Raf Yorumu: Elif (@filmtepesi)

'Bal Ülkesi, Kuzey Makedonya’nın dağlık bir köyünde annesiyle birlikte yaşayan arıcı Hatice’nin günlük yaşamını konu alır. Hatice, doğayla uyum içinde yaşayan, arılarından dengeli şekilde bal alan ve geçimini bu şekilde sağlayan yalnız bir kadındır. Film, köye gelen göçmen bir ailenin…devamı'Bal Ülkesi, Kuzey Makedonya’nın dağlık bir köyünde annesiyle birlikte yaşayan arıcı Hatice’nin günlük yaşamını konu alır. Hatice, doğayla uyum içinde yaşayan, arılarından dengeli şekilde bal alan ve geçimini bu şekilde sağlayan yalnız bir kadındır. Film, köye gelen göçmen bir ailenin yerleşmesiyle bu düzenin nasıl değiştiğini gösterir. Hatice’nin hayatı üzerinden doğayla uyumlu yaşam ile açgözlü tüketim arasındaki çatışmayı anlatır.' 🍯 “Hatice abla neden hiç gitmedin?” “Benim de olsaymış bir çocuğum senin gibi, başka olurdu. Ama yok.” “Hem size hem bize. Yarı sana, yarı bana.” “Baharın gelmesini istiyor musun?” “Bu kış da geçti kızım.” “Ben gitmem, olsa da şansım gitmem.” “Niçin?” “Öyle.” “Sus.” “Niçin?” “Sen öyle deme.” “Ne yapayım? Seni nasıl bırakayım burada?” “Böyle. Ben de gelirim seninle.” 🍯 Bal Ülkesi, ilk bakışta arıcılıkla ilgili bir belgesel gibi görünür. Fakat film ilerledikçe şunu fark ederiz: Asıl konu bal değil, insandır. Daha doğrusu, insanın doğayla kurduğu ilişki ve bu ilişkinin içinde saklı olan denge meselesi. Filmin merkezinde Hatice vardır. Dağların arasında, annesiyle birlikte yaşayan bu kadın, doğayla kavga etmez; onunla yaşamayı öğrenmiştir. Arılarla kurduğu ilişki bile bir sahiplik değil, bir anlaşma gibidir. “Yarı sana, yarı bana” derken aslında doğaya bir sınır çizer. Ne tamamen almak ister ne de tamamen vermek. Bu yüzden Hatice’nin dünyasında açgözlülük yoktur, ama sabır vardır. Sessizlik vardır. Ve en çok da yalnızlık vardır. Hatice’nin yalnızlığı gösterişli bir yalnızlık değildir. Kimsenin olmadığı bir evde değil, kimsenin tam olarak ulaşamadığı bir iç dünyada yaşar. Annesi onunla birlikte olsa bile, Hatice’nin hayatı yine de tek kişilik bir hayattır. Çünkü onun yükünü paylaşan kimse yoktur. Bu yüzden film boyunca Hatice’yi izlerken, sadece bir arıcıyı değil, kendi kendine yetmek zorunda kalmış bir insanı görürüz. Annesiyle olan ilişkisi filmin en kırılgan yerlerinden biridir. Aralarındaki konuşmalar çok basittir ama içinde yılların ağırlığı vardır. Annenin “Bu kış da geçti” cümlesi, hayatın yavaş yavaş daraldığını hissettiren bir sessizlik gibidir. Hatice ise hâlâ baharı sorar. Hâlâ bir şeylerin değişebileceğine inanır. Biri geçmişte, diğeri gelecektedir; ama ikisi de aynı evin içindedir. 🐝 Bu evin içinde geçen bir başka önemli hikâye ise göçmen ailedir. Onlar geldiğinde film bir anda sadece yalnızlık hikâyesi olmaktan çıkar ve denge meselesine dönüşür. Baba karakteri, doğadan daha fazla alma isteğiyle hareket eder. Bu bir anlamda hayatta kalma çabasıdır, ama zamanla bir hırsa dönüşür. Hatice’nin uyarılarına rağmen bu denge korunamaz. Ve doğa, sessiz ama kesin bir şekilde karşılık verir. Fakat film göçmen aileyi yargılamaz. Onları suçlu ilan etmez. Çünkü burada mesele iyi ve kötü insanların çatışması değildir. Mesele, iki farklı yaşam anlayışının karşılaşmasıdır. Biri doğayı dinlemeyi bilen bir yaşam, diğeri doğadan daha fazla almaya zorlanan bir yaşam. Hatice ise bu iki dünya arasında en saf haliyle kalır. Ne tamamen geçmişe aittir ne de geleceğe. O, bulunduğu yerde yaşamayı seçmiştir. Ama bu seçim bir rahatlık değil, bir zorunluluk gibi de okunabilir. Çünkü bazen insan bulunduğu yerde kalmayı seçmez; gidecek başka yeri olmadığı için kalır. ⛰️ Filmin en güçlü tarafı da burada ortaya çıkar: Hatice’yi ne bir kahraman yapar ne de bir kurban. Onu sadece bir insan olarak bırakır. Yalnız, güçlü, kırılgan ve sabırlı bir insan. Bal Ülkesi bittiğinde geriye büyük laflar değil, küçük ama ağır duygular kalır. Bir evin sessizliği, bir annenin sesi, bir çocuğun geçici varlığı ve dağların değişmeyen yüzü… Ve belki de en çok şu soru kalır: İnsan doğayı mı bozar, yoksa kendi dengesini mi kaybeder? Hatice’nin hikâyesi bu sorunun kesin bir cevabını vermez. Ama bize şunu hissettirir: İnsan, doğayla uyum içinde yaşadığı kadar kendine de yakın olur. Bu uyum bozulduğunda ise yalnızlık sadece çevrede değil, insanın içinde büyür. 🌻 “Kapıdan girerdim ve anne nasılsın derdim, iyiyim derdin. Kızım, git dedin, ben seni yalnız bırakmadım. Anne, neden bu gece böyle? Her şey senin içindi. Kendimi de yaktım ama seni de yalnız bırakmadım.” “Çöpçatanlar bize geldiklerinde neden hiç birine kabul etmediniz beni vermeye?” “Bilmem.” “Benim için, beni istedikleri zaman?” “Razıydım ben. Ben kabul etmiştim.” “Kim kabul etmedi?” “Baban.” “Kurtulsam bunlardan diye Allah’ıma dua ediyorum hep, gece gündüz kurtulayım da bunlardan. Aman! Ne yapacağımı bilmiyorum. Bebek olsan alayım kucağıma da kaçırayım seni buradan.” “Şansım olsa da gitmem.” 🌻