9. sinema teknikleri ve görsellik rotoscoping – animasyon ve görsel efekt için sahne üzerine çizim yapılması. örnek: a scanner darkly (2006) long take / one-take cinema – kesintisiz uzun sahne kullanımı. örnek: russian ark (2002) cross-cutting / parallel editing –…devamı9. sinema teknikleri ve görsellik
rotoscoping – animasyon ve görsel efekt için sahne üzerine çizim yapılması.
örnek: a scanner darkly (2006)
long take / one-take cinema – kesintisiz uzun sahne kullanımı.
örnek: russian ark (2002)
cross-cutting / parallel editing – farklı sahneleri paralel gösterme.
örnek: the godfather (1972)
non-linear editing – zaman çizelgesinin lineer olmaması.
örnek: memento (2000)
diegetic music – karakterler tarafından duyulan film içi müzik.
örnek: karakterin radyodan müzik dinlemesi
non-diegetic music – karakterlerin duymadığı film müziği.
örnek: jaws (1975)
slow reveal– bilgi veya karakterin kademeli açığa çıkışı.
örnek: se7en (1995)
tracking shot / longitudinal tracking – karakterin mekânda uzun mesafe boyunca takip edilmesi.
örnek: children of men (2006)
chiaroscuro lighting – işık ve gölge kontrastıyla dramatik etki yaratma.
örnek: film noir türü filmler
deep focus – ön plan ve arka planın eş zamanlı net göründüğü çekim.
örnek: citizen kane (1941)
rack focus – odak değiştirerek izleyici dikkatini yönlendirme.
örnek: the graduate (1967)
faux documentary / mockumentary – belgesel formatında ama kurgusal.
örnek: this is spinal tap (1984)
cine-ritual– ritüel veya dini tören estetiğini kullanan film.
sensory cinema – seyircinin duyularına hitap eden görsel ve işitsel yoğun film.
cine-poetry– sinema ve şiirselliğin birleşimi, sembolik ve görsel yoğun.
örnek: the tree of life (2011)
10. niş, erotik ve kadın/queer perspektifi
erotic art cinema– erotik ögelerle estetik ve sanatsal anlatım.
örnek: the dreamers (2003)
soft-core erotic cinema – hafif erotik içerik, şiddet veya pornografi içermez.
örnek: emmanuelle (1974)
hard-core erotic cinema– açık cinsel içerikli filmler.
örnek: deep throat (1972)
transgressive erotic cinema – tabu ve sınırları zorlayan erotik anlatım.
feminist cinema– kadın bakış açısını ve toplumsal cinsiyet sorunlarını işleyen sinema.
örnek: portrait of a lady on fire (2019)
queer cinema– lgbt+ temalarını işleyen filmler.
örnek: call me by your name (2017)
post-apocalyptic erotic cinema– kıyamet sonrası dünyada erotik temalar.
örnek: tank girl (1995)
neo-noir erotic cinema – modern noir ve erotizmin birleşimi.
örnek: basic instinct (1992)
feminist experimental cinema– kadın perspektifi ve deneysel anlatım.
queer experimental cinema – lgbt+ temalarını deneysel olarak işleyen film.
11. bilim kurgu ve distopya
cyberpunk – yüksek teknoloji, düşük yaşam, distopik gelecek.
örnek: blade runner (1982)
dystopian cinema – totaliter veya çöküş temalı distopik filmler.
örnek: children of men (2006)
post-apocalyptic cinema– dünyanın çöküşünden sonra hayatta kalmayı konu alır.
örnek: mad max: fury road (2015)
sci-fi horror – bilim kurgu ve korku karışımı.
örnek: alien (1979)
virtual cinema – vr ve dijital ortamlarda deneyimlenen sinema.
interactive cinema– izleyicinin seçimleriyle değişen anlatım.
örnek: black mirror: bandersnatch (2018)
neo-noir erotic cinema – modern noir ve erotizmin birleşimi.
örnek: basic instinct (1992)
eco-cinema– çevre ve doğa temalı film estetiği.
örnek: the new world (2005)
cine-allegory / visual allegory – görsellikle yapılan alegorik anlatım.
örnek: pan's labyrinth (2006)
psychological thriller – karakter psikolojisine dayalı gerilim.
örnek: black swan (2010)
erotic thriller– erotik ögeler ve gerilim birleşimi.
örnek: basic instinct (1992)
Web yapım aşamasındadır.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
9. sinema teknikleri ve görsellik rotoscoping – animasyon ve görsel efekt için sahne üzerine çizim yapılması. örnek: a scanner darkly (2006) long take / one-take cinema – kesintisiz uzun sahne kullanımı. örnek: russian ark (2002) cross-cutting / parallel editing –…devamı
sinema terimleri ve estetikler katalogu 1. klasik ve dramatik sinema chamber film – az sayıda karakter ve sınırlı mekânla geçen dramatik film. örnek: 12 angry men (1957) chamber horror – sınırlı mekân ve karakterlerle korku yaratan film. örnek: the lighthouse…devamısinema terimleri ve estetikler katalogu
1. klasik ve dramatik sinema
chamber film – az sayıda karakter ve sınırlı mekânla geçen dramatik film.
örnek: 12 angry men (1957)
chamber horror – sınırlı mekân ve karakterlerle korku yaratan film.
örnek: the lighthouse (2019)
historical drama – tarihi olay veya dönemi konu alan drama.
örnek: gladiator (2000)
period drama – belirli bir dönemi yansıtan film.
örnek: pride and prejudice (2005)
melodrama – duygusal abartı ve dramatik çatışma ön planda.
örnek: douglas sirk filmleri
psychological realism – karakterlerin zihinsel ve duygusal süreçlerini gerçekçi şekilde işler.
örnek: revolutionary road (2008)
coming-of-age – gençlik, büyüme ve olgunlaşmayı konu alan film.
örnek: stand by me (1986)
bildungsroman – karakterin psikolojik olgunlaşmasını anlatan film.
örnek: call me by your name (2017)
slice of life – gündelik hayatı, sıradan insanları konu alır.
örnek: boyhood (2014)
2. noir ve suç sineması
neo-noir – modern noir unsurlarını taşıyan, karanlık ve stilize filmler.
