Raf Yorumu: obey ☪︎ (@obey)

obey 11 months ago

komplo teorileri çoğu zaman spekülatif, kanıtsız ve marjinal düşünceler olarak görülse de; tarihte öyle olaylar vardır ki, zamanında “`komplo`” sanılıp yıllar sonra belgeleriyle gerçek olduğu kanıtlanmıştır. aşağıda sunulan örnekler, devletlerin ve kurumların gücü nasıl kötüye kullanabileceğini gösteren somut olaylardır. 1.…devamıkomplo teorileri çoğu zaman spekülatif, kanıtsız ve marjinal düşünceler olarak görülse de; tarihte öyle olaylar vardır ki, zamanında “`komplo`” sanılıp yıllar sonra belgeleriyle gerçek olduğu kanıtlanmıştır. aşağıda sunulan örnekler, devletlerin ve kurumların gücü nasıl kötüye kullanabileceğini gösteren somut olaylardır. 1. `mk-ultra projesi` – `cia'nin zihin kontrol programı` 1953-1973 arasında cia tarafından yürütülen bu gizli proje, lsd, hipnoz ve duyusal yoksunluk gibi yöntemlerle bireylerin davranışlarını kontrol etme amacı güdüyordu. çoğu deney izinsiz olarak gerçekleştirilmiş ve bazı denekler kalıcı psikolojik hasarlar yaşamıştır. proje, 1975'te church komitesi raporlarıyla ifşa edilmiştir. `kaynak`: `senate select committee on intelligence (1977). project mkultra, the cia's program of research in behavioral modification. u.s. government printing office.` 2. `tuskegee sifiliz deneyi` 1932–1972 arasında abd halk sağlığı servisi, 600 afro-amerikan erkek üzerinde izinsiz tıbbi deney yürüttü. sifiliz tedavisi vaat edilen bireyler aslında gözlem amacıyla tedavisiz bırakıldı. deneyin ifşası büyük kamu öfkesine neden oldu. kaynak: `jones, j.h. (1993). bad blood: the tuskegee syphilis experiment. free press.` 3. `cointelpro` – `fbi'ın iç tehdit manipülasyonu` 1956–1971 yılları arasında fbi; sivil haklar hareketleri, siyah panterler ve savaş karşıtı gruplar gibi iç tehdit olarak gördüğü oluşumları hedef aldı. belgeler, 1971 yılında bir fbi ofisinin aktivistlerce soyulmasıyla ortaya çıktı. `kaynak`: `theoharis, a. (1999). the fbi & american democracy: a brief critical history. university press of kansas.` 4. `gulf of tonkin olayı` – `vietnam savaşı'nın sahte tetikleyicisi` 1964'te abd, kuzey vietnam tarafından saldırıya uğradığını iddia etti. bu olay, kongre'nin savaş yetkisini genişletmesine neden oldu. ancak 2005'te açıklanan nsa belgeleri, saldırının ya hiç yaşanmadığını ya da bilinçli biçimde abartıldığını ortaya koydu. kaynak: `moise, e.e. (1996). tonkin gulf and the escalation of the vietnam war. unc press.` 5. `operation northwoods `– `sahte terör planı` 1962'de abd savunma bakanlığı, küba'ya savaş açmak için kendi vatandaşlarına karşı sahte terör saldırıları düzenlemeyi önerdi. plan, uçak kaçırma, sahte bombalama ve ölümler içeriyordu. başkan kennedy teklifi reddetti. `kaynak`: `u.s. department of defense (1998). pentagon declassified document: `operation northwoods. national security archive.` ` 6. `tütün endüstrisinin nikotin yalanı` tütün şirketlerinin, nikotinin bağımlılık yaptığını bildiği ancak bunu kamuoyundan gizlediği 1990'larda dava dosyalarıyla ortaya çıktı. şirketlerin gizli iç yazışmaları ve ifadeleri bu durumu doğruladı. `kaynak`: `glantz, s.a., slade, j., bero, l.a., hanauer, p., barnes, d.e. (1996). the cigarette papers. university of california press.` 7. `prism` – `nsa'nın kitlesel gözetleme programı` 2013'te edward snowden tarafından sızdırılan belgeler, nsa'in google, facebook, microsoft gibi dev şirketlerden kullanıcı verisi topladığını gösterdi. yıllarca bir “teori” olarak görülen kitlesel gözetim, resmi belgelerle kanıtlandı. kaynak: greenwald, g. (2014). `no place to hide: edward snowden, the nsa, and the u.s. surveillance state. metropolitan books.` bu örnekler, devletlerin ve kurumların kimi zaman etik dışı ve hukuka aykırı yöntemleri sistematik olarak uygulayabildiğini gösteriyor. bu tür olaylar, toplumun “sorgulayıcı düşünme” becerisini beslemesi gerektiğini kanıtlar niteliktedir. “`her komplo teorisi gerçek değildir`, `ama bazı gerçekler bir zamanlar komplo ``teorisi sanılıyordu.`”