değiştirmez. Bir şey kaybedersin, hayatın boyunca o kaybın telafi edilmez. Ya o kayıp şey, senin elinde olmasına rağmen yapmadığında yiterse" diye çıkıştı. Cevaben bu dediklerimi hâlâ çok net hatırlıyorum. "Peki ya yapmama rağmen elde edemediğim şeylerin pişmanlığını yaşamak var iken hiç yapmayarak bu pişmanlığı örtmek daha mantıklı değil mi?" diye sorunca, "Zekisin ama üzülürsün. Kaybet mutlu ol, dene mutlu ol" dedi ve ayağa kalktı.