İbn-i Sina’yı severim ancak bu kitabın çevirisi çok kötüydü yapay zekadan falan yardım alsaydınız keşke. Okurken gerçekten zorlandım😭 Kitabı din kategorisine almışlar bir de fiyasko ya basbayağı felsefe kitabı bu. Kim bilir kaç bilgin İslam alanının içine adeta hapsedilerek tarihin…devamıİbn-i Sina’yı severim ancak bu kitabın çevirisi çok kötüydü yapay zekadan falan yardım alsaydınız keşke. Okurken gerçekten zorlandım😭
Kitabı din kategorisine almışlar bir de fiyasko ya basbayağı felsefe kitabı bu. Kim bilir kaç bilgin İslam alanının içine adeta hapsedilerek tarihin tozlu sayfalarına terk ediliyordur.
Kısaca tanıtmam gerekirse İbn-i Sina; tıp ve astronomi başta olmak üzere fıkıh, kelam, mantık, felsefe, jeoloji ve matematik ile ilgilenmiş bir bilim insanıdır. Eserlerini dönemin bilim ve felsefe dili olması sebebiyle Arapça yazmıştır, kendisi Fars kökenlidir.
Bu kitapta ruhun yanı sıra madde de ele alındığı için Newton’dan 700 yıl öncesine rastlayan vakitlerde Sina, Mayl Teorisi geliştiriyor. Bu teorisinde yerçekimi kuvvetinin ve eylemsizlik kavramının temelini atıyor büyük ölçüde.
Çevirinin başarısızlığı yüzünden emin olamasam da hücre veya atoma yönelik bir fikir yürüttüğünü düşündürdü bana. (Kendisi başka kaynaklarda açıkça “mikrop”u da tanımlamıştır.)
Kitapta bitki, hayvan ve insanları karşılaştırarak bitki ve hayvanlarda rasyonel düşünce olmadığını açıklamaya çalışmış.
Algı ve düşünceleri açıklarken günümüzde “şema” olarak bahsettiğimiz bilişsel süreçlere değindiğini düşünüyorum. ‘Ruh’tan bahsederken “Konuşan (muhakeme eden) ruh” kavramının Freud’un ego (yapısal model) veya bilinç (topografik model) kavramlarına karşılık geldiğini düşünüyorum.
İbn-i Sina’ya göre zihnin kendisi tümüyle zamanın üstünde ve ötesindedir. Kitapta felsefi ve mantıksal bir süreç izleyerek ruh ve bedenin ayrı olduğunu çıkarsadığını söyleyebiliriz. Ona göre beden işbirlikçi bile değildir, yalnızca bir araçtır. Ona göre, beden zamanla işlevsiz hale gelirken akıl olgunlaşmakta; duyular aşırı kullanıldığında körelirken, akıl ise yorucu zihinsel faaliyetler neticesinde daha güçlü ve verimli hale gelmektedir. Bu ve birkaç önerme neticesinde zihin maddeden ayrı tutulmalıdır. Birinin bozulması diğerine etki etmez.
(Yaklaşık 600 yıl sonra Descartes da İbn-i Sina gibi ruh ve bedenin iki ayrı töz olduğunu savunacaktır.) Sina, beden ölse de insan ruhunun ölmeyeceğini, yaratıcısıyla bütünleşeceğini düşünmektedir.
Çeviriden kaynaklı olarak anlamadığım bölümler olduğu için yorumlayamadığım yerler oldu ne yazık ki. Son olarak Sina’nın kitabı oldukça anlaşılır şekilde bölümlere ayırması, başka bir bölüme atıf yaparken açıkça yazması güzeldi; genel haliyle düzenli, tertipli ve anlaşılır bir metot izlediğini söyleyebilirim.
Okuma sürecimi özetlemem gerekirse; psikolojiyle bağlantılı olsun diye aldım, din kategorisine koyulduğunu fark ettim, okuyunca felsefe çıktı🦄 Ona layık bir okuyucu olabilmişimdir umarım🩷