örnek: sin city (2005)
hyperlink cinema – paralel hikâyelerin kesiştiği anlatım tekniği.
örnek: babel (2006)
polyphonic cinema– birden fazla bakış açısı ve hikâyeyi eş zamanlı işleme.
örnek: magnolia (1999)
transgressive cinema – toplumsal tabu ve normlara karşı çıkan, provokatif filmler.
örnek: a clockwork orange (1971)
dark comedy thriller – gerilim ve kara mizahın birleşimi.
örnek: fargo (1996)
tropes – sinemada tekrar eden klişe temalar veya motifler.
örnek: “final girl” trope – slasher filmleri
neo-pulp– modern pulp estetiği ve hızlı tempolu hikâyeler.
örnek: sin city (2005)
3. korku ve gerilim
slow horror– uzun sahneler ve yavaş tempoyla gerilim yaratan korku.
örnek: hereditary (2018)
minimal horror – sade anlatım, az korku öğesi ama yoğun atmosfer.
örnek: the witch (2015)
found footage horror – bulunmuş kayıt tarzı korku.
örnek: paranormal activity (2007)
slasher – seri katilin karakterleri teker teker öldürdüğü korku türü.
örnek: halloween (1978)
giallo – italyan gerilim-korku türü; stilize cinayet sahneleri.
örnek: deep red (1975)
exploitation horror – şok, kan ve cinsellik üzerine kurulmuş korku filmleri.
örnek: cannibal holocaust (1980)
body horror – insan bedeninin deformasyonu veya mutasyonu üzerinden korku ve rahatsızlık yaratma.
örnek: the fly (1986)
underground horror – ana akım dışında kalan, şok edici ve deneysel korku.
örnek: begotten (1990)
digital horror– dijital efektler ve teknolojik korku ögeleri.
örnek: unfriended (2014)
slow burn– yavaş gelişen gerilim.
örnek: the shining (1980)
tension building – gerilimi artırmak için sahneleri uzun tutma veya müzik kullanma.
jump scare– ani şok ile gerilim yaratma.
örnek: insidious (2010)
macabre – ölüm ve bozulma temalı korku.
örnek: the cabinet of dr. caligari (1920)
gothic cinema – kara gotik atmosfer, kaleler ve sis.
örnek: crimson peak (2015)
postmodern horror – kendi türünü sorgulayan veya ironik korku.
örnek: scream (1996)
surreal horror – rüya ve korkuyu birleştiren stil.
örnek: suspiria (1977)
4. deneysel ve avant-garde sinema
avant-garde cinema – yenilikçi, kural tanımayan ve deneysel sinema.
örnek: kenneth anger filmleri
experimental cinema – deneysel teknikler, soyut görsellik.
örnek: meshes of the afternoon (1943)
abstract cinema– kurmaca veya figüratif olmayan görsellerle anlatım.
örnek: oskar fischinger'in animasyonları
psychotropic cinema – izleyicide zihinsel veya algısal değişim yaratan filmler.
örnek: enter the void (2009)
dream logic– rüya mantığıyla işleyen anlatım; mantıksal bağ yok.
örnek: eraserhead (1977)
anti-narrative – klasik hikâye örgüsü yerine rastgele veya parçalı anlatım.
örnek: last year at marienbad (1961)
post-structuralist cinema – film dili ve anlamını sorgulayan sinema.
örnek: synecdoche, new york (2008)
meta-cinema– filmin kendi yapım süreci veya sinema kavramını konu alması.
örnek: adaptation (2002)
self-reflexive cinema – film içinde film yapımı veya karakter farkındalığı.
örnek: 8½ (1963)
cine-poetry– sinema ve şiirselliğin birleşimi, sembolik ve görsel yoğun.
örnek: the tree of life (2011)
cine-essay– deneysel ve felsefi deneme tarzında film.
örnek: chris marker – la jetée (1962)
found footage erotic– bulunmuş kayıt tarzında erotik içerik.
transgressive experimental cinema – tabu ve normları kıran deneysel sinema.
noise cinema – ses ve görsel kaos ile deneysel film yapımı.
handheld cinema– elde kamera kullanımı; gerçekçilik ve samimiyet sağlar.
slow cinema– uzun sahneler, yavaş tempo, minimal diyalog.
örnek: the turin horse (2011)
long take/ one-take cinema – kesintisiz uzun sahne kullanımı.
örnek: russian ark (2002)
5. erotik ve kadın/queer perspektifi
erotic art cinema– erotik ögelerle estetik ve sanatsal anlatım.
örnek: the dreamers (2003)
soft-core erotic cinema – hafif erotik içerik, şiddet veya pornografi içermez.
örnek: emmanuelle (1974)
hard-core erotic cinema– açık cinsel içerikli filmler.
örnek: deep throat (1972)
feminist cinema – kadın bakış açısını ve toplumsal cinsiyet sorunlarını işleyen sinema.
örnek: portrait of a lady on fire (2019)
queer cinema – lgbt+ temalarını işleyen filmler.
örnek: call me by your name (2017)
transgressive erotic cinema – tabu ve sınırları zorlayan erotik anlatım.
post-apocalyptic erotic cinema – kıyamet sonrası dünyada erotik temalar.
örnek: tank girl (1995)
neo-noir erotic cinema– modern noir ve erotizmin birleşimi.
örnek: basic instinct (1992)
feminist experimental cinema – kadın perspektifi ve deneysel anlatım.
queer experimental cinema – lgbt+ temalarını deneysel olarak işleyen film.
6. bilim kurgu ve distopya
cyberpunk – yüksek teknoloji, düşük yaşam, distopik gelecek.
örnek: blade runner (1982)
dystopian cinema– totaliter veya çöküş temalı distopik filmler.
örnek: children of men (2006)
post-apocalyptic cinema– dünyanın çöküşünden sonra hayatta kalmayı konu alır.
örnek: mad max: fury road (2015)
sci-fi horror – bilim kurgu ve korku karışımı.
örnek: alien (1979)
neo-noir erotic cinema – modern noir ve erotizmin birleşimi.
örnek: basic instinct (1992)
virtual cinema – vr ve dijital ortamlarda deneyimlenen sinema.
interactive cinema – izleyicinin seçimleriyle değişen anlatım.
