Raf Yorumu: obey ☪︎ (@obey)

obey 5 months ago

osmanli sadrazamlari hakkinda doğru ve ilginç bilgiler listesi • osmanlı tarihinde 292 kez sadrazam değişikliği yapılmıştır; yeniden atananlar çıkarılınca yaklaşık 215 farklı kişi sadrazamlık yapmıştır. • ilk sadrazam: çandarlı halil paşa son sadrazam: ahmet tevfik paşa • osmanlı'nın erken dönem…devamıosmanli sadrazamlari hakkinda doğru ve ilginç bilgiler listesi • osmanlı tarihinde 292 kez sadrazam değişikliği yapılmıştır; yeniden atananlar çıkarılınca yaklaşık 215 farklı kişi sadrazamlık yapmıştır. • ilk sadrazam: çandarlı halil paşa son sadrazam: ahmet tevfik paşa • osmanlı'nın erken dönem sadrazamları tamamı türk kökenlidir. fetih sonrası devşirme kökenli sadrazamlar ağırlık kazanmıştır. • osmanlı'da sadrazam olan paşaların çoğu türk, arnavut, boşnak, gürcü, rum, arap ve çerkes kökenlidir. “osmanlı'da sadrazamlar hep türk'tü” sözü de, “hepsi yabancıydı” sözü de yanlıştır. gerçek: karışık bir yapı vardır. • en uzun süre sadrazamlık yapan: çandarlı halil paşa (22 yıl) • en kısa süre sadrazamlık yapan: zurnazen mustafa paşa (yaklaşık 4 saat) • en çok sadrazam değiştiren padişah: iv. mehmed (18 kez) • en az değiştiren padişah: yıldırım bayezid (1 kez) çünkü çok kısa hükümdarlık süresi ve sürekli sefer hâli vardı. • toplamda 40'tan fazla sadrazam idam edilmiştir. kimini padişah, kimini yeniçeriler, kimini devlet içi çekişmeler bitirmiştir. • sadrazamlık, osmanlı'da padişahtan sonra en güçlü makamdı. “devlet-i aliyye” denen yapıda sadrazam, başbakan + genelkurmay başkanı + içişleri bakanı gücüne sahipti. • sefere çıkan sadrazamlara padişah tuğrası bulunan boş hüküm kâğıtları verilirdi. yani savaş sırasında imparator adına karar verme yetkisi vardı. • köprülü ailesi osmanlı'nın en güçlü vezir ailesiydi: 7 sadrazam çıkardılar. onların dönemine tarihçiler “köprülüler dönemi” der. • osmanlı'da bazı sadrazamların lakapları efsanedir: kuyucu murad paşa — isyan bastırmalarından dolayı semiz ali paşa — iri cüssesinden öküz mehmet paşa — babası nalbant olduğu için sürmeli ali paşa — gözlerine sürme çektiği için hezarpare ahmed paşa — yeniçeriler tarafından parçalandığı için i elmas mehmed paşa — yakışıklılığı yüzünden • sadrazamlar saraya “paşa kapusu” denilen büyük devlet bürokrasisini yönetirdi. bu, bugünkü anlamda bakanlar kurulu gibidir. • birçok sadrazam devşirme sisteminden yetişmiştir. yani çocukken alınıp eğitilmiş, askerî veya idarî okullarda yükselmiştir. • ancak bu, müslüman halktan kimse sadrazam olmaz demek değildir. tam tersine birçok anadolu türkü ve arap kökenli devlet adamı sadrazamlığa kadar yükselmiştir. • osmanlı'da sadrazamlık makamı, avrupa'da kralların danışmanlarından bile daha güçlüydü. hatta 1533 istanbul antlaşması'nda avusturya kralı bile osmanlı sadrazamına denk kabul edilmiştir. • sadrazam evi, “paşa sarayı” olarak geçerdi. bazı sadrazamların sarayları bugün istanbul'da hâlâ ayaktadır.