Raf Yorumu: camenzind (@saburo)

"Bir kafedesin ve gazeten elinde oturuyorsun Hayır, yalnız değilsin. Bardağının yarısı boş güneş dolduruyor diğer yarısını... Camın arkasından telaşlı yayaları görüyorsun Ama sen görülmüyorsun [Gaybın sıfatlarından biridir: Görürsün fakat görülmezsin] Ne kadar özgürsün ey kafede unutulan! Kimse görmüyor kemanın sendeki…devamı"Bir kafedesin ve gazeten elinde oturuyorsun Hayır, yalnız değilsin. Bardağının yarısı boş güneş dolduruyor diğer yarısını... Camın arkasından telaşlı yayaları görüyorsun Ama sen görülmüyorsun [Gaybın sıfatlarından biridir: Görürsün fakat görülmezsin] Ne kadar özgürsün ey kafede unutulan! Kimse görmüyor kemanın sendeki etkisini Kimse bakışlarını dikmiyor varlığına veya yokluğuna Veya kimse incelemiyor sisini bakıp genç bir kıza kırılırsan önünde... Ne kadar özgürsün kendi işine bakarken bu kalabalıkta gözetleyenin olmadan ya da okuyucun! Öyleyse istediğini yap kendine. Çıkar istersen gömleğini veya ayakkabını. Zira unutulmuşsun ve özgürsün hayalinde. Adının veya yüzünün önemi yoktur burada. Nasılsan öylesin... Ne bir dost ne bir düşman var burada hatıralarını gözleyecek / Öyleyse mazeret bul, seni bu kafede bırakıp giden kadına fark etmediğin için yeni saç stilini ve iki gamzesinde dans eden kelebekler / Mazeret bul sana suikast yapmak isteyene günlerin birinde. Bir şey için değil... Sırf ölmediğin için o gün bir yıldıza çarptığında... Ve yazdığın için ilk şarkıları onun mürekkebiyle... Bir kafedesin ve gazeten elinde oturuyorsun o köşede unutulmuş olarak. Kimse aşağılamıyor saf mizacını ve kimse sana suikast düzenlemeyi düşünmüyor Ne kadar unutulmuş ve özgürsün hayalinde!" (Sayfa 22-23) Filistinli şair Mahmud Derviş'in 2005 yılında yayımladığı şiir eseri. Çok sevdiğim kıymetli bir arkadaşımın tavsiyesi üzerine okudum. Harika bir eser olduğunu belirtmeliyim. Arap edebiyatı olmasına rağmen batıya yönelik önemli esintiler mevcut; anladığım kadarıyla Derviş, bolca Fransız (Avrupa) ve Amerikan şiirinden etkilenmiş. Okurken benzer tonları hissediyorsunuz. Anladığım kadarıyla -bu eseri özelinde- şiirlerinde aşkı ve sevgiyi son derece gerçekçi motiflerle süslüyor. Arada fantazi ögeler de mevcut. Okurken başta Yeats ve Ezra pound olmak üzere Baudelaire, Celan gibi isimleri andırdı -tabi bunlar benim görüşlerim. Şiir türünde kaliteli bir şeyler okumak isterseniz tavsiye ederim. Hoşuma giden diğer şiirler; "Şimdi sürgünde... Evet evde Uçup giden bir ömrün altmışında Senin için mum yakıyorlar Öyleyse neşelen olabildiğince sakin Zira sersem bir ölüm yitirdi yolunu aşırı kalabalıktan... Ve erteledi seni Meraklı bir ay aptalca gülüyor harabelerin üzerinde İnanma seni karşılamak için yaklaştığına O, eski mesleğinde yeni mart gibi... Geri verdi ağaçlara nostaljinin adlarını Ve ihmal etti seni Öyleyse kadehin kırılışını kutla dostlarınla. Altmışında geriye kalan bir yarın bulmayacaksın ezginin omuzlarında taşıyacağın ve seni taşıyacak Usta bir şaire yaraşırcasına de ki hayata: Sakince yürü, büyülerinden ve tuzaklarından emin kadınlar gibi. Gizli bir seslenişi var her birinin: Haydi gel, seninim ben” / Nasıl güzelsin öyle! Sakince yürü ey hayat, görmek için seni etrafımdaki tüm noksanla. Kaç kez unuttum seni enginlerinde, aradım durdum seni ve beni. Ne zaman ulaşsam bir