sonu ters köşe // sürpriz sonlu değişik filmler ölümcül oyunlar (funny games, 1997/2007) bir aile tatil evine gelir ama kapılarını çalan iki gençle her şey tersine döner. seyirciyle dalga geçen, rahatsız edici ve ters köşe. buried – toprak altında (2010)…devamısonu ters köşe // sürpriz sonlu değişik filmler
ölümcül oyunlar (funny games, 1997/2007)
bir aile tatil evine gelir ama kapılarını çalan iki gençle her şey tersine döner. seyirciyle dalga geçen, rahatsız edici ve ters köşe.
buried – toprak altında (2010)
bir adam tabutta uyanır. tüm film bu tabutta geçer ama finali nefes keser.
exam – sınav (2009)
bir şirkette işe girmek isteyen 8 kişi, çok ilginç bir sınava tabi tutulur. sonunda neyin sınavı olduğunu anladığında şaşırırsın.
the vanishing (spoorloos, 1988 – hollanda)
bir kadının gizemli şekilde kaybolmasıyla başlayan hikâye, finalde sert ve beklenmedik bir sona ulaşır.
the invitation– davet (2015)
bir adam eski karısının evindeki akşam yemeğine katılır. davet neden yapılmış? finalde her şey değişir.
perfect blue (1997 – japonya, anime)
bir pop yıldızı oyunculuğa geçerken gerçeklik ve kurgu birbirine karışır. psikolojik olarak beyin yakan bir film.
the autopsy of jane doe – jane doe'nun otopsisi (2016)
bir baba-oğul adli tıp uzmanı, genç bir kızın cesedini incelerken doğaüstü olaylarla karşılaşır. finali hem korkutur hem şaşırtır.
trance – trans (2013)
bir sanat eseri soygunu ve hipnozla açılan hafıza… gerçek ve illüzyon birbirine girer. finali sarsar.
— enemy – düşman (2013)
bir adam kendisinin tıpatıp aynısı olan birini keşfeder. film boyunca ne olduğunu anlamaya çalışırsın, son sahnede… bam!
triangle – şeytan üçgeni (2009)
bir yat gezisi kabusa dönüşür. zaman döngüsü, paralel gerçeklikler… her şey bir noktada üst üste biner. sonu fazlasıyla çarpıcıdır.
coherence – paralel evren (2013)
bir akşam yemeği sırasında kuyruklu yıldız geçer ve gerçeklik bölünür. aynı evde, aynı insanlar, farklı versiyonlar. psikolojik bilim kurgu sevenlere ilaç gibi.
timecrimes – zaman suçları (2007)
bir adam yanlışlıkla zamanda yolculuk yapar. küçük bir hata, büyük bir paradoksa dönüşür. finali çok sağlam ve sinsice yazılmıştır.
* the one i love – sevdiğim kişi (2014)
bir çift, ilişkilerini kurtarmak için inzivaya çekilir ama orada kendilerinin başka versiyonlarıyla karşılaşırlar. basit başlar, uçuk biter.
— the machinist – makinist (2004)
bir adam uyuyamaz, zayıflar, halüsinasyonlar görür. gerçekten ne olduğunu anladığında boğazına oturur.
i origins – gözlerin ardında (2014)
bilim ve ruh arasında kurulan ince çizgi. dna, gözler, reenkarnasyon… ters köşesi ruhani boyutta.
the man from earth – dünyalı (2007)
bir akademisyen, arkadaşlarına 14.000 yıldır yaşadığını söyler. film boyunca sadece konuşurlar ama sonunda seni “acaba?” diye bırakır.
primer (2004)
zaman makinesi keşfedilir ama olaylar o kadar karışır ki ikinci defa izlemek zorunda kalırsın. anlaması zor ama sonu harika.
mr. nobody(2009) – bay hiçkimse
bir adam, hayatındaki kararların milyonlarca olasılığını yaşar. “doğru seçim var mı?” diye sorduran, hem felsefi hem sürreal bir beyin yakıcı.
synecdoche, new york(2008)
bir tiyatro yönetmeni, hayatını bir sahneye taşımaya kalkar. kim gerçek, kim rol? hayatın içiyle dışı birbirine girer.
the double(2013)
bir adam, tıpatıp kendisine benzeyen birinin işe başladığını fark eder. kafayı yemelik derecede simgesel ve paranoyak.
upstream color (2013)
bir kadın ve bir adam arasında gizemli bir bağ oluşur. bakteriler, domuzlar, hafıza kaybı… çok deneysel ama etkileyici.
possessor (2020)
gelecekte bir ajanın zihinlere girerek suikast yaptığı bir teknoloji var. ama bir gün içeride sıkışır. görsel olarak şiddetli, tematik olarak çok derin.
the fall (2006)
bir hastanede yatan adam, küçük bir kıza inanılmaz bir hikaye anlatır. hikaye mi gerçek, gerçek mi hikaye? masalsı ama acı.
inland empire (2006) – david lynch
bu bir film değil, bir kâbus. kim kimin rüyasında, kim neyin içinde belli değil. ama kesin olan bir şey varsa o da: akıl sağlığını zorlar.
the endless (2017)
iki kardeş eski tarikatlarına geri döner. ama orada zaman başka akar. kapanmayan döngüler, lovecraft havası…
' the jacket `(2005)
bir akıl hastanesinde, straitjacket (deli gömleği) içinde zaman yolculuğu yapan bir adam. geçmiş ve gelecek arasında sıkışmış bir ruh.
a serious man (2009) – ciddi bir adam
her şeyi çökmeye başlayan sıradan bir adam… ne oluyor anlamıyorsun ama rahatsız eden bir boşluk var. coen kardeşler'den kara mizah içinde existential depresyon.
take shelter (2011) – sığınağı inşa et
bir adam sürekli felaket vizyonları görmeye başlar. paranoyak mı yoksa gerçekten bir şey mi geliyor? sessizce içine işler.
the night house(2020) – gece evi
kocasını kaybeden bir kadın, evde garip şeyler yaşamaya başlar. gerilim artarken asıl korku içsel bir boşlukta gizlidir.
melancholia (2011) – melankoli
düğün, depresyon ve yaklaşan bir gezegenin dünya'ya çarpışı… film resmen ağır depresyon hissini görsel olarak yaşatıyor. finali hem huzur hem yok oluş.
martha marcy may marlene (2011)
bir tarikattan kaçan genç kadın, normal hayata dönmeye çalışır ama geçmiş her an peşindedir. sürükleyici değil, rahatsız edici. ve gerçek.
we need to talk about kevin(2011) – kevin hakkında konuşmalıyız
bir anne ve çocuğu arasındaki toksik bağ… film bittikten sonra sessizlik garanti. finali iç burkar, kafayı alır götürür.
dogtooth (2009) – köpek dişi
çocuklarını dış dünyadan tamamen koparan bir baba… sakin sahnelerin altı şiddetle, manyaklıkla dolu. final: yıkım.
the killing of a sacred deer (2017) – kutsal geyiğin ölümü
rasyonel bir doktor ve gizemli bir çocuk. gerilim sanki film boyunca değil, senin ensende yükseliyor. finali mitolojik ve manyakça.
the house that jack built(2018) – jack'in yaptığı ev
bir seri katilin hayatını anlatıyor ama bunu sanat gibi yapıyor. sorgulatan, mide bulandıran, ama “bu neydi ya?” dedirten cinsten.
saint maud (2019)
dindar bir hemşire, tanrı ile birebir iletişim kurduğuna inanır. ama her şey yavaş yavaş deliliğe evrilir. sessiz finali iç burkar.
irreversible (2002) – dönülmez
olaylar sondan başa doğru anlatılır. içerik ağır şiddet, psikolojik travma, ama sinema diliyle kusursuz bir tokat.
antichrist (2009) – deccal
lars von trier'in en manyak işlerinden. cinsellik, ölüm, doğa, delilik… izlerken huzursuzluktan koltuğa yapışırsın.
climax (2018)
bir dans grubu gece prova yaparken lsd'li içecek yüzünden her şey çözülmeye başlar. gerçek mi kâbus mu? gaspar noé'den halüsinasyon gibi bir film.
martyrs (2008 – fransız versiyonu)
bu listeye giren filmler arasında en travmatik olan olabilir. izledikten sonra bir süre hayata küsebilirsin. ama felsefesi sağlam: acı, aydınlanma yaratır mı?
the house that jack built (2018)
bir seri katilin zihnine giriyorsun ama bu zihin sanat ve katliamla bozulmuş. filmin sonunda dante'nin cehenneminde yürüyorsun resmen.
possession (1981)
bir kadının boşanma sonrası yaşadığı psikoz… ama öyle böyle değil. film boyunca “ne izliyorum lan?” hissi garantili. delirme sahneleri efsane.
