James Clear’ın Atomik Alışkanlıklar kitabı, ilk bakışta bir tür sessizlik gibi başlar insanın iç dünyasına. “Küçük bir adım, büyük bir değişimin habercisidir,” der ve biz de başımızı çevirip o sesi dinlemeye koyuluruz. Çünkü hepimizin içinde, zamanın koynunda yitip giden onca…devamı
Web yapım aşamasındadır.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
Bu satırlar için 'kaleme aldıklarım' demek istemem. Zira vaktiyle, 'kendime mektup' niyetiyle yazardım böyle metinleri burada. Lâkin zamanın içinde o mektupları bir bir silmek, kaldırmak mecburiyetinde kaldım. Şimdi ardımda bir hitap kalmadı. Geriye yalnızca kelimeler ve ben, ben kaldım. İşte…devamıBu satırlar için 'kaleme aldıklarım' demek istemem. Zira vaktiyle, 'kendime mektup' niyetiyle yazardım böyle metinleri burada. Lâkin zamanın içinde o mektupları bir bir silmek, kaldırmak mecburiyetinde kaldım. Şimdi ardımda bir hitap kalmadı. Geriye yalnızca kelimeler ve ben, ben kaldım. İşte bu yüzden, bu satırlar artık hiçbir yere ait değil. Tıpkı ben gibi. Bu yüzden isimsiz gönderimdir..
Vaktiyle “yaş aldık da yaşlandık” sözü kulağıma değse de, pek kıymetli gelmezdi. Lâkin zaman, öyle bir öğretmendir ki; sükûtu bile ders olur insana. Gönül, her geçen günle beraber o sözün aslını daha derinden idrak eder oldu. Bazen yalnızca yıllar değil, bir tek saat bile insanın ruhunu ihtiyarlatır. İşte bugün, öyle saatlerden biriydi.
Gözüm gökyüzüne değdi bir an. Ağır ağır süzülen bir bulutla göz göze geldim. İnsan bazen bir bulutta, bir gölgede, bir esintide öyle çok şey görür ki; lakin ne çare, yürek konuşmak ister de lisan yol bilmez. Ne söyleyeceğini, nereye döküleceğini bilemez. Ve insan, olmadık suretlere bürünüp de, ait olmadığı menzillerde oyalanınca, ruhunda bir çatlak büyür. Gitmek istediği yerlere varamamak, varamadıkça içte biriken yangına su bulamamak... Derler ya: Göz kan ağlar... Bugün ben o sözü yaşadım. Bir vakit Tacikistanlı bir dostum demişti: “Bazı gözler kan ağlar da kimse görmez, bazı sesler ciğeri yakar da kimse duymaz.” İşte bugün, bakılsa da görünmeyen, dinlense de anlaşılmayan bir feryadın tam ortasında kaldım. Ve ilk kez, bu dünyada bu kadar sahipsiz hissettim kendimi. Etrafımda insanlar vardı elbet... Lâkin bir kişi yoktu ki beni hakikaten anlasın. Yüreğim işte en çok buna yanar.
Ne zaman birinin derdine koşsam, ne zaman bir yaraya merhem olmaya niyet etsem, en çok kendimi kanattım. Ve bu hâle ne bir isyanım var, ne de sitemim... Lâkin artık şu vakıa ağır gelmeye başladı: Kişiliğim, olmak istediğim kişiye değil; mecbur kaldığım yerlere ait. Ruhum ait olmadığı suretlerde silikleşti. Bu bulanıklık, yavaş yavaş içimi yiyor. Gözlerim nice hakikate şahit oldu da, lisanım sustu. Söylemek istediklerim içimde bir düğüm, geçip gittim en söylenmesi gerekenlerin yanından her gün. Yalnış suretlerden tez vakitte döndüm lakin en doğru sığnak neydi, kimdi de ben bu sığnaktan böylesine uzak kaldım? Yardım ettim, yara aldım. Konuştum, anlaşılmadım. Ve sustum... Lâkin bilinsin ki susmak, karanlığın en derininde yankılanan bir çığlık gibidir; sesi yoktur ama yakar.
Bazen bir bakış, bir duruş kâfi gelir denir ya... Lâkin bazı bakışlar, bazı duruşlar eksik kalır artık. Zihnim anlamadığında, gönlüm dilsizleşir. Ve insan, anlamadığı yerde ne kadar çırpınsa da, varlığı suskunluğun gölgesinde silinir gider. Bugün dahi, zamanın omuzlarıma yüklediği gamı evvelkilerden daha ziyade hissettim. Nazarım bir menzile mıhlanmış, lakin fikrim kırk parçaya bölünmüş hâlde idi. Her bir parça ayrı bir belirsizliğe sürüklenir, hiçbirine yetişmek mümkün olmayacak kadar uzak düşerdi. Öyle ki, bizzat kendime bile gecikmiş hisseder oldum.
İnsanoğlu öyle zamanlara uğrar ki, içinde nice hisler taşırken dışarıya lakırdıdan bir katre bile düşürmez. Âdeta iç âleminde fırtınalar koparken, sükûnetle oturan bir heykelden farksız görünür. Bu fırtınanın uğultusunda yanar oldum bugün. Herkesin sözle var olduğu bir cihanda, ben suskunluğun en kanayan noktasında kala kaldım. Ve tuhaftır ki, bu hâli ne kimseye anlatmak istedim, ne de anlatacak kelâm bulabildim. Zira küçüklüğümden beri, metin olmak telkin edildi bana. Ağlamadan sabretmek, kırılmadan yürümek, unutarak devam etmek… Amma velâkin kimse, bir insanın susarak nasıl kanayacağını öğretmedi. Kimse, gözyaşının yalnızca gözden değil, kalbin en tenha, en uçsuz bucaksız köşesinden süzüldüğünü haber vermedi. Ve bu süzgü, ne bir his, ne bir kişi, ne bir yaşanmışlık için. Tam aksine, gökyüzüne bakıp da saflığa içten damlayan bir yaştı.
