Raf Yorumu: karolos_maganos (@karolos

Spoiler içeriyor Filmin başında Eisenstein'ın Polonya kralının konuşmasını kullanarak Batı emperyalizmine yönelik eleştirileri biraz gereksiz kalıyor. Neyse ki, kısa bir bölüm. Bence filmin en iyi sahneleri İvan'ın çocukluğuna dair flashback'lerdi. Çünkü bu şekilde boyarlarla olan mücadelesi daha da derinleşiyor. Filmin bu ikinci…devamıFilmin başında Eisenstein'ın Polonya kralının konuşmasını kullanarak Batı emperyalizmine yönelik eleştirileri biraz gereksiz kalıyor. Neyse ki, kısa bir bölüm. Bence filmin en iyi sahneleri İvan'ın çocukluğuna dair flashback'lerdi. Çünkü bu şekilde boyarlarla olan mücadelesi daha da derinleşiyor. Filmin bu ikinci kısmı ilk bölümden çok daha iyi. Leh kralının konuşmasında en ilginç kısım şuydu: - Rusları Asya bozkırlarına süreceğiz! Genel olarak, bu tarz cümlelerin genelde Batılıların Türklere bakış açısını hatırlattığı düşünülür, ancak anladığım kadarıyla Ruslar da Batılıların öyle pek kendilerinden hazzettiği bir kavim değil. Bir tehdit olarak görülüyor. Özellikle Dostoyevski gibi Panslavistlerde bu tür bir kompleks vardı. Türkiye gibi Rusya da kendini Doğu ve Batı arasında gören ve hangi tarafta olmak istediği konusunda bir ikilem yaşayan bir ülke. Ivan'ın "Artık ellerim serbest" gibi bir şey söylemesi, ilk filmin gösterime girdiği 1944 yılındaki siyasi duruma, yani Sovyetlerin zaferine ve Stalin'in Doğu Avrupa'ya yönelik emellerine çok uygun. Dolayısıyla, bu filmin göndermeleri kendi dönemiyle tamamen senkronize olmuş durumda. Oyunculuk kesinlikle ilk filme göre daha iyi ve propaganda sahneleri de ilk filme göre çok daha az. Filmin başı ve sonu yine aynı şekilde ilerliyor, Çar'ın teyzesi ve yeğeni etrafında gelişen dram olay örgüsüne uygundu. Ivan'ın çocukluğundan beri boyarlardan neden nefret ettiğini gösteren birkaç sahne var ve bu sahneler onun boyarlara karşı eylemlerini daha anlaşılır kılıyor. Biraz bizim 2. Mehmed'in Çandarlı'ya husumetine benziyor. Çünkü sadrazam da çocuk sultanın ayağını kaydırmak için epey uğraşmış, hatta muhtemelen şu meşhur buçuktepe isyanını bile o kotarmıştı. İvanda ise çarın ya da daha önceki unvanıyla büyük knezin gücünü artırmasını istemeyen, merkezî devlet karşıtı boyarlarin komploları mevzubahis. Burada bir şey daha söyleyeyim. Stalin ile Ivan arasında kurulan köprü çok bariz. İkisi de kudretli ve eli her yere uzanan bir Rusya'nın banileri olarak resmediliyor neredeyse. Ama bu filmin vizyona girdiği 1958 senesinde artık bir destalinizasyon süreci vardı ve açıktan Stalin methüsenası yapılacak bir devir artık geride kalmıştı. O yüzden daha vurgulu bir Rusya vurgusu var denebilir. Kişi kültünden öte güçlü ve sağlam, düşmanlarına -bunlar bilhassa Batılı emperyalist devletler hâliyle- karşı duran Rusya vurgusu daha baskın. Zaten Stalin öleli 5 sene olmuş. Özetle, Rusya'nın ham tarihî ve hem güncel siyasi referanslarıyla beraber, izlemeye ve hakkında daha çok şeyler yazmaya değer iyi bir film. Ben bu kadarla iktifa edeyim.