örnek: black mirror: bandersnatch (2018)
eco-cinema – çevre ve doğa temalı film estetiği.
örnek: the new world (2005)
cine-ritual– ritüel veya dini tören estetiğini kullanan film.
sensory cinema – seyircinin duyularına hitap eden görsel ve işitsel yoğun film.
7. sinema teknikleri ve ses/müzik
diegetic music – karakterler tarafından duyulan film içi müzik.
örnek: karakterin radyodan müzik dinlemesi.
non-diegetic music– karakterlerin duymadığı film müziği.
örnek: jaws (1975)
elliptical narrative/ editing – olayları doğrudan göstermeden, boşluk bırakarak anlatım.
örnek: lost highway (1997)
cross-cutting / parallel editing – farklı sahneleri paralel gösterme.
örnek: the godfather (1972)
non-linear editing – zaman çizelgesinin lineer olmaması.
örnek: memento (2000)
rotoscoping – animasyon ve efekt için sahne üzerine çizim.
örnek: a scanner darkly (2006)
jump scare– ani şok ile gerilim yaratma.
slow reveal – bilgi veya karakterin kademeli açığa çıkışı.
örnek: se7en (1995)
longitudinal tracking/ long take – karakterin mekandan uzun mesafe boyunca takip edilmesi.
8. underground , cult ve deneysel sinema
guerilla filmmaking – düşük bütçe, hızlı ve çoğunlukla yasadışı çekim teknikleri.
örnek: el mariachi (1992)
handheld cinema – elde kamera kullanımı; gerçekçilik ve samimiyet sağlar.
örnek: the blair witch project (1999)
micro-budget cinema – çok düşük bütçeyle yapılan bağımsız sinema.
örnek: clerks (1994)
diy cinema – kendi imkanlarıyla yapılan amatör ve yaratıcı film.
örnek: john waters'in erken filmleri
cult exploitation – kült haline gelmiş düşük bütçeli, şok edici filmler.
örnek: pink flamingos (1972)
neo-expressionism – 80'ler-90'larda tekrar ortaya çıkan abartılı görsellik ve duygusal vurgular.
örnek: the cook, the thief, his wife & her lover (1989)
mumblecore – düşük bütçeli, doğal diyalog ve gündelik hayatı işleyen indie tarzı.
örnek: frances ha (2012)
vignette cinema – kısa, izole sahnelerle bütün anlatımı oluşturan film.
örnek: coffee and cigarettes (2003)
elliptical narrative– olayları doğrudan göstermeden anlatan, boşluk bırakan hikâye yapısı.
örnek: lost highway (1997)
cine-allegory / visual allegory – görsellikle yapılan alegorik anlatım.
örnek: pan's labyrinth (2006)
polyphonic cinema– birden fazla bakış açısı ve hikâyeyi eş zamanlı işleme.
örnek: babel (2006)
hyperlink editing– farklı hikâyelerin paralel şekilde kesilerek anlatılması.
örnek: traffic (2000)
temporal distortion – zamanın bilinçli olarak değiştirilmesi veya karıştırılması.
örnek: 21 grams (2003)
chamber film– az sayıda karakter ve sınırlı mekânla geçen dramatik film.
örnek: 12 angry men (1957)
Devamı ; Sinema terimleri 60. biopic gerçek bir kişinin hayat hikâyesini anlatan film. örnek: bohemian rhapsody (2018) 61. historical drama tarihi olayları veya dönemleri konu alan drama. örnek: gladiator (2000) 62. period drama belirli bir dönemi yansıtan film. örnek: pride…devamıDevamı ;
Sinema terimleri
60. biopic
gerçek bir kişinin hayat hikâyesini anlatan film.
örnek: bohemian rhapsody (2018)
61. historical drama
tarihi olayları veya dönemleri konu alan drama.
örnek: gladiator (2000)
62. period drama
belirli bir dönemi yansıtan film.
örnek: pride and prejudice (2005)
63. neo-realism
güncel toplumsal sorunları gerçekçi şekilde işleyen sinema.
örnek: roma (2018)
64. found footage horror
bulunmuş kayıt tarzı korku.
örnek: paranormal activity (2007)
65. slasher
bir seri katilin karakterleri teker teker öldürdüğü korku türü.
örnek: halloween (1978)
66. giallo
italyan gerilim-korku türü; cinayet, gizem, stilize görsellik.
örnek: deep red (1975)
67. exploitation horror
şok, kan ve cinsellik üzerine kurulmuş korku filmleri.
örnek: cannibal holocaust (1980)
68. body horror comedy
bedenin bozulması ile kara mizah birleşimi.
örnek: tusk (2014)
69. erotic thriller
erotizm ve gerilimin birleşimi.
örnek: basic instinct (1992)
70. road movie
karakterlerin yolculuk üzerinden geliştiği film türü.
örnek: easy rider (1969)
71. coming-of-age
gençlik, büyüme ve olgunlaşmayı konu alır.
örnek: stand by me (1986)
72. bildungsroman
roman uyarlamaları veya karakterin psikolojik olgunlaşması.
örnek: call me by your name (2017)
73. slice of life
gündelik hayatı, sıradan insanları anlatır.
örnek: boyhood (2014)
74. experimental cinema
deneysel teknikler, soyut görsellik.
örnek: maya deren – meshes of the afternoon (1943)
75. avant-garde cinema
yenilikçi, kural tanımayan ve deneysel sinema.
örnek: kenneth anger filmleri
76. abstract cinema
kurmaca veya figüratif olmayan görsellerle anlatım.
örnek: oskar fischinger'in animasyonları
77. psychotropic cinema
izleyiciye zihinsel veya algısal değişim yaratan film deneyimi.
78. dream logic
rüya mantığıyla işleyen anlatım, mantıksal bağ yok.
79. anti-narrative
klasik hikâye örgüsü yerine rastgele veya parçalı anlatım.
80. post-structuralist cinema
film dili ve anlamı sorgulayan, yapısalcılığın ötesinde sinema.
81. meta-cinema
filmin kendi yapım süreci veya sinema kavramını konu alması.
örnek: adaptation (2002)
82. self-reflexive cinema
film içinde film yapımı veya karakterlerin farkındalığı gösterilir.
