Raf Yorumu: GoldenKnife (@goldenknife)

Böyle içten bir romana hiç denk gelmemiştim. Okumak değil bu, bildiğin yaşamak. Yaşar Kemal öyle bir yazmış ki, kitabı eline alıyorsun ama bir bakmışsın Çukurova’dasın; tozun toprağın içinde, sıcağın alnına çöktüğü tarlalarda, dağların sessizliğinde, köylünün çaresizliğinde. O çaresizliği ve gavur…devamıBöyle içten bir romana hiç denk gelmemiştim. Okumak değil bu, bildiğin yaşamak. Yaşar Kemal öyle bir yazmış ki, kitabı eline alıyorsun ama bir bakmışsın Çukurova’dasın; tozun toprağın içinde, sıcağın alnına çöktüğü tarlalarda, dağların sessizliğinde, köylünün çaresizliğinde. O çaresizliği ve gavur ağadan intikam alma duygusunu iliklerinize kadar hissediyorsunuz. İnce Memed, fakirliğin, zulmün, haksızlığın içinden çıkan bir çocuk. Daha küçücükken bile ezilmişliğin ne demek olduğunu da iliklerine kadar hissediyorsun. Abdi Ağa’nın zulmü var ya… insan, içini sıka sıka okuyor. Okuyucunun gözlerine de Memedinkine yerleşen gibi keskin bir pırıltı yerleşiyor yer yer. Köylünün sesi çıkmaz, başı önünde; korku ekilmiş tarlalara. Ama Memed o korkuya sığmıyor işte. Kaçıyor, dağa çıkıyor, isyana dönüşüyor. İnce Memed bir kişi değil artık, bir öfke oluyor, bir umut oluyor, bir “yeter” çığlığı oluyor. Mehmed’in, çaresizliğin beden bulmuş hâli olan annesi Döne; kırılganlığını temsil eden zaafı, sevdiği kız Hatçe; ilk başta başına iş açan, daha sonra kendisine en kritik zamanlarda yardımı dokunan iz sürücü Topal Ali ve niceleri. Hepsi roman karakterinden ziyade içinizden biri gibi oluyor. Yaşar Kemal’in cümleleri ipil ipil parlıyor. Betimleme desen, gözünle görüyorsun; rüzgâr esiyor, diken ayağına batıyor, güneş kavuruyor. O çakırdikenleri var ya… sanki romandan çıkıp üstüne başına dolanıyor. En verimsiz toprakta bile inadına biten o diken, Memed’in kendisi gibi. Ezildikçe büyüyor, kesildikçe çoğalıyor. Bu roman sadece bir eşkıya hikâyesi değil. Bu, adaletsizliğin karşısında insanın neye dönüşebileceğinin hikâyesi. Yaşar Kemal güldürüyor, sinirlendiriyor, boğazına düğüm atıyor ama en çok da düşündürüyor. İyiyle kötüyü siyah beyaz anlatmıyor; insanı, toprağı, düzeni olduğu gibi koyuyor önüne. İnce Memed’i bitirince insan bir duruyor. Kitabı kapatıyorsun ama Çukurova kapanmıyor. Dağlar, köyler, ağıtlar kafanın içinde kalıyor. Bu roman okunmuyor kardaş, insanın içine yerleşiyor. O yüzden de yıllar geçse unutulmuyor. Diğer ciltlerinde de bu hissiyatı yaşayacağımdan eminim. Bu birinci kitap, bir çocuğun büyüme hikâyesinden ziyade, zulmün insanı neye dönüştürdüğünün hikâyesi. Romanın sonunda Memed, bir kişi olmaktan çıkar, bir simgeye dönüşür.