30 Doğru YOL’da hizmet eden hakanına Kirletmez dünyayı silahlarla Ki insanın eylemi kendine yansır Savaşın ardından gelir kıtlık yılları Usta olan savaşta sonuç alınca durur Gücüne güvenip kalkmaz hâkim olmağa Sonuç almak övünmeden Sonuç almak nam almadan Sonuç almak gurursuzca…devamı30
Doğru YOL’da hizmet eden hakanına
Kirletmez dünyayı silahlarla
Ki insanın eylemi kendine yansır
Savaşın ardından gelir kıtlık yılları
Usta olan savaşta sonuç alınca durur
Gücüne güvenip kalkmaz hâkim olmağa
Sonuç almak övünmeden
Sonuç almak nam almadan
Sonuç almak gurursuzca
Sonuç almak çaresizce
Sonuç almak güvenmeden gücüne
Bir şey güçlendi mi bir kez kocar
Ters YOL’dur bu çünkü
Ters YOL’a giren erken tükenir
31
Uğursuz araçtır silah
Bin bir tür de tiksinir ondan
Bu yüzden ki doğru YOL’da olanlar
Adını bile duymak istemezler onun
Soylu kişinin günlük yaşamında
Şereflidir sol yanı
Oysa savaş sanatında şerefli yan sağdadır
Uğursuz araçtır silah yakışmaz eline kutlu kişinin
Ancak başka çare yoksa kullanır onu
Huzur ve barıştır en yüce ona
Zafer kazanınca sevinmez
Kim sevinirse buna
Cinayetine sevinir demektir
Cinayetine sevinen kimse
Hedefe erişemez yeryüzünde
Sevinçli günlerde soldadır şerefli yan
Ölü evinde ise şerefli yan sağdadır
Küçük rütbeli asker sol yanda durur
Üstteki komutan onun sağında
Demek ölü evi gibi sıralanırlar
Alay alay cana kıyanlar
Yağmur gibi gözyaşı dökmelidir
Savaşta zafer kazanan taraf
Ölü evi gibi davranmalıdır
33
İnsanları bilen akıllıdır
Kendini bilen bilge
Başkasını yenen güçlüdür
Kendini yenen egemen
Halinden memnun olan zengindir
Nefsini yenen istençli
Yerini korumayı bilen kalıcıdır
Ölüp de yok olmayan ölümsüz
40
Dönüş YOL’un devinimi
Güçsüzlük YOL’un edimi
Göğün altında bin bir tür çıkar varlıktan
Varlık çıkar yokluktan
43
Göğün altında en yumuşak
Yener göğün altında en serti
Hiç olan sızar hiç aralıksıza
Bundan anla gücünü edimsizin
Sözsüz öğreti edimsiz edim
Seyrek nasip olur göğün altında
44
Nam mı can mı hangisi yakın?
Can mı mal mı hangisi büyük?
Kazanç mı kayıp mı hangisi ağır?
Elbet dileği büyük olanın
Büyük olur harcı
Çok toplayanın
Çok olur kaybı
Azla yetinenin yüzü kara çıkmaz
Durmayı bilenin başı derde girmez
Ve uzun olur ömrü
47
Kapından çıkmadan da tanırsın dünyayı
Pencereden bakmadan da
Görürsün göğün YOL’unu
Ne kadar açılırsan o kadar azalır bilgin
Bu yüzden kutlu kişi
Bir yere gitmez
Ve bilir her şeyi
Bir şeye bakmaz
Ve görür apaçık
Bir şeyler yapmaz
Ve yetkinleştirir
56
Bilenler konuşmuyor
Konuşanlar bilmiyor
Çıkışlarını kapa
Deliklerini tıka
Keskinliğini körelt
Karmaşalarını çöz
Parlaklığını sönükleştir
Tozuna karış dünyanın
Budur gizli Bir’e varmak
Buna erişeni
Ne sevgi yaralar ne soğukluk
Ne kazanç yaralar ne kayıp
Ne saygınlık yaralar ne utanç
Ki en saygın olur göğün altında
62
YOL yuvası bin bir türün
İyilerin hazinesi
Kötülerin sığınağı
Tatlı söz yılanı deliğinden çıkarır
Ve güzel huyun yoktur bedeli
Peki ya kötüler?
Nasıl gözden çıkarırsın onları?
Hakanlar bunun için değil mi?
Hükümdarlar bunun için değil mi?
İncili asa taşıyıp
Dört atlı arabayla
Dörtnala gelenden
Yeğdir sakin YOL'da kalan
Neden yeğlemiş eskiler YOL’u?
Dememişler mi?
Arayan bulur
Suçlu olan affolur?
Bu yüzden
Ondan tatlı şey yok göğün altında
67
Diyorlar ki gerçi büyükmüş sözlerim
Ama yararsızmış
Oysa onların büyüklüğü yararsızlıklarındandır
Yararlı olsaydı onlar
Çoktan küçülürlerdi bugüne dek
Üç hazinem var benim
Koruyup üstüne titrediğim
Biri sevgi
Biri kanaatkârlık
Biri cesaret etmemek dünyaya baş olmaya
Dünyaya baş olmaya cesaret etmeyen
Baş olur hükümdarlara
Oysa sevgisiz cesaret
Kanaatkâr olmadan cömertlik
Geride kalmadan baş olma tutkusu
Ölüm demektir
Savaşta sevgi zafere götürür
Savunmada sevgi yenilmez yapar
Gök kurtaracaksa birini
Korur onu sevgiyle
68
İyi yönetmeyi bilen savaşkan olmaz
İyi savaşmayı bilen öfkeli olmaz
Düşmanını yenmeyi bilen savaşmaz onunla
İnsanı yararlı kılmayı bilen altta kalır
Tutkusuz ERDEM’dir bu
İnsanı yararlı kılan güçtür bu
Gök ile eşleşmektir bu ki eskilerin en yücesi
71
(A)
Bilmediğini bilmek büyüklüktür
Bildiğini bilmemek eksiklik
Ancak eksiğini eksilten
Kurtulur eksiğinden
Kutlu kişinin eksiksizliği
Eksiğini eksiltmesindendir
Ondan eksiksizdir o
77
Çin yayına benzer göğün YOL’u
Üsttekini aşağı bastırır alttakini yukarı kaldırır
Fazla olandan alır eksik olana ekler
Göğün yoludur bu
Fazlayı azaltmak eksiği tamamlamak
İnsanın YOL’u farklı
O eksik olandan alır fazla olana ekler
Ya kimin harcı
Fazlasını geri vermek dünyaya?
Ancak YOL’da olanın
Demek ki kutlu kişi
Yaratır benim demez
Yarar verir orada kalmaz
İstemez görünmeyi bilgeliğiyle