Artık bazı yaralarım ile konuşuyorum. Bazı sessizlikleri dinleyerek yön tayin ediyorum. Lakin her yol, vuslata çıkmaz; bazısı yalnızca daha derin bir içe sefer olur. Öyle bir sefer ki, kimi gece bizzat kendi nefsinden kaçmak ister insan. Zira olduğum zât ile olmayı murâd ettiğim zât arasındaki mesafe, kelimeler ile tasvîr olunamayacak kadar uzun ve bu yol artık son bulacak. Her adımda bir parçamı geride bırakıyor, kendimi çoğaltmak isterken dahî eksiliyordum bu vakitlerde. "Lâkin en ziyâde yakan ne idi, bilir misin?" diye sordum kendime. Herkes bir kelâm, bir omuz, bir nazar arar ya... Ben artık aramayı dahi unutmuşum. Zira aradığım ne varsa, yerinde olmadığını o denli çok görmüşüm ki, artık gözlerim dahî aramaktan âciz kalmış. Gözlerim suskunluğu izler durur. Ve bütün bu yorgunluğa rağmen, hâlâ bir ümîde sarılmak isterim. Belki bir duâ, belki semâdan inen serin bir esinti, yahut bir kelime-i latîfe… İçimdeki harâreti dindirecek bir işaret zuhur eder ümîdiyle yaşarım. Zira ne kadar hırpalanmış olsam da, hâlâ îmân etmek isterim; bir yere, bir şeye, belki de yalnızca hakikatin mevcûdiyetine. Bugün, içim biraz daha sustu. Amma sustuğum yerde, bir parçam daha filiz verdi. Belki de sükût, yalnızca bir yok oluş değil, yeniden varlık bulmak içindir. Belki de, insan büyümek ile dağılmak arasında, ince bir çizgide sessizce yürür.
Geçtiğimiz birkaç gün evvel, geçmişe emanet ettiğim bir yıl öncesinin satırlarına rastladım. Kalemim, o vakitler gönlümün diliyle ne güzel söze durmuş meğer... Şöyle dile gelmiş hisler:
"Ey varlığıyla yokluğumu var eden, beni ben olmaktan kurtarıp, yine kendinle var kılan.
Bir zamanlar, içimde Sen’inle çarpan bir vuslat nabzı vardı. Her nefesle öyle bir uyanırdı ki gönlüm, rüzgârın çaldığı yaprak gibi dilimden saatlerce düşmezdi sohbetimiz. Fakat zaman, ne çetin bir mihenkmiş ki; cevherini bile paslandırır. Ben ki Sen’i ararken bir vakit, aramakta bile üşür oldum. O eski ateş küle döndü; kül rüzgârla savruldu; ben savrulurken nefsin deryasına karıştım. Sen ki sükûtumda bile işitilensin, ben ki çağırmaya cesaret edemeyen bir mahrum… Yıllar bana seni unutturmaya yüz tuttu sanardım da, sadece hatıranı ağrılı bir sessizliğe gömdü. Zira bilirim, sen unutulmazsın. Unutan ve uzaklaşan ben oldum. Lakin şimdi, bak, bu harabe kalbimin en tenha köşesinden bir "ya Rab" yükseliyor.
İçimde bir şey sanki; gördüğüm her sureti seni daha çok hatırlatmakla mükellef. Ben ki senden uzaklaştıkça, neye yaklaştım sanırsın?
Yine en çok sana. Ne varsa Sensiz, boşlukmuş. Ne varsa Sen’le, sır ve vuslat olmuş."
Bugün, akşama doğru giden saatlerde düşünülenler ve şimdi, ziyadesiyle de geçmişte kaleme alınan yazılarımın içimde yeniden yankı bulduğunu fark ettim. Bir kez daha kim olduğumu, kim olmak istediğimi ve zamanla uzaklaştığım o eski Mehmet’i hatırladım. En çok da onu özlediğimi ve onu anlayanın, şu cihanda yine onu bulmadığını hissettim. Lâkin hayat, kısa anlara uzun hikâyeler sığdırır; her an bir şahitliktir, her hatıra bir iz bırakır. Elbet bir gün, o izlerin toplandığı bir vakit zamanı, biz de orada olacağız. O güne dek, "Bazı gözler kan ağlarda kimse görmez, bazı sözler ciğeri yakar da kimse duymaz" sözünü yaşamaya devam edeceğiz..
Sevdiğim bir alıntı ile bitirmek isterim yazımı: "Sonra kendi durumuma baktım. Bir de ne göreyim! Dünyevî alâkalar içine dalmış, batmışım. Bu alâkalar beni her taraftan sarmışlar."
Seneler evveldi... Antalya’nın bir sahafında, tozlu rafların en kuytusunda, üstüne nice kitap yığılmış biçimde rastlamıştım "Yalnız Seni Arıyorum’a." O vakitler toyduk; ne mektuplar anlam taşırdı, ne de anlamlar bir mektubu taşıyacak kadar derindi içimizde. Sayfaları şöyle bir karıştırıp usulca yerine…devamıSeneler evveldi... Antalya’nın bir sahafında, tozlu rafların en kuytusunda, üstüne nice kitap yığılmış biçimde rastlamıştım "Yalnız Seni Arıyorum’a." O vakitler toyduk; ne mektuplar anlam taşırdı, ne de anlamlar bir mektubu taşıyacak kadar derindi içimizde. Sayfaları şöyle bir karıştırıp usulca yerine koyduğumu hatırlıyorum.
Yıllar geçti. Yaşlandık mı, büyüdük mü bilinmez ama bu defa Ankara’nın ortasında, bir mağazada çıktı karşıma kitap. Elime aldım yeniden, sayfaları çevirdim. Her satırda içimde bir şeylerin değiştiğini, Kızılay’ın kalabalığında sessizce yaşlandığımı hissettim. Kapattım kitabı, rastgele bir sayfa açtım. Kitabın başından bir sayfa, gözüm son cümleye takıldı:
“Söylediğim gibi, mektubunu bekliyorum Nahit. Sevgiyle gözlerinden öperim.”
Ah Orhan Veli... Yüreği ince, yüzü yorgun insan... Sefaletin içinde gözü tok kalabilen nadirlerden... Sevgiyi böylesine zarafetle taşıyabilen o nadide kalem... Bu incecik kitap, yalnızca bir aşkın değil; bir dönemin, bir çevrenin ve bir kalbin aynası. İçinde Sabahattin Ali’den Necip Fazıl’a kadar pek çok ismin gölgesi dolaşır. Ama en çok da Orhan Veli’nin kendisiyle karşı karşıya gelir insan. Ah Orhan… Aşkın karşısında ne direnebilen ne de kaçabilen bir avare. Kısa ama derin ömrüne bir destan gibi sığdırdığı duygularla, sevdasına tutsak olmuş bir biçare... Ve karşısında Nahit Hanım... Cumhuriyetin zarif yüzü. Sanatçılar dünyasının gözdesi. Sabahattin Ali’nin karşılıksız aşkı, Necip Fazıl’ın da methine mazhar olmuş bir hanımefendi...