tetsuo: the iron man (1989)
japon çılgınlığı. et ve metalin birleştiği bir beden dönüşümü hikâyesi. cyberpunk manyaklık. siyah beyaz ama şizofren gibi.
begotten (1990)
diyalog yok.hayat, ölüm, doğum, çürüyen bedenler… resmen sanatla delilik arasında ritüel. sadece çok sağlam sinir sistemi olanlara.
come and see (1985) – gel ve gör
savaşın en gerçek, en rahatsız edici hali. bu film “eğlencelik” değil, kafanı yere çakmak için çekilmiş.
solaris (1972 / 2002)
uzay istasyonunda bir gezegen insanlara zihinlerinin derinliklerinden figürler yaratıyor. varoluş, bilinç, suçluluk… tarkovsky versiyonu çok derin, 2002 versiyonu daha modern.
stalker (1979)
“bölge” adı verilen gizemli bir yere 3 kişi yolculuk yapar. gerçekte ne var orada? bu bir bilim kurgu değil, zihinsel meditasyon. ağır ama tokat gibi.
annihilation (2018)
bir bölgeye giren insanların dönüşümü anlatılıyor. bilim, doğa, ölüm ve evrim… psikolojik, görsel ve felsefi bir çöküş.
arrival (2016)
uzaylılar dünyaya geliyor ama dil üzerinden iletişim kuruluyor. film “zaman” kavramını felsefi biçimde yeniden tanımlar. sonu hem duygusal hem ters köşe.
paprika (2006 – anime)
rüyalara girilebilen bir teknoloji… ama ne zaman gerçek, ne zaman rüya? nolan'ın inception'ına ilham veren, çok daha çılgın bir anime.
the fountain(2006)
bir adam aşkını kurtarmak için zamanda ve bilinçte yolculuk yapar. 3 farklı zaman çizgisi, tek bir duygu: ölüm ve sonsuzluk.
world of tomorrow (2015 – kısa film)
15 dakikada kalbine de, zihnine de işler. gelecekteki bir klon, küçük haline geçmişten seslenir. felsefi, duygusal, sade ama vurucu.
the congress (2013)
gerçek ile dijital dünya arasındaki sınır kalkarsa ne olur? robin wright kendisini oynuyor. animasyon ve gerçek dünya iç içe geçiyor.
predestination (2014)
zaman yolculuğu ve kimlik üzerine kurulmuş tam anlamıyla beyin eriten bir film. finali duvara çakar. net
transfer 2010, almanya
yaşlı bir çift, bilincini genç afrikalı bedenlere transfer eder. ancak “kimin” bilinci baskın?
kimlik, etik, sınıf ve ırk üzerinden sert ve sorgulayıcı bir bilimkurgu distopyası.
“beden bir araç mı, bilinç tek gerçeklik mi?”
Web yapım aşamasındadır.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
sonu ters köşe // sürpriz sonlu değişik filmler ölümcül oyunlar (funny games, 1997/2007) bir aile tatil evine gelir ama kapılarını çalan iki gençle her şey tersine döner. seyirciyle dalga geçen, rahatsız edici ve ters köşe. buried – toprak altında (2010)…devamı
bukowski diyor ki: açıklama yaparak zamanınızı boşa harcamayın. insanlar sadece duymak istediklerini duyarlar. cemil meriç'in de dediği gibi : fazladan izahat, lisanen kabahattir.
Paradoksdan paradoksa koşarken .?! 1. fermi paradoksu – evrende milyarlarca gezegen varken neden hâlâ uzaylılarla karşılaşmadık? 2. dunning-kruger etkisi – ne kadar az bilirsen, o kadar çok bildiğini sanırsın. gerçek bilgelik, cehaletini fark etmekle başlar. 3. baader-meinhof fenomeni – yeni…devamıParadoksdan paradoksa koşarken .?!
1. fermi paradoksu – evrende milyarlarca gezegen varken neden hâlâ uzaylılarla karşılaşmadık?
2. dunning-kruger etkisi – ne kadar az bilirsen, o kadar çok bildiğini sanırsın. gerçek bilgelik, cehaletini fark etmekle başlar.
3. baader-meinhof fenomeni – yeni öğrendiğin bir şeyi her yerde görmeye başlaman bir tesadüf değil.
4. (maya takvimi ve 2012 yanılgısı) – dünya'nın sonu gelmedi ama aslında bu takvim, zaman algımızın ne kadar farklı olabileceğini gösteriyor.
5. gödel'in eksiklik teoremi – matematik bile tamamen kanıtlanabilir bir sistem değildir. her zaman içinde çözülemez bir boşluk vardır.
6. pareto ilkesi (80/20 kuralı) – hayatın birçok alanında %80 sonuç, %20 çabadan gelir. verimlilik için bu oranı kullanabilirsin.
7. entropi ve isı ölümü – evren kaçınılmaz şekilde düzensizleşiyor ve bir gün tamamen ölü bir hale gelecek.
8. mandela etkisi– bazı kolektif anılar neden yanlış hatırlanır? (örneğin, monopoly adamının aslında gözlüğü yoktur!)
9. moravec paradoksu – bilgisayarlar satrançta bizi yenebilir ama yürümek ve bardak tutmak gibi basit şeyleri öğrenemezler.
10. fraktallar ve sonsuzluk– küçük bir şeklin içinde, sonsuz bir evren gizli olabilir. matematik ve doğa şaşırtıcıdır.
11. simülasyon teorisi – belki de zaten bir bilgisayar simülasyonunda yaşıyoruz ve bunu fark etmemiz imkânsız.
12. zeno paradoksu– bir yere ulaşmak için önce yarısına gitmelisin, sonra yine yarısına… o zaman nasıl ilerliyoruz?
13. kuantum dolanıklık– iki parçacık, birbirinden ışık yılları uzakta bile olsa anında birbirini etkileyebilir.
14. olbers paradoksu – eğer evren sonsuzsa, gece neden tamamen aydınlık değil?
15. büyük filtre hipotezi– belki de medeniyetler belirli bir noktaya geldiğinde kendilerini yok ediyorlar ve bu yüzden evrende yalnızız.
• “tersine zaman algısı”: belki bazı varlıklar zamanı tersten yaşıyor olabilir. onlar için biz geriye gidiyoruz.
• “boltzmann beyni”: belki de sen, evrenin kaosundan rastgele oluşmuş, anıları sahte olan bir bilinçsin.
• “holografik evren”: evren aslında bir 2d yüzeyde kodlanmış olabilir, biz sadece 3d hissediyoruz.
Komik absürt cinayet filmleri narrow margin (1990) peter hyams'ın yönettiği tren gerilimi. gene hackman, bir cinayet tanığını koruyan savcıyı canlandırıyor. hikayenin büyük kısmı bir trende geçiyor ve kedi-fare kovalamacası, klasik gerilim öğeleriyle birleşiyor. 1952 yapımı orijinalinin modern uyarlaması, retro tadı…devamıKomik absürt cinayet filmleri
narrow margin (1990)
peter hyams'ın yönettiği tren gerilimi. gene hackman, bir cinayet tanığını koruyan savcıyı canlandırıyor. hikayenin büyük kısmı bir trende geçiyor ve kedi-fare kovalamacası, klasik gerilim öğeleriyle birleşiyor. 1952 yapımı orijinalinin modern uyarlaması, retro tadı da var.
train of life / train de vie (1998)
radu mihaileanu yazıp yönettiği bu fransız yapımı, nazi döneminde bir grup yahudi köylünün kendi ölüm trenlerini taklit ederek kaçma planını anlatıyor. hem hüzünlü, hem de kara mizah yüklü. trenin içinde ve civarında geçen, hem trajik hem absürd bir “kaçış planı sineması”.
the cat's meow (2001)
peter bogdanovich'in yönettiği film, 1920'lerde bir yat gezisinde yaşanan gerçek bir cinayet hikâyesine dayanıyor. kirsten dunst, eddie izzard gibi isimlerin yer aldığı filmde hollywood ve medya figürleri arasındaki gizemli ölüm olayı anlatılıyor. lüks yat, bol ego, skandal ve sessizlik oyunu.
shallow grave (1994)
danny boyle'un ilk uzun metrajı. üç oda arkadaşı bir ceset ve çanta dolusu parayla ne yapacağını bilemeyince işler çığırından çıkar. ewan mcgregor genç yaşında karizmatik bir performans sergiliyor. film, tek mekânda geçen karakter çözülmeleriyle hem suç hem psikolojik gerilim olarak çalışıyor.
