Raf Yorumu: ⚡Fatih⚡ (@scallback)

Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı

💠🌲🌟🌲💠 Yeşilçamın ve dahi Türk sinemasının ilk filmi ile karşınızdayım. 14 Kasım 1914 tarihli bu film tarihimizdeki ilk belgesel niteliğini de taşıyor. Cidden hem ilk Yeşilçam filmi hem ilk Türk filmi hem ilk Türk belgeseli hem de taşıdığı anlam ve…devamı💠🌲🌟🌲💠 Yeşilçamın ve dahi Türk sinemasının ilk filmi ile karşınızdayım. 14 Kasım 1914 tarihli bu film tarihimizdeki ilk belgesel niteliğini de taşıyor. Cidden hem ilk Yeşilçam filmi hem ilk Türk filmi hem ilk Türk belgeseli hem de taşıdığı anlam ve tarihi önem bakımından İstanbul Yeşil köydeki (Ayastefanos) 93 harbinin kalıntısı olan ve Rus işgalini hatırlatan bir tarihi yapının yıkılmasını gösterdiği içinse hem çok duygusal hem de çok ikonik eser ve kurgu değil de tarih olması ayriyetten özel kılıyor. Herkesin izlemesini tavsiye ederdim lakin filmin günümüze ulaşan bir kopyası yok maalesef... Dönemin gazetelerinde birçok salonda gösterime girdiği ve Ruslara karşı bir propaganda aracı olarak kullanıldığı bilinmekte... Halk arasında "utanç anıtı" rusların tesmiyesiyle "zafer anıtı" olarak bilinen yapı 14 Kasım 1914 de bombalanarak imha edildi. Kısaca şöyle; Türkiye’nin sinema ile tanışması, ‘Yedinci Sanat’ın tarihi kadar eskidir. Yani, 1896 yılında Lumieres Kardeşler’in ‘sinematograf’ adını verdikleri ilk sinema aygıtını keşfetmelerinden hemen sonra olmuştur. Bu dönemde, Lumieres Kardeşler’in dünyanın dört bir yanına belgesel çekimi için gönderdikleri ekiplerden birinin Türkiye’ye uğradığı sanılıyor. Öte yandan, yine ilk film gösterimi de sözünü ettiğimiz tarihe denk düşmektedir. 1896’da, Saray’da II. Abdülhamit için bir film gösterimi düzenleniyor. Ardından İstanbul’da, İzmir’de ve (o dönemde Osmanlı topraklarına dahil olan) Selanik’te ilk sinema salonları açılmaya başlıyor. Ayastefenos Rus Abidesi Türkiye’de, bilinen ilk film çekiminin Makedonyalı Manakis Kardeşler tarafından gerçekleştirildiği çeşitli tanıklıklarla doğrulanmıştır. Ancak, bir Türk tarafından çekilen ilk film, Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasının hemen sonrasında, 14 Kasım 1914 tarihinde gerçekleşmiştir. Fuat Uzkınay tarafından çekilen bu belgesel Yeşilköy’de (Aya Stefanos), Osmanlı-Rus savaşının sonunda imzalanan ve ulusal onuru zedeleyen bir antlaşmanın anısına dikilen abidenin yıkılışını görüntülemiştir. Söz konusu film, ‘Aya Stefanos Rus Abidesi’nin Yıkılışı’ adıyla bilinmektedir.