Mektuplara sevdalı her okur için bu eser, raflarda kalmamalı. Okunmalı. Orhan Veli’nin dilinden dökülen kırıntılarda, dönemin ruhunu, dostluklarını, çatışmalarını ve kaygılarını görmek mümkün. Bu benim ikinci okuyuşum. İlki aceleye gelmişti, yüzeysel geçmiştim üzerinden. Ama bu kez başka hislerle okudum; bu kez, yargılamak değil, anlamak istedim.
Orhan Veli’nin aşk karşısındaki hali, beni hayli şaşırttı. Gurursuz, hatta yer yer ezik duran bir tutum... Oysa muhatabı Nahit Hanım olunca, nedenini seziyor insan. O kadar saygın, o kadar tahsilli biri ki... Orhan’ın bu denli ürkek olması, Nahit Hanımı kaybetme korkusundan geldiği aşikar. Nahit Hanım’ın, Veli’nin hayatını ihtişamlı bulduğu, onu kıskandığı ve yanlış aktarılan bilgiler yüzünden aralarında soğukluk oluştuğu kimi mektuplarda açıkça geçiyor. Soğuk bir Nahit Hanım’a karşılık, yanan bir Orhan Veli… Onun yükünü tek başına sırtlanan o beş parasız adam...
Ne yazık ki Nahit Hanım’ın mektupları eksik. Bu eksiklik, aralarındaki dengeyi tam olarak görmemize bir balta vuruyor elbette lakin Orhan Veli’nin kendini ne kadar yetersiz, ne kadar mahcup hissettiği Nahit Hanımın mektuplarına verdiği cevaplardan sızıyor. Boynu hafiften bükük, sevgisinde duru ama derin bir insan profiliyle karşılaşıyor insan çoğu sayfada. Şatafattan uzak, sadelikle büyüyen bir kalp... Sadakati ise en çok dokunan yanı. Çünkü bu kitap, Orhan Veli'nin şair yönünden değil, insani sesinden konuşuyor. Orhan Veli burada mısraların değil, kaldırımların efendisi... Herkese hitap etmez belki ama, ilgilisi için büyük vaatler taşıyan bir hazine bu eser.
Son olarak sevdiğim bir alıntı ile bitirmek isterim gönderimi. Umarım bir gün bizde bu mektuplara konu olan şahsiyetlere bürünür, anlamları bu denli yoğun sevdalara tâbi oluruz.
"Sende küçük zevklerin için beni bu kadar küçültme. Küçültüyorsun demiyorum ama küçültebilirsin. Fakat o zaman, emin ol ki, kaybedeceğin şey daha büyüktür. Bu ben değilim, sadece sana karşı olan hissim, sana bu kadar bağlı bir insanı, seni deli gibi seven bir insanı bu denli mühimsemezsen, herhalde hata edersin. Resimlerde, sözlerde, hatıralarda, kokularda, renklerde, her şeyde seni arıyorum. Yattığım vakitler yalnız seni düşünüyorum. Bunları sen benim söylememe hacet kalmadan bilmeliydin..."
Kitabın sayfaları arasında gezinirken zihnimde şu parça dönüp duruyordu sürekli. Açıp dinlediğim zaman, bir kez daha kendimi tamamlanmış hissettim kitapla beraber. Ne demiş Ferdi Özbeğen:
"Sevmesini bilmiyorsan, bakma sakın gözlerime.
Mutlu olmak istiyorsan, inan, inan sözlerime..."
Aykırı bir yapım. Alışılmışın dışında, neredeyse "otistik bir film" demekte bile yer yer haklılık payı taşıyorum kendi nezdimde. Ya da daha naif bir ifadeyle; dinginliğin, huzurun ve hayatın sıradan detaylarına işleyen o sessiz kudretin sinemasal bir yansıması. Sözümona anlamsızlığı anlamlandırmaya…devamıAykırı bir yapım. Alışılmışın dışında, neredeyse "otistik bir film" demekte bile yer yer haklılık payı taşıyorum kendi nezdimde. Ya da daha naif bir ifadeyle; dinginliğin, huzurun ve hayatın sıradan detaylarına işleyen o sessiz kudretin sinemasal bir yansıması. Sözümona anlamsızlığı anlamlandırmaya çalışan değil, bizzat anlamsızlığın kendisinde saklı anlamı duyumsatan, kendine has, nev-i şahsına münhasır bir eser bu.
Perfect Days, küçücük ve önemsiz görünen detayların aslında insan ruhuna ne kadar iyi geldiğini adeta ilmek ilmek dokudu ruhuma. Basit ama ihmal edilen alışkanlıkların mutluluğa açılan kapılar olduğunu, gösterişsizliğin içinde gizli bir asaletin varlığını bana haykırdı diyebilirim. Sanki gündelik yaşamın gürültüsünden uzak, içsel bir yolculuğa kabul buyuruyor izleyeni. Evet, yer yer sahnelerdeki durağanlık, tekdüzelik insanı yorabilir; fakat işin sırrı tam da burada. Bu tekdüzelik içinde zihin, belli bir noktada kendi anlamını yaratmaya başlıyor. Film izleyicisini düşünmeye, sorgulamaya, sahnelerin ötesini görmeye davet ediyor. Fakat bu, her gözün görebileceği bir şey değil. Yüzeyde arayanlar için film, fazla basit ve hatta yavan gelebilir. Lakin derine inebilenler için her durağan sahne, her sessiz an, bir mesaj taşıyor: “Hayat karmaşadan değil, farkındalıkla süzülen sadelikten ibarettir.” diyebiliyor bizlere. Bu nedenle, filmi izlerken o sıradanlığın içine nüfuz edebilmeli; hızlı ve parçalı dünyamızın dayattığı tempo yerine, bir anlığına da olsa yavaşlamaya, durmaya ve hissetmeye gönüllü olmalıyız. Ancak o zaman bu filmin damarlarıza işlemek istediği anlam, vücudumuzda hayat bulabilir...
Uzun zamandır varoluşun anlamına dair bir kıyı arayan, hayatın anlamını yalnızca düşünsel çalkantılar arasında değil, gündelik eylemlerin sessizliğinde aramaya çalışan biri olarak — evet, belki de bir kuşun durup su yudumladığı ânın bile anlamdan mahrum kaldığına inanan biri olarak (önceki gönderime ithafen) — bu filmde kendimden bir parça buldum. Daha doğrusu, o parçanın kırıklarını, yıllardır arayıp da bir araya getiremediğim izleri, ilk kez bir bütünlük içinde hissedebildim. Zira çağımız, zamana karşı sürekli yarıştığımız, anlamı hızın kurbanı ettiğimiz bir dönem. Her şeyi aceleyle yaşıyor, tüketiyor, bitiriyoruz. Sevdiğimiz şeyleri bile o kadar çabuk harcıyoruz ki, geriye ne bir tat, ne bir iz, ne de bir mana kalıyor. Farkında olmadan, yaşamı yaşanılır kılan o yüce anlamı; bir bakışta, bir durakta, bir sabahın ilk ışığında yahut sıradan bir anın sükûnetinde bir hiç gibi harcıyoruz. Umarım bir gün başımızı semaya kaldırdığımızda, yalnızca bulutların geçici gölgelerini değil; göğün sessizliğinde yankılanan dünyevi anlamın zarif bir tezahürün hakikatini de görebiliriz. En başta kendim olmak üzere, bütün Raf ahalisine olduğu kişiden daha da iyi olmayı temenni ediyorum..