katilin aramızda temalı filmler identity (2003)***** james mangold'un yönettiği bu atmosferik gerilimde, bir grup yabancı fırtınalı bir gecede ıssız bir motele sığınır. aralarında bir katil vardır ama sıradan bir “katil kim” oyununun ötesinde, kimlik algısını altüst eden bir anlatı sunar.…devamıkatilin aramızda temalı filmler
identity (2003)*****
james mangold'un yönettiği bu atmosferik gerilimde, bir grup yabancı fırtınalı bir gecede ıssız bir motele sığınır. aralarında bir katil vardır ama sıradan bir “katil kim” oyununun ötesinde, kimlik algısını altüst eden bir anlatı sunar. başrollerde john cusack,ray liotta ve amanda peet yer alıyor. psikolojik katmanlarıyla türün klasikleri arasında anılır.
the invitation (2015)
karyn kusama'nın düşük bütçeli ama yüksek tansiyonlu bu filminde, eski sevgilisinden gizemli bir akşam yemeği daveti alan bir adam, zamanla bu gecede bir şeylerin çok yanlış olduğunu fark eder. paranoia, eski hesaplaşmalar ve tarikatvari atmosfer, “katil içeride mi?” sorusunu son ana kadar diri tutar.
the thing (1982)
john carpenter'ın yönettiği bu kült bilimkurgu-gerilim, antarktika'da izole bir araştırma istasyonunda geçer. parazit bir uzaylı, insanlara dönüşebilme yeteneğiyle grubu birbirine düşürür. kurt russell'ın başrolde olduğu film, “aramızdan biri değil” hissini en uç noktaya taşır. katil uzaylı da olsa, tematik olarak “katil aramızda”nın en saf örneklerinden biridir.
shallow grave (1994)
danny boyle'un yönettiği bu ilk uzun metraj, edinburgh'da birlikte yaşayan üç arkadaşın evlerine gelen dördüncü ev arkadaşının ölü bulunması ve bavul dolusu parayla gelen ahlaki çöküşlerini anlatır. christopher eccleston, kerry fox ve ewan mcgregor üçlüsü; sırların, suçun ve birbirine güvenmemenin yükselen geriliminde kaybolur.
the hateful eight (2015)
quentin tarantino'nun karlı bir dağ kulübesinde geçen western-suç filminde, bir grup şüpheli karakterin arasında bir veya birkaç sahtekar vardır. samuel l. jackson, kurt russell ve jennifer jason leighgibi isimlerin rol aldığı film, hem diyalogları hem de atmosferiyle tam bir “katil aramızda” klasiğidir.
exam (2009)
stuart hazeldine'in yazıp yönettiği film, gizemli bir şirketin işe alım sınavına katılan sekiz kişinin, tek bir odada geçen psikolojik mücadelesini konu alır. ne sınavın sorusu ne de kurallar nettir; ama zamanla aralarındaki gerilim ölümcül bir hal alır. sürpriz sonuyla “içimizden biri oyun bozucu” temasını güçlü şekilde işler.
coherence (2013)
james ward byrkit'in yazıp yönettiği bu düşük bütçeli ama zihin yakan bilimkurgu-gerilim, bir akşam yemeği sırasında kuyruklu yıldızın yarattığı paralel evren etkisiyle başlar. ortamdaki herkes aynı kişi olabilir ama aynı kişi değildir. paranoia, kimlik krizi ve güven bunalımı iç içe geçer.
who is killing the great chefs of europe?(1978)
ted kotcheff'in yönettiği bu kara komedi, avrupa'nın en ünlü şeflerinin bir bir öldürülmesini konu alır. cinayetler, şeflerin imza yemekleriyle aynı yöntemle işlenir. robert morley ve george segal'ın yer aldığı film, esprili bir “katil aramızda” atmosferi kurar.
the hunt (2020)
craig zobel'in yönettiği, sosyal hicivle yüklü bu filmde, rastgele seçilmiş insanların bir ormanda avlandığı bir kurgu izleriz. ama kim avcı, kim av, bu çizgi sürekli bulanır. betty gilpin'in performansı dikkat çekicidir. “göründüğü gibi değil” mesajını sert ve kanlı şekilde verir.
werewolves within (2021)
josh ruben'in yönettiği bu komedi-gerilim, küçük bir kasabada geçen ve “katil hangimiz?” oyununu 'köylü kurt adam' benzeri bir tonla sunar. şüphe, karanlık sırlar ve kasaba dedikoduları eşliğinde ilerleyen film, klasik kapalı alan-gerilimlerine modern, eğlenceli bir bakış getirir.
narrow margin (1990)
peter hyams'ın yönettiği tren gerilimi. gene hackman, bir cinayet tanığını koruyan savcıyı canlandırıyor. hikayenin büyük kısmı bir trende geçiyor ve kedi-fare kovalamacası, klasik gerilim öğeleriyle birleşiyor. 1952 yapımı orijinalinin modern uyarlaması, retro tadı da var.
train of life / train de vie (1998)
radu mihaileanu yazıp yönettiği bu fransız yapımı, nazi döneminde bir grup yahudi köylünün kendi ölüm trenlerini taklit ederek kaçma planını anlatıyor. hem hüzünlü, hem de kara mizah yüklü. trenin içinde ve civarında geçen, hem trajik hem absürd bir “kaçış planı sineması”.
the cat's meow (2001)
peter bogdanovich'in yönettiği film, 1920'lerde bir yat gezisinde yaşanan gerçek bir cinayet hikâyesine dayanıyor. kirsten dunst, eddie izzard gibi isimlerin yer aldığı filmde hollywood ve medya figürleri arasındaki gizemli ölüm olayı anlatılıyor. lüks yat, bol ego, skandal ve sessizlik oyunu.
shallow grave (1994)
danny boyle'un ilk uzun metrajı. üç oda arkadaşı bir ceset ve çanta dolusu parayla ne yapacağını bilemeyince işler çığırından çıkar. ewan mcgregor genç yaşında karizmatik bir performans sergiliyor. film, tek mekânda geçen karakter çözülmeleriyle hem suç hem psikolojik gerilim olarak çalışıyor.
agatha christie romanı tadında film tavsiyeleri 1. malikanede cinayet– agatha christie'ye selam 1. knives out (2019) modern bir agatha christie anlatımı. zengin yazarın ölümünü araştıran dedektif, aile sırlarını tek tek ortaya döker. 2. clue (1985) bir malikanede toplanan tuhaf karakterler…devamıagatha christie romanı tadında film tavsiyeleri
1. malikanede cinayet– agatha christie'ye selam
1. knives out (2019)
modern bir agatha christie anlatımı. zengin yazarın ölümünü araştıran dedektif, aile sırlarını tek tek ortaya döker.
2. clue (1985)
bir malikanede toplanan tuhaf karakterler ve üç farklı sonu olan bir cinayet oyunu. kara mizahın klasiklerinden.
3. see how they run (2022)
londra tiyatro dünyasında geçen, cinayet ve dedektif parodisi. estetik, hafif ve eğlenceli.
4. murder by death (1976)
parodinin doruğu. ünlü dedektif tiplemeleri bir evde toplanır, işler hızla absürtleşir.
5. crooked house (2017)
servet sahibi yaşlı adamın zehirlenmesi sonrası aile üyeleri arasında sırlar dökülür. soğuk, klas ve net.
2. tatilde cinayet – güneşte kan, şezlongda şüphe
6. death on the nile (2022)
lüks gemide geçen, aşk ve kıskançlık temelli bir cinayet. şıklık ve dedektiflik iç içe.
7.the weekend away (2022)
iki arkadaşın hırvatistan tatilinde başlayan kaybolma vakası, cinayete ve kaçışa dönüşür.
8. a perfect getaway (2009)
balayı çiftlerinin arasında gizlenen bir katil. hawaii'de tropikal gerilim.
9. murder mystery(2019)
çiftin avrupa turu, milyarder bir adamın öldürülmesiyle cinayet komedisine dönüşür.
10. triangle (2009)
fırtınada terk edilmiş bir gemiye sığınan yolcular, zaman döngüsü ve ölümle karşılaşır.
3. trende cinayet – raylar üstünde şüphe
11. murder on the orient express (2017)
hercule poirot'un klasikleri arasında. kapalı tren kompartımanında işlenen planlı bir cinayet.
12. the lady vanishes (1938)
bir tren yolculuğunda kaybolan yaşlı kadın ve onun peşinden sürüklenen komplo.
13. the commuter (2018)
liam neeson yine aksiyonun ortasında. bir banliyö treninde sabotaj ve cinayet çözümü.
14. narrow margin (1990)
tanık koruma altındaki bir kadınla, suikastçilerin arasında geçen tren yolculuğu.
15. transsiberian (2008)
sibirya ekspresi'nde geçen kültürel ve psikolojik bir suç hikâyesi.