örnek: 8½ (1963)
83. diegetic sound
karakterler tarafından duyulan film içi ses.
örnek: karakterin radyodan müzik dinlemesi
84. non-linear editing
kurguda zaman çizelgesinin lineer olmaması.
örnek: memento (2000)
85. elliptical editing
hikâyede olayların bazı kısımlarını atlayarak anlatım.
86. cross-cutting
farklı sahnelerin birbirine paralel olarak gösterilmesi.
örnek: the godfather (1972) vaftiz sahnesi
87. parallel editing
cross-cutting ile benzer; iki veya daha fazla olayı eş zamanlı göstermek.
88. jump scare
korku filmlerinde ani şok etkisi yaratma tekniği.
örnek: insidious (2010)
89. slow burn
yavaş gelişen gerilim.
örnek: the shining (1980)
90. tension building
gerilimi artırmak için sahnelerin uzun tutulması veya müzik kullanımı.
91. suspense
seyirciyi merak ve endişe içinde tutma.
örnek: hitchcock filmleri
92. macabre
korkunç, ölüm ve bozulma temalı görsellik.
örnek: the cabinet of dr. caligari (1920)
93. gothic cinema
kara gotik atmosfer, kaleler, sis ve dram.
örnek: crimson peak (2015)
94. melodrama
duygusal abartı ve dramatik çatışma.
örnek: douglas sirk filmleri
95. expressionistic lighting
duyguları vurgulamak için ışık ve gölge kullanımı.
96. visual motif
tekrar eden görsel öge, tema veya sembol.
örnek: hitchcock – kuş motifleri
97. symbolic imagery
sembol ve metaforlarla anlam yaratma.
örnek: tarkovski – su ve ateş imgeleri
98. cinematic language
filmde anlatımı sağlayan tüm görsel ve işitsel araçlar.
99. slow reveal
bilgi veya karakterin kademeli açığa çıkışı.
örnek: se7en (1995)
100. longitudinal tracking
karakterin mekanda uzun mesafe boyunca takip edilmesi.
örnek: children of men (2006) – doğum sahnesi
ek sinema terimleri ve estetikler
• chamber drama / chamber film: az karakter ve sınırlı mekân kullanımıyla yoğun dramatik etki yaratır.
örnek: 12 angry men (1957)
• neo-expressionism: 1980'ler-90'larda ortaya çıkan, abartılı görsellik ve duygusal yoğunlukla karakterize edilmiş stil.
örnek: the cook, the thief, his wife & her lover (1989)
• hyperlink cinema: farklı karakter ve hikâyelerin birbirine kesiştiği, paralel anlatım tekniği.
örnek: babel (2006), traffic (2000)
• transgressive cinema: toplumsal normlara ve tabu konulara karşı çıkan, provokatif filmler.
örnek: a clockwork orange (1971)
• mumblecore: düşük bütçeli, doğal diyalog ve sıradan yaşamı konu alan indie tarz.
örnek: frances ha (2012)
• psychological realism: karakterlerin zihinsel ve duygusal süreçlerini gerçekçi şekilde işler.
örnek: revolutionary road (2008)
• anthology film: birden fazla kısa hikâyenin tek filmde birleştiği yapı.
örnek: paris, je t'aime (2006)
• mockumentary: belgesel tarzında kurgusal ve genellikle komik yapım.
örnek: this is spinal tap (1984)
• vignette cinema: kısa, izole sahnelerle bütün anlatımı oluşturan film yapısı.
örnek: coffee and cigarettes (2003)
• elliptical narrative: olayları doğrudan göstermeden, boşluk bırakacak şekilde anlatan hikâye.
örnek: lost highway (1997)
• rotoscoping: animasyon veya görsel efekt için sahne üzerine çizim tekniği.
örnek: a scanner darkly (2006)
• tropes: sinemada tekrar eden klişe temalar veya motifler.
örnek: “final girl” trope – slasher filmlerinde kadın karakterin hayatta kalması.
• diegetic music: karakterlerin dünyasında var olan, filmde duyulan müzik.
örnek: guardians of the galaxy (2014) – karakterlerin çaldığı müzikler.
• non-diegetic music: karakterlerin duymadığı, yalnızca seyirciye yönelik eklenen müzik.
örnek: jaws (1975) – köpekbalığı teması
• temporal distortion: zamanın bilinçli olarak değiştirilmesi veya parçalanması.
örnek: 21 grams (2003)
• hyperlink editing: paralel hikâyelerin, eşzamanlı sahnelerle kurgulanması.
örnek: amores perros (2000)
• faux documentary: gerçek belgeselmiş gibi sunulan kurgu film.
örnek: the blair witch project (1999)
• cine-poetry: sinema ve şiirselliğin birleşimi, görsellik ve ritim ön planda.
örnek: the tree of life (2011)
• visual allegory: görsellikle yapılan metaforik veya alegorik anlatım.
örnek: pan's labyrinth (2006)
• polyphonic cinema: birden fazla bakış açısı ve hikâyenin eşzamanlı işlenmesi.
örnek: magnolia (1999)
sinemada kullanılan özel kavramlar 1. kitsch abartılı, yapay, ucuz ama eğlenceli estetik. örnek: double team (van damme – dennis rodman ikilisi) 2. camp kitsch'e benzer ama daha bilinçli şekilde yapılmış abartı. genelde ironi barındırır. “kendini ciddiye almayan” yapay estetik. örnek:…devamısinemada kullanılan özel kavramlar
1. kitsch
abartılı, yapay, ucuz ama eğlenceli estetik.
örnek: double team (van damme – dennis rodman ikilisi)
2. camp
kitsch'e benzer ama daha bilinçli şekilde yapılmış abartı. genelde ironi barındırır. “kendini ciddiye almayan” yapay estetik.
örnek: batman & robin (1997), lady gaga'nın birçok klibi.
3. noir (film noir)
kara film. 1940'lar–50'lerin karanlık, suç, dedektif filmleri. gölgeli siyah-beyaz görüntüler, umutsuz karakterler.
örnek: the maltese falcon (1941), chinatown (1974) (neo-noir).
