Çin halk cumhuriyeti 🇨🇳 Manpüle ve inanmışlık // komünist devlet liberal ekonomi (kapitalist) ekonomi” hibrit sistem !?! çin medeniyetinin 5000 yıldır uzamaya devam ederken göklere değen bir bambu ağacı gibi süreklilik arz ettiğini zannediyorlar. propagandanın gücüne hayran kalmamak elde değil.…devamıÇin halk cumhuriyeti 🇨🇳
Manpüle ve inanmışlık // komünist devlet liberal ekonomi (kapitalist) ekonomi” hibrit sistem !?!
çin medeniyetinin 5000 yıldır uzamaya devam ederken göklere değen bir bambu ağacı gibi süreklilik arz ettiğini zannediyorlar. propagandanın gücüne hayran kalmamak elde değil.
bugün 5000 yıllık kesintisiz çin uygarlığı diye yutturulmaya çalışılan anlatının, gerçek tarihle uzaktan yakından alakası yok. çin komünist partisinin başlattığı siyasi bir söylem sadece. komünist parti iktidarı ele geçirdiği dönemde, bütün dünya çin olarak tayvan'ı tanıdığı için kendilerine bir legitimasyon, yani meşruiyet üretmek zorundaydılar.
bunun benzeri bizde de var. 5000 yıllık devlet aklı, bilmem kaç bin yıllık kadim kürt medeniyeti gibi söylemlerin hepsinin altında bu meşruiyet kaygısı var. yalnız çin'deki durum daha sofistike, daha ideolojik ve daha tehlikeli. çünkü burada mesele sadece bir geçmiş uydurmak değil, bugünü dizayn etmek.
çin dediğimiz yapı, tarih boyunca yüzlerce farklı halktan, dilden, gelenekten oluşmuş bir imparatorluklar mozaiğidir. yeri gelmiş moğol da yönetmiş, mançu da, türk kökenli tabgaç da. ama komünist parti bugün han milliyetçiliğini çin'in doğal hali gibi pazarlıyor. yani bir tür 5000 yıllık han çinlisi hakimiyeti miti yarattılar. halbuki ming hanedanlığı ile başlayan çok kısa bir han egemenliği dönemi dışında çin, çoğu zaman başka halklar tarafından yönetilmiştir. yani çin etnik bir kavram değildir, hiçbir zaman da olmamıştır.
çin, eskiden olduğu gibi bugün hala etnik olarak homojen değil. aşağı yukarı 1.4 milyar nüfusun içinde yaklaşık 120 milyona yakın etnik azınlık var. buna mukabil müslüman çinli (bkz: huiler) nüfusu da azımsanamaz. bu insanlar dinin etkisiyle otomatik olarak kendilerini han çinlilerinden ayırıyorlar. mançular ise aşırı asimile oldular fakat kendilerine sorarsanız 60 milyondan fazla nüfusları olduklarını iddia ediyorlar ki doğruysa bu 120 değil 160 milyon azınlık eder.
günümüzdeki bu halkların birçoğu, tarihsel olarak çin'e sonradan katılmış, çoğu zorla entegre edilmiş, bağımsız kimlikleri olan topluluklar. mesela uygurlar ve türk kökenli azınlıkların çin'e katılmasının tarihi hepi topu 70 sene. 1949 senesinde doğu türkistan kendi başına bir cumhuriyetti. moğol nüfusunun büyük kısmının yaşadığı, bugün iç moğolistan olarak bilinen bölge bağımsızdı. tibet ve mançurya'dan bahsetmeme gerek yok.
yani eğer çin, fikri bir etnik birlik üstüne kurulsaydı bu halklar dışarıda kalacaktı. o yüzden çkp, içeride kardeşlik türküsü söylüyor. hepiniz zaten 5000 yıldır çin'in parçasıydınız. siz bizim çin ulusumuzun doğal bileşenlerisiniz mesajı veriyor. çok güzel bir propaganda örneği vereyim:
https://youtu.be/lwMlpp8GIAI?si=6j-4XtVCgZWoB3DM
jackie chan son yirmi yıldır benzer filmler çekiyor. bir çoğunda yapımcı veya çin kültür bakanlığının tarafında yetkili oluyor. dragon blade adlı bu filmin bütün teması bu kardeşlik türküsü üstüne kurulu. ipek yolunda yer alan bilumum türk halkları, müslüman çinliler, moğollar vs. hepsi bir olup roma/batı askerlerine karşı çin'i savunuyorlar. biliyorum senaryo çok saçma ama filmin kendisi komple saçmalık. biri yere düşer jackie abi; aman uygur kardeşim bayıldı su getirin, bir savaşçı espri yapar; hay benim tibetli dayıma be! çeker. filmde sürekli bir kedi canını senin şirinlikleri yaşanır. temel mesaj dediğim gibi bütün bu halkların çin'in çatısı altında birleşerek, şeytan batılılara karşı savaşmasıdır.