4. düğünler, davetler ve ölümler
16. ready or not (2019)
gelin için eğlenceli başlaması gereken gece, zengin bir ailenin ölümcül oyunu haline gelir.
17. the out-laws(2023)
sıradan bir bankacı, nişanlısının ailesinin aslında suç çetesi olduğunu fark eder.
18. death at a funeral (2007)
bir cenazede patlayan sırlar, yanlış cesetler ve zincirleme absürtlükler.
19. game night (2018)
sıradan bir oyun gecesi, kaçırılma ve gerçek cinayetle karışınca her şey karışır.
20. the wedding guest (2018)
düğüne katılan yabancı, kaçırma ve cinayet planının ortasındadır. sessiz ama karanlık.
5. absürd dedektiflik – sıradan insanlar cinayete karışır
21. the nice guys (2016)
1970'lerde los angeles. kayıp bir kadının peşindeki beceriksiz dedektifler zincirleme cinayetlere bulaşır.
22. kiss kiss bang bang(2005)
oyuncu seçmelerine gelen bir hırsız, kendini gerçek bir cinayet soruşturmasında bulur.
23. the whole nine yards (2000)
sıradan bir dişçi, komşusunun bir kiralık katil olduğunu öğrenir ve işler büyür.
24. the man who knew too little (1997)
bill murray yanlışlıkla bir casusluk olayının içine düşer ama hâlâ her şeyin tiyatro olduğunu sanır.
25. the kid detective (2020)
çocuklukta mahalle dedektifi olan biri, ilk ciddi cinayetini çözmeye çalışır. hüzünlü komedi-noir.
6. otel, motel, pansiyon – klostrofobi ve komplo
26. identity (2003)*****
fırtınada motelde mahsur kalan 10 kişi. her biri bir bir ölmeye başlayınca kimin kim olduğu sorgulanır.
27. bad times at the el royale (2018)
yedi yabancı, bir otelde bir araya gelir. herkesin bir geçmişi ve sakladığı bir şey vardır.
28. grand budapest hotel (2014)*****
cinayet, miras, kaçış ve çok renkli karakterlerle dolu absürt bir avrupa masalı.
29. the night clerk (2020)
bir otelde gece vardiyasında çalışan genç adam, bir cinayete tanık olur ama söyleyemez.
30. hotel artemis (2018)
sadece suçlulara hizmet eden gizli bir hastane-otel. bir gece boyunca iç içe geçmiş suçlar.
7. aptal suçlular, karışan planlar
31. burn after reading (2008)**
coen kardeşler'den alaycı bir casusluk-komedi. kimse ne yaptığını bilmiyor ama herkes bir şey çeviriyor.
32. fargo (1996)****
basit bir fidye planı, zincirleme cinayetlere ve karla kaplı bir dehşete dönüşür. kara komedi ustalığı.
33. horrible bosses (2011)***
üç arkadaş, patronlarını öldürmeye karar verir. plan aptalca, uygulama daha da kötü.
34. very bad things(1998)
bekârlığa veda partisinde işlenen bir ölüm, arkadaş grubunun ahlaki çöküşüne yol açar.
35. logan lucky (2017)
basit görünümlü bir soygun planı, aksiliklerle dolu bir suç komedisine dönüşür.
8. kadınlar dedektif olursa?!?.
36.a simple favor(2018)
şık ve gizemli bir kadının kayboluşu sonrası, onun en yakın arkadaşı olayı çözmeye kalkar.
37. the lovebirds (2020)
çift, yanlışlıkla bir cinayet olayına bulaşır. suçtan kaçarken ilişkilerini de gözden geçirirler.
38. gone girl(2014)****
kaybolan bir eş, medyatik bir dava ve ters köşelerle dolu feminist bir suç draması.
39. big nothing (2006)******
sıradan bir adam, yanındaki iki kişiyle birlikte bir şantaj planına girer. sonrası kaotik.
40. the heat(2013)
soğuk fbi ajanı ile sokak kadını polis, birlikte bir suç çetesinin peşine düşer. kadın buddy-cop parodisi.
9. retro cinayetler – zamanın içinden kaçış yok
41. deathtrap (1982)
bir yazar, genç öğrencisinin senaryosunu çalmak ister. iç içe geçen entrikalar ve cinayet.
42. sleuth (1972 / 2007)
iki adam, bir kadının etrafında psikolojik ve fiziksel bir savaş verir. oyun içinde oyun.
43. gosford park (2001)
1930'larda aristokrat bir davette işlenen cinayet. alt sınıf – üst sınıf arasındaki gerilim.
44. the brothers bloom(2008)
dolandırıcılık, romantizm ve sahte gerçeklik arasında geçen bir entrika komedisi.
45. charade (1963)
paris'te geçen hitchcockvari bir romantik cinayet bilmecesi. audrey hepburn ve cary grant'la zarif bir oyun.
10. dizi tadında ama film gibi
46. only murders in the building (2021–)
apartmanlarında işlenen cinayet sonrası üç eksantrik komşu dedektifliğe soyunur. podcast, komedi ve bol bol şüpheli.
47. the afterparty (2022–)
bir mezuniyet partisinde işlenen cinayet, her bölüm farklı karakterin gözünden anlatılır. tür tür değişir, hep eğlencelidir.
48. poker face (2023–)
doğal yalan dedektörü olan bir kadın, her bölümde farklı bir cinayet vakasına bulaşır. retro, eğlenceli ve stilize.
49. dead to me (2019–2022)
iki kadının tesadüfen tanıştığı bir terapi grubunda başlayan ilişki, cinayet, sırlar ve dostluğa evrilir. komediyle yoğrulmuş suç hikâyesi.
50. why women kill(2019–2021)
farklı dönemlerde yaşayan üç kadının evlilikleri ve işledikleri cinayetler. estetik, ironi ve kadın bakış açısıyla anlatılmış suç masalları.
absürt komik cinayet aksiyon macera filmleri
death at a funeral (2007)
frank oz'un yönettiği ingiliz kara komedisi, bir cenaze töreninde patlayan sırlar ve zincirleme rezaletleri konu alıyor. matthew macfadyen'in soğukkanlılığıyla, peter dinklage'ın sürpriz karakteri birleşince tam anlamıyla utanç komedisiyle kara mizah karışımı bir hikâye çıkıyor ortaya. tek mekânda, sınırlı karakterlerle ilerleyen “ne zaman patlayacak bu ortam?” gerilimi yaratıyor.
the last supper (1995)
stacy title'ın yönettiği filmde, liberal görüşlü bir ev arkadaşlığı grubu, akşam yemeğine aldıkları muhafazakâr misafirlerini yanlışlıkla öldürünce işler karışıyor. cameron diazve ron eldard gibi oyuncularla, adım adım ideolojik cinayetlere dönüşen bir komedi-gerilim başlıyor. mekân olarak neredeyse sadece evin yemek odası kullanılmış. fikir olarak zekice, hiciv olarak acımasız.
the invitation(2015)
karyn kusama'nın yönettiği bu klostrofobik film, eski sevgilinin verdiği akşam yemeği davetinde başlıyor. logan marshall-green'in başrolde olduğu film, geçmiş travmalar ve tarikat paranoyası arasında gidip gelen, tek mekânlı bir psikolojik gerilim. her şey fazla normalken bir yerden sonra “burada bir terslik var” hissi boğucu bir hale geliyor.
coherence (2013)
james ward byrkit'in yazıp yönettiği düşük bütçeli ama zihin açıcı bir bilimkurgu-gerilim. bir akşam yemeği partisinde paralel evrenler arası geçişler başlar ve aynı karakterlerin farklı versiyonları ortaya çıkar. tamamen tek bir evde, düşük oyuncu sayısıyla ama zekice yazılmış senaryosuyla klasik kim-kimdir gerilimine bilimkurgu dozu ekliyor.
murder mystery (2019)
netflix'in eğlenceli polisiye komedisi. kyle newacheck'in yönettiği filmde, adam sandler ve jennifer anistonavrupa seyahatinde kendilerini bir milyarderin yatında işlenen bir cinayetin ortasında buluyor. agatha christiehavası var ama bol şakalı, bol tempolu. tropikal mekânlar, yat sahneleri ve klasik “katil aramızda” kurgusu sevenlere hafif bir seçenek.
body (2015)
dan berk ve robert olsen'in yönettiği minimalist bir suç gerilimi. noel gecesi üç genç kadın boş bir malikaneye girer, kaza sonucu bir güvenlik görevlisini öldürürler. olayın üzerini örtmeye çalıştıkça iş büyür. tek mekânda geçen, ahlaki çöküşü ve suçun yayılmasını anlatan gergin bir film.
narrow margin (1990)
peter hyams'ın yönettiği tren gerilimi. gene hackman, bir cinayet tanığını koruyan savcıyı canlandırıyor. hikayenin büyük kısmı bir trende geçiyor ve kedi-fare kovalamacası, klasik gerilim öğeleriyle birleşiyor. 1952 yapımı orijinalinin modern uyarlaması, retro tadı da var.
