Raf Yorumu: zelda_ (@zelda

"İnanılmaz bir şekilde aynı rüyayı görüp duruyorum. Beni keder dolu bir sevgiyle sevdiğim eve götürüyor." ●Zerkalo, Andrei Tarkovsky’nin en kişisel, en parçalı ve en “rüya gibi” filmi. Hatta birçok eleştirmen için bu film, onun sinemasının özü. 1. Film ne anlatıyor?…devamı"İnanılmaz bir şekilde aynı rüyayı görüp duruyorum. Beni keder dolu bir sevgiyle sevdiğim eve götürüyor." ●Zerkalo, Andrei Tarkovsky’nin en kişisel, en parçalı ve en “rüya gibi” filmi. Hatta birçok eleştirmen için bu film, onun sinemasının özü. 1. Film ne anlatıyor? (Ama klasik anlamda “konu” yok). Film aslında tek bir karakterin—adı bile net söylenmeyen, genelde Aleksey olarak kabul edilen bir adamın— çocukluğu, annesi, babası, savaş dönemi ve yetişkinliği üzerine hatırladıklarının parçaları. Ama bu hatırlama: kronolojik değil mantıklı bir sıraya bağlı değil rüya, anı, hayal ve gerçek iç içe Yani film, bir hikâye anlatmaz; bir zihnin içinden geçmeni sağlar. 2. Yapı: Hafızanın mantığı Film üç ana zaman düzleminde akar: Çocukluk (1930’lar) Savaş dönemi (1940’lar) Yetişkinlik (1970’ler) Ama bunlar lineer değildir. Bir sahne rüyaya dönüşür, rüya arşiv görüntüsüne bağlanır, sonra tekrar çocukluğa geçilir. Bu yapı aslında şunu taklit eder: İnsan hafızası Hafıza: sıralı değildir tetikleyicilerle çalışır (bir ses, bir rüzgâr, bir görüntü) geçmiş ve şimdi aynı anda yaşanır 3. Anne figürü (Filmin kalbi) Filmdeki en güçlü figür anne (Maria). İlginç bir şey: Aynı oyuncu hem anneyi hem de Aleksey’in karısını oynar Bu ne demek? Tarkovsky’nin bilinçaltında: anne sevgisi, kadınlarla kurulan ilişki, geçmiş ve şimdi birbirine karışmış durumda Anne: fedakâr ama kırılgan güçlü ama yalnız. Sevgi dolu ama ulaşılmaz Film aslında büyük ölçüde: anneye duyulan özlem ve suçluluk hissi 4. Baba figürü: Yokluk Baba fiziksel olarak neredeyse yoktur. Ama sesi vardır (şiirleriyle). Bu baba: uzakta, ulaşılmaz, idealize edilmiş Ve bu da şunu yaratır: Eksiklik duygusu Tarkovsky’nin kendi babası Arseny Tarkovsky’dir ve filmde onun şiirleri kullanılır. Bu yüzden film: sadece görsel değil aynı zamanda şiirsel bir deneyim 5. Doğa, su, rüzgâr: Tarkovsky dili Filmde sürekli şunları görürsün: yağmur, rüzgârda sallanan otlar, su damlaları, ateş Bunlar sadece estetik değil, anlam taşır: Su: hafıza, akış, zaman Rüzgâr: görünmeyen ama hissedilen şeyler bilinçaltı Ateş: dönüşüm, yıkım ve arınma Tarkovsky’nin sinemasında doğa: karakterlerin iç dünyasının dışa vurumudur 6. Zaman anlayışı Tarkovsky sinemayı şöyle tanımlar: “Zamanı yontmak” Zerkalo’da zaman: ilerlemez, katlanır, üst üste biner Geçmiş: bitmiş bir şey değildir hâlâ yaşanır Bu yüzden filmde: çocukluk sahneleri “anı” değil, şu anda oluyor gibi hissettirir 7. Belgesel görüntüler (Tarih ve birey) Filmde araya giren gerçek arşiv görüntüleri vardır: savaş, politik olaylar, göçler Bu ne yapar? Bireysel hafızayı kolektif hafızaya bağlar Yani: Aleksey’in hikâyesi = Sovyet tarihinin bir parçası 8. Neden bu kadar parçalı? Çünkü film şunu söylemeye çalışır: “Hayat anlamlı bir hikâye değildir.” Biz sonradan anlam yükleriz. Ama yaşarken: her şey dağınık, kopuk, yarım Film bu “dağınıklığı” olduğu gibi verir. 9. Temalar (Filmin özü) 1. Hafıza ne kadar güvenilir? Gerçek mi, yeniden yazılmış mı? 2. Suçluluk anneye karşı, geçmişe karşı, kaçırılan şeylere karşı 3. Özlem çocukluğa, saflığa, kaybedilmiş zamana 4. Kimlik “Ben kimim?” Geçmişim mi, şu anım mı? 10. Finali nasıl okumalı? Film klasik bir son vermez. Ama hissiyat olarak: Bir tür kabulleniş, geçmiş değiştirilemez, hatalar silinemez ama hatırlamak bir tür arınmadır Sonuç: Bu film neden zor ama önemli? Zerkalo: izlenmez → yaşanır anlaşılmaz → hissedilir Bu film: bir hikâye değil, bir bilinç deneyimi ☆Sonuç olarak biraz karışık ve anlaşılması hatta izlenmesi zor bir film ama güzeldi benim için. Belki bir gün tekrar izlerim.