4. pulp
ucuz dergi hikâyelerinden türemiş, kanlı, şiddetli, aşırı aksiyonlu ama eğlenceli filmler.
örnek: quentin tarantino'nun pulp fiction (1994) filmi.
5. grindhouse
70'lerin düşük bütçeli, şiddetli, erotik veya “ucuz görünen” sineması. seyirciyi şok etmek için yapılır.
örnek: tarantino & robert rodriguez'in grindhouse (2007) projesi.
6. arthouse
sanat sineması. daha deneysel, ticari kaygısı az, estetik ve fikir odaklı filmler.
örnek: andrei tarkovski'nin stalker (1979) filmi.
7. campy vs. cheesy
• campy - bilerek abartılı (ironik eğlence).
• cheesy -klişe, yapay, “ucuz duygusallık”.
örnek: romantik filmlerde “havalı müzik eşliğinde yağmur altında öpüşme” sahneleri- cheesy.
8. cult (kült film)
ilk çıktığında çok popüler olmasa da yıllar içinde özel bir hayran kitlesi kazanan filmler.
örnek: the rocky horror picture show (1975), fight club (1999).
9. b-movie
düşük bütçeli, çoğu zaman yan gösterim için yapılmış filmler. ucuz efektler, basit senaryolar ama samimi bir ruhu vardır.
örnek: plan 9 from outer space (1959), birçok eski van damme filmi de “b-action” sayılır.
10. sleazy
kirli, yoz, genelde erotizm + şiddet içeren “pis” görünümlü yapımlar için söylenir.
örnek: 70'lerin new york yeraltı polis/mafya filmleri.
niş & underground sinema terimleri
1. lo-fi aesthetic
düşük kaliteli görüntü, grenli kamera, amatör gibi duran ama bilinçli şekilde kullanılan “kusurlu estetik”. seyirciye ham ve gerçek his verir.
örnek: the blair witch project (1999), clerks (1994).
2. slow cinema
çok az diyalog, uzun planlar, sakin tempo. sabır isteyen ama derinlikli filmler. daha çok varoluşsal, felsefi konular işler.
örnek: bela tarr'ın satantango (1994), nuri bilge ceylan filmleri.
3. exploitation
ucuz, aşırı şiddet, seks ya da tabu konular üzerinden seyirciyi şok etmeye çalışan sinema. alt türleri de var:
• blaxploitation: siyah kültürü/karakterleri merkezine alır (shaft, 1971).
• sexploitation: erotik öğeler ağırlıklı.
• naziploitation: nazi kamplarındaki şok edici hikayelerin .
örnek: i spit on your grave (1978).
4. body horror
insanın bedeninin bozulması, mutasyona uğraması, iğrenç dönüşümleri konu alan korku türü.
örnek: david cronenberg'in the fly (1986), videodrome (1983).
5. underground cinema
ana akım dışında, bağımsız hatta çoğu kez yasaklı ve yeraltı dağıtımıyla yayılan filmler.
örnek: kenneth anger'ın deneysel filmleri, gaspar noe' nin irreversible. (2002).
6. afektif sinema (affective cinema)
seyircinin duygusal ve bedensel tepkilerini merkeze koyar. izleyiciye sadece “hikaye” değil, hissettirme amacı vardır.
örnek: claire denis'nin trouble every day (2001).
7. surrealist cinema (sürrealist / gerçeküstü sinema)
mantıksız olaylar, rüyamsı sahneler, bilinçaltı imgelerle örülü filmler.
örnek: luis bunuel'in un chien andalou (1929), alejandro jodorowsky'nin the holy mountain (1973).
8. psychedelic cinema
görsel olarak renkli, halüsinatif, bilinç değiştiren filmler. 60'ların hippie kültürüyle birlikte yükselmiştir.
örnek: easy rider (1969), enter the void (2009).
9. gonzo filmmaking
belgesel ya da deneysel işlerde, yönetmenin kendisini hikâyeye katması. “tarafsız gözlemci” yerine, olayların tam içinden anlatım.
örnek: fear and loathing in las vegas (1998) (hunter s. thompson'un gonzo gazeteciliğinden uyarlama).
10. postmodern cinema
kendiyle alay eden, türleri karıştıran, ironi ve pastiş (eski filmleri taklit etme) kullanan sinema.
örnek: quentin tarantino filmleri (kill bill, pulp fiction).
21. auteur
yönetmenin filmi kendi vizyonuna göre şekillendirmesi.
örnek: alfred hitchcock
22. mise-en-scene
sahnedeki tüm görsel öğelerin düzeni.
örnek: 2001: a space odyssey (1968)
23. diegesis
film dünyası içindeki hikâye evreni.
örnek: karakterin radyo dinlemesi diegetic sound'tur.
24. non-diegetic sound
karakterlerin duymadığı sesler, müzik veya anlatıcı sesi.
25. jump cut
zaman veya mekânda boşluk yaratmak için hızlı kesme.
örnek: breathless (1960)
26. match cut
iki sahne arasında görsel veya tematik bağlantı kuran kesme.
örnek: 2001: a space odyssey kemik - uzay aracı geçişi
27. long take
kesintisiz uzun plan.
örnek: children of men (2006) çatışma sahneleri
28. tracking / dolly shot
kameranın hareket ederek karakteri veya sahneyi takip etmesi.
29. chiaroscuro
işık ve gölge kontrastı, özellikle noir'da sık kullanılır.
30. fourth wall
izleyiciye doğrudan hitap veya farkındalık.
31. macguffin
hikâyede motivasyon yaratan ama kendisi çok önemli olmayan obje.
örnek: hitchcock'un north by northwest'te mikrofilm
32. red herring
seyirciyi yanıltan ipucu veya olay.
33. slow motion
zamanın dramatik veya görsel vurgu için yavaşlatılması.
34. montage
farklı sahnelerin yan yana getirilmesiyle anlam veya duygu yaratma.
örnek: battleship potemkin (1925) merdiven sahnesi
35. non-linear narrative
hikâyenin kronolojik sıraya uymadan anlatılması.
örnek: memento (2000)
36. fourth cinema
yerli veya marjinal kültürleri merkeze alan sinema akımı.
37. minimalist cinema
az diyalog, basit görsellik, sessiz sahnelerle dramatik etki.
