Spoiler içeriyor
‘Anders, tedavi gördüğü merkezden bir günlüğüne ayrılıp Oslo’ya döner. Eski hayatının izleri arasında dolaşırken kendisiyle ve hayata karşı hissettiği yabancılıkla yüzleşir.’ 🍂 “Son günlerde hiçbir şekilde hiçbir şeye karşı güçlü bir duygum yok.” “Halime baksana. 34 yaşındayım. Elimde avucumda bir…devamı‘Anders, tedavi gördüğü merkezden bir günlüğüne ayrılıp Oslo’ya döner. Eski hayatının izleri arasında dolaşırken kendisiyle ve hayata karşı hissettiği yabancılıkla yüzleşir.’
🍂
“Son günlerde hiçbir şekilde hiçbir şeye karşı güçlü bir duygum yok.”
“Halime baksana. 34 yaşındayım. Elimde avucumda bir şey yok. Sıfırdan başlayamam. Anlıyor musun?”
“İnsan kendini yok etmek istiyorsa, toplum bunu yapmasına izin vermeli.”
“Her şey düzelecek. Her şey yoluna girecek. Öyle olmayacağı dışında.”
🕯️
Anders, uyuşturucu bağımlılığı nedeniyle rehabilitasyondadır ve bir günlüğüne Oslo’ya gitme izni alır. İş görüşmesine gidecek, arkadaşlarını görecek, ailesinin evine uğrayacaktır. Kâğıt üzerinde bu, hayata yeniden başlamak için bir fırsattır. Fakat film ilerledikçe bunun aslında Anders için bir veda günü olduğunu anlarız. Hayat ona yeniden başlamak için hâlâ fırsatlar sunarken Anders artık o fırsatları kendisine ait hissetmemektedir.
Bence Anders’in asıl problemi uyuşturucu değildir. Uyuşturucu, daha derindeki boşluğun bir sonucu gibidir. Anders yalnızca acı çekmiyor; geleceğinin olabileceğine inanmıyor. İş görüşmesine gidiyor, insanlarla konuşuyor, bir kadınla yakınlaşıyor, arkadaşlarıyla vakit geçiriyor. Hayat onun çevresinde bütün canlılığıyla devam ediyor. Oslo hareket ediyor, insanlar âşık oluyor, gülüyor, işe gidiyor, bisiklete biniyor. Anders ise bütün bunların arasında sanki kendi hayatının seyircisi gibi. Camın arkasından hayatı izliyormuş hissi veriyor.
🏙️
Oslo’nun filmde bu kadar önemli olması da bundan. Filmin başında insanların şehirle ilgili anılarını dinliyoruz. Küçük, sıradan anlar bile onların hayatlarında bir anlam kazanmış. Başkalarının geçmişi onları hayata bağlıyor; Anders’in geçmişi ise onu hayattan koparıyor. Anders şehirde dolaşırken aslında sadece Oslo’nun sokaklarında değil, kendi geçmişinin içinde dolaşıyor.
Özellikle Thomas’la yaptığı konuşmalar Anders’in yalnızlığını gösteriyor. Thomas’ın da sorunları var ama hâlâ geleceği düşünüyor: aile, çocuk, iş, hayat… Anders ise bütün bunlara dışarıdan bakıyor. Belki de Thomas, Anders’in olabileceği başka bir hayatı temsil ediyor. Anders kendisini sürekli başkalarının hayatlarıyla kıyaslıyor ve bu kıyaslama onun “geç kaldım” duygusunu daha da büyütüyor.
İş görüşmesi de bu yüzden çok acı. Önünde gerçekten küçük bir kapı açılıyor ama Anders’in sorusu “İşi alabilecek miyim?” değil, “Bu hayatı gerçekten istiyor muyum?” oluyor. Film burada bağımlılık hikâyesinden çıkıp varoluşsal bir hikâyeye dönüşüyor. Çünkü onun problemi hayatının kötü olması değil; hayatın kendisiyle artık bağ kuramaması.
🦋
Renate’le karşılaştığında ise Anders’in hâlâ hissedebildiğini görüyoruz. Konuşuyor, gülüyor, yakınlaşıyor, geceyi yaşıyor. Yani tamamen duygusuz değil. Tam tersine, hâlâ güzel anlar yaşayabiliyor. Fakat bu güzel anlar onda bir gelecek duygusu yaratmıyor. Film de burada çok acı bir şey söylüyor: Bir insanın güzel bir an yaşayabilmesi, gelecekte yaşamak istediği anlamına gelmeyebilir.
Anders’in “Son günlerde hiçbir şekilde hiçbir şeye karşı güçlü bir duygum yok” sözü de filmin merkezinde duruyor. Çünkü boşluk her zaman ağlamak ya da mutsuz olmak değildir. Bazen güzel bir şeyi görüp hiçbir şey hissedememektir. İnsanların mutluluğunu izleyip kendini onların dışında hissetmektir. Geçmişte seni mutlu eden şeylere artık ulaşamamaktır.
⏳
Filmin sonunda ailesinin evine gitmesi ve evin boşaltılıyor olması da bu yüzden çok güçlü bir sembol. Çocukluğu, eski hayatı ve geçmişi fiziksel olarak ortadan kalkmaktadır. Çocukluk odasına geçtiğinde ise geçmişine dönmüş gibi olur ama artık oraya ait değildir. Geçmiş vardır, fakat geri dönülebilecek bir yer değildir.
31 Ağustos da bu nedenle anlamlıdır. Yazın sonudur; ertesi gün yeni bir ay, yeni bir dönem başlayacaktır. Anders’in hayatında da eski hayat ile yeni hayat arasında bir eşik vardır. Fakat o eşiği geçemez. 31 Ağustos’ta kalır.
Filmin sonunda Anders’in olmadığı mekânları görmemiz ise belki de en ağır kısımdır. Oslo onun ardından da yaşamaya devam eder. İnsanlar gider, sokaklar hareket eder, hayat sürer. Anders için dünya durmuş gibi hissedilirken dünya aslında hiç durmamıştır.
🪔
Bence film tek bir cümleyle şunu anlatıyor:
İnsan bazen hayatını kaybettiği için değil, gelecekte kendisinin olabileceği bir versiyona artık inanamadığı için hayattan kopar.
Anders’in geçmişi çok ağırdır, şimdiki zamanı boştur ve geleceği hayal edilemez. Bu yüzden Oslo, 31. August benim için bir bağımlılık filmi olmaktan çok yalnızlık, kaybedilmiş zaman, sevgi ihtiyacı ve boşluk filmi.Anders bana boşluğu anlattı. Üzüntüyü değil; insanın kendi hayatından sessizce silinmesini, dünyanın bütün ışıklarıyla önünden akıp giderken kendisini o ışığın dışında bulmasını anlattı.
Film bittiğinde Oslo hâlâ oradaydı: sokaklar, evler, insanlar ve yaklaşan sabah. Fakat Anders artık o sabaha ait değildi. Çünkü bazı insanlar ölmeden önce hayattan ayrılır; geriye yalnızca onların yokluğunu fark etmeyen bir şehir kalır.
🎈
“Sevgi arıyorum. Birileri bana acısın istiyorum.”
“Mutlu insanlar görüyorum. Her zaman, mutlu insanların geri zekalı olduğunu düşünürüm.”
“Beni anlamanı istiyorum.”
“Ne şekilde sonuçlanırsa sonuçlansın, bu kendi kararım olacak.”
🎈