Üç ayın sabrıyla yoğrulmuş bir sürecin nihayetindeyim. Kimsenin gözünde bir anlam taşımayan, belki de farkına bile varılmayan; ama benim iç âlemimde yeri çok özel, manası tarifsiz olan o gönderinin vakti geldi. Kişisel Hislerim... Bu sayfaya düşen satırların arasında, dile getirmeyi…devamıÜç ayın sabrıyla yoğrulmuş bir sürecin nihayetindeyim. Kimsenin gözünde bir anlam taşımayan, belki de farkına bile varılmayan;
ama benim iç âlemimde yeri çok özel, manası tarifsiz olan o gönderinin vakti geldi. Kişisel Hislerim...
Bu sayfaya düşen satırların arasında, dile getirmeyi murat ettiğim her ne var ise, birer birer manâsızlığa savrulduğunu idrak ettim. Zira içinde bulunduğumuz âlem, gözlerimize serap misali yansıttığı hakikatten uzak illüzyonlarla, ruhumuzu usulca örmüş, derinliklerimize sinsice işlemiş. Ve biz, bu hengâmeden sıyrılabildiğimiz nispette anlıyoruz ki, hayat, zannedildiği gibi yaşamaya değer ne bir konuya ne de bir hakikate sahip değildir. Bu tuhaf fark ediş, beni bizzat yaşamanın kıymetine dair bir muhasebeye sevk etti. Meğer ne fikirlerim bana aitmiş, ne de zikirlerim... Gönlümde yankılanan sesler, varlığımın aslına değil, bana empoze edilen suretlere aitmiş.
Peki, ben bu izni kendime ne vakit verdim de, kendimden ve hakiki gördüğüm hayattan bu denli uzaklaştım? Bilmiyorum... Öylesine derin bir nefrete sebep oldum ki kendimde, aynaya her baktığımda gözlerimin içine çarpan acı hakikat, sanki bütün diğer varlıklara gözümü kör etti. Kendimi görebilmenin bedeli, başkasını göremez hâle gelmek olmuştu.
Uzun zamandır ne bir satır kaleme aldım ne de bir kenara ilişip tefekküre daldım. Bu mahrumiyet, içimde usul usul sızlamaya başlamıştı. Amma yanlış anlaşılmasın, iki gün evvel üniversitenin bir bankına oturup, birkaç dakika düşündüm. Karşımda bir fıskiye, akıp giden suya konan birkaç kuş ve belki de hayatın tüm anlamı. Bir kuşla göz göze geldim o anda; baktım, uzun uzun baktım. Sonra başımı göğe çevirdim. İçimden, “Yine bu iki haftalık devrede, anlamların hiçe sayıldığı bir gündeyiz, değil mi?” dedim sessizce. Tevazuya bürünmüş hâlim yitmiş, fikirlerim bir sis gibi dağılmış, içimde büyüyen karanlık zifirileşmişti. Ve o an bana bakan kuş, kanatlarını ağır ağır çırparak semaya karıştı. Bense yerimde kala kaldım, bir anlamın ardından el uzatır şekilde...
Bazen insan, ne kadar derin tefekkürlere dalsın, ne denli mânâlar yüklemeye gayret etsin, ilâhî tecellî, beklenmedik bir menzilde, bambaşka bir sûretle zuhur eder hayatın birkaç saniyesine. Kimi vakit ezilmiş bir çiçeğin mahzunluğunda, kimi zaman bir ağaca göz süzen sükûtlu bir simada yahut nimet taşıyan bir karıncanın gayretinde.. Ehemmiyetsiz addedilen bu latif vakaların, bence kıymeti büyüktür. Zira şu düşünce ve zikir, gönlümde yegâne bir çıkıştır: Küçüğü yücelt, büyüğü sınırla. Çoğu zaman, anlamların çokluğu, onları soluksuz bir hülyaya dönüştürür. Ve işte o vakit, farkına varmadan yaklaşır hüzün… Kapıyı çalan o acı melodi, her daim pusudadır; gün gelir, sizi sizden almak üzere derinliklerden yükselir. Anlam arayışınızın omuzlarına çöker ve ardında yalnızca bir sessizlik bırakır.
Hayatımda böyleydi. Ne zaman anlam arasam, yine en çok kendimi kaybettim. Her adımda biraz daha eksildim, biraz daha unuttum nereden geldiğimi. Hislerimi, doğruluğumu, anlamı... Yüceltmeye çalıştığım her şey, benim sırtıma binen bir taş gibiydi adeta. Ve bakınca ardıma: Ne bir ses, ne bir iz var benden. Sadece içimde yankılanan ve kimseye ait olmayan bir fısıltı hayat veriyor ruhuma. Büyük kelimelerle geçen yıllarım, kuşun içtiği yudumları hesaplamakla küçüldü bu vakitlerde. Her "anlam" dediğim vakitte, ruhuma bahşedilen o yüce görünümlü duygu, daha da azaldı kaderimde. Şimdilerde ise bir ağıt var yüreğimde. Ne çıkmak istiyor ne de kalmak. Olduğu yerde hayat bulmak. Ne bir dua yükseliyor dilimden göğe, ne bir el. Sadece uzun bir bekleyiş anlamı şekillendirsin diye. Açılan göz birkaç tezahürü hissediyor lakin bununla geçmiyor ömür. Belki de içimdeki her şeyin kökü kurumaya yüz tuttu. Aylardır, belki de yıllardır kurumuş olan toprağa bir yudum su beklemek artık anlamsız. Hani bazen insan sadece yıkılmak ister. Çünkü aldığı her nefes içinde kaybolduğu kibrin varoluşsal gerçeği gibi gelir. Bu anlara sahibim şu vakitlerde. Her cümlem kesik, her bakışım renksiz... Gözlerimin önünde duran hayat, bir perde gibi indi ve kalktı gibi gözümde. Seyirciler ben "Bitti, geldiğiniz için teşekkürler" bile diyemeden alkışladı ve gitti. Zaman dediğimiz şey, artık sadece gidişleri biriktiriyor gözümde. Bitişleri, alışları, yitişleri. Üç kelime ama tek anlam zihinde. Hepsi ardı ardına birbiriyle selamlaşıp bana bakıyor.
