Suriye iç savaşı suriye'deki güncel durum oldukça karmaşık ve çok yönlü gelişmeler yaşanıyor ve türkiye' nin bilgisinde oluşuyor. halep ve idlib'deki çatışmalar, heyet tahrir el-şam (htş) liderliğindeki gruplar, halep kırsalında esed rejimine karşı ilerleme kaydetti ve rejimin kontrolündeki birçok bölgeyi…devamıSuriye iç savaşı
suriye'deki güncel durum oldukça karmaşık ve çok yönlü gelişmeler yaşanıyor ve türkiye' nin bilgisinde oluşuyor.
halep ve idlib'deki çatışmalar, heyet tahrir el-şam (htş) liderliğindeki gruplar, halep kırsalında esed rejimine karşı ilerleme kaydetti ve rejimin kontrolündeki birçok bölgeyi ele geçirdi. halep çevresinde yaşanan çatışmalar, binlerce sivili yerinden ederek idlib kırsalına kaçışlara neden oldu 'esed` rejimi ve rusya'nın tepkisi, esed rejimi, halep'ten bazı birliklerini çekerek yeniden yapılanmaya gidiyor. rusya ise bölgedeki çatışmaları suriye'nin egemenliğine tehdit olarak nitelendirerek destek veriyor. aynı zamanda, halep uluslararası havalimanı çatışmalar nedeniyle kapatıldı ?.
türkiye'nin rolü, türkiye'nin desteklediği grupların da bazı bölgelerde htş ile işbirliği yaptığı iddia ediliyor. türkiye, sınır güvenliği ve bölgede istikrarın sağlanmasının öncelikli olduğunu belirtti. öte yandan, kuzey suriye'de pkk/ypg'ye karşı operasyonlar devam ediyor ? insani kriz, çatışmalar nedeniyle bölgede insani kriz derinleşiyor. siviller, rejim ve silahlı gruplar arasında sıkışmış durumda. bu durum, uluslararası insani yardım ve barış çağrılarını artırmış durumda .suriye'deki çatışmalarda türkiye'nin rolü, hem bölgesel hem de uluslararası dengeleri etkileyen önemli bir faktördür. türkiye'nin suriye politikası, özellikle sınır güvenliği, terörle mücadele, mülteci sorunu ve bölgesel istikrar gibi öncelikler çerçevesinde şekillenmiştir. işte türkiye'nin bu bağlamdaki temel etkileri. türkiye, suriye'nin kuzeyinde pkk/ypg ve işid gibi terör örgütlerine karşı operasyonlar yürütmektedir. öne çıkan operasyonlar:
fırat kalkanı harekâtı (2016): işid ve ypg unsurlarını etkisiz hale getirerek bölgedeki sınır güvenliğini sağlamayı hedefledi.
zeytin dalı harekâtı (2018): afrin'deki ypg varlığına karşı gerçekleştirildi.
barış pınarı harekâtı (2019): türkiye'nin güvenli bölge oluşturma stratejisinin bir parçası olarak tel abyad ve resulayn'da ypg'ye yönelik operasyonlar düzenlendi.
son dönemde, türkiye'nin bu operasyonlarını sürdürerek kuzey suriye'deki “terörden arındırılmış bölgeleri” genişletmeye devam ettiği bildirilmektedir
türkiye, suriye'deki iç savaştan en fazla etkilenen ülkelerden biridir.
mülteciler, yaklaşık 3,5 milyon suriyeli mülteci türkiye'de yaşamaktadır. türkiye, bu yükü azaltmak için suriye'nin kuzeyinde güvenli bölgeler oluşturarak mültecilerin geri dönüşünü teşvik etmeye çalışmaktadır.
insani yardım, türkiye, suriye'de insani yardım faaliyetleri yürüten en büyük aktörlerden biridir. özellikle idlib bölgesinde çatışmalardan kaçan sivillere yönelik gıda, barınma ve sağlık hizmetleri sağlamaktadır
uluslararası diplomasi
türkiye, suriye'deki krizin çözümü için hem sahada hem de diplomasi masasında aktif rol oynuyor:
astana süreci,türkiye, rusya ve iran ile birlikte astana süreci'nin ortaklarından biri olarak suriye'deki ateşkes ve siyasi çözüm süreçlerine katkı sağlıyor.
abd ve nato ilişkileri ,türkiye, kuzey suriye'deki pkk/ypg varlığına karşı abd'nin desteğini eleştiriyor. bunun yanı sıra, nato üyesi olarak müttefiklerinden daha fazla destek talep ediyor.
rusya ile işbirliği ve çatışma,türkiye, suriye'de rusya ile yakın işbirliği içinde olsa da bazı bölgelerde (özellikle idlib) zaman zaman gerilimler yaşanıyor.
türkiye'nin kuzey suriye'de oluşturduğu “güvenli bölgeler”, hem terör unsurlarından arındırılmış bir tampon alan işlevi görüyor hem de suriyeli mültecilerin dönüşünü kolaylaştırmayı hedefliyor. bu bölgeler türkiye destekli yerel yönetimler tarafından kontrol ediliyor.
