Raf Yorumu: obey ☪︎ (@obey)

obey 10 months ago

Evrensel Kıyamet Mitleri: Deccal’den Kalki’ye, Armageddon’dan Maitreya’ya İnsanlık tarihi boyunca neredeyse tüm inanç sistemleri, zamanın bir sonu ve bu sona eşlik edecek bir çatışma, bir kurtarıcı ve bir yozlaşma figürü etrafında yapılandırılmıştır. Bu evrensel anlatılar, coğrafyalar ve kültürler değişse de…devamıEvrensel Kıyamet Mitleri: Deccal’den Kalki’ye, Armageddon’dan Maitreya’ya İnsanlık tarihi boyunca neredeyse tüm inanç sistemleri, zamanın bir sonu ve bu sona eşlik edecek bir çatışma, bir kurtarıcı ve bir yozlaşma figürü etrafında yapılandırılmıştır. Bu evrensel anlatılar, coğrafyalar ve kültürler değişse de şaşırtıcı biçimde benzer temalara yaslanır: yozlaşmış bir çağ, sahte kurtarıcılar, gerçek rehberin gelişi ve nihayetinde büyük bir arınma. Bu yazıda, İbrahimi dinlerden Doğu felsefelerine, gnostik öğretiden Zerdüştlüğe kadar pek çok sistemde yer alan kıyamet figürlerini karşılaştırmalı olarak ele alacağız. Antichrist – Hristiyan Eskatolojisinin Deccali Yeni Ahit’te “Antichrist” (Mesih Karşıtı), Tanrı’nın planına karşı gelen, halkı saptıran bir kişi ya da güç olarak tasvir edilir. Bu figür, özellikle Yuhanna’nın mektuplarında geçer. Ancak Antichrist yalnızca tek bir kişi değil; aynı zamanda sapkın düşünceleri temsil eden bir ruhtur. Vahiy kitabında, bu figür “Yedi başlı canavar” ve “sahte peygamber” temalarıyla birleşir. Armageddon Savaşı, bu figürün ordularıyla Mesih’in ordusu arasında gerçekleşecek olan son kozmik çatışmadır. Evanjelik Protestanlar bu figürü gerçek, tarihsel bir lider olarak beklerken, Katolik teolojisi onu daha çok sembolik bir sapma olarak yorumlar. Deccal – İslam’ın En Büyük Fitnesi İslam inancında Deccal, kıyamete yakın bir dönemde çıkacak olan, olağanüstü yeteneklerle donatılmış ama bütünüyle yalancı bir figürdür. Hadislerde, tek gözlü, cüsseli, alnında “kafir” yazan biri olarak tasvir edilir. Gerçeği saptırır, mucizeler gösterir ve insanları dine karşı kışkırtır. Deccal’ın yeryüzünde büyük bir fitneye neden olacağı, Hz. İsa tarafından öldürüleceği kabul edilir. Deccal, hem fiziksel bir şahıs hem de hakikati örten tüm sahte otoritelerin simgesel karşılığıdır. Armilus – Yahudi Mesih Karşıtı Yahudi literatüründe Armilus, Mesih ben David’in karşısına çıkan, sahte kurtarıcı figürüdür. Talmud dışı bazı apokrif metinlerde çirkin, kusurlu ve Tanrı karşıtı bir figür olarak tarif edilir. Roma’dan ya da Batı’dan geldiğine inanılır. Armilus, Yahudi mesihçiliğinde kötülüğün zirvesi olarak görülür ve Mesih tarafından yok edilecektir. Bu yönüyle, Deccal ve Antichrist ile paralellik taşır. Gog ve Magog – Kaosun Orduları İbranî metinlerde Gog bir kral, Magog ise onun halkıdır. Hezekiel Kitabı’nda Tanrı’ya başkaldıran bu güçler kıyamet öncesinde saldırıya geçer. Kur’an’da Yecüc ve Mecüc olarak geçen bu figürler, Zülkarneyn tarafından bir setle durdurulmuştur. Hristiyanlıkta ise Gog ve Magog, Şeytan’ın bin yıllık esaretten sonra toplayacağı ordulardır. Ortak anlamda bu figürler, düzeni tehdit eden ve medeniyetin çöküşünü sembolize eden kaotik güçlerdir. Ahriman – Zerdüştîliğin Kozmik Karanlığı Zerdüştlük’te Ahura Mazda iyiliğin ve ışığın, Angra Mainyu (Ahriman) ise kötülüğün ve karanlığın kaynağıdır. Ahriman, ahlaksızlığı, yalanı, ölüm ve hastalığı temsil eder. Zamanın sonunda Ahura Mazda tarafından yenilgiye uğratılacak ve evren arınmış bir düzene geçecektir. Bu inanç sistemi, diğer tek tanrılı dinlerden farklı olarak iyi-kötü dualizmini kozmik düzeyde kurar. Kali Yuga ve Kalki – Hindu Zaman Döngüsünün Son Halkası Hinduizm’de evren dört çağdan geçer. Kali Yuga, bunların sonuncusudur ve ahlaki çöküş, sahtekârlık ve dinsizlikle tanımlanır. Bu çağın sonunda Tanrı Vishnu, beyaz at üzerinde silahlı bir kurtarıcı olan Kalki Avatarı olarak yeryüzüne iner. Kalki, kötülüğü yok eder, dharma’yı yeniden tesis eder ve yeni bir Satya Yuga (altın çağ) başlatır. Bu anlayış, hem döngüsel zaman felsefesini hem de kurtarıcı figür motifini taşır. Maitreya – Gelecek Buda Budist inanışa göre, şu anki Buda Gautama’dan sonra gelecek yeni bir Buda olan Maitreya, insanlığın aydınlanma ve erdemden uzaklaştığı bir zamanda ortaya çıkacaktır. Maitreya’nın gelişiyle yeniden hakikat öğretisi canlanacak ve dünya bilgelikle dolacaktır. Maitreya, kurtarıcı değil, öğretici figürdür. Kendisi aktif mücadele etmez; bilgeliği getirerek kötülüğü sönümlendirir. Mara – İçsel Deccal Budizm’de şeytan figürü dışsal değil, içseldir. Mara, Buda’nın aydınlanmaya ulaşmasını engellemek isteyen arzuların, korkuların, egonun sembolüdür. Bir kişilikten çok, zihnin tuzaklarını temsil eder. Buda’nın onu tanıması, Mara’nın gücünü yitirmesine neden olur. Mara, dışsal düşmandan çok içsel yanılsamadır. Gnostiklerde Archonlar – Ruhun Tutsak Edicileri Gnostik gelenekte dünya, kusurlu bir tanrı olan Demiurge tarafından yaratılmıştır. Archonlar ise onun yeryüzündeki yöneticileri, ruhu bedenle hapseden sahte ilahi varlıklardır. Gerçek tanrının bilgisine (gnosis) ulaşamayanlar bu düzen içinde kaybolur. Archonlar, sistemin sahte doğasını sürdüren varlıklardır. Onlarla mücadele fiziksel değil, metafiziksel bir uyanışla mümkündür. Ortak Kodlar ve Evrensel Anlatı İnançlar farklı olsa da, çizilen resim ortak: Bir yozlaşma dönemi, sahte kurtarıcı figürler, ahlaki çöküş, sonra hakiki bir dönüş veya kurtuluş. Bu anlatılar yalnızca dinsel değil, aynı zamanda felsefi ve psikolojik anlamlar da taşır. Sahte ile hakiki, madde ile ruh, kaos ile düzen arasındaki mücadele, insanlık tarihinin evrensel hikâyesidir.