Voltaire’in Candide eserini masaya yatıran bir devlet aklı, iyimserliğin boş hülyaları ile hayatın sert gerçekleri arasındaki o ince çizgiyi çekebilen akıldır. Pangloss’un "Mümkün olan dünyaların en iyisindeyiz" mantığı, vizyondan ve dirayetten yoksun idarelerin felaketidir; zira aksiliği görmezden gelen, tedbiri ihmal…devamı