Spoiler içeriyor
"Bir insanın onlardan farklı düşündüğü hâlde yine de iyi, suçsuz bir insan olabileceğini kabul edemiyorlardı. Doğruluğun, bilgeliğin ve en yüce iyiliğin kendilerinde olduklarına inandıklarından, başkalarına yanılgı ve kötülükten özge bir şey yakıştıramıyorlardı." P259 Fransiz Ihtilali döneminde geçen bir hikayeden bahsediliyor…devamı"Bir insanın onlardan farklı düşündüğü hâlde yine de iyi, suçsuz bir insan olabileceğini kabul edemiyorlardı. Doğruluğun, bilgeliğin ve en yüce iyiliğin kendilerinde olduklarına inandıklarından, başkalarına yanılgı ve kötülükten özge bir şey yakıştıramıyorlardı." P259
Fransiz Ihtilali döneminde geçen bir hikayeden bahsediliyor kitapta. Konu daha çok romantizm kurgusu gibi görünse de ilk bakışta, aslında devrimin arka planı anlatılıyor.
Yazar, devrim sırasında toplumdaki yozlaşmaya ve değişimin getirdiği negatif yönleri de göstermek istemiş. Özgürlük uğruna hümanizmin yok sayıldığını ve insanların her şeye gözlerini kapattığını anlatmak istemiş. Ancak kitap boyunca gelişen bir yozlaşma göremedim. Kral döneminde de, devrim zamanında da insanlar hep yozlaşmış bir şekildeydi zaten. Kralcılar da Jakobenler de kendilerinin en iyi olduklarını savunuyorlar ancak iki taraf da yalnızca karşı tarafı yeryüzünden silmeye çalışıyor. Iki taraf da kendi çıkarları uğruna egemen olan rejimin gücünü suistimal etmeye çalışıyor. Insanın çirkin yanı hiçbir ideolojiyle silinemiyor.
"İnsanların vahşetlerini, öfkelerini, hatta pintiliklerini rahatça itiraf ettikleri halde korkaklıklarını her zaman gizlediklerini iyi bilirdi. Çünkü en uysal toplumda bile, bir takım vahşi insanlar korkaklara saldırmayı severdi." P236
Kitapta alt konu olarak bir aşk hikayesi de var. Ana karakter Gamelin ve Elodie'nin hislerine de yer verilmiş. Önceleri ikisinin hislerini çok saf ve gerçekçi bulmuştum ancak Elodie aslında tüm erkeklere aşık belli ki. Sevgililerine hep aynı cümlelerle sesleniyor. Gamelin de pek aşk ve sevgi adamı değil. Bana kalırsa tek zevki, milleti giyotine göndermek. Ilerleyen sayfalarda kendisinin nasıl vicdanlı birisi olduğunu söylüyor lakin mahkemeye çıkarılan herkesi hain ilan edip öldürüyorlar. Kanıt, şahit vs hiçbiri mühim değil. Hatta kişisel problemi olduğu husumetlilerini bile görevini suistimal ederek yok ediyor. Sonra da kendisine vatansever diyor.
Böyle toksik ve dengesiz karakterler arasında Brotteaux karakterini okumak keyif vericiydi:
"Peder, görüyorsunuz ya! İnancınız sizi nerelere sürüklüyor. Bütün gerçeği kendi teolojinizde bulamamaktan memnun olmakla birlikte, sizin gibi düşünmeyen büyük dahilerin yapıtlarında da, bu gerçeklerden hiçbirine rastlamak istemiyorsunuz." P190
Kendisi gerçekçi ve normal olan sınırlı sayıda karakterler arasında. Diğer karakterlerle olan sohbetlerini okumak da ilgi çekiciydi.
Fransız Ihtilali'ni merak eden, Robespierre ve Jakobenlerin bir senelik egemenliğini toplumun bakış açısından okumak isteyenlerin beğeneceğini düşünüyorum.
"Artık, ölümlü bir kralın zulmünden kurtulan Fransızların, kraldan çok daha zorba, çok daha zalim olan bir ölümsüzün boyunduruğu altında kalmakta ısrar edişi pek ilginç." P82
"Kendimizi hemen hemen hiç tanımıyoruz. Başkalarının ne olacağını da hiç bilmeyiz. Mutlu olmak mı istiyorsun, bilmeyeceksin, gönlünü yalanlarla avutacaksın." P70