sırrına “Ne kadar cahilsin!” dedin haşince Yokluğa de ki: Sen beni yok saydın Ama ben geldim... Tamamlamak için seni. Ama ben tamamlamak için geldim seni." (Sayfa 18-19) . . . "Yürürsen uçuruma götürmeyen bir sokakta Teşekkür ederim de çöp toplayanlara Eve sağ dönersen, nasıl dönerse kafiye arızasız Teşekkür ederim de kendi kendine Bir tahminde bulunup da ihanet ederse sana sağduyun, yarın gidip nerede olduğunu gör. Ve teşekkür ederim de kelebeğe Avazın çıktığı kadar bağırırsan ve “kim var orada?" diye yanıt verirse yankı, teşekkür ederim de kimliğe İçini acıtmadan bakabiliyorsan bir güle, Neşeleniyorsan teşekkür ederim de kalbine. Sabahleyin kalkıp görmüyorsan etrafında gözlerini ovuşturmada sana yardım edeni teşekkür ederim de basirete Bir harf hatırlarsan adından ve memleketinin adından İyi bir çocuk ol! Teşekkür ederim desin Allah sana!" (Sayfa 21) . . . "Kimseyi beklemedi Bir eksiklik hissetmedi varlıkta. Önünde gri bir nehir var paltosu gibi. Ve berraklıkla dolduruyor güneşin ışığı kalbini yüksektir ağaçlar / Bir eksiklik hissetmedi mekânda Ahşap iskemle, kahvesi, su bardağı yabancılar, kahvehanedeki eşya hep aynı Gazeteler aynı: Dünün haberleri ve ölüler üzerinde yüzen dünya her zamanki gibi / Bir umuda ihtiyacı olduğunu hissetmedi kendisini avutacak Mesela çölde yeşermesi meçhulün yahut kurdun bir gitarı özlemesi Hiçbir şey beklemedi, bir sürprizi bile Zira tahammülü yok tekrara... Daha ilk adımdan Biliyorum yürüyüşün sonunu - diyor kendi kendine - Ne uzaklaştım bir dünyadan ne de yaklaştım bir dünyaya Kimseyi beklemedi... Bir eksiklik hissetmedi duygularında. Sonbahar hâlâ onun asilzade misafiri Ayartıyor onu altın Rönesans Çağı'na geri götüren bir müzikle... Yıldızlarla ve ufukla kafiyeli olan şiire. Kimseyi beklemedi nehrin önünde / Bekleyişsizlikte hısım oluyorum serçeyle Bekleyişsizlikte bir nehir oluyorum - dedi Acımasız davranmıyorum kendime karşı Acımasız davranmıyorum kimseye karşı Ve kurtuluyorum ciddi bir sorudan: Ne istiyorsun Ne istiyorsun?" (Sayfa 28-29) . . . "Orada bir düğün var iki ev ötemizde Kapatmayın kapıları... Saklamayın bizden Aykırı sevincin kabarışını. Solsa bir gül fark etmez ilkbahar ağlamadaki görevini. Sussa hasta bülbül ona ödünç verir kanarya şarkıdaki payını. Ve bir yıldız düşse başına kötü bir şey gelmez gökyüzünün... Orada bir düğün var Kapıları kapatmayın bu havanın yüzüne zencefil ve henüz ergin gelin eriği kokan [Su gibi ağlıyor, su gibi gülüyor. Suda yara yok. Geceleyin akan bir kandan eser yok] Derler ki: Güçlüdür aşk ölüm gibi! Diyorum ki: Fakat daha güçlüdür yaşama arzumuz, hem aşktan hem de ölümden tatmin edici olmasa da kanıtlarımız / Öyleyse son verelim ayinine cenazemizin katılmak için komşularımızın şarkılarına. Besbellidir hayat... Ve hiçlik gibidir gerçek!" (Sayfa 31) . . . "Güzü ve anlamların gölgesini seviyorum Güzün bilinmezliği hoşuma gider hafif ve mendil şeffaflığında uzun bir aradan sonra doğan şiir gibi. gece alazının veya loş ışığın gözleri kamaştırdığı. Emekler ama isim bulamaz hiçbir şeye Mahcup bir yağmur hoşuma gider Yalnızca uzak kadınları ıslatan [Böyle bir güz karşılaştı bir düğün alayımız ile bir cenazemiz: Sağ ölüyü kutladı, ölü de sağı] Bir kralı eğilirken görmek hoşuma gider Tacının incisini geri almak için göldeki balıktan / Renklerin