Raf Yorumu: — irem. (@tanculpan)

1.Sezonun 7.Bölümündeyim henüz ve muhtemelen izlemeye de devam edeceğim ama dikkatimi çeken bir husus hakkında burada konuşmak istedim. Belgesel fena değil. “Bir psikopatı nasıl tanırsınız?” sorusu etrafında dönüyor. Her bölüm farklı bir katil ele alınıyor. Zanlıların sorgu ve mahkeme kaydı…devamı1.Sezonun 7.Bölümündeyim henüz ve muhtemelen izlemeye de devam edeceğim ama dikkatimi çeken bir husus hakkında burada konuşmak istedim. Belgesel fena değil. “Bir psikopatı nasıl tanırsınız?” sorusu etrafında dönüyor. Her bölüm farklı bir katil ele alınıyor. Zanlıların sorgu ve mahkeme kaydı görüntülerinde söyledikleri şeylerden yola çıkarak, psikopatların davranışları hakkında tespitler ortaya konuluyor. Bölümler oldukça kısa, yaklaşık yirmi dakika-yarım saat bandında. Belgeselin genel işleyişi böyle. Söz konusu tespitler çoğu zaman hemen hemen herkesin bildiği/tahmin edebileceği gibi, “bir psikopat yalan söyler” veya “bir psikopat empati kuramaz” tarzı çıkarımlardan oluşuyor. Henüz bana “vay!” dedirtecek bir “sign” ile karşılaşmadım. Ayrıca belgeselin “Bir psikopat çevresine izler bırakır, peki siz o izleri fark eder miydiniz?” sloganıyla bizim çevremizdeki tehlikeli insanlara karşı daha farkında olmamızı sağlayacağını düşünmüştüm lâkin verdikleri tespitler fazla alelade. Zaten buradan, başta bahsi geçen o hususa geçeceğim. Belgeselle ilgili beni düşündüren şey, olayları katil-merkezli ele alıyor olması. True Crime belgesellerine aşina biri olarak, kurban-merkezli olanlarını hep daha sağlıklı bulmuşumdur. Kurban kimdi, nasıl bir hayat yaşadı, onu bu hazin sona götüren olaylar silsilesi nasıl yaşandı? Belgeselin ismi “Bir Psikopatın İzleri” olduğundan mütevellit elbette ki katil odaklı. Ancak bilmiyorum. Bazı katillerin, cinayetlerini işleme sebepleri olarak “ünlü olmak, haberlere çıkmak” olduğunun farkında olarak böyle bir belgesel çekmek hoş değil. Örneğin belgeselin bölümlerinden birinde, kendi arkadaşını öldürmüş bir genç ele alınıyor. Gencin daha önceki yazılarından seri katilliğe bir hayranlık beslediği ve kendisinin de o ünlü seri katiller gibi filminin çekilmesini istediği öğreniliyor. O noktada siz de şunu fark ediyorsunuz: Bu belgesel, katili emeline ulaştırıyor. İzleyicilere de kurbandan çok katille empati yaptırdığını düşünüyorum istemeden de olsa. Kurbanlar hakkında adları ve fotoğrafları dışında hiçbir şey bilmezken katil her dakika ekranımızı meşgul ediyor. İzleyiciye karşı uyarı veren bir narrator tonu yok. “Şöyle dikkat edin, bunu yapmayın, böyle insanlara karşı temkinli olun” söylemine başvurulmuyor. Daha önceden de söylediğim gibi ulaşılan “iz”ler işe yarar değil. O hâlde şu soru sorulmalı: Bu belgeselin amacı ne? Katilleri ele alan belgeseller azaltılmalı diye düşünüyorum. Birçok katilin amacı bu artık: Konuşulmak, ünlü olmak. Belgesel yapımcıları da bunun farkında. Neden onlara istediğini veriyorsunuz? Bunun yerine o yitip giden canları anmak, anılarını yaşatmak için kurban odaklı belgeseller arttırılmalı. Belki de biz kendimize şunu sormalıyız: True Crime belgesellerini niçin izliyoruz? Şahsen ben dünyanın tehlikeler ve kötü insanlarla dolu olduğunun bilincinde biri olarak, True Crime videolarında kendimi daha çok kurbanla özdeşleştirir, bunu bir “tehlike simülasyonu” gibi algılayarak “Ne yapsaydı bu işten kurtulurdu?” diye düşünürüm ve bunun için izlerim. “Bu olaylar silsilesinde işlerin yanlış gittiği ve kurbanı ölüme götüren halka hangisiydi?” Bunun tespitinin olası bir durum için beni daha hazır kılacağına inanmak kendimi güvende hissetmemi sağlar. Dolayısıyla bu belgeselin adını görünce, aradığımın bu olduğunu sandım. Aradığımı bulamadım. Ancak yanlış anlamayın, belgesel kötü değil. Daha derin ele alınabilirdi, katillerin psikolojik profilleri düzgünce çıkarılabilirdi. Arada bir sahneye giren psikologların “bir psikopat psikopattır” minvalinde açıklamaları detaylandırılabilir ve gerekçelendirilebilirdi. Örneğin bundan önce göz attığım başka bir True Crime belgeselinde (Crazy, Not Insane) gerçek bilimsel açıklamalar bulunuyordu. Tüm bunlara rağmen boş zamanlarınızı doldurmak için, bir yirmi-otuz dakikada izleyip geçebileceğiz, çerez maiyetinde bir belgesel. True Crime’a ilginiz varsa izleyebilirsiniz. Esenlikle kalın.