osmanlı'nın hüküm sürdüğü yerleri sayınca “efsane”, ayrıntıya girince “imparatorluk” olduğu anlaşılıyor. önce şunu ayıralım: osmanlı'da doğrudan eyalet, vasal/himaye, askeri–siyasi nüfuz diye üç ayrı kategori vardı. bugün çoğu tartışma bu farklar bilinmeden yapılıyor. doğrudan veya fiilen osmanlı hâkimiyetinde bulunmuş bölgelerden bazıları:…devamıosmanlı'nın hüküm sürdüğü yerleri sayınca “efsane”, ayrıntıya girince “imparatorluk” olduğu anlaşılıyor.
önce şunu ayıralım:
osmanlı'da doğrudan eyalet, vasal/himaye, askeri–siyasi nüfuz diye üç ayrı kategori vardı.
bugün çoğu tartışma bu farklar bilinmeden yapılıyor.
doğrudan veya fiilen osmanlı hâkimiyetinde bulunmuş bölgelerden bazıları:
balkanlar'ın tamamına yakını
– bulgaristan
– yunanistan
– sırbistan
– bosna
– arnavutluk
– makedonya
– kosova
– karadağ
– hırvatistan'ın bir bölümü
– romanya eyaletleri (eflak–boğdan)
– macaristan
– ukrayna'nın güneyi (kırım dahil)
orta doğu ve arap coğrafyası
– anadolu
– suriye
– filistin
– israil
– ürdün
– lübnan
– irak
– hicaz, yemen
– mısır
– körfez sahilleri (kuveyt, bahreyn, katar çevresi)
kuzey afrika ve kızıldeniz hattı
– libya (trablusgarp)
– tunus
– cezayir
– sudan
– eritrea
– somali kıyıları
– habeş eyaleti (eti·yopya kıyı hattı)
doğrudan değil ama osmanlı'ya bağlı / nüfuz alanında olanlar
– lehistan (polonya)
– moldova
– kimi dönem kafkasya ve azerbaycan
– kuzey afrika iç kesimleri (vasal beylikler)
– hint müslümanları, malaya dünyası (hilafet bağı)
yani osmanlı haritası “tek renk” değildi.
ama şurası net:
dönemin en uzun ömürlü, en geniş ve en karmaşık siyasal organizasyonlarından biriydi.
son cümleyi biraz daha soğukkanlı bitireyim:
toprağa kimin kanı değdiğinden çok,
orada kimin düzen kurabildiği tarih yazar.
osmanlı'yı büyük yapan şey de zaten buydu.
osmanli imparatorluğunun hakimiyetindeki ülkeler;
1. türkiye :
2. bulgaristan (545 yıl)
3. yunanistan (400 yıl)
4. sırbistan (539 yıl)
5. karadağ (539 yıl)
6. bosna-hersek (539 yıl)
7. hırvatistan (539 yıl)
8. makedonya (539 yıl)
9. slovenya (250 yıl)
10. romanya (490 yıl)
11. slovakya (20 yıl) osmanli adı :uyvar
12. macaristan (160 yıl)
13. moldova (490 yıl)
14. ukrayna (308 yıl)
15. azerbaycan (25 yıl)
16. gürcistan (400 yıl)
17. ermenistan (20 yıl)
18. güney kıbrıs (293 yıl)
19. kuzey kıbrıs (293 yıl)
20. rusya'nın güney toprakları (291 yıl)
21. polonya (25 yıl)-himaye- osmanlı adı: lehistan
22. italya 'nın güneydoğu kıyıları (20 yıl)
23. arnavutluk (435 yıl)
24. belarus (25 yıl) -himaye-
25. litvanya (25 yıl) -himaye-
26. letonya (25 yıl) -himaye-
27. kosova (539 yıl)
28. voyvodina (166 yıl) osmanlı adı: banat
29. irak (402 yıl)
30. suriye (402 yıl)
31. israil (402 yıl)
32. filistin (402 yıl)
33. ürdün (402 yıl)
34. arabistan (399 yıl)
35. yemen (401 yıl)
36. umman (400 yıl)
37. birlesek arap emirlikleri (400 yıl)
38. katar (400 yıl)
39. bahreyn (400 yıl)
40. kuveyt (381 yıl)
41. iranın batı toprakları (30 yıl)
42. lübnan (402 yıl)
43. mısır (397 yıl )
44. libya (394 yıl) osmanlı adı:trablusgarp
45. tunus (308 yıl )
46. cezayir (313 yıl)
47. sudan (397 yıl ) osmanlı adı: nubye
48. eritre (350 yıl ) osmanlı adı: habes
49. cibuti (350 yıl)
50. somali (350 yıl ) osmanlı adı: zeyla
51. kenya sahilleri (350 yıl )
52. tanzanya sahilleri (250 yıl)
53. çad'ın kuzey bölgeleri (313 yıl ) osmanlı adı: reşade
54. nijer'in bir kısmı (300 yıl) osmanlı adı: kavar
55. mozambik'in kuzey toprakları (150 yıl)
56. fas (50 yıl ) -himaye-
57. bati sahra (50 yıl) -himaye-
58. moritanya (50 yıl) -himaye-
59. mali (300 yıl ) osmanlı adı: gat kazası
60. senegal (300 yıl)
61. gambiya (300 yıl )
62. gine bissau (300 yıl)
63. gine (300 yıl )
64. etiyopya'nın bir kısmı (350 yıl) osmanlı adı: habeş
osmanlı kara hudutları sınırları içinde resmen bulunmamakla birlikte fiilen hilafete bağlı yerler:
64. hindistan müslümanları -pakistan-
65. doğu hindistan müslümanları -bangladeş-
66. singapur
67. malezya
68. endonezya
69. türkistan hanlıkları
70. nijerya
unutma türk ün kanı değmişse bir toprağa orası bugün olmazsa yarın yine türk ün toprağı olacaktır.
