Fjón þvæ ég af mér fjanda minna rán og reiði ríkra manna.(Düşmanlarımın kötülüğünden ve muktedirlerin husumetinden yıkanırım.) Hávi'nin bana verdiği yetkiye dayanarak Gungniri'mi çeşitli yerlere saplayacağım bu uzun yazıya hepiniz hoşgeldiniz. Öncelikle incelemesini yapmak istediğim kitap bu değil. Bir kısmına…devamıFjón þvæ ég af mér fjanda minna rán og reiði ríkra manna.(Düşmanlarımın kötülüğünden ve muktedirlerin husumetinden yıkanırım.)
Hávi'nin bana verdiği yetkiye dayanarak Gungniri'mi çeşitli yerlere saplayacağım bu uzun yazıya hepiniz hoşgeldiniz.
Öncelikle incelemesini yapmak istediğim kitap bu değil. Bir kısmına tekabül ediyor. Parça parça çevrilmiş midir bilemem. Hakkında konuşacağım eser meşhur Poetic Edda. Buradaki eser ise eddanin bir kısmını oluşturan sturluson tarafından yazılmış veya derlenmiş kısımlar. Ancak kitabın adı bile cevirilirken sanıyorum pazarlama kaygıları ile viking mitolojisi olmuş zerre kadar alakası yok. Edda içerisinde eskiden sözlü olarak aktarılan saga, şarkı ve şiirleri barındırmakta. Bunlardan mitolojik bilgiler elde edebiliyoruz ama kesinlikle böyle bir amaç güdülüp yazılmadı. Poetic Edda nin bu Türkçe'ye çevrilmiş kısmına sanıyorum younger edda diyorlar.
Konumuza dönecek olursak kitaba Kuzey Avrupa'nın bir çok yerinden şiirler, öyküler,saga ve şarkılar derlemesi diyebiliriz. Codex regis ve Sturluson derlemeleriyle bugün ki halini almıştır. Peki nedir bu Edda?
Kimisi daha eski kimisi nispeten yeni çoğu 13yy.da yazıya geçirilmiş. Halk kahramanları, tanrıların maceraları veya önemli insanların hikayelerinin bildiğimiz ilk kaynağı. Dönemin bakış açılarıyla ders çıkarılacak ve tavsiyeler verecek önermeler de barındırıyor. Bir nevi Nordik Dede Korkut masalları. İçerisinde belki de tarihten kimselerin de hikayelerinin olması kuvvetle muhtemel.(bkz.Atla =Attila? Kim bilir?)
Vikings 2. Sezondan itibaren kuvvetle esen kuzey fırtınasının yavaş yavaş suyunun çıktığı bu dönemlerde Hollywoodun gösterdiği çer çöpten ise hem size genel kültür ve bahsi geçen toplumları daha iyi anlayabilmek adına eğer tarih ve edebiyat merakınız yüksekse şiddetle tavsiye ediyorum. Hayır abi ben fazla sıkılmaya gelemem. O kadar da merak etmiyorum diyorsanız hiç bulaşmayın.
Eğer yabancı diliniz varsa ingilizce almanca farketmez çok çok iyi derlemeleri bulunmakta.
Gelelim kişisel yorumuma,Normalde bölük bölük okuma alışkanlığım hiç yoktur. İste bunu okurken öyle bir stil de geliştirmem gerektiğini anladım. Çünkü bunlar ateş başında anlatılan hikayeler gibiydi. Hepsini bir gecede dinlemenin bir manası yoktu. Bazı yerlerde bu 1000+ yıllık şiirlerin bakış açısının bugünde muzdarip olduğumuz sorunlara bakış açısı ve doğruluğu küçük tebessümlere yol açmıştı.
Bir toplumu ve mitolojisini anlamak için herkese tavsiyem halk hikayeleri ve destanlarını okumaktır. Bunları bilmeden o coğrafya ve toplumu ancak anladığınızı sanarsınız.
Ancak Edda gibi bazı eserlerin özellikle okumanızı gerektiren bir durumu daha var:
Bunlar yerleşik hayata geçmemiş, klasik toplum reflekslerini vermeyen, savaşçı bir kültür. Bazı konulara bakış açıları temelli farklı ve bu farklar çok derin. Öyle ki bir normie okurken bunu anlayamaz idrak edemez.
Şimdi e abi Türkler de aşağı yukarı böyle bir toplum kendi tarihimizi okusak daha iyi değil mi diyen aslan parçalarını duyar gibiyim.
Genç yiğitler, Türk tarihi ve mitolojisi okuyacak herkesin aklına kazıması ve hiç unutmaması gereken bazı durumlar var. Günümüzde çok sağlam uluslararası da bir ağırlığı olan bir akademi olmadan doğru bilgilere ulaşmanız bir kere çok zor. Çok eleyici bir okuyucu olmanız gerek. Yıllardır pompalanan romantizmden kurtulmanız gerek. Konunun inanilmaz siyasallastigini ve manipule edildiğini bilerek, yorumculardan değil kaynaklardan öğrenmeniz gerekecek. Dolayısıyla içinde bulunduğumuz koşullarda Edda daha makul.
Son olarak bu uzun yazıyı derlemeye dahil olmayan fakat o stilde skald Þorbjörn Hornklofi tarafından yazılan, o toprakları birleştiren kral Harald için yazılan bir valkyrie ile kuzgunun konuşmalarını içeren bir şiirle bitirmek istiyorum.
Kunna hugðak þik konung, þanns á Kvinnum býr,
hersin Norðmanna; djúpum ræðr kjólum,
roðnum rǫndum ok rauðum skjǫldum,
tjǫrgum ôrum ok tjǫldum drifnum.
Duydun mu Kralı,Kvinn de yaşayan bütün Norveç diyarının efendisini,
Derin omurgalı, kızıl mızraklı, kanlı kalkanlı,
Katran kaplı küreklerle, köpük benekli yelkenlere hükmedeni.
Web yapım aşamasındadır.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
Fjón þvæ ég af mér fjanda minna rán og reiði ríkra manna.(Düşmanlarımın kötülüğünden ve muktedirlerin husumetinden yıkanırım.) Hávi'nin bana verdiği yetkiye dayanarak Gungniri'mi çeşitli yerlere saplayacağım bu uzun yazıya hepiniz hoşgeldiniz. Öncelikle incelemesini yapmak istediğim kitap bu değil. Bir kısmına…devamı