bölgenin altyapısı ve kamu hizmetleri türkiye tarafından destekleniyor.
bölgesel gerilim, türkiye'nin kuzey suriye'deki varlığı, özellikle esed rejimi ve bazı uluslararası aktörler tarafından “işgal” olarak eleştiriliyor.
kürt sorunu, türkiye'nin ypg'ye karşı operasyonları, abd ve avrupa ülkeleriyle ilişkilerde gerilime yol açıyor.
türkiye'nin suriye'deki rolü, ulusal güvenlik kaygılarının yanı sıra bölgesel düzeni yeniden şekillendirme çabasıyla yakından bağlantılıdır. bununla birlikte, terörle mücadele, mülteci politikaları ve diplomasi alanında yürütülen faaliyetler, türkiye'nin suriye krizindeki kritik bir aktör olarak kalmaya devam ettiğini göstermektedir.
htş ve esed rejimi arasındaki mücadele, halep ve idlib'deki çatışmalar yoğunlaşabilir. esed rejimi, rusya'nın desteğiyle muhaliflerin ilerleyişini durdurmaya çalışabilir.
türkiye'nin operasyonları, türkiye'nin, pkk/ypg'ye karşı sınır ötesi operasyonlarını genişletebileceği ve güvenli bölgelerde daha fazla kontrol sağlamaya çalışabileceği öngörülüyor .
astana süreci ve uluslararası görüşmeleri, türkiye, rusya ve iran'ın ortak yürüttüğü süreçte ateşkes ve siyasi çözüm arayışları devam edebilir. ancak bu girişimlerin sahadaki durumu ne ölçüde değiştireceği belirsiz.
abd'nin iran destekli milislere karşı saldırıları, bölgede yeni bir gerilim hattı oluşturabilir. ayrıca, suriye'nin kuzeyinde ypg'ye olan amerikan desteği, türkiye ile ilişkilerde sorun yaratmaya devam edebilir. çatışmaların yoğunlaşması, yeni bir mülteci dalgasına neden olabilir. türkiye, bu durumda sınır güvenliği ve uluslararası destek arayışını artırabilir. güvenli bölgelerin altyapısının geliştirilmesi ve mültecilerin dönüşü, türkiye'nin önceliklerinden biri olmaya devam edecek.
rejimin, rusya ve iran'ın desteğiyle bazı bölgelerde yeniden kontrol sağlamaya çalışabileceği, ancak ekonomik kriz ve halkın desteğinin azalması nedeniyle bu durumun uzun vadede sürdürülemez olabileceği değerlendiriliyor. suriye'de kısa vadede istikrar sağlanması zor görünüyor. çatışmaların daha da tırmanması muhtemel. türkiye'nin bölgedeki etkinliği devam edecek, ancak diplomatik çabaların sonuç verip vermeyeceği, büyük ölçüde uluslararası aktörlerin iş birliğine ve sahadaki dengelere bağlı. insani yardım ve mülteci sorunları da uluslararası toplumun öncelikleri arasında yer almayı sürdürecek.bir diğer taraftan israilin burda ki rolü varmıdır bilmiyorum ama 1981'de işgal ettiği golan tepeleri 'ni stratejik bir savunma hattı olarak görüyor. bu bölgeden gelebilecek tehditlere karşı sıkı güvenlik önlemleri alıyor ve suriye'deki çatışmaları yakından takip ediyor.israil, suriye'nin hava savunma sistemlerini ve iran tarafından kullanılan altyapıyı etkisiz hale getirmek için gelişmiş askeri teknolojilerini kullanıyor. bu operasyonlar, israil'in rusya ile koordine ederek gerçekleştirdiği saldırılarla dikkat çekiyor. israil, suriye'deki operasyonlarını rusya ile çatışmadan yürütmek için moskova ile iletişim halinde. rusya, suriye'de esed rejimini desteklerken, israil'in iran karşıtı operasyonlarına sessiz kalarak bir denge politikası izliyor. israil'in suriye'deki operasyonları, abd ve diğer batılı müttefikler tarafından genellikle destekleniyor, çünkü bu saldırılar iran'ın bölgedeki etkisini sınırlıyor. türkiye ve israil'in suriye politikaları farklı hedeflere sahip olsa da, iran'ın bölgede artan etkisini sınırlandırmak gibi örtüşen çıkarları bulunuyor. ancak, israil'in suriye'deki operasyonları, türkiye'nin bölgedeki güvenli bölge politikalarına doğrudan bir etkide bulunmuyor. israil, suriye'de doğrudan bir kara gücü bulundurmasa da, düzenli hava operasyonları ve istihbarat çalışmalarıyla sürece müdahil olmaktadır. iran'ın askeri varlığına karşı yürüttüğü bu operasyonlar, bölgesel güç dengelerini etkileyerek suriye'deki çatışmaların boyutunu ve yönünü değiştirebilecek niteliktedir.