örnek: jim jarmusch filmleri
38. hyperrealism
gerçeklikten daha gerçekçi, aşırı detaycı sinema estetiği.
39. dogme 95
doğal ışık, elde kamera, gerçek mekan kullanımı.
örnek: the celebration (1998)
40. found footage
“bulunmuş kayıt” formatında çekilmiş film.
örnek: the blair witch project (1999)
41. expressionism
abartılı ışık, gölge ve set tasarımı ile karakterin duygularını yansıtan sinema.
örnek: the cabinet of dr. caligari (1920)
42. german expressionism
almanya'da 1920'lerde ortaya çıkan abartılı gölge ve perspektif kullanımı.
43. italian neorealism
gerçek mekanlar ve amatör oyuncularla sosyal sorunları konu alan sinema.
örnek: bicycle thieves (1948)
44. french new wave
yaratıcı montaj, jump cut ve deneysel anlatım.
örnek: breathless (1960)
45. surreal horror
gerçeküstü, rüya gibi korku ögeleri.
örnek: suspiria (1977)
46. psychological thriller
zihin oyunları, gerilim ve karakter psikolojisi öne çıkar.
örnek: se7en (1995)
47. neo-noir
modern noir unsurlarını taşıyan film türü.
örnek: blade runner (1982)
48. spaghetti western
italya'da yapılan western filmler. daha sert ve stilize.
örnek: the good, the bad and the ugly (1966)
49. samurai cinema(chanbara)
japon samuray hikâyelerini konu alan sinema.
örnek: akira kurosawa – seven samurai (1954)
50. minimal horror
korku unsurları az ama atmosfer yoğun.
örnek: the witch (2015)
51. slow horror
sessiz, uzun sahnelerle gerilimi artıran korku.
örnek: hereditary (2018)
52. surrealist comedy
mantıksız ve rüya gibi öğelerle komedi.
örnek: the holy mountain (1973)
53. black comedy
kara mizah, ölüm, şiddet veya trajediyi komik şekilde işler.
örnek: dr. strangelove (1964)
54. dark comedy thriller
gerilim ve kara mizah bir arada.
örnek: fargo (1996)
55. absurdist cinema
mantıksız olay ve diyaloglarla varoluşsal temalar.
örnek: waiting for godot (uyarlamalar)
56. dystopian cinema
kıyamet sonrası, totaliter veya çöküş temalı distopik filmler.
örnek: children of men (2006)
57. post-apocalyptic
dünyanın çöküşünden sonra hayatta kalmayı konu alır.
örnek: mad max: fury road (2015)
58. cyberpunk
yüksek teknoloji, düşük yaşam koşulları, distopik gelecek.
örnek: blade runner (1982)
59. steampunk
19. yy estetiği, buhar ve retro-fütüristik ögeler.
örnek: the city of lost children (1995)
İçin yanarken üşümek, yüreğin kan ağlarken gülmek, özleyip de sevdiğini görememek. İşte aşk bu olsa gerek.!
"ne kalem yazdı halimizi ; ne de cümleler anladı bizi...! ünlem şaşkın ; virgül eğri... bir noktaya gizledik dertlerimizi..." ~ cemal süreyya
Peygamberimiz (s.a.v.): “Her kim sırrını saklarsa, muradına çabuk erişir.” dedi... (Mesnevi) O yüzden; "Adımlarını sessiz at. Hayatını sadeleştir. Planlarını gizli tut. Bol bol dua et ve her zaman şükret."
Altın öğütler 💫 📍İyiliği başa kakma. (Bakara 264) 📍Kibirli olma. (Nisa 36) 📍Allah’a sığın. (Fatiha 5) 📍Hak yeme. (Bakara188) 📍Aklını kullan. (Yunus 100) 📍Dedikodu yapma. (Hucurat 12) 📍Güzel konuş. (İsra 53) 📍Adaletli ol. (Maide 8)
30.kural başkaları tarafından kınansan, ayıplansan, dedikodun yapılsa hatta iftiraya uğrasan bile, o ağzını açıp da kimse hakkında tek kötü laf etme. kusur görme. kusur ört. 31.kural hakk'a yakınlaşabilmek için kadife gibi bir kalbe sahip olmalı. her insan şu veya bu…devamı30.kural
başkaları tarafından kınansan, ayıplansan, dedikodun yapılsa hatta iftiraya uğrasan bile, o ağzını açıp da kimse hakkında tek kötü laf etme. kusur görme. kusur ört.
31.kural
hakk'a yakınlaşabilmek için kadife gibi bir kalbe sahip olmalı. her insan şu veya bu şekilde yumuşamayı öğrenir. kimi bir kaza geçirir, kimi ölümcül bir hastalık, kimi ayrılık acısı çeker, kimi maddi kayıp... hepimiz kalpteki katılıkları çözmeye fırsat veren badireler atlatırız. ama kimimiz bundaki hikmeti anlar ve yumuşar, kimimiz ise ne yazık ki daha da sertleşerek çıkar.
32.kural
aranızdaki bütün perdeleri tek tek kaldır ki, tanrı'ya saf bir aşkla bağlanabilesin. kuralların olsun ama kurallarını başkalarını dışlamak yahut yargılamak için kullanma. bilhassa putlardan uzak dur dost. ve sakın kendi doğrularını putlaştırma! inancın büyük olsun ama inancınla büyüklük taslama!
33.kural
bu dünyada herkes bir şey olmaya çalışırken, sen hiç ol. menzilin yokluk olsun. insanın çömlekten farkı olmamalı. nasıl ki çömleği tutan dışındaki biçim değil, içindeki boşluk ise, insanı ayakta tutanda benlik zannı değil hiçlik bilincidir.
34.kural
hakk'a teslimiyet ne zayıflık ne edilgenlik demektir. tam tersine, böylesi bir teslimiyet son derece güçlü olmayı gerektirir. teslim olan insan çalkantılı ve girdaplı sularda debelenmeyi bırakır, emin bir beldede yaşar.
35.kural
şu hayatta ancak tezatlarla ilerleyebiliriz. mümin içindeki münkirle tanışmalı, tanrıya inanmayan kişi ise içindeki inananla. insan-ı kamil mertebesine varana kadar gıdım sıdım ilerler kişi. ve ancak tezatları kucaklayabildiği ölçüde olgunlaşır.
