Raf Yorumu: blenderman (@romantizma)

Spoiler içeriyor Neden bu zamana kadar okumadığım, hep erteleyip durdum dediğim kitap. Arabölüm başlıklarını büyük harflerle anlamlı küçük bir cümleyle yazması bize gerçeği kafamıza vura vura gösteriyor. Kitabı okurken sıkıcı kılmayan unsur, yazarların, edebiyatçıların kitaplarından örneklerle psikolojik çözümlemelerin yapılmasıydı.(çoğunlukla şiir) Benlik bilincinin…devamıNeden bu zamana kadar okumadığım, hep erteleyip durdum dediğim kitap. Arabölüm başlıklarını büyük harflerle anlamlı küçük bir cümleyle yazması bize gerçeği kafamıza vura vura gösteriyor. Kitabı okurken sıkıcı kılmayan unsur, yazarların, edebiyatçıların kitaplarından örneklerle psikolojik çözümlemelerin yapılmasıydı.(çoğunlukla şiir) Benlik bilincinin önemini ve nasıl kazanılacağını çok güzel ve muazzam bir şekilde özetlemiş. Kitabın Sokrates'le sonlanması da ayrı hoş. Sanırım 1 veya 2 sene psikoloji kitabı okumam artık. Psikoterapi tekniğinin yararları da çok iyi anlatılmış. Bu kitap beni o derece doyurdu. Psikolojinin babasını okumuşuz haberimiz yok. (yazım yanlışları için kusura bakmayın sonra düzeltebilirim) Benlik duygusunu kaybetmiş insanlar aynı zamanda do- ğayla olan bağlantılarını’ da koparırlar. Doğanın hareketsiz nesneleriyle -ağaçlar, dağlar vb.- yaşamsal bağıntılarını yitir- dikleri gibi, hareketli nesnelere, yani hayvanlara karşı duy- dukları sempatiden de uzaklaşırlar. Psikoterapi esnasında, kendini boşlukta hisseden insanlar çoğu zaman eksikliğini duydukları şeylerin doğaya verdikleri tepkide gizli olduğu- nun farkındadırlar. Büyük bir üzüntüyle, başka insanlar gün batımından etkilendiği halde kendilerinin hiçbir şey hisset- mediklerini anlatırlar. Diğer insanlar okyanusu büyük bir hayranlıkla izlerken, onlar kayalıkların üzerinde gördükleri manzaradan hiçbir şey çıkaramadıklarından yakınırlar. Doğayla olan ilişkimizi koparan diğer bir faktör ise endi- şedir. Okulda atom bombasından korunma yollarının anlatıl- dığı dersten sonra eve gelen küçük kız annesine şu soruyu sorar: "Anne, gökyüzünün olmadığı bir yere taşınamaz mı- yız?" Küçük kızın son derece ürkütücü olan bu sorusu bir alegoriden başka bir şey olmamakla beraber, doğadan kopu- şumuzu gayet iyi sembolize etmektedir. Modern çağın insa- nı icat ettiği atom bombasından o kadar korkmaktadır ki; öz- gürlüğünü hatta hayal gücünü simgeleyen gökyüzünden ka- çıp sürekli mağaralarda saklanmak zorundadır. Söylediklerimizi daha günlük hayata yaymamız gerekir- se, iç dünyasında boşluk hisseden insan dış dünyasını da boş, anlamsız ve ölü olarak görmektedir. Boşluk hissinin iki yüzü, aslında giderek zayıflayan yaşama bağlılığın değişik şekilde kendini göstermesidir. Doğayla olan iletişimimizi kaybetmenin ne demek oldu- ğunu daha iyi anlayabilmek için modern çağda doğaya olan yakınlığımızın nasıl bir anda güçlenip sonradan nasıl yok ol- duğuna bakabiliriz. Avrupa Rönesans'ının en belirleyici özelliklerinden birisi doğaya karşı duyulan sevginin her şe- kilde -ister hayvanların ve bitkilerin, isterse yıldızların ve gökyüzünün renklerinin anlatımında olsun- dışa vurulma- sıydı. Rönesans'ın başlarında, Giotto'nun yapıtlarında bu duygunun çok güzel bir biçimde hayata geçirildiğini görebi- lirsiniz. Ortaçağın kah ve kalıplara sokulmuş doğa anlayışı- na tanık olduktan sonra