Reverse corner // psychological thriller // movies with surprise endings 1. the ghoul (2016) A detective infiltrates psychotherapy under the pretext of a murder investigation, but the boundary between himself and the suspects becomes blurred. In the finale, you can't…devamıReverse corner // psychological thriller // movies with surprise endings
1. the ghoul (2016)
A detective infiltrates psychotherapy under the pretext of a murder investigation, but the boundary between himself and the suspects becomes blurred. In the finale, you can't distinguish who is sick, who is guilty, and who is an observer.
Catch Me Daddy (2014)
A runaway young girl and her boyfriend. but it's not just family who come after them. the theme of violence, oppression, identity and freedom. in the last scene you feel that nothing is “fair” in their bones.
3. in fear (2013)
A couple disappears in the countryside. The journey turns into a nightmare over time. A simple but psychologically narrowing movie that spoils the sense of reality. In the last scene, you lose your way.
4. exhibit a (2007)
Fiction consisting of a family's home video archive. Economic pressure and social image on the father collapse. These found footage, which looks ordinary to the end, turns into psychological destruction in the last 10 minutes.
5.a dark song (2016)
After the death of a woman's son, she begins rituals with a former occultist. The movie progresses slowly, seriously and introverted. However, there is an unexpected spiritual breakdown in the finale. Surprisingly peaceful but scary.
6/ Paranoia 1.0(one point o, 2004) – usa / Romania / Iceland
A digital paranoia in the atmosphere of Kafka. A young programmer becomes part of an experiment where advertising codes infiltrate his brain. You get lost between reality-observerations-surveillance. Udo Kier and Deborah Kara Unger are symbols of a great regimes.
7. the hidden face – la cara oculta(2011)
An orchestra conductor is destroyed by the sudden disappearance of his lover. but when you find out what happened to the woman, you have to read everything backwards. classic until the finale, then: bam!...
The Body – El Cuerpo (2012)
A woman's body disappears from the morgue. The detective starts researching, secrets are revealed. But in the final, a game is opened that every stone falls in place but sits like a slap.
9. sleep tight – mientras duermes (2011)
There is evil in the lead role in this movie. The apartment attendant ruins a woman's life. A silent, sneaky perversion. The last scene can make you sick to your stomach.
10. thesis – facility (1996)
A university student finds the images he is looking for inside the campus while preparing a thesis on snuff films. A dark, harsh and reverse thriller that also questions cinema. Alejandro Amenabar's debut film.
11. the other side of hope – toivon tuolla puolen (2017)
The typical black humor in aki kaurismaki, but this time it's about refugeeism and alienation. There is no turn wrong, but there is a final that destroys expectations and crushes pessimism with kindness.
12. dogs don't wear pants – koirat eivat kayta housuja (2019)
A man who lost his wife enters the world of bdsm. but what he is looking for is not pain, but grief itself. a psychologically destructive production. in the finale you realize that emotions are in the opposite corner.
The Good Son (2011)
The relationship between the mother and her young son, a famous actor, is very dependent. When a new boy appears, the son's jealousy turns into heresy. Cold, minimal, but internal affairs with the finale.
14. sauna (2008)
A story of sin and purification set in the 16th century. Two brothers arrive at a "sauna" in the swamp after the crime they committed. The kind of philosophical horror, the last scene is unforgettable.
15. euthanizer – armomurhaaja (2017)
The story of the inner collapse and revenge of a man who puts animals to sleep. A dirty, rotten aesthetic. A silent rebellion on the system and humanity. In the finale, he silently swallows the viewer.
16 -- retreat (2011) – carl tibbetts
A couple goes to their home on a remote island. but a man knocking on the door tells them that a deadly virus has spread in the outside world. the isolated environment, paranoia and tension are intertwined.
17//la influence(2019) –. denis rovira van boekholt
A woman faces her mother's cursed legacy when she returns home where she spent her childhood years later. gothic, dark, classic Spanish horror and surprise end.
18// hierro (2009) – gabe ibanez
The female lead, after a ferry ride in which her son mysteriously disappeared, she begins to look for him on the island of Hierro. The thriller dosage is very good, there is an unexpected dissolution in the finale.
19// . el habitante incierto(the uninvited guest) – 2004,. guillem morales
The drift of a man whose life is turned upside down after a stranger who comes to his house. striking, minimalist and psychologically disturbing.
20 the ape (apan, 2009) – jesper ganslandt
A man wakes up in blood in a morning but remembers nothing. As he approaches the dark truth while trying to do ordinary things during the day, the film slowly creates a feeling of madness.
21// what we become(2015) – bo mikkelsen
This epidemic-themed Danish film begins in a small town but gradually turns into an intense survival story. It offers a quiet but stunning finale.
22/ test (2014) – Alexander Kott
It is a movie set in the 1950s in the Kazak steppe, almost without dialogue. It fascinates with its simple visual language, and the ending destroys the viewer. An example of a Soviet "shock" cinema.
23// sunset (2018) – laszlo nemes (co-production of Hungary/Romania)
A production that progresses slowly but keeps it on edge at any moment. The female lead goes after family secrets. She is one of those who stunned people with its finale.
24// door lock (2018) – lee kwon
A woman notices strange scars on the door lock. She is braided with a feeling of tension, paranoia and loneliness. memorable with her last scenes.
25// the secret of sus ojos (2009) – juan jose campanella
A lawsuit file opens again after years. In this movie where love, crime and justice are intertwined, the last minutes are like a slap. It is literally a "reverse corner" finale.
27// “podela” (split) – Russia / 2021 –. andrey simonov
Set in an isolated facility after a nuclear war, this Russian-made film is exhausting both existentially and psychologically. A female scientist must fight a disordered not only from the outside but also from the inside. Tarkovsky is visually influential, but his story is closer to current dystopias.
28. “aniara” – sweden / 2018 – pella kagerman, hugo lilja
In this movie, which takes place on a spaceship fleeing the post-apocalyptic world, passengers are increasingly doomed to their own psychosis. A philosophical, slow-burning space dystopia that shows intrinsic collapse. The inner journey of female characters is intertwined with the concepts of god, hope and emptiness over time. striking and claustrophobic`.
29// the parecidos. ( the similars) – mexico / 2015 – isaac ezban
A retro-futuristic science fiction in the twilight zone atmosphere. The faces of foreigners trapped at a bus stop in 1968 Mexico begin to change. A wonderful mix of political allegory and mysterious science fiction. It draws attention with its reverse corner finale. absurd, single place, disturbing.
39 :/ suburban birds. (jiao qu de niao) – China / 2018 – qiu sheng
This film, which is based on both architectural and social losses, progresses in two different time levels. The dystopian reflection of urban transformation and the theme of the loss of innocence come together. Heavy-paced but atmospheric. An experimental piece that swings between reality and dream.
40 / les revenants– france / 2004 –. robin campillo
One day the dead will be resurrected... but without zombies. while life is trying to return to normal, the resurrected returns to their former roles. but everything becomes more and more bizarre and distorted. a melancholic, political and sneaky horror-dystopia. there is also a series version(2012), but this movie is more subtone and deep.
41,/ totul nu va fi bine. ( everything will not be fine) – romanya / 2020 –. adrian pirvu
The world where a disabled man born after Chernobyl lives... this half documentary, half experimental production tells about both nuclear paranoia and personal dystopia. A post-traumatic narrative that takes fear from reality. Realistic and exhausting ..
42 -// the survivalist (2015) –. stephen fingleton
A survival story that takes place in the post-apocalyptic countryside of England, creating maximum tension with minimal dialogue. Unexpected developments and cold atmosphere are at the forefront.
43// existenz (1999) – canada / david cronenberg
Simulation in simulation... a game designer who enters a virtual reality game becomes unable to distinguish reality. like the thirteenth floor, playing with layers of reality, body fear and technological philosophy intertwined. The “organic dystopia” that came out of Cronenberg's hand.
44---.possessor ( 2020) – canada / brandon cronenberg
An icy dystopia that was milled with the transfer of mind from brandon Cronenberg, who followed in his father's footsteps. A violent, stylized and unsolized journey combined with the dark city's atmosphere of the dark city. Whose mind is the mind, whose body?
