Devamıı iii. anlatim tekniğine göre terimler 1. found footage • tanım: kamerayla çekilmiş gerçek görüntü izlenimi veren kurgusal filmler. • örnek: rec – gerçek zamanlı, kameradan izlenir, çok yoğun gerilim içerir. 2. minimalist sinema • tanım: az diyalog, sade görsellik,…devamıDevamıı
iii. anlatim tekniğine göre terimler
1. found footage
• tanım: kamerayla çekilmiş gerçek görüntü izlenimi veren kurgusal filmler.
• örnek: rec – gerçek zamanlı, kameradan izlenir, çok yoğun gerilim içerir.
2. minimalist sinema
• tanım: az diyalog, sade görsellik, uzun planlar. duygu ve fikir ön plandadır.
• örnek: the turin horse – sessiz, kasvetli bir dünyanın içinde döngüsel bir çöküş.
3. slow cinema(ağır akan sinema)
• tanım: yavaş tempo, az olay, meditasyon gibi izlenme deneyimi.
• örnek: uncle boonmee who can recall his past lives– zamanın ve ölümün içinde yavaş bir yolculuk.
4. meta-sinema
• tanım: sinemanın kendisini konu alan ya da filmin film olduğunu fark ettiren yapılar.
• örnek: adaptation – film yazarı karakter, yazdığı filmin içindedir.
6. retro-distopya & 80'ler estetiği
tanım: 1980'lerin neon renkli, analog teknolojili, synth müzikli karanlık gelecek tasarımları. genellikle totaliter sistemler, yapay zekâ ve estetik bunalım bir arada.
stilistik özellikler:
• neon ışıklar, vhs görsellik, sentetik müzikler
• retro-fütürizm: geçmişin geleceği hayal edişi
• yabancılaşma ve teknofobi
film önerileri:
• blade runner(1982)
sanayi sonrası çürümüş bir şehirde yapay zekânın ruhu sorgulanır.
• escape from new york(1981)
new york, dev bir hapishane. punk ruhlu bir anti-kahraman devrede.
• possessor (2020, brandon cronenberg)
zihin transfer teknolojisiyle cinayetler işleyen bir ajanın kimlik kaybı.
• beyond the black rainbow (2010)
görsel olarak deneysel, 80'ler bilimkurgusunun soyut hali.
7. yol filmleri / özgürlük arayişi (road movies)
tanım: fiziksel bir yolculukla birlikte içsel dönüşüm ve toplumsal kopuşun anlatıldığı filmler.
alt temalar:
• kaçış ve arınma
• kimlik arayışı
• dostluk ve rastlantılar
film önerileri:
• into the wild (2007)
sistemi terk edip alaska'ya yürüyen bir genç: özgürlük ne pahasına?
• thelma & louise (1991)
iki kadının erkek egemen toplumdan kaçışında yol bir isyan olur.
• y tu mamá también(2001)
cinsellik, sınıf ve büyüme temasını içeren bir üçlü yolculuk.
• badlands (1973, terrence malick)
aşk, cinayet ve sonsuz amerikan yollarında iki serseri âşık.
8. kült filmler & gece sinemasi(midnight cinema)
tanım: ana akıma aykırı, kültleşmiş, çarpıcı ve çoğu zaman garip – gece seanslarında izlenesi filmler.
özellikler:
• bizarre (tuhaf) anlatım
• kanlı, erotik ya da radikal içerik
• estetik anarşi
film önerileri:
• gummo (1997, harmony korine)
amerika'nın çürümüş bir taşra kasabasında saçmalığın ve yalnızlığın kol gezdiği bir kâbus.
• the holy mountain(1973, alejandro jodorowsky)
dini, kapitalizmi, sanatçıyı yerle bir eden sürrealist bir yolculuk.
• tetsuo: the iron man (1989)
bedenin teknolojiyle birleştiği rahatsız edici bir japon cyberpunk örneği.
• naked lunch(1991, david cronenberg)
yazar william s. burroughs'un kafasının içindeki absürt dünya.
9. zamanda yolculuk / paralel evren filmleri
tanım: zaman, gerçeklik ve neden-sonuç ilişkileriyle oynayan bilimkurgu filmleri.
tematik katmanlar:
• kader vs özgür irade
• “kelebek etkisi” ve çoklu olasılıklar
• zihin-beden zaman çelişkisi
film önerileri:
• primer (2004)
bilim adamlarının kazara bulduğu zaman makinesi ve onun felsefi sonuçları.
• coherence (2013)
bir akşam yemeği, bir kuyruklu yıldız ve kırılan gerçeklikler.