Bazen ölmek istiyorum. Çünkü ölümün bu hâli, bana bir tür kurtuluş gibi geliyor. Peki ben kurtuluşu hak edecek ne yaptım? Belki de bu çürümüşlüğün cezası, yaşamak… Sürünmek. Her gün, kendi tabutumun içinde uyanmak. Her gece, aynı mezarın başında ağlamak. Ve sonunda, hiç gömülmemiş bir ölü gibi kokmak insanlığın ortasında.
Ve en kötüsü şu: Kimse fark etmiyor. İnsanlar yanından geçiyor, yüzüne bakıyor, hatta bazen gülümsüyorlar. Ama hiçbiri ne kendisinin, ne de etrafındakilerin kokusunu almıyor. İçten içe çürüyen bir ruhun kokusu burunlara değil, vicdanlara siner çünkü. Ve birçok kişide vicdan denen şey buharlaşmış, yok olmuş, taşlaşmış… Bense hâlâ etten, kandan, kalpten yapılmışım. Bu yüzden de her şey daha fazla batıyor içime. Yaşadığım her gün, yüzüme çarpan soğuk bir tokat gibi. Sabahları uyanmak değil mesele; uyanınca hâlâ burada olduğumu fark etmek. Aynı yerde, aynı bendenle, aynı kirli bakışlarla. Bir zamanlar “ben” dediğim şeyin şimdi bana ait olmaması kadar acı bir şey yok. Yani ben aslında bir başkasıyım. Ya da bir zamanlar olduğum kişinin çürümüş yansıması. Aynaya her bakışımda, gözlerimin arkasında biri daha var gibi hissediyorum. Susturulamayan, gömülemeyen biri. Belki de o asıl ben… Ve ben onun içinde hapsolmuş sahte bir suretten ibaretim. Bazen kendi ellerimle kendimi boğmak istiyorum. Sırf içimdeki o sessiz çığlık dursun diye. Ama yapamıyorum. Çünkü içimdeki şey, sadece boğulmakla ölmeyecek kadar inatçı. Yaşamıyor, ama ölmeyi de bilmiyor. Karanlıkla beslenmiş, yıkımla büyümüş, yokluğun içinde var olmuş bir sancı bu. Ve her nefes alışımda biraz daha genişliyor içimdeki boşluk. Dünya küçülüyor. İnsanlar silikleşiyor. Ve ben, hiçliğin tam merkezinde, hâlâ nefes alıyorum. Bu, bir ceza olmalı. İlâhî adaletin en sessiz, en soğuk tecellisi…
Her cezanın bir sefası vardır ve bu sefa, cefadan, cezadan, insanın varlığından daha gerçektir bazı günlerde.
İç dünyaların en tenha köşesine sinmiş bir his gibi; adını koyamadığın, ama hep bildiğin bir şey gibi. Ne bir bedene bürünmüş, ne bir zamana. Fakat insanın yorgun ruhu, onu beklemeyi katiyen bırakmaz. Zira beklemek, bazıları için kaybolmak değil;
yavaş yavaş var olmaktır.
Ve bende bekliyorum. Yanlışlara yüklenen anlamların ardında, bir bankta. Bir kurtuluş gibi, bir secde anında gelen iç titremesi gibi.
Sanki geleceği günden önce kaderin harcına katılmıştı da, şimdi sadece zamanın onu ortaya çıkarmış olması gibi. O geldiğinde, kimse "işte bu" demeyecek belki;
ama içten bir çöküş, sessiz bir gözyaşı,
ve en çok da derin bir suskunluk onu tanıyacak.
Çünkü bazı varlıklar kelimelerle değil,
yokluğunun ne kadar derin hissedildiğiyle anlaşılır.
O, bir kişi değil sadece;
Bir hâlin ta kendisidir.
Teslimiyetin, bekleyişin ve sonunda
“işte bu yüzden dayandım” diyebileceğin o kudretin
İnsan yüzünde parlayan hâlidir.
RARGB, The Pirate Bay, 1337 ve FitGirl... Arka fonda çalan o eşsiz tını, ekranlarda Amelie ve kurulum için yazmakta olan minimum 4 saat yazısı... Anılarım depreşti :/ (Tavsiye edilmez) Neyse, filme geçelim... Bu filmi izledikten sonra, duygu dolu ya da…devamıRARGB, The Pirate Bay, 1337 ve FitGirl... Arka fonda çalan o eşsiz tını, ekranlarda Amelie ve kurulum için yazmakta olan minimum 4 saat yazısı... Anılarım depreşti :/ (Tavsiye edilmez) Neyse, filme geçelim...
Bu filmi izledikten sonra, duygu dolu ya da nasıl desem, aşkın dahil olduğu filmleri iki kategoriye ayırmaya karar verdim. Her ne kadar bu kategorideki film rakamlarım pek dolup taşmasa bile, az ve öz taraflarıyla bir ayrımı hak ettiklerini düşünüyorum.
1. Sırada: Walala (Fransız aksanıyla elbette)
Walala nedir? Efenim, bu kelime benim kendi yarattığım, isimleri bilinen ama Memoliy tarafında anlamları farklı olan, lügatıma yeni eklenmiş olup aşk denen duyguyu farklı bir biçimde yorumlamaya verdiğim adın başlığıdır. Nedir bu farklı biçimde yorumlama? Şöyle izah etmek gerekirse; kimsenin fark etmediği ama bazı insanlar için önemli olan, aşk denen kavramın hayat boyunca bulamadığı o bir tutamlık nefesi tek bir anda yakalayan, bırakmayan ve sıkıp sarmalayan olaylar bütünüdür. Bu kelimede sırların mevcudiyeti bitmek tükenmez ama bu sırlar negatif değil, aksine pozitif yöndedir. Gizem, merak, aidiyet ve en önemlisi tutku bu sözcüğün can damarıdır. Bilineni bilinmez yapan yönleriyle bir bulmacanın derinlerinde kaybolmak ve bundan keyif almak, derin dehlizlerde çırpınmak yerine sırtüstü yatmaktır. Yolun karanlığı görüldüğünde, gökyüzüne bakıp ışığı bulamadığında, doğrunun orada, her şeye rağmen seni beklemesinin anlamıdır.