Web yapım aşamasındadır.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
osmanlı'nın hüküm sürdüğü yerleri sayınca “efsane”, ayrıntıya girince “imparatorluk” olduğu anlaşılıyor. önce şunu ayıralım: osmanlı'da doğrudan eyalet, vasal/himaye, askeri–siyasi nüfuz diye üç ayrı kategori vardı. bugün çoğu tartışma bu farklar bilinmeden yapılıyor. doğrudan veya fiilen osmanlı hâkimiyetinde bulunmuş bölgelerden bazıları:…devamı
Hindistan'da ölümcül Nipah virüsü salgını bildirildi. — Virüsün bulaştığı 5 kişiden 2’sinin durumu kritik. — Virüs, yarasalardan insanlara bulaşıyor. — Yaklaşık 100 kişi karantinaya alındı. — Ölüm oranının %75’e yaklaştığı bildiriliyor. — Virüsün bilinen bir tedavisi veya aşısı bulunmuyor.
Hindistan'da ölümcül Nipah virüsü salgını bildirildi. — Virüsün bulaştığı 5 kişiden 2’sinin durumu kritik. — Virüs, yarasalardan insanlara bulaşıyor. — Yaklaşık 100 kişi karantinaya alındı. — Ölüm oranının %75’e yaklaştığı bildiriliyor. — Virüsün bilinen bir tedavisi veya aşısı bulunmuyor.
ekşi sözlük artık tam bir bok çukuru oldu başlıkları eskiden bilgi, zeka, espri, arada kaliteli linç. şimdi? öfke kusma yarışması + troll besleme çiftliği + reklam kokusu + moderasyon denen şeyin adı bile yok. moderasyon mu? terör başlığında yol veriyorlar,…devamı
“Bizans” diye bir devlet adı yoktu. Devletin resmî ve fiilî adı: Roma İmparatorluğu (Doğu Roma). -“Bizans” adı nereden çıktı? 16. yüzyıl Alman tarihçi Hieronymus Wolf Amaç: Orta Çağ’daki “Roma”yı antik Roma’dan koparmak Batı Avrupa’nın “Roma mirası” tekelini kurmak Şehir: -Byzantion…devamı
Spoiler içeriyor
bir dolar için ölüm (2022) (orijinal adı: Dead for a Dollar) westerni konu alan ama westernin rahatlatıcı ahlâkını özellikle reddeden, “iyi adam–kötü adam” denklemine mesafeli bir geç dönem işi. walter hill’in kariyerinin son virajında çektiği bu film, aksiyondan çok hesaplaşma…devamı
badland (2019) coğrafyanın bir ruh hali olarak kullanıldığı, mekânın karakterden daha fazla konuştuğu filmlerden. american badlands yalnızca fiziksel bir boşluk değil; aidiyetin, yön duygusunun ve anlamın erozyona uğradığı psikolojik bir ara-bölge olarak kuruluyor. karakterlerin suskunluğu senaryo eksikliği değil, bilinçli bir…devamı
Spoiler içeriyor
kafadar prensler (your highness, 2011) fantastik sinema ciddiye alınmazsa ne olur sorusunun, elfli cüceli küfürlü cevabı. film, “seçilmiş kişi”, “kader”, “efsane” gibi kavramları alıp çöpe atıyor. thadeous denen karakter var ki; yıllardır “hero's journey” diye yutturulan bütün destanların içine edip…devamı
Spoiler içeriyor
belalı iş (2024) yanlış otelde, yanlış odada, yanlış zamanda bulunmanın bedelini netflix’te 90 dakika boyunca ödeten film. bir adam düşünün; suçu yok, planı yok, zekâsı “ortalama insan”, şansı ise türkiye’de ekonomi seviyesinde. film boyunca tek yaptığı şey: “abi ben gerçekten…devamı
`haldun dormen`'in (1928-2026) hayatından gerçek, yaşanmış ve en dokunaklı hikayelerden biri, eski eşi `betül mardin` ile olan aşkı ve zarif ayrılıklarıdır – türkiye'de “`en kibar boşanma`” olarak anılır. 1950'lerin sonlarında, `haldun dormen` `yale`'den dönmüş, tiyatro kariyerini kurmaya çalışan genç bir…devamı