• timecrimes (2007)
kendi geçmişiyle yüzleşen bir adamın kısır döngüsü.
• donnie darko (2001)
ergenlik, delilik ve evrenler arası kader zincirleri.
10. denemesel / arthouse sinema
tanım: seyirciden zihinsel, duygusal ve estetik katılım isteyen; klasik anlatı yapılarını terk eden sinemalar.
stil özellikleri:
• simgesel dil
• diyalog azlığı / metafizik sessizlik
• zamanın yavaşlatılması ya da parçalanması
film önerileri:
• stalker (1979, tarkovsky)
gerçeklik ile inanç arasındaki boşlukta gezinmek. zihin açıcı bir yolculuk.
• the mirror (1975, tarkovsky)
bellek, çocukluk, rüya ve zamanın iç içe geçtiği bir şiirsel yapı.
• uncle boonmee who can recall his past lives (2010)
tay kültürü, ölüm ve geçmiş yaşamlar üzerine yavaş tempolu bir deneyim.
• dogtooth (2009)
dış dünyadan izole edilen bir ailenin içinde büyüyen delilik.
1. korku filmi alt türleri (açiklamali)
slasher (bıçaklı katil filmleri):
genellikle genç bir grup peş peşe gizemli bir katil tarafından öldürülür. kanlı, fiziksel şiddet içerir. örn: halloween, friday the 13th.
psychological horror (psikolojik korku):
korku, doğrudan fiziksel değil, karakterin zihinsel bozulması ve algıdaki sapmalar üzerinden işlenir. örn: hereditary, the babadook.
supernatural horror (doğaüstü korku):
ruhlar, lanetler, cinler, şeytan çıkarma gibi metafizik unsurlar öne çıkar. örn: the conjuring, the exorcist.
found footage (buluntu film):
sanki karakterler kendi kamerasıyla çekmiş gibi sunulur. gerçeklik algısını zorlar. örn: the blair witch project, paranormal activity.
body horror (beden korkusu):
bedenin bozulması, dönüşmesi ya da istilaya uğraması korkusu. örn: the fly, tetsuo: the iron man.
folk horror (kırsal/ritüel korku):
toplumdan uzak, pagan gelenekler, kurban ritüelleri ve köy ürpertisi. örn: midsommar, the wicker man.
creature feature (canavar filmleri):
devasa yaratıklar ya da mutant canavarlarla mücadele. örn: the thing, cloverfield.
2. macera filmi alt türleri (açiklamali)
epic adventure (destansı macera):
tarihi veya hayali geniş coğrafyalarda geçen büyük yolculuklar. örn: the lord of the rings.
survival adventure (hayatta kalma macerası):
zorlu doğa koşullarında hayatta kalma mücadelesi. örn: the revenant, 127 hours.
treasure hunt (hazine peşinde):
karakterler gizli haritalar, tuzaklı tapınaklar ve hazinelerle dolu bir keşfe çıkar. örn: indiana jones, national treasure.
jungle / desert / island adventure:
sık ormanlar, ıssız adalar veya çöllerde geçen keşif temalı filmler. örn: king kong, cast away.
swashbuckler (korsan/savaşçı macerası):
kılıç dövüşleri, korsanlar, romantizm ve kahramanlık. örn: pirates of the caribbean.
sci-fi adventure (bilimkurgu-macera):
uzayda, gelecekte ya da alternatif teknolojiler içinde geçen aksiyon-macera. örn: star wars, guardians of the galaxy.
3. dram filmi alt türleri (açiklamali)
family drama (aile dramı):
aile içindeki çatışmalar, sırlar ve çözülmeler. örn: ordinary people, august: osage county.
coming of age (büyüme hikayesi):
çocukluk ya da gençlikten yetişkinliğe geçiş süreci. örn: boyhood, lady bird.
romantic drama (romantik dram):
aşk ilişkileri üzerinden yaşanan içsel çatışmalar, ayrılıklar, trajediler. örn: blue valentine, before sunrise.
historical drama (tarihi dram):
gerçek olaylara ya da tarihsel figürlere dayalı duygusal anlatılar. örn: schindler's list, the king's speech.
crime drama (suç dramı):
suç çevresindeki karakterlerin iç dünyasına odaklanır. örn: the godfather, mystic river.
social realism (toplumsal gerçekçilik):
alt sınıflar, işsizlik, göçmenlik, kadın sorunları gibi sosyal temaları gerçekçi anlatır. örn: kes, 4 months, 3 weeks and 2 days.
tragedy (trajik dram):
karakterin kaderine yenik düştüğü, acı bir sona yürüdüğü ağır dramlar. örn: requiem for a dream, leaving las vegas.