Raf Yorumu: Insomnia (@insomnia)

Kitabımız 17. yüzyıl Fransa’sında geçen bir romantik dram ve manzum tiyatro eseri. Fakat döneminin çok ötesine geçen tarafı, aşkı yalnızca “kavuşmak” üzerinden anlatmaması. Rostand; güzellik ile çirkinlik, görünüş ile öz, gurur ile kırgınlık ve sevgi ile kendini değersiz görme arasındaki…devamıKitabımız 17. yüzyıl Fransa’sında geçen bir romantik dram ve manzum tiyatro eseri. Fakat döneminin çok ötesine geçen tarafı, aşkı yalnızca “kavuşmak” üzerinden anlatmaması. Rostand; güzellik ile çirkinlik, görünüş ile öz, gurur ile kırgınlık ve sevgi ile kendini değersiz görme arasındaki çatışmayı merkeze alıyor. Cyrano ise edebiyatta unutulması gerçekten zor karakterlerden biri. Olağanüstü zekası, keskin dili, şiire olan tutkusu ve cesaretiyle bulunduğu her ortamda kendini var edebiliyor. Fakat bütün bu özgüvenin altında, kendisini başkalarının gördüğü biçimiyle değerlendiren son derece kırılgan bir taraf var. Bence karakteri bu kadar etkileyici yapan da tam olarak bu çelişki: Başkalarına karşı fazlasıyla cesur olan bir insanın, kendisi söz konusu olduğunda ne kadar acımasız olabileceği. Kitabın en güçlü meselelerinden biri de güzellik kavramı. Rostand bize “güzel olan gerçekten güzel midir?” diye sorduruyor. İnsanları yüzleriyle, bedenleriyle veya toplumun onlar içini belirlediği ölçülerle değerlendirdiğimizde neleri kaçırdığımızı gösteriyor. Çünkü eserin asıl meselesi bir burnun büyüklüğünden çok daha fazlası: İnsanın kendisini sevilmeye layık görüp görmemesi. Cyrano’nun dili ise başlı başına hayranlık uyandırıcı. Mizah, şiir, zeka ve romantizm aynı cümlede buluşabiliyor. Özellikle onun hazırcevaplığı, aslında yalnızca eğlenceli diyaloglar yaratmak için kullanılmıyor; karakterin kendisini savunma biçimine dönüşüyor. Sözcükler onun hem kılıcı hem de kalkanı. “Kendi kendimin efendisiyim; kendi kendimin efendisi olmak yeter.” Bu söz, Cyrano’nun gururunu ve bağımsızlığını özetliyor. Onun için insanın en büyük zaferlerinden biri, başkalarının onayına ihtiyaç duymadan kendi öz değerini koruyabilmek. “Başkasının takdirinden çok, kendi vicdanının huzuru önemlidir.” Cyrano’yu özel yapan şey de burada. O kusursuz bir kahraman değil; gururlu, kırılgan, zaman zaman kendisine zarar verecek kadar fedakar ve kendi eksikliğine fazlasıyla takılı bir insan. Bu yüzden gerçek geliyor. Kendini sevmeyi öğrenememiş insanların nasıl sevebildiğini, görünüşün insanın gerçek değerini nasıl gölgeleyebildiğini ve insanın bazen kendi yaralarını mizahın, zekanın ve gururun arkasına nasıl saklandığını anlatan çok zarif bir eser. 👃