bu söylemin maksadı bittabiki asimilasyonu meşrulaştırmak. tibet, qing hanedanının doğal mirasıdır. uygurlar teee tang döneminden beri bizimledir. tayvan zaten çin'in kadim toprağıdır vs. vs. koca tarihi parantezleyip sündürüyorlar. esas amaç dediğim gibi meşruiyet kazanmak. normalde xinjiang yani yeni sınır dedikleri doğu türkistan ve halkı ne ara senin kardeşlik mozaine girdi denilmesi lazım ama propaganda daha tatlı geliyor bir çoğuna.
aslında yaptıklarının batılı devletlerin anlatılarından pek farkı yok. çinlilerin fikriyattan iktisada batıdan kopyalamadıkları alan yokken, anlatıyı da onlardan çalmayacaklarını düşünmek saflık olur. batı dünyasının roma'yı hem imparatorluk, hem hristiyanlık hem de batı uygarlığı olarak yutturmaya çalıştığı bir hikaye var ya. hepi topu iki asırlık tarihi olan abd'nin başkentini roma mimarisiyle tasarlamış olmasına, obeliskler dikmesine sebep olan o anlatı. hah işte çin, onun benzerini imite ediyor fakat altını dolduramadığı için havada duruyor.
mao döneminde çin bir günde komünist oldu, kültürel devrimle kendi tapınaklarını yıktılar. bugünkü yöneticiler o kadar radikal değil. ya da daha sinsi oldular. xi jinping başa geçtiğinden beri hem han milliyetçiliğine hem de tarihsel süreklilik masalına dayanarak yeni bir otorite kurdu ama aradaki boşluğu o da dolduramıyor. çünkü bu tek vektörlü bir propaganda değil. çin, bugün sadece komünist değil. aynı anda hem imparatorluk mirasçısı, hem sosyalist devrimci, hem de küresel süper güç olduğunu pazarlamaya çalışıyor.
devletlerin yeni kimlikler ve mediumlar yaratma çabalarını anlıyorum. çin özelinde de mantıksız değil fakat çok fazla yalanın içinde kendileri de kayboluyorlar. dışarı yapılan propaganda, filmler, reklamlar, sosyal medya çalışmaları vs. fasa fiso. asıl propaganda kendi içlerinde dönüyor.
mesela eğitim sistemini bu anlatı üzerine yeniden kurdular. müfredat han merkezli ve kesintisiz medeniyet anlatısına dayalı. çocuklara anaokulundan itibaren zhonghua minzu yani çin ulusu kimliği empoze ediyorlar. yeniden fetih adında bir bayramları var. hong kong'u ve bizim haberimiz dahi olmayan kimi bölgeleri geri alışlarını kutluyorlar. coğrafi haritalarda tayvan, güney çin denizi, tibet doğrudan çin toprağı olarak çiziliyor. moğol imparatorluğunu bile çin'in, han soylu bir hanedanı gibi öğretiyorlar.
--- ara not ---
şimdi dalyarağın teki çıkıp aynısını türkiye de yaptı diyebilir. hani türk bir üst kimlik olduğu için bize de zorla türküm doğruyum dedirttiniz teranesi. olayın sizinle hiç ilgisi yok arkadaşım. osmanlı zaten en başından beri çok uluslu bir halktı. atatürk'ün yaptığı devrimler ise cumhuriyet altında ve demokrasi opsiyonuyla geldi. ne mao gibi halkı kıtlıklarda kırıp geçirdi, ne gidip aya sofya'yı yıktı. aksine anadolu değerlerini sahiplenerek, yeni kimlik inşaasını bunların üzerine kurdu. sapla samanı karşılaştırıp bana saçma sapan argümanlarla gelmeyin, kalbinizi kırarım.
--- ara not ---
bizimle benzer bir tarafı varsa tarihi dizi çekme hastalığını örnek gösterebilirim. yalnız bizimkilerde öyle veya böyle bir gerçeklik payı var. bunların ki tamamen alternatif evren senaryolarıyla bezeli. örneğin sabah akşam filmlerinde dizilerinde japonları öldürürler. hani japonlar bize zulüm etti sonra onları yendik teması sanmayın. böyle tarantino filmi gibi dümdüz, sadistçe japon askeri öldürülen filmler var. buna keza başka hiç bir dönemi olmamış gibi sadece han imparatorluğunun, ming hanedanlığının olmayan fetihleri anlatılır. mançular veya moğollar ise tamamen çinlileştirilmiş ya da hain barbarlar olarak betimlenirler. çok acayiptir.
inanmıyorsanız ıspatlayayım; https://www.youtube.com/watch?v=XgCx8_JSMP0&list=PLchGjvsPxgIXfyZEDYBe0WNYJ9-3jPY3H
Devamı altta 👇 …