Ters köşe psikolojik gerilim sürpriz sonlu filimler. Part 3 , Devamı ;🙄 43// existenz (1999) – kanada / david cronenberg simülasyon içinde simülasyon… bir sanal gerçeklik oyununun içine giren bir oyun tasarımcısı, gerçeği ayırt edemez hale gelir. the thirteenth floor…devamıTers köşe psikolojik gerilim sürpriz sonlu filimler. Part 3 , Devamı ;🙄
43// existenz (1999) – kanada / david cronenberg
simülasyon içinde simülasyon… bir sanal gerçeklik oyununun içine giren bir oyun tasarımcısı, gerçeği ayırt edemez hale gelir. the thirteenth floor gibi, gerçeklik katmanlarıyla oynayan, vücut korkusu ve teknolojik felsefe iç içe. cronenberg'in elinden çıkan “organik distopya”.
44--.possessor ( 2020) – kanada / brandon cronenberg
babasının izinden giden brandon cronenberg'den zihin transferiyle kiralık katillik yapılan, buz gibi bir distopya. dark city'nin karanlık şehir atmosferiyle birleşen, şiddetli, stilize ve tekinsiz bir yolculuk. zihin kimin, beden kimin?
45// the nines (2007) – abd / john august
ryan reynolds üç farklı karakteri canlandırır ama hepsi birbirine bağlıdır. simülasyon, yaratıcı-tanrı kompleksi ve matrix benzeri bir kurguyla sürprizli bir yapı. the thirteenth floor gibi “dünyanın arkasındaki katmanı” ifşa eder.
46// coherence (2013) – abd / james ward byrkit
bir akşam yemeğinde başlayan paralel evrenler zinciri… kameralar sarsak, oyunculuklar doğaçlama, ama kurgu matematik gibi işler. dark city'nin tekinsizliği, the thirteenth floor'un mantık oyunu burada minimalist biçimde var. düşük bütçeyle büyük gerilim.
47 : timecrimes (los cronocrímenes) (2007) – ispanya / nacho vigalondo
zaman döngüsü, kimlik krizi, gözetleme. bir adam yanlışlıkla zaman makinesine girer ve olayları düzeltmeye çalışırken daha beter hale getirir. hem düşük bütçeli hem ters köşe hem de zihinsel olarak rahatsız edici. paralel gerçeklik-gerilimmeraklılarına.
48:/ arq (2016) – kanada / netflix
kapalı mekanda geçen bir zaman döngüsü filmi. enerji teknolojileri, hackerlar, maskeli baskıncılar… ama her tekrar, yeni bir bilgi verir. hem klostrofobik hem sürükleyici.
49//. the one i love (2014) – abd
bir çift, evlilik terapisine gider ama bulundukları yerde onlara benzeyen ama “farklı” bir çift daha vardır. minimalist bilimkurgu+psikolojik gerilim. gerçeklik bozulması ve varlık ikamesi teması işleniyor. black mirror tadında.
50 -/ the congress(2013) – abd/israil / ari folman
robin wright, kendi dijital kopyasını stüdyoya satar. yıllar sonra “gerçeklik” tamamen simülasyona dönüşür. yarı animasyon, yarı gerçek. felsefi, deneysel, kimlik krizli, kapitalizm ve sinema eleştirili bir distopya..
51// enemy (2013) – kanada / denis villeneuve
bir adam, kendisine tıpatıp benzeyen bir oyuncu bulur ve hayatı çözülmeye başlar. düş gibi çekimler, bilinç bulanıklığı, kimlik çözülmesi. kafkaesk bir atmosfer.
51 // avanpost. (the divide)– brezilya / 2020 –
j. m. cravioto
karşında brezilya'dan gelen, düşük bütçesine rağmen hem karanlık atmosferi hem de hayatta kalma psikolojisini ustalıkla işleyen bir distopya. bir grup kadın, totaliter bir kampta birbirlerine karşı kırdırılırken yavaşça sistemin iç yüzünü anlamaya başlar. görsel dili puslu, temposu yavaş ama sarsıcı. özellikle “güç” ve “kontrol” temalarıyla ilgini çekecek.
52 -// the thirteenth floor (1999) – josef rusnak
distopik, metafizik ve simülasyonun sınırlarında gezen bu film, zamanının çok ötesinde bir yapay gerçeklik anlatısı sunuyor. los angeles'ta geçen hikâye, bir yazılım şirketinin yarattığı 1930'lar simülasyon evreninde işlenen gizemli bir cinayetle başlar. gerçekliğin ne olduğunu sorgulatan anlatı, klasik noir atmosferini bilimkurgu estetiğiyle buluşturur. “gerçek dediğimiz şey, yeterince karmaşık bir programlamadan başka bir şey değilse?” sorusu etrafında döner.
başrollerde craig bierko, gretchen mol ve armin mueller-stahl var. film, hem philip k. dick esintili hem de matrix'in gölgesinde kalmış bir cevher. özellikle son 20 dakikası, seni zihinsel olarak çökerten o ters köşe etkisini verir. simülasyon içinde simülasyon…
53 // dark city (1998) : alex proyas
karanlık bir şehirde uyanan hafızasını kaybetmiş bir adam, hem kim olduğunu hem de gerçekliğin doğasını sorgular. ancak şehir her gece yeniden şekilleniyor… ve bu yapıyı yöneten “yabancılar” adı verilen, zaman ve mekanı kontrol eden bir ırk var. film, klasik noir filmlerinin estetiğini cyber-gotik bilimkurgu ile harmanlayarak özgün bir atmosfer yaratıyor.
rufus sewell, jennifer connelly, kiefer sutherland ve william hurt gibi isimlerin yer aldığı kadro, filme karanlık bir melankoli katıyor. kim olduğun değil, kimin seni şekillendirdiği önemlidir. film boyunca gerçekle illüzyon arasındaki çizgi sürekli bulanık kalıyor.
alex proyas'ın yönettiği bu yapım, görsel anlamda da fritz lang'ın metropolis'ini, terry gilliam'ın brazil'ini ve ridley scott'ın blade runner'ını hatırlatan bir ruh taşıyor.
54// pathos (2009, kısa film) – italya
post-apokaliptik dünyada insanlar senin gibi değil, bir simülasyon sistemine bağlı. düşlerin ücretli, bağımsız düşünce yasak. tek bir insan direnmeyi seçtiğinde sistem çöküyor. philip k. dick tadında bir kısa film.
55- /world on a wire (1973, tv filmi) – batı almanya
fassbinder'in yönettiği bu iki bölümlük yapım, “the thirteenth floor”ün kaynağı olan “simulacron-3”ten uyarlama. sanayileşmiş bir simülasyon-universitesi içinde kimlik, güç ve gerçeklik sorgusu. görsel olarak hipnotik.
56/. untitled earth sim 64 (2021, kısa film) – isveç
marie'nin yaşadığı evrenin bir simülasyon olduğunu öğrenmesiyle katmanlı gerçeklikler açığa çıkar. yalın, acımasız ve doğrudan: senin gibi bir kafa yapısına hitap eder.
57// this is not a movie (2010) – meksika
sıkıştığı bir otel odasında kendini filmin karakteri sanan bir adam: üç farklı kişilik, senaryoya müdahale eden hayalet ve “gerçeklik bir filme benzer” tartışmaları. bilinç, yazgı ve gerçeklik arasındaki sınır kalkıyor.
58// paprika (2006) – japonya (anime)
gerçek ile rüya kırılganlığı arasında bir macera. bir rüya cihazı çalınınca, fantastik imgeler dünyası gerçeklik ile birleşir. görsel bir yüklenme, takip eden çaresizlik. inception'a ilham veren anime
59// the cell (2000) – abd
bir terapist, seri katilin zihnine girerek onun çocukluk anılarını yaşar. simülasyon değil ama zihinsel labirente girdiğinde gerçeklik duvarı çöker. görsel sürrealizm, korku ve kontrol kaybı.
60 // nothing (2003) – vincenzo natali | kanada
iki asosyal adam, dış dünyaya sinirlenir ve bir anda etraflarındaki her şey yok olur. geriye sadece sonsuz beyazlık kalır.
simülasyon değil ama varoluşun sıfır noktası gibi. absürt-komediyle distopyanın evliliği gibi. yönetmen, cube ile tanıdığımız vincenzo natali.
karanlık değil, bembeyaz bir kabustur bu. beyaz boşlukta paranoyak ikili, kendi zihinsel çöküşleriyle baş başa kalır. “hiçlikte yalnız kalmak” fikrini neredeyse fiziksel olarak hissettirir.
61// advantageous (2015) – jennifer phang | abd
bir kadın, kızının geleceği için kendi bedenini feda eder: zihni, genç bir vücuda aktarılır. ancak yeni beden, eskisi gibi hissetmez. toplum, kadınları “güzellik” ile var ederken, ruhun boğulduğu bir geleceği anlatır.
distopik şehir, baskıcı sistem, kimlik ve gerçeklik temaları… the thirteenth floor kadar dijital değil, ama o kadar derin. özellikle kadın temsili açısından ciddi bir fark yaratır.
yavaş tempolu, düşünsel ağırlıklı, az bilinen bir black mirror bölümü gibi.
