Raf Yorumu: kimmiş bu kalli? (@kalli)

Okumakta zorlandığım kitaplar elbet olmuştu. Fakat Araba Sevdası hepsini solda sıfır bıraktı. Okumaya başlamadan evvel zorlanacağımın, ecel terleri dökeceğimin, kelimelerin, cümlelerin birbirine karışacağının, anlamını bilmediğim nice kelimelerle karşılaşacağımın bilincindeydim. Lâkin yine de okumak istedim. Çünkü bir Türk olarak edebiyatımızdaki eserleri,…devamıOkumakta zorlandığım kitaplar elbet olmuştu. Fakat Araba Sevdası hepsini solda sıfır bıraktı. Okumaya başlamadan evvel zorlanacağımın, ecel terleri dökeceğimin, kelimelerin, cümlelerin birbirine karışacağının, anlamını bilmediğim nice kelimelerle karşılaşacağımın bilincindeydim. Lâkin yine de okumak istedim. Çünkü bir Türk olarak edebiyatımızdaki eserleri, özellikle öncü olmuş eserleri tatmamız gerektiği bilincindeyim. O yüzden tüm bu düşüncelere rağmen okumaya başladım edebiyatımızın ilk realist romanını. Biraz kitabın konusundan söz edeyim. Bihruz Bey babasından kalan miras sayesinde zengin olmuş olan alafranga ve lüks arabalara düşkün bir genç adamdır. Türkçeyi kaba bulan Bihruz bey Fransızcayı pek bir sevmektedir. Çoğu zaman da Türkçe-Fransızca karışık konuşur. Bir gün iki-üç dakika sohbet ettiği Periveş Hanım'a sevdalanır. Fakat kısa bir süre sonra yalancılığıyla nam salmış bir ahbapından Periveş Hanım'ın ölüm haberini alır. Bihruz Bey karakterinin alafrangalığı ve alaturka karşıtlığı kitabın her bir köşesine yansımış. Bihruz Bey'in her bir cümlesinde, her bir hamlesinde, her bir zevkinde batı özentiliği görüyoruz. Eh dönemin tüm özelliklerini yansıtan realist bir romanda batı özentisi bi' karakter olmasaydı bir şeyler eksik kalırdı. Batı özentiliğinin yanında lüks düşkünlüğü de epey iyi betimlenmiş. Fakat en iyi betimlenen şey Periveş Hanım'a duyduğu platonik aşk olmuş. Lise zamanlarından kalma bir bilgi sayesinde kitabın içinde bir aşk olduğunu biliyordum. Fakat realist bir romanda bu kadar derin bir sevda betimlenmesi yapılacağını düşünmezdim. O ne güzel anlatıdır, o ne güzel betimlemedir. Kitabın en zorlayan tarafı elbette dili oldu. Eski Türkçe kelimelerle donatılmış bir kitap olması bir yana, bol bol Fransızca vardı. Beni zorlayan da Fransızca kelimeler, cümleler oldu. Hatta bir noktada kitabın en sonundan hiç cümlenin anlamına bakmadan anladığımı farkettiğimde kendime şaşırmıştım. Bu kitabın bana en büyük yararı sanırım hazneme katmış olduğu birkaç Fransızca kelime oldu. Bihruz Bey ve Periveş Hanım'a duyduğu platonik aşk etrafında dönen Araba Sevdası o dönemin bireylerinin ve toplumlarının yaşantısını, özellikle elit kesimin yaşantısını da pek iyi özetlemiş.