2. Sırada: Watata (Herhangi bir aksan gerektirmez ama arabanın egzoz patlaması gibi de değildir...)
Watata nedir? Bu ise klişeleşmiş hikâyelerin perdelerini aralayan, lakin bu sıradanlığın içindeki noktalardan tebessüm çıkartabilen ender olaylar silsilesidir. Klişe kelimesini hemen kötüye yormamak lazım elbette. Sıradanlığa değen bir tutam fırça, tuvali baştan aşağı değiştirebilecek renklere de sahiptir pek tabii. Bu kelimede ise anlamların gerçekliği, sözlerin derinliği ve hayata duyulan şevk azdır; lakin Walala'ya göre o bilinmezlikliğin sıkıntısından uzakta, süreklilik içinde olan bir saadetin anahtarıdır aynı zamanda.
Bu iki kelime, benim zihnimde adeta bir harp hâlindedir. Hangisi daha çetindir, hangisi daha fazla saadetin doruklarını yaşatır pek emin değilim; lakin bugünkü konumuz, bu filmin nereye ait olduğu yönündedir. Sonuç pek de şaşırtıcı olmasa gerek, değil mi? Elbette Walala... Peki, bu Walala'yı izlemek ne hissettirdi?
Açıkçası filmin olumsuz yönleri ile olumlu yönleri benim nezdimde aynı kefedeydi; lakin bir noktada karakterlerin düşsel fikirlerinin bu şekilde filmle yedirilmesine daha fazla kayıtsız kalamadan “Walala” diye bağırdığımı söyleyebilirim. Bu zamanda sıradanlaşan duygular sebebiyle mi bu şekilde tepki verdim, bilmiyorum. Zira kendimi de bu kefeye koyarak konuşacak olursam, farklılığı bekleyen ama bulamayan, yer yer de bundan çekinenlerin hayal dünyasında yaşattığı şeyler ne derece realiteyle boy ölçüşebilir? Bu sorunun cevabı muallak... Bu sebepledir ki bazen bu tarz duygusal yapımların etkisi, onların bize verdiğinden katbekat yüksek olabiliyor. Ama Amélie bu yapımlardan değil bana göre. Saçma gibi gözüken ama küçük ve ince detayların anlamlarını değerli kılmasıyla klişe olan duygu bombardımanlarından (burada demek istediğim filmlerdir) çok net bir şekilde ayrıldığını söyleyebilirim. Karakterin mizacı gereği farklı olana duyulan ilginin pınarını küçük de olsa birkaç sahnede görmek mümkün ve sadece ufacık olan bu sekanslar, filmi benim gözümde parlatmaya yetti diyebilirim.
Umarım herkes, bir anda, karşısında yaşayacağı ya da göreceği bir şeyle “Watata” ya da “Walala” diye bağırır. Birçok insan, adına aşk dediği hoşlantıları ya da adına sevmek dediği kısa süreli olan ilgileri, onların kendilerine verdiği önemden daha fazla vererek yüceltmekte. Ben ise umuyorum ki bu iki ince ayrımın arasında arafa düşmeden, aşk denen ve adına yazılan onlarca şeye ilham olmuş suyun içine bir gün herkes elini sokarak hayat bulabilir. Umarım herkes, zamanın durduğunu hissettiği yerde, satırların anlamını damarlarında, damarlardakinin ağırlığını da kalbinde hissedebilir...
Yeni bir kararla profilimi, aylık olarak aldığım kitapların listesini takip etmek için kullanmaya karar verdim. Bu gönderi az çok listeye bakıp önerilerde bulunabileceğiniz ve "bunu da listene ekle" diyebileceğiniz bir amaç da içeriyor. Mayıs ayı için önerileriniz varsa yazabilirsiniz :)…devamıYeni bir kararla profilimi, aylık olarak aldığım kitapların listesini takip etmek için kullanmaya karar verdim. Bu gönderi az çok listeye bakıp önerilerde bulunabileceğiniz ve "bunu da listene ekle" diyebileceğiniz bir amaç da içeriyor. Mayıs ayı için önerileriniz varsa yazabilirsiniz :)
Nisan Ayı
1)- İslam Tarihi El Kitabı Grafiker Yayınları
2)- Martin Lings/Siyer
3)- Zuhayli/İslam Fıkıh Ansiklopedisi 10 Cilt
3)- Dedem Korkut Kitabı Kronik Yayınları
4)- Kuantum Uzayı Ketebe Yayınları
5)- Mesih'in Peşinde Zafer Duygu
6)- Made İn Abyss 8 Cilt Manga
7)- Orange 5 Cilt Manga
8)- Anna Lola ve İsla Seti (Ucuzdu..)
Mart Ayı
1)- Yeşilin Kızı Anne 6 Kitap Set
2)- Dikenler Ve Güller Sarayı 3 Kitap Set
3)- Yuval Noah Harari'den Sapiens Üçlemesi
4)- Sabahattin Ali Bütün Eserleri YKY
Açılın, benim knkm geldi. Benim gözümde pek bir nev-i şahsına münhasır olan bu zat, bence mükemmel bir adamcağız. Benim best knkm, açıp açıp selam verdiğim nadide insan... Well, well, oh, wait... Lets'si Lets'si... Aziz Augustinus’un İtirafları, insan ruhunun en karanlık…devamıAçılın, benim knkm geldi. Benim gözümde pek bir nev-i şahsına münhasır olan bu zat, bence mükemmel bir adamcağız. Benim best knkm, açıp açıp selam verdiğim nadide insan... Well, well, oh, wait... Lets'si Lets'si...
Aziz Augustinus’un İtirafları, insan ruhunun en karanlık ve en aydınlık köşelerine doğru yapılan samimi bir yolculuğun kaldırım taşlarını döşüyor kitabında. Eserde, yüzyıllar öncesinin derin içsel sancıları, modern dünyanın yüzeyselliğinden uzak, tamamen insani bir gerçeklikle tezat oluşturacak biçimde, bana adeta bir aynada kendi benliğimi sorgulatıyor. Tabiki her seferinde... (Kitabı okuyan birçok kişiyle aynı hisleri paylaşacağımıza eminim.) Bu eser, benim bestimin kendisinden bir tutam verdiği yaşam öyküsünden ibaret değil; aynı zamanda insanın hatalarıyla, kırılganlıklarıyla, umutlarıyla yüzleştiği, kendini yeniden keşfettiği bir serüvenin tezahürü. Augustinus, hayatının dönüm noktalarını, tutkularını, şüphelerini ve sonunda bulduğu sükûneti; her kelimede, her satırda öyle doğal ve içten dile getiriyor ki, sanki sözlerini insanın kalbine nakşediyor. Hatta bu sözlerde hissedilen o teslimiyeti bir noktada öyle saf buluyorsunuz ki, acaba İslâm dünyasında teslimiyet kavramını bu denli işleyen bir alimin varlığının olup olmadığını sorguluyorsunuz. En azından ben sorguladım. İtiraflar, bir insanın en derin hatıralarını, vicdanını ve ruhunu açığa vurmaktan çekinmediğini gösteren, hatta bunu felsefe haline getiren samimi itiraflarıyla, bir yandan günahlarının ağırlığıyla baş etmeye çalışmasıyla, diğer yandan da affedilmenin ve yeniden doğuşun mümkün olduğuna dair inancın canlı tutulması gerektiği konularıyla bence başucu kitaplatından birisi. Okurken, insanın içindeki o en temel sorulara —“Ben kimim?”, “Neden bu şekilde yaşıyorum?”— yanıt arama çabasını, bazen acı verici ama çoğu zaman umut dolu bir dille hissediyorsunuz.
