filistin direniş edebiyatı'nın önde gelen yazarlarından biridir. 1936 yılında doğan filistinli hıristiyan orta sınıf bir ailenin çocuğu, baba avukat. 1948 yılında israil'in resmen kuruluşu ile sonuçlanan olaylar sonucu aile önce lübnan'a ardından şam'a göçmek zorunda kalır, yoksullaşırlar. mülteci kamplarındaki çocuklara…devamıfilistin direniş edebiyatı'nın önde gelen yazarlarından biridir.
1936 yılında doğan filistinli hıristiyan orta sınıf bir ailenin çocuğu, baba avukat. 1948 yılında israil'in resmen kuruluşu ile sonuçlanan olaylar sonucu aile önce lübnan'a ardından şam'a göçmek zorunda kalır, yoksullaşırlar. mülteci kamplarındaki çocuklara öğretmenlik yaparken henüz 16 yaşında. daha sonra gazetecilik, editörlük, yazarlık ve 1967'de kurulan fhkc yayın organını üstlenir. bu sırada marksist-leninist bir çizgiyi savunur. filistin'in ulusal özgürlük ve adalet mücadelesinin ancak sosyalizm ile mümkün olacağını düşünmektedir. tarihsel materyalist bağlamda görür batının iç savaş, çatışma diye adlandırmasına da israil ile masaya oturulmasına da karşıdır. güç asimetrik ve kaybı acıyı yaşayan filistin'dir. bu ne savaş ne çatışma bir özgürlük hareketidir onun için.
"ben dünya tarihin, zayıf insanların güçlü insanlarla savaşından ibaret olduğundan eminim. doğru bir davaya inanan zayıf insanlarla, gücünü zayıfı yok etmek için kullanan güçlü insanların çatışması." *
1972 senesinde henüz 36 yaşındayken yeğeni ile birlikte arabasında öldürülür, patlayıcı ile. katliamı israil istihbaratı mossad üstlenir.
***
henüz 24 yaşındayken yazdığı güneşteki adamlar romanını okudum. romanda net belirtilmese de muhtemelen on yıl öncesine her üç merkez kişi üzerinden yoğun flaşbek yapıldığına göre bu tarih 1948 yılı. karakterlerden biri olan ebu kays köylerinindeki katliamları anarken iç monolog ile bence kanafani kendisinin de tanık olduğu dair yassın arap köyündeki olaylara göndermede bulunuyor.
ebu kays yaşlı bir adamdır, vaktiyle herkes köyü bırakıp kuveyt'e giderken kendisi bir türlü olan biteni kabul edemez. öncesinde yalnızca on zeytin fidesi varken bu tarihi olay sonrası elinde hiçbir şey kalmaz. ailesinin geçimini karşılamak için sonunda arkadaşlarının da baskısı ile cesaret edip para kazanıp yeniden dönme umuduyla kaçak yollarla kuveyt'e gitmeye karar verir.
esad ise eylemci bir gençtir. polis ile çatışmış ve cesaretinden dolayı halkın omzunda taşınmış fakat fişlenmiştir de. amcası hayatın içinde pişmesi, kuveyt'e gidip para kazanması ve kızı neda ile evlenmesi koşuluyla ona elli dinar borç verir. esad ise evlenmeyi istemiyordur da.
mervan 16 yaşında ve okulu iki ay önce bırakmıştır. hayali doktor olmakken babası ailesini terk edip yafa bombardımanı sonucu sakat kalan bir kadın ile evi karşılığında anlaşıp evlenir. mervan'ın abisi zekeriya bir süre kuveyt'te çalışıp aileye para gönderir fakatkendisi de evlenerek yardımı kesince mervan da peşinden gidip para kazanıp annesine göndermekten başka bir yol düşünemez.
ebu'l hayzuran basra'da bu üç kişiyi makul bir ödeme karşılığında kaçak yollardan kuveyt'e götüreceğine ikna eden kişidir. kuveytli varlıklı bir adamın hesabına şoförlük yapmakta su tankeri ile sınırdan kolayca geçebilmektedir. tek sorun gece yoğun devriyede değil gündüz çöl sıcağında denetim seyrekken yola çıkmaları gerektiğidir. ebu'l hayzuran da gençliğinde mücahit gerilla gruplarına katılıp mücadele ederken bir bomba patlaması sonucu erkeklik organını kaybetmiştir. bu olayın travmatik etkisini üzerinden atamayıp sadece çok para kazanıp dinlenmek istiyordur.
evet roman yolları kesişen bu dört adamın çölü aşıp kuveyt'e gidip gidemeyeceklerini konu edinir. çöl sıcağında su tankerinin içine saklanmak zorunda kalan bu üç adam acaba güneşe dayanabilecekler mi?
yolculuk sırasında umut umutsuzluk korku yorgunluk her şey iç içe geçerken insan kaçakçılığına dair gördükleri duydukları öyküleri anlatırlar birbirlerine. çöl boyunca yerde yatak iskeletler, güneş çarpması sonucu ölenler, kandırılıp parası alınarak çöle terk edilenler, başka bir ülkenin sınırına bırakıp kaçanlar.. her yönüyle savunmasız çıplak bir beden ve borç paradan ibaret insanların ailesine dönüş umuduyla kaçış hikayesi.