36.kural
hileden, desiseden endişe etme. eğer birileri sana tuzak kuruyor zarar vermek istiyorsa, tanrı da onlara tuzak kuruyordur. çukur kazanlar o çukura kendileri düşer. bu sistem karşılıklar esasına göre işler. ne bir katre hayır karşılıksız kalır, ne bir katre şer. o'nun bilgisi dışında yaprak bile kıpırdamaz, sen sadece buna inan!
37.kural
tanrı kılı kırk yararak titizlikle çalışan bir saat ustasıdır. o kadar dakiktir ki, sayesinde her şey zamanında olur. ne bir saniye erken, ne bir saniye geç. her insan için biz aşık olma zamanı vardır, bir de ölmek zamanı.
38.kural
"yaşadığım hayatı değiştirmeye, kendimi dönüştürmeye hazır mıyım?" diye sormak için hiç bir zaman geç değil. kaç yaşında olursak olalım, başımızdan ne geçmiş olursa olsun, tamamen yenilenmek mümkün. tek bir gün bile öncekinin tıpatıp tekrarıysa, yazık. her an her nefeste yenilenmeli. yepyeni bir yaşama doğmak için ölmeden önce ölmeli.
39.kural
noktalar sürekli değişse de bütün aynıdır. bu dünyadan giden her hırsız için bir hırsız daha doğar. ölen her dürüst insanın yerini bir dürüst insan alır. hem bütün hiç bir zaman bozulmaz, her şey yerli yerinde kalır merkezinde... hem de bir günden bir güne hiç bir şey aynı olmaz.
40.kural
aşksız geçen bir ömür beyhude yaşanmıştır. acaba ilahi aşk peşinde mi koşmalıyım mecazi mi, yoksa dünyevi, semavi ya da cismani mi diye sorma! ayrımlar ayrımları doğurur. aşk'ın ise hiç bir sıfata ve tamlamaya ihtiyacı yoktur. başlı başına bir dünyadır aşk. ya tam ortasındasındır merkezinde, ya da dışındasındır hasretinde
şems-i tebrizi nin 40 kuralı 1.kural yaradanı hangi kelimelerle tanımladığımız, kendimizi nasıl gördüğümüze ayna tutar. şayet tanrı dendi mi öncelikle korkulacak, utanılacak bir varlık geliyorsa aklına, demek ki sende korku ve utanç içindesin çoğunlukla...yok eğer tanrı dendi mi evvela aşk,…devamışems-i tebrizi nin 40 kuralı
1.kural
yaradanı hangi kelimelerle tanımladığımız, kendimizi nasıl gördüğümüze ayna tutar. şayet tanrı dendi mi öncelikle korkulacak, utanılacak bir varlık geliyorsa aklına, demek ki sende korku ve utanç içindesin çoğunlukla...yok eğer tanrı dendi mi evvela aşk, merhamet ve şefkat anlıyorsan, sende de bu vasıflardan bolca mevcut demektir.
2.kural
hak yol' unda ilerlemek yürek işidir, akıl işi değil. kılavuzun daima yüreğin olsun, omzun üstündeki kafan değil. nefsini bilenlerden ol silenlerden değil!
3.kural
kuran dört seviyede okunabilir. ilk seviye zahiri manadır. sonraki batıni mana. üçüncü batıninin batınisidir. dördüncü seviye o kadar derindir ki kelimeler kifayetsiz kalır tarif etmeye.
4.kural
kainattaki her zerrede allah'ın sıfatlarını bulabilirsin, çünkü o camide, mescidde, kilisede, havrada değil, her yerdedir. allah'ı görüp yaşayan olmadığı gibi, o'nu görüp ölen de yoktur. kim o'nu bulursa sonsuza dek o'nda kalır.
5.kural
aklın kimyası ile aşkın kimyası başkadır. akıl temkinlidir. korka korka atar adımlarını. "aman sakın kendini" diye tembihler. halbuki aşk öyle mi? onun tek dediği: " bırak kendini, koy gitsin! " akıl kolay kolay yıkılmaz. aşk ise kendini yıpratır, harap düşer. halbuki hazineler ve defineler yıkıntılar arasında olur. ne varsa harap bir kalpte var!
6.kural
şu dünyadaki çatışma, ön yargı ve husumetlerin çoğu dilden kaynaklanır. sen sen ol, kelimelere fazla takılma. aşk diyarında dil zaten hükmünü yitirir. aşk dilsiz olur.
7.kural
şu hayatta tek başına inzivada kalarak, sadece kendi sesinin yankısını duyarak, hakikat' i keşfedemezsin. kendini ancak bir başka insanın aynasında tam olarak görebilirsin.
8.kural
başına ne gelirse gelsin karamsarlığa kapılma. bütün kapılar kapansa bile, o sana kimsenin bilmediği gizli bir patika açar. sen şu anda göremesen de, dar geçitler ardında nice cennet bahçeleri var. şükret! istediğini elde edince şükretmek kolaydır. dileğin gerçekleşmediğinde de şükret.
9.kural
sabretmek öylece durup beklemek değil, ileri görüşlü olmak demektir. sabır nedir? dikene bakıp gülü, geceye bakıp gündüzü tahayyül edebilmektir. allah aşıkları sabrı gülbeşeker gibi tatlı tatlı emer, hazmeder. ve bilirler ki, gökteki ayın hilalden dolunaya varması için zaman gerekir.
10.kural
ne yöne gidersen git, -doğu, batı, kuzey ya da güney- çıktığın her yolculuğu içine doğru bir seyahat olarak düşün! kendi içine yolculuk eden kişi, sonunda arzı dolaşır.
11.kural
ebe bilir ki sancı çekilmeden doğum olmaz, ana rahminden bebeğe yol açılmaz. senden yepyeni taptaze bir "sen" zuhur edebilmesi için zorluklara, sancılara hazır olman gerekir.
12.kural
aşk bir seferdir. bu sefere çıkan her yolcu, istese de istemese de tepeden tırnağa değişir. bu yollara dalıp da değişmeyen yoktur.