Eserin bir diğer çarpıcı yönlerinden biri, yazının şiirsel akıcılığı ve lirik dili. Benim knkmın (Ayağına taş değmesin) kelimeleri ustaca seçip, milleti derin bir içsel yolculuğa davet etmesi her yiğidin harcı değildir vesselam. Kimi zaman hüzün, kimi zaman coşku, kimi zaman da tarifsiz bir dinginlik hissettiriyor insanda. (Aslanım benim) Elbette bu yönüyle İtiraflar, sadece teorik bir düşünce denemesi değil; aynı zamanda kalbin derinliklerinden gelen, gerçek insan duygularının ve arayışlarının bir tezahürü olarak öne çıkıyor. Ama öyleli böyleli değil, çok sağlam şekilde he..
Eserdeki anlatımın gücü, benim can dostumun yalnızca kendi yaşamını değil, aynı zamanda evrensel bir insanlık deneyimini de içeriyor he.
Sonuç olarak, benim bestimin bu evrensel eseri insanın kendi iç dünyasında kaybolduğu, ama aynı zamanda orada yeniden kendini bulduğu güzel ve hatta ✨çokomelli✨ bir eser. Okurken, insanın ruhunun en gizli köşelerinde yankılanan, hüzünle karışık umut dolu notalara kulak verdiğini hissediyorsunuz. Adamım yapıyor bu işi, respect!
Keşke müslüman olsaydın da diğer tarafta sıkıntı çıkartmasaydın kendine be knkm. Belki seninle sohbet ederdik 😕
Kaleme aldığım bir takım şeyler.. Yaşadığını hissetmek ile yaşadığını görmek arasındaki derin uçurumun o meçhul sınırı pek bir ilginçtir. Zira gördüğün şeyin yaşam olduğunu kavramak, çoğu zaman duyu organlarının yetersizliğinden ötürü, sezginin haricinde bir yorum gerektirir. Bu sebepledir ki, bazen…devamıKaleme aldığım bir takım şeyler..
Yaşadığını hissetmek ile yaşadığını görmek arasındaki derin uçurumun o meçhul sınırı pek bir ilginçtir. Zira gördüğün şeyin yaşam olduğunu kavramak, çoğu zaman duyu organlarının yetersizliğinden ötürü, sezginin haricinde bir yorum gerektirir. Bu sebepledir ki, bazen hayat dediğimiz ve birkaç ritmik titreşime bedel gibi gözüken bu karmaşık mevcudiyetin mahiyetine dair birtakım kelamlar sarf etmek, halen ağır bir bilinç yükü taşımaktadır. Kısa görünen mutlulukların hayatımızdaki yeri, bu bilmecenin ilk düğümüdür.
İnsan, ancak ve ancak gereksinimlerini deterministik bir plandan azade kılarak bu farklılığa erişebilir. Fakat farklılık sanıldığı gibi iyi değil, özünde bir sapmadır. Bir noktada, benlik denilen yanılsama, tüm kayıpların birer epistemolojik vehim olduğunu idrak etmeli. İnsan, aynaya baktığında yalnızca kendini değil, tahayyül ettiği suretin gölgesini de görür; fakat bu iç içe geçmiş yansımaların farkına varamaz. İşte bu yanılgı, zehir misali damarlarımızda dolaşmaya başlar ve varoluşumuzun iç dinamiklerini felç eder. İnsan, öznelleşme sürecinde duygularıyla beraber bir çöküş felcine maruz kalır; ancak bu çöküş, bilincin arka planında sinsice işlemeye devam eder. Zihin, anlamı fark edemeden, olguların keskin uçurumuna yuvarlanır. Yaydan fırlamış bir okun havada süzülüşünü izlemek gibi; o oku görmezden gelebiliriz, fakat işittiğimiz esinti, onun varlığını inkâr etmemize müsaade etmez.
Hiç kulağınızın yanından geçip giden okun bıraktığı keskin esintiyi duyumsadınız mı? Ben duyumsamadım, fakat nasıl bir titreme yaratacağını kestirebiliyorum. İşte her şey bundan ibaret.
Birtakım anlar, okun sizde bıraktığı soluk bir esinti, hatta yankısız bir fısıltı gibi gelecektir. Çoğu insan, bununla yetinerek varoluşsal kayıtsızlığını muhafaza eder. Ancak pek azı, (ve bu pek az olanlar, ontolojik sorgunun en uç noktasına savrulanlardır) okun yönünü merak eder ve ardına dönüp bakma cesaretini gösterir. İnsan, henüz doğduğu andan itibaren bir öğrenme sürecine tabi tutulmuşken, 'son' mefhumuna dair bir muhakeme içinde kaybolması, arkasına dönüp bakmanın getireceği ağırlığı hesaplamadan hareket etmesi, kaçınılmaz bir şekilde onu varoluşsal uçurumun eşiğine iter.
Bana öyle geliyor ki "ben" kavramı, artık dokunulmaz bir hatıra olmaktan çıkıp, nesnel hakikatler mezarlığında çırpınan bir mahkûma dönüşmüştür. Zira öznelliğin çözüldüğü bu anlarda insan, yaşadığını sanarak fakat farkındalığından bihaber bir biçimde nefes almaya, yemeye ve içmeye devam ediyor. İşte tam da bu noktada şu basit fakat derin gerçeği kavramalıyız: Hayat, sandığımızdan çok daha sade bir illüzyondan ibarettir. Pek çok şey gibi, o da, kutsal bir perdeyle örtülmüş sıradanlığın kurbanıdır. Peki, bu denli yüceltilmiş bir düzenek bile basite indirgenebiliyorsa, hayatın iç içe geçmiş kördüğümü nasıl çözülecektir?