komünalliği hoşuma gider güz mevsiminde Mütevazı altın için bir taht yok mütevazı ağaç yapraklarında, aşkın susamışlığındaki eşitlik gibi / İki ordunun ateşkesi hoşuma gider güzü seven ve metaforun yönü konusunda anlaşamayan iki kadın şair arasındaki atışmayı bekleyen Ve hoşlanırım bakış açısı ile ifade arasındaki uzlaşmadan güz mevsiminde!" (Sayfa 40) . . . "Geçmişte saygıyla eğilirdim kışın önünde ve kulak verirdim bedenime. Yağmur, yağmur müstehcen bir aşk mektubu gibi akıyordu göğün arsızlığından. Kış. Bir sesleniş. Kadınları kucaklamaya aç bir yankı. Bir rüzgâr görülüyor uzaktan bulutları yüklenen bir atın sırtında... Beyaza, beyaz. Severdim kışı ve yürürdüm randevuma neşeli suyla ıslanmış boşlukta keyifli. Kısa saçlarımı kurutuyordu sevgilim buğday ve kestaneyle büyümüş uzun saçlarla. Yetinmiyordu bu şarkıyla: Seni seviyoruz ben ve kış Gitme kal bizimle! Ve kalbimi ısıtıyor bir ahunun iki sıcak yavrusu. Severdim kışı ve dinlerdim onu damla damla. Yağmur, yağmur âşığın gerdeğine giren bir nida gibi: Sağanak yağ bedenime!.. Kışın içinde yoktu hayatın sonunu gösteren bir ağlayış. Başlangıçtı. Umuttu. Ne yapacağım saç gibi dökülürken ömür ne yapacağım bu kış?" (Sayfa 42) . . . "Gizli bir şeyin sevinciyle kucaklıyordum sabahı şarkı söylemenin enerjisiyle, yürüyordum adımlarımdan emin, yürüyordum önsezilerimden emin. Bir esin sesleniyordu bana: Gel! Sihirli bir işaretti sanki. Bir düştü geceleyin yıldızımın efendisi olmam için sırlarını öğretmeye gelmişti... Kendi dilime yaslanarak. Ben kendi düşümüm. Ben annemin annesiyim önsezide, babamın babasıyım ve kendi oğlum. Gizli bir şeyin sevinciyle taşıyordu beni şarkı telli çalgılar üzerinde. Parlattıkça parlatıyordu Doğulu bir prensesin elması gibi Şimdi söylenmezse şarkılar Bu sabah Bir daha söylenmeyecekler Ey aşk, bize feyzini bahşet ki girelim tutkulu yüreklerin asil savaşına. İklim müsait zira. Ve güneş sabahleyin biliyor silahlarımızı Ey aşk! Tek hedefimiz yenilmektir savaşlarında... Zafer senin olsun, senin olsun ve methini dinle kurbanlarından: Zafer senin olsun! Emeklerine sağlık! Dön bize sağ salim biz kaybederken... Gizli bir şeyin sevinciyle, yürüyordum Düşleyerek iki dizelik mavi bir şiiri. İki dizelik... Hem aleni hem gizli olan hafif bir sevinçle ilgili. Şimdi âşık olmazsa insan Bu sabah Bir daha asla âşık olamaz!" (Sayfa 44-45) . . . "Rüya görmek için uyumuyorum - dedi kadın adama Seni unutmak için uyuyorum. Tek başıma uyumak ne güzel ipek içinde gürültüsüz. Uzaklaş ki tek başına göreyim seni orada, beni düşünüyorsun seni unuttuğum sırada / Herhangi bir acı hissetmiyorum yokluğunda Ne gece ne de dudakların tırmalıyor göğsümü... Bedenimin üzerine uyuyorum büsbütün büsbütün kimseyi ona ortak etmeden Ne ellerin parçalıyor elbisemi ne de ayakların tıklıyorlar kalbimi, sen kapıyı kapatırken bir tüfek gibi / Hiçbir eksiğim yok yokluğunda: Memelerim benimdir. Göbeğim. Çilim. Benim. Benimdir ellerim, bacaklarım. Benim olan her şey benim. Senin olsun şehvetli pozlar. Yanına al onları, yarenlik etsinler sana sürgününde. Kaldır fantezini son bir kadeh kaldırırcasına. Ve istersen şöyle de: Katilimdir bu aşk. Ben ise kulak vereceğim bedenime bir doktor sakinliğinde: Hiçbir şey, hiçbir şey acı vermiyor bana yoklukta, varlığın uzletinden başka!" (Sayfa 56)