Giotto'nun duvar kabartmalarını (freskler) inceleyecek olursanız, korunların, köpeklerin ve eşeklerin bu denli güzel tasvir edilmiş olmasına hayran kala- caksınız. Ve Ortaçağ ressamlarının aksine Giotto'nun ağaçları, kayaları dini anlamlan için değil salt doğal güzellikleri için çizdiğini görecek; onun resimlerinde insanların sevinçle- rinin, üzüntülerinin, rahatlıklarının 'bireye özgü' duygular şeklinde anlatıldığını fark edeceksiniz. Giotto'nun eserleri bizlere insanın kendine yakın olduğu zamanlarda doğa ve hayvanlarla da. barıştığını anlatır. Yeni yeni gelişmeye başlayan doğaya yakınlık hissi, Röne- sans'taki insan vücuduna hayranlık temasında da işlenmiş- tir. Bunu pek çok değişik şekilde görmek mümkündür: Boc- caccio'nun şehvet dolu hikayelerinde, Mi,kelanj'ın .resimle- rindeki kusursuz, güçlü ve uyumu simgeleyen insan beden- lerinde ve Shakespeare'in insan hayatının hem fiziksel hem ruhsal anlamda en derinlerine inen oyunlarında. Aynı hisse doğanın son derece bilimsel yöntemlerle araştırılmasında da tanık olabiliriz. Böylelikle Rönesans'ın o dev, 'evrensel' ka- rakterlerinin güçlerini doğaya duydukları o-sarsılmaz bağlı- lık ve hayranlıktan aldıklarını söyleyebiliriz sanıyorum. İhsan olarak hepimizin kökleri doğaya dayanır. Örneğin bedenlerimizin kimyası temelde havanın ve toprağmkiyle aynıdır. Bunun dışında gerek günlerin, gerekse mevsimlerin oluşumundaki ritim aynı zamanda vücutlarımızın ritmidir. Yemek ve uyku düzenimiz, cinsel arzularımız ve genel ruh halimiz hep doğanın kalp atışlarından hızını alır. Proteus de- nizdeki devinimin bireyleştirilmiş biçimidir çünkü değişim (ruh halimizin değişkenliği, adaptasyon mekanizmamız, çe- şitliliğimiz) denizin ve bizim ortak olarak paylaştığımız bir şeydir. Bu anlamda, doğayla bütünleşmek demek köklerimi- zi ait oldukları yere -toprağa- geri koymamız demektir. Kişi ne kadar kendiyle bütünle- şirse, duygularının saplanü halini alması da o kadar imkan- sızlaşır. Olgun bir insanda hisler ve arzular belli bir konfigü- rasyonla oluşur. Tanıdıklarla yenecek bir akşam yemeğini bir tiyatro oyunu olarak gören birey, yemek arzusu değil bir oyun izleme arzusu duyar. Konser izlemeye gelen ise şarkıcı çok çekici birisi de olsa konfigürasyonunu şarkı dinlemek olarak belirlemiştir. Tabii hepimiz zaman zaman ikilemleriçine düşebiliriz fakat bu asla saplantıların esiri olmakla kar- şılaştırılacak bir durum olamaz. Rahatsızlık verecek derecede tekrar edilen tepki nö/otik davranışlara mahsustur. Rüya yorumlarının detaylarına girersek esas temamızdan çok uzaklaşacağız. Bir rüyayı anlayabilmek çok karmaşık ve zor bir uğraştır -bazı kitaplarda modern rüya yorumları için sembolleri okuyunca rüya yorumlamanın çok da zor olmadı- ğını düşünebilirsiniz. Belli sembollerle rüyaları anlamaya ça- lışmak karşı karşıya olduğumuz problemi vurguluyor- yani bilincimizi saf dışı bırakmanın çağdaş yolunu. Düşünsenize, sihirli sözcükleri bilen filanca bir otorite sizin neler hissettiği- nizi anlıyor da siz kendinizi bir türlü çözemiyorsunuz! Kitabımızın bu kısmında rüyalarımıza ve bilinçaltımı- zın/bilinçdışımızm diğer dışavurumlarına karşı sempatiyle yaklaşmanın yararlarını anlatmaya çalışıyoruz. Rüyalar salt ikilemleri ve bastırılmış istekleri aktarrr ıkla kalmazlar, yıllar önce öğrenilen ve unutulduğu sanılan bilgileri de