Bu sorunu herhangi bir akıl yürütmeyle temellendirmek ne ölçüde mümkündür? Ben bunu olağan görmemekle beraber, konu hakkında neredeyse mutlak bir imkânsızlık duruşu sergiliyorum. Çevremizin bize sunduğu ya da hayat boyu benimsediğimiz herhangi bir olgunun, insanoğlunun varoluşunu anlamlandırmasına yetkin olabileceğini düşünmek, tımarhanede bir delinin 'Ben iyiyim, deli olan sizlersiniz' iddiasına denk bir mantıksal sapmaya sahiptir.
Aslında kavramı kökünden incelediğimizde, deli sanılan kadar deli değildir. Bir noktada haklılık payı vardır. Ancak bu varoluşsal kördüğümün dünyevi tasarılarla çözümlenebilme ihtimali ne denli mümkündür, işte bu başlı başına bir muammadır. Ne var ki, er ya da geç bu muammayı kuşatan bilinmezliğin perdesi aralanacak, ve göz kamaştırıcı hakikat, perdenin ardında tüm kudretiyle beliriverecektir. İşte o an geldiğinde, gölge yerini aslına bırakacak, hiçlik, varlık karşısında diz çökecektir...
Tarkovsky sinemasına aşina olduğumu söyleyemem. Ağır ritmini, uzun planlarını, görüntülerle felsefi tartışmalar kurmasını anlıyorum bir noktada. Fakat "Kurban" benim için farklı bir deneyimdi ve dürüst olmak gerekirse, pek de keyifli bir şey sunmadı bana bu yapım. Bu filmi izlerken bir…devamıTarkovsky sinemasına aşina olduğumu söyleyemem. Ağır ritmini, uzun planlarını, görüntülerle felsefi tartışmalar kurmasını anlıyorum bir noktada. Fakat "Kurban" benim için farklı bir deneyimdi ve dürüst olmak gerekirse, pek de keyifli bir şey sunmadı bana bu yapım.
Bu filmi izlerken bir noktadan sonra kendime şu soruyu sormaya başladım: Ben gerçekten etkileyici bir şey mi izliyorum, yoksa derin olduğu iddia edilen bir olayın içinde mi kayboldum? Çünkü filmin meselesi kağıt üzerinde ne kadar güçlü görünse de, anlatım şekli o kadar içe kapanık ve sabır zorlayıcı ki, bu derinliği hissetmek yerine onun altında eziliyorsunuz.
Hikâye basit aslında: Bir adam, yaklaşan bir kıyameti önlemek için hayatını feda etmeye karar veriyor. Teorik olarak bu çok etkileyici bir konu, ama film boyunca karakterin iç dünyasına gerçek anlamda nüfuz edemiyoruz. Alexander gerçekten bir içsel dönüşüm mü yaşıyor, yoksa deliliğe mi sürükleniyor? Film bu soruyu açık bırakıyor ama o kadar durağan ve sessiz ki, bir noktadan sonra umursamamaya başlıyorsunuz.
Tarkovsky’i filmlerinin altındaki yorumlarda anlatılan uzun planları ve bu planlarına yarım eden anlatısını okumayı severim. Bu durum beni filme biraz daha ısındırır ama burada o uzun planlar bir noktadan sonra etkileyici olmaktan çıkıp sadece zaman dolduruyor gibi hissettirdi. Her sahne, karakterleri ve hikâyeyi geliştirmekten çok sanki bir tür zihinsel uyku hâline sokmaya çalışıyor gibiydi. Bir şeyler oluyor ama bariz bir kopukluk hissi hep arka planda. Hatta bence mesele sadece yavaşlık değil. Mubi'nin yorumlarından anladığım kadarıyla Tarkovsky zaten her zaman yavaş bir anlatıcıymış ama bu filmde ritmin yavaşlığı anlatıya yardım etmiyor. Sahne aralıkları uzun, karakterler donuk, (Alexander hariç) diyaloglar minimal… Bir noktadan sonra filmi anlamak için çaba harcamaktan çok, "Bu sahne ne zaman bitecek?" diye düşünmeye başlıyorsunuz. Ve bir film beni bu noktaya getiriyorsa, orada bir sorun var demektir.
Sanırım beni asıl rahatsız eden şey, "bu filmin gerçekten bir şey anlatmak gibi bir derdi var mı?" sorusu. Yoksa Tarkovsky, sadece büyük metaforlar kurup, anlamı tamamen izleyiciye mi yüklemiş? Ben son ana kadar bu iki sorunun da cevabının olduğu kanaatindeyim lakin bu şekilde de çok ucu açık bir yapım oldu diyebilirim. Çünkü filmde yaşanan şey tam olarak bu. Bazen her şey o kadar mesafeli ve soyut ki, içine girmek neredeyse imkânsız. Bir sanat eserinin anlamını keşfetmek izleyiciye bırakılabilir, ama tamamen dışlanmış hissettiren bir anlatım da entelektüel bir kibir gibi geliyor bana. Tamam usta bir yönetmen, kesinlikle söz söylemek bize düşmez lakin anlatımı soyutlamak ve derinleştirmek adına seçilen tercihlerin mantıklılığı da bazen sorgulanmalı diye düşünüyorum.
Elbette Tarkovsky sinemasını sevenler için "Kurban" bir başyapıt olabilir. Ama bana kalırsa bu film, izleyene anlam bulma yükünü fazlasıyla yüklüyor ve bu süreçte kişiyi tamamen yalnız bırakıyor.
Tarkovsky’nin genel anlatımında çoğu yorumcunun dile getirdiği, en iyi filmlerinde bile sezgisel olarak hissedilen o varoluşsal kriz ve ruhsal yolculuk burada kaybolmuş. Özellikle bazı kilit kelimeler için izleyen kişiler olursa, bu konuda hayal kırıklığına uğrayabilir. Gerçekten derin bir sinema deneyimi yaşamak isteyenler için bile bu film biraz fazla talepkâr.
Benim gibi Tarkovsky’yi bilip, ismini baya sıklıkla duyup, tam olarak zihin dünyasına girmeyen ve yeni başlayanlardansanız, kesinlikle en sona bırakın bu filmi. Eğer ağır tempolu ve sembolik sinemayı seviyorsanız bile, bu filmle zorlanabilirsiniz. Belki de sorun bendedir, belki de film gerçekten bir başyapıttır… Ama ne olursa olsun, bu filmi sevmenin bir tür sabır ve inanç meselesi olduğunu düşünüyorum. Ve itiraf edeyim, bende ikisi de yok.