62 // sleep dealer (2008) –alex rivera // meksika / abd
teknolojik sömürü, göçmen emeği ve sanal ağlar… hepsi distopik bir gelecekte birleşiyor. kahramanımız memo, sınırın ötesine geçemese bile, sinir uçlarına bağlanan implantlarla abd'deki işlere sanal ortamdan çalışabiliyor. ama sistem sadece iş değil, hayatı da sömürüyor.
film, the matrix'in latin versiyonu gibi değil – daha çok “yoksullar için simülasyon cehennemi” gibi. kapitalizmin dijitalleşmiş, acımasız hali. küçük bütçesine rağmen büyük fikirlere sahip. politik, sarsıcı, düşük tempolu ama ağır yük taşıyan bir distopya.
63 - the city of lost children (1995) – jean-pierre jeunet & marc caro // fransa
karanlık bir liman şehrinde çocukların rüyaları çalınmaktadır. bir bilimadamı, yaşlanmamak için çocukların düşlerine saplanır. gerçeklik parçalanır.
dark city'nin gotik, grotesk, çocuksu kabus kuzeni gibidir bu film. görsellik olarak devrimsel, terry gilliam ve tim burton evrenine yakın. ron perlman başrolde, sessiz ama karizmatik bir varlık. bu filmde duygular bile mekaniktir, düşler bile ürkütücüdür.
kısaca: “rüyaların bile kaçırıldığı bir dünyada, gerçeklik ne kadar gerçek olabilir?”
ters köşe // psikolojik gerilim // sürpriz sonlu filimler parti ||| 1. the ghoul (2016) bir dedektif cinayet soruşturması bahanesiyle psikoterapiye sızar ama gittikçe kendisi ile şüpheliler arasında sınır bulanıklaşır. finalde kim hasta, kim suçlu, kim gözlemci ayırt edemezsin. 2.…devamıters köşe // psikolojik gerilim // sürpriz sonlu filimler parti |||
1. the ghoul (2016)
bir dedektif cinayet soruşturması bahanesiyle psikoterapiye sızar ama gittikçe kendisi ile şüpheliler arasında sınır bulanıklaşır. finalde kim hasta, kim suçlu, kim gözlemci ayırt edemezsin.
2. catch me daddy (2014)
kaçak bir genç kız ve erkek arkadaşı. ama peşlerinden gelenler sadece aile değil. şiddet, baskı, kimlik ve özgürlük teması. son sahnede hiçbir şeyin “adil” olmadığını iliklerinde hissedersin.
3. in fear (2013)
bir çift kırsalda kaybolur. yolculuk, zamanla bir kabusa dönüşür. sade ama gerçeklik hissini bozan, psikolojik olarak daraltan bir film. son sahnede sen de yolunu kaybedersin.
4. exhibit a (2007)
bir ailenin ev videosu arşivinden oluşan kurgu. baba üzerindeki ekonomik baskı ve toplumsal imaj çöküyor. sonuna kadar sıradan görünen bu found footage, son 10 dakikada psikolojik yıkıma dönüşüyor.
5.a dark song (2016)
bir kadın oğlunun ölümü sonrası eski bir okültist ile ritüellere başlar. film yavaş, ciddi ve içine kapanık ilerler. ancak finalde beklenmedik bir manevi kırılma yaşanır. şaşırtıcı biçimde huzurlu ama ürkütücü.
6/ paranoia 1.0(one point o, 2004) – abd / romanya / izlanda
kafka atmosferinde bir dijital paranoya. genç bir programcı, reklam kodlarının beynine sızdığı bir deneyin parçası olur. gerçeklik-gözlemler-gözetim arasında kaybolursun. udo kier ve deborah kara unger harika birer rejim simgesi.
7. the hidden face – la cara oculta(2011)
bir orkestra şefi, sevgilisinin aniden ortadan kaybolmasıyla yıkılır. ama kadının başına ne geldiğini öğrendiğinizde her şeyi tersten okumak zorunda kalırsınız. finale kadar klasik, sonrasında: bam!...
8. the body– el cuerpo (2012)
bir kadının cesedi morgdan kaybolur. dedektif araştırmaya başlar, sırlar açığa çıkar. ama finalde öyle bir oyun açılır ki, her taş yerine oturur ama tokat gibi oturur.
9. sleep tight – mientras duermes (2011)
bu filmde başrolde kötülük var. apartman görevlisi, bir kadının hayatını mahvediyor. sessiz, sinsi bir sapkınlık. son sahne mideni bulandırabilir.
10. thesis – tesis (1996)
bir üniversite öğrencisi, snuff filmler üzerine tez hazırlarken aradığı görüntüleri kampüsün içinde bulur. karanlık, sert ve sinemayı da sorgulayan bir ters köşe gerilimi. alejandro amenabar'ın çıkış filmi.
11. the other side of hope – toivon tuolla puolen (2017)
aki kaurismaki' daki tipik kara mizah ama bu defa mültecilik ve yabancılaşma üzerine. ters köşe yok ama beklentileri yıkan, karamsarlığı nezaketle ezen bir final var.
12. dogs don't wear pants – koirat eivat kayta housuja (2019)
karısını kaybeden bir adam, bdsm dünyasına girer. ama aradığı şey acı değil, yasın kendisidir. psikolojik olarak yıkıcı bir yapım. finalde duyguların ters köşeye yattığını fark edersin.
13. the good son – hyva poika (2011)
ünlü bir oyuncu anne ile genç oğlunun ilişkisi fazlasıyla bağımlı. yeni bir erkek ortaya çıkınca oğulun kıskançlığı sapkınlığa dönüşür. soğuk, minimal, ama finaliyle içe işler.
14. sauna (2008)
16. yüzyılda geçen bir günah ve arınma hikayesi. iki kardeş işledikleri suçtan sonra bataklıkta bir “sauna”ya varırlar. felsefi korku diyebileceğimiz türden, son sahnesi unutulmaz.
15. euthanizer – armomurhaaja (2017)
hayvanları uyutan bir adamın içsel çöküşü ve intikam hikayesi. kirli, çürümüş bir estetik. sistem ve insanlık üzerine sessiz bir isyan. finalde izleyeni sessizce yutar.
16 -- retreat (2011) – carl tibbetts
bir çift, uzak bir adadaki evlerine gider. ancak kapıyı çalan bir adam onlara dış dünyada ölümcül bir virüs yayıldığını söyler. izole ortam, paranoya ve gerilim iç içe.
17//la influencia(2019) –. denis rovira van boekholt
bir kadın, yıllar sonra çocukluğunun geçtiği eve dönünce annesinin lanetli mirasıyla yüzleşir. gotik, karanlık, klasik ispanyol korku ve sürpriz son.
18// hierro (2009) – gabe ibanez
kadın başrol, oğlunun gizemli şekilde kaybolduğu bir feribot yolculuğunun ardından hierro adasında onu aramaya başlar. gerilim dozajı çok iyi, finalde beklenmedik bir çözülme yaşanıyor.
19// . el habitante incierto(the uninvited guest) – 2004,. guillem morales
evine gelen bir yabancıdan sonra hayatı altüst olan bir adamın deliliğe sürüklenişi. çarpıcı, minimalist ve psikolojik olarak rahatsız edici.
20 the ape (apan, 2009) –. jesper ganslandt
bir adam bir sabah kanlar içinde uyanır ama hiçbir şey hatırlamaz. gün boyunca sıradan şeyler yapmaya çalışırken karanlık gerçeğe yaklaştıkça film yavaş yavaş delilik hissi yaratıyor.
21// what we become(2015) – bo mikkelsen
salgın temalı danimarka yapımı bu film, küçük bir kasabada başlar ama yavaş yavaş yoğun bir hayatta kalma hikayesine dönüşür. sessiz ilerleyen ama çarpıcı bir final sunar.
22/ test (2014) – alexander kott
1950'lerde kazak bozkırında geçen, neredeyse diyalogsuz bir film. sade görsel diliyle büyüler, sonu ise izleyeni darmadağın eder. bir sovyet “şok” sineması örneği.
23// sunset (2018) – laszlo nemes (macaristan/romanya ortak yapımı)
yavaş ilerleyen ama her an diken üstünde tutan bir yapım. kadın başrol, aile sırlarının peşine düşer. finaliyle insanı sersem edenlerden.
24// door lock (2018) – lee kwon
bir kadın, kapı kilidinde tuhaf izler fark eder. gerilim, paranoya ve yalnızlık hissiyle örülü. son sahneleriyle akılda kalıcı.