13.kural
şu dünyada semadaki yıldızlardan daha fazla sayıda sahte hacı hoca şeyh şıh var. hakiki mürşit seni kendi içine bakmaya ve nefsini aşıp kendindeki güzellikleri bir bir keşfetmeye yönlendirir. tutup da ona hayran olmaya değil.
14.kural
hakk'ın karşına çıkardığı değişimlere direnmek yerine teslim ol. bırak hayat sana rağmen değil, seninle beraber aksın. "düzenim bozulur, hayatımın altı üstüne gelir" diye endişe etme. nereden biliyorsun hayatın altının üstünden daha iyi olmayacağını?
15.kural
allah içte ve dışta her an hepimizi tamama erdirmekle meşguldür. tek tek her birimiz tamamlanmış bir sanat eseriyiz. yaşadığımız her hadise, atlattığımız her badire eksiklerimizi gidermemiz için tasarlanmıştır. rab noksanlarımızla ayrı ayrı uğraşır çünkü beşeriyet denen eser, kusursuzluğu hedefler.
16.kural
kusursuzdur ya allah, o'nu sevmek kolaydır. zor olan hatasıyla sevabıyla fani insanları sevmektir. unutma ki kişi bir şeyi ancak sevdiği ölçüde bilebilir. demek ki hakikaten kucaklamadan ötekini, yaradan'dan ötürü yaradılanı sevmeden, ne layıkıyla bilebilir, ne de layıkıyla sevebilirsin.
17.kural
esas kirlilik dışta değil içte, kisvede değil kalpte olur. onun dışındaki her leke ne kadar kötü görünürse görünsün, yıkandı mı temizlenir, suyla arınır. yıkamakla çıkmayan tek pislik kalplerde yağ bağlamış haset ve art niyettir.
18.kural
tüm kainat olanca katmanları ve karmaşasıyla insanın içinde gizlenmiştir. şeytan, dışımızda bizi ayartmayı bekleyen korkunç bir mahluk değil, bizzat içimizde bir sestir. şeytanı kendinde ara ; dışında başkalarında değil. ve unutma ki nefsini bilen rabbini bilir. başkalarıyla değil, sadece kendiyle uğraşan insan, sonunda mükafat olarak yaradan'ı tanır.
19.kural
başkalarından saygı, ilgi ya da sevgi bekliyorsan, önce sırasıyla kendine borçlusun bunları. kendini sevmeyen birinin sevilmesi mümkün değildir. sen kendini sevdiğin halde dünya sana diken yolladı mı, sevin. yakında gül yollayacak demektir.
20.kural
yolun ucunun nereye varacağını düşünmek beyhude bir çabadan ibarettir. sen sadece atacağın ilk adımı düşünmekle yükümlüsün. gerisi zaten kendiliğinden gelir.
21.kural
hepimiz farklı sıfatlarla sıfatlandırıldık. şayet allah herkesin tıpatıp aynı olmasını isteseydi, hiç şüphesiz öyle yapardı. farklılıklara saygı göstermemek kendi doğrularını başkalarına dayatmaya kalkmak, hakk' ın mukaddes nizamına saygısızlık etmektir.
22.kural
hakiki allah aşığı bir meyhaneye girdi mi orası ona namazgah olur. ama bekri aynı namazgaha girdi mi orası ona meyhane olur. şu hayatta ne yaparsak yapalım, niyetimizdir farkı yaratan, suret ile yaftalar değil.
23.kural
yaşadığımız hayat elimize tutuşturulmuş rengarenk ve emanet bir oyuncaktan ibaret. kimisi oyuncağı o kadar ciddiye alır ki, ağlar perişan olur onun için. kimisi eline alır almaz şöyle bir kurcalar oyuncağı, kırar ve atar. ya aşırı kıymet verir, ya kıymet bilmeyiz. aşırılıktan uzak dur.
24.kural
mademki insan eşref-i mahlukattır, yani varlıkların en şereflisi, atttığı her adımda allah'ın yeryüzündeki halifesi olduğunu hatırlayarak, buna yakışır soylulukta hareket etmelidir. insan yoksul düşse, iftiraya uğrasa, hapse girse, hatta esir olsa bile gene başı dik, gözü pek, gönlü emin bir halife gibi davranmaktan vazgeçmemelidir.
25.kural
cenneti ve cehennemi illa ki gelecekte arama. ikisi de şu an burada mevcut. ne zaman birini çıkarsız, hesapsız ve pazarlıksız sevmeyi başarsak, cennetteyiz aslında. ne vakit birileriyle kavgaya tutuşsak, nefrete, hasede ve kine bulaşsak, tepetaklak cehenneme düşüveririz.
26.kural
kainat yekvücut, tek varlıktır. her şey ve herkes görünmez iplerle birbirine bağlıdır. sakın kimsenin ahını alma, bir başkasının hele hele senden zayıf olanın canını yakma. unutma ki dünyanın öteki ucunda tek bir insanın kederi, tüm insanlığı mutsuz edebilir. ve bir kişinin saadeti, herkesin yüzünü güldürebilir.
27.kural
şu dünya bir dağ gibidir. ona nasıl seslenirsen o da sana sesleri öyle aksettirir. ağzından hayırlı bir laf çıkarsa, hayırlı laf yankılanır. şer çıkarsa, sana gerisin geri şer yankılanır. öyleyse kim ki senin hakkında kötü konuşur, sen o insan hakkında kırk gün kırk gece sadece güzel sözler et. kırk günün sonunda göreceksin her şey değişmiş olacak. senin gönlün değişirse dünya değişir.
28.kural
geçmiş, zihinlerimizi kaplayan bir sis bulutundan ibaret. gelecek ise başlı başına bir hayal perdesi. ne geleceğimizi bilebilir, ne geçmişimizi değiştirebiliriz.
29.kural
kader hayatımızın önceden çizilmiş olması demek değildir. bu sebepten "ne yapalım kaderimiz böyle" deyip boyun bükmek cehalet göstergesidir. kader yolun tamamını değil, sadece yol ayrımlarını verir. güzergah bellidir ama tüm dönemeç ve sapaklar yolcuya aittir. öyleyse ne hayatına hakimsin, ne de hayat karşısında çaresizsin.