bulup çı- karırlar. Düşlerini saçma diye nitelendirmeyip üzerinde du- ranlar, eğitimli olmasalar bile, zaman zaman bu düşlerin yol gösterici niteliklerinden yararlanabilirler. Rüyalarını yorum- lama yeteneğini geliştirmiş olanlar da, sorunlarına dair ipuç- larına ve çözüm yollarına ara sıra rüyalarında rastlayabilir- ler. Benlik bilincine dair söylediklerimiz kendiyle bütünleş- miş, iç uyuma ulaşmış davranış biçimini kapsar fakat aktiflik kavramına terstir. Biz kendimizden kaçmayı öğütlemiyoruz. Yaşamak yeri geldiğinde hiçbir şey yapmama potansiyelini de içine alır. Kendini yiyip bitirmeden boş oturmak görün- düğünden zor olabilir. Robert Louis Stevenson'un kesin ola- rak yazdığı üzere: "Tembellik edebilmek için bayağı güçlü bir bireysel kimliğe sahip olmak lazımdır." Benliğin farkına varmak yaşamın daha sakin yanlarını da içerir. Örneğin meA ditasyon yapmak, derin düşüncelere konsantre olmak Ba- tı' ran kaybettiği sanatlardır ki bu tehlike arz eden bir durum- dur. Bir şeyler 'yapıyor' olmak yerine bir şeyler 'olmak' ruhu- muzda yeni bir tat yaratacaktır. Eğer bu tadı yakalayabilir- sek, değerli, olduğumuzu ispatlamak uğruna çalışmak zo- runda kalmayacağız. Çalışarak meydana getirdiklerimiz ya- ratıcılığımızın, ruhumuzdan gelen ilhamın bir yansıması ola- cak, hem kendimizle hem de dostlarımızla olan bağı kopar- madan. Kesin konuşmak gerekirse, doğma, kitleden kopma, ba- ğımlılığın yerini karar verme yetisine bırakması süreci, yaşa- mın her safhasında bireyin karar verme mekanizmasını etki- ler; hatta; ölüm döşeğinde bile bireyin karşı karşıya kaldığı konu budur. Ölümü cesurca kabullenmek, tekrar bütünden kopma, bir kez daha tek başına .kalmayı öğrenmek değil de nedir? Bu derece derin bir farkmdalığm psikolojideki klasik kar- şılığı "kendinden geçme" dir. Kendinden geçmeyi "bireyin kendi bedeninin dışında olması" veya normal ba:kış açımızı aşan bir noktadan deneyimler yaşamak veya olayları görmek . şeklinde tanımlayabiliriz. Normal zamanda dışarıda objektif dünyada var olan şeyler bizim iç dünyamızın sübjektif ka- rakteri nedeniyle bozulmaya ve değişikliğe uğrar. Biz her şe- ye bireysel bakış açımızla bakar, iç dünyamızın algılamak is- tediği biçimde dış dünyayı yorumlarız. Bizi sürekli yanılsa- ma içinde bırakan objektiflik ve sübjektiflik arasındaki bu ikiliktir. Benlik bilincimizdeki dördüncü aşama objektiflik ve sübjektiflik arasındaki ayrımı yok eder. Kısa bir süre için de olsa bilincimizin ötesine gitmemiz olasıdır. Üstün bir sezgi ve kavrayışla gerçekliğin niteliğine vakıf olabilir,, kavramlar içinde yeni etik boyutlar bulabiliriz. Buna verilebilecek en güzel örneklerden biri bencillikten uzak sevgi deneyimini yaşamaktır. Simone de Beauvoir ah- lak üzerine yazdığı kitabında şunları der: "Yaşam kendi var- lığım devam ettirme ve kendini aşma uğraşısıdır. Eğer sade- ce varlığı korumak söz konusuysa yaşamanın ölümden farkı kalmadığı gibi insan ile bitkiyi ayırmak da imkansızlaşır." Bu demek oluyor ki, dış özgürlük ortadan kalkarsa iç özgürlük duruma müdahale eder; iç özgürlüğün müdahalesi de nefret ve öfkedir. Unutmayalım, şairin dediği gibi amacımız "yeniyi kazan- mak için nefret etmek" tir. Bu yüzden, özgürlüğü herkesin bir üniversite ya da'fabrika sahibi olmasında değil, yaptığımız işlerin toplumsal işlevinde bulmak zorundayız.