25// el secreto de sus ojos(2009) – juan jose campanella
bir dava dosyası yıllar sonra tekrar açılır. aşk, suç ve adaletin iç içe geçtiği bu filmde son dakikalar tokat gibi. tam anlamıyla “ters köşe” bir final.
27// “podela” (split) – rusya / 2021 –. andrey simonov
bir nükleer savaş sonrası, izole bir tesiste geçen bu rus yapımı film, hem varoluşsal hem de psikolojik açıdan yıpratıcı. bir kadın bilim insanı, yalnızca dışarıdan değil içeriden de bozulmuş bir düzenle savaşmak zorundadır. görsel olarak tarkovsky etkili ama hikayesi güncel distopyalara daha yakın.
28. “aniara” – isveç / 2018 – pella kagerman, hugo lilja
kıyamet sonrası dünyadan kaçan bir uzay gemisinde geçen bu filmde, yolcular giderek kendi psikozlarına mahkum olur. felsefi, yavaş yanan ve içsel çöküşü gösteren bir uzay distopyası. kadın karakterlerin iç yolculuğu, zamanla tanrı, umut ve boşluk kavramlarıyla iç içe geçiyor. çarpıcı veklostrofobik`.değişik..
29// los parecidos. ( the similars) – meksika / 2015 – isaac ezban
alacakaranlık kuşağı havasında, retro-fütüristik bir bilimkurgu. 1968 meksika'sında bir otobüs durağında mahsur kalan yabancıların yüzleri değişmeye başlar. politik alegoriyle gizemli bilimkurgunun harika bir karışımı. ters köşe finaliyle dikkat çekiyor. absürt, tek mekan, rahatsız edici.
39 :/ suburban birds. (jiao qu de niao) – çin / 2018 – qiu sheng
hem mimari hem de toplumsal kayıplar üzerine kurulu bu film, iki farklı zaman düzleminde ilerliyor. kentsel dönüşümün distopik yansıması ile masumiyetin yitimi teması birleşiyor. ağır tempolu ama atmosferik. gerçeklikle rüya arasında salınan, deneysel bir parça.
40 / les revenants– fransa / 2004 –. robin campillo
bir gün ölüler dirilir… ama zombileşmeden. hayat normale dönmeye çalışırken dirilenler de eski rollerine döner. ancak her şey giderek daha tuhaf ve bozulmuş hale gelir. melankolik, politik ve sinsi bir korku-distopya. aynı zamanda dizi versiyonu da var(2012), ama bu film daha alt tonlu ve derin.
41,/ totul nu va fi bine. ( everything will not be fine) – romanya / 2020 –. adrian pirvu
chernobyl sonrası doğan engelli bir adamın yaşadığı dünya… yarı belgesel, yarı deneysel bu yapım, hem nükleer paranoyayı hem de kişisel distopyayı anlatıyor. gerçeklikten korku çıkaran, post-travmatik bir anlatı.gerçekçi ve yorucu ..
42 -// the survivalist (2015) –. stephen fingleton
kıyamet sonrası ingiltere kırsalında geçen, minimum diyalogla maksimum gerilim yaratan bir hayatta kalma hikayesi. beklenmedik gelişmeler ve soğuk atmosfer ön planda.
Spoiler içeriyor
rocky serisi – kalbinle dövüştüğünde her şey mümkün 1976'da john g. avildsen'in yönetmenliğinde beyazperdeye gelen rocky, aslında hollywood'un değil, hayallerin yazdığı bir hikâyeydi. senaryoyu yazan ve başrolde oynayan sylvester stallone, o dönem cebinde doğru dürüst para bile olmayan genç bir…devamırocky serisi – kalbinle dövüştüğünde her şey mümkün
1976'da john g. avildsen'in yönetmenliğinde beyazperdeye gelen rocky, aslında hollywood'un değil, hayallerin yazdığı bir hikâyeydi. senaryoyu yazan ve başrolde oynayan sylvester stallone, o dönem cebinde doğru dürüst para bile olmayan genç bir oyuncuydu. senaryoyu yazarken köpeğini satacak kadar çaresizdi, ama içinde taşıdığı inat ve ruh, karaktere doğrudan geçti. rocky balboa, philadelphia'nın arka sokaklarında yaşayan, kimsesiz, kabadayımsı ama aslında kırılgan bir boksördü. umutsuzken önüne çıkan bir fırsatla, dünya şampiyonu apollo creed'le maça çıkar. ama film bir zafer hikâyesi değildir. rocky maçı kazanmaz, ama kendini ispatlar. o ringde ayakta kalmak, sisteme karşı bir başkaldırıdır. “kim olduğunu göstermek istiyorum” der, çünkü bu film zaferin değil, direnişin filmidir.
serinin ikinci filmi rocky ii(1979), yine avildsen'in koltuğu bırakmasıyla stallone tarafından hem yazıldı hem yönetildi. rocky, ilk maçın ardından halkın sevgilisi olur ama hâlâ fakirdir, sistem ona şöhret verse de istikrar vermez. apollo ile rövanş kaçınılmaz olur. bu kez rocky sadece ringde değil, sokakta, evde, kendi içinde savaşır. filmin sonundaki “adrian, başardım!” repliği sinema tarihine kazınırken, bu zafer bir yumruğun değil, bir ruhun galibiyetidir.
rocky iii (1982), stallone'un yönetmen koltuğunu devraldığı ikinci film olur. bu defa başarı ve şöhret rocky'yi konforlu yapmıştır. tam da bu yüzden clubber lang (mr. t) gibi öfkeli, karanlık bir rakip karşısında darmadağın olur. eski düşmanı apollo creed, bu filmde rocky'nin antrenörü olur. yani düşman, artık kardeşe dönüşür. rocky yeniden öğrenmek, kendini sil baştan kurmak zorundadır. bu filmde zafer, yalnızca bir dövüş değil, egoyu yenmek anlamına gelir.
1985'te gelen rocky iv, serinin politik alt metni en açık olan filmidir. stallone'un yönettiği bu filmde rocky, sovyet boksörü ivan drago (dolph lundgren) ile karşı karşıya gelir. drago'nun ringde apollo'yu öldürmesi, bir intikam dövüşünü başlatır. film, abd-sovyet rekabetini ringe taşır ama rocky'nin rusya'nın ortasında antrenman yapması, sistem değil insan hikayesi anlatır. drago bir makine gibiyken, rocky doğaya dönerek ruhuyla hazırlanır. finalde rocky'nin yaptığı konuşma, soğuk savaş ortamında bile barışçıl bir ses olur: “değişim mümkün.”
rocky v(1990), serinin en az sevilen ama duygusal anlamda en gerçek filmidir. john g. avildsen yeniden yönetmen koltuğundadır. beyin travması geçiren rocky, ringlere veda eder. fakirliğe geri döner. sahip olduğu her şeyi yitirirken, bir zamanlar kendisi gibi olan genç tommy gunn'a antrenörlük yapar. ama şöhret, sadakati ezer. rocky'nin sokak ortasında eski öğrencisiyle yumruk yumruğa dövüştüğü final sahnesi, gösterişli değil ama içten bir hesaplaşmadır. bu film, şöhretin kirini gösterir.
2006'da rocky balboa ile stallone yeniden hem yazar hem yönetmen olarak geri döner. yaşlanmış, eşini kaybetmiş, oğluyla kopuk ilişkiler içinde, restoran işleten bir rocky görürüz. ama içindeki o yumruk atma arzusu hala dinmemiştir. medya kurgu bir dövüş teklif eder: emekli rocky, şampiyon mason dixon'la gösteri maçına çıkar. bu film, yaşlanmaya, unutulmaya, kenara atılmaya karşı bir duruştur. “hayat ne kadar sert vurduğun değil, yediğin yumruğa rağmen ayakta kalabilmendir” cümlesi, artık rocky'nin değil, stallone'un hayat felsefesi gibidir.
seri 2015'te ryan coogler'ın yönettiği creed ile başka bir evreye geçer. bu kez başrolde michael b. jordan vardır. o, apollo creed'in evlilik dışı oğludur. rocky artık yaşlanmıştır ama onun bilgeliği, donnie creed'i şekillendirir. bu film, bir bayrak devridir. rocky artık bir figür değil, bir mirastır. creed ii (2018) ile hikaye drago ailesiyle kesişir, creed'in babasını öldüren adamın oğluyla dövüşmesi, geçmişle yüzleşmektir.
....adrriaannn !!!...
rocky serisi, dövüş filmlerinin ötesinde, bir adamın hayata yumrukla değil kalbiyle tutunmasının hikâyesidir. herkes rocky gibi hisseder bir gün: kimsenin şans vermediği, kaybetmesi beklenen, ama yine de ayağa kalkıp bir raund daha isteyen biri… işte o yüzden bu seri zamansızdır. çünkü hayat hep sert vurur.
acı yok rocky!