(@) - Raf

Spoiler içeriyor artık benim de futbol muhabbetim olacak, bu film ile. "futbol asla futbol değildir." dedikten sonra mesela maradona, haysiyetsiz ingiltere'nin malvina adalarında zulmettiği arjantin halkının intikamını aldı. ingiltere'yi küçük düşürdü dostum, emperyalizmi yenmenin mümkün olduğunu gösterdi, diyeceğim vakurane bir tonda bu…devamıartık benim de futbol muhabbetim olacak, bu film ile. "futbol asla futbol değildir." dedikten sonra mesela maradona, haysiyetsiz ingiltere'nin malvina adalarında zulmettiği arjantin halkının intikamını aldı. ingiltere'yi küçük düşürdü dostum, emperyalizmi yenmenin mümkün olduğunu gösterdi, diyeceğim vakurane bir tonda bu politik ve sembolik hareketiyle.(swh) neys... en hoşuma giden kısmı capuano ve fabietto diyaloğuydu. sanatı özelde film yapmayı istemek tek başına yetmez, anlatacak neyimiz var ve yeterince cesur muyuz bunun için , sanat ile gerçeklik gibi sorgulamalar içerdiği için. ah, evet bir de çatışma olmazsa seks olur ve bir işe yaramaz demesi müthiş bir tespit. sadece bu diyalog için bile izlemeye değer. "- capuano. ben fabietto schisa. - bana ne be? - büyük hayranınım. - hayranlardan nefret ederim. ben çatışmayı severim. çatışma olmadan ilerleyemezsin. çatışma olmadan sırf seks olur, seks bir işe yaramaz. - (..) dinle. capuano, ailem dağıldığı için artık hayatı sevmiyorum. artık sevmiyorum, eskisi gibi hayali bir hayat istiyorum. artık gerçeği sevmiyorum. gerçek berbat. bu yüzden film yapmak istiyorum. hem de sadece üç dört film izlememe rağmen. - yeterli değil, schisa. yeterli değil. film.. herkes film çekmek istiyor. film yapmak için taşaklı olman gerek. sende var mı taşak? - bundan şüpheliyim. - yani acıya ihtiyacın var. ondan var mı? - evet, dedim ya o konuda iyiyim. - ne dedin? ne acısı? hayır, acın falan yok, umudun var. umutla ancak rahatlatıcı filmler yaparsın. bu bir tuzak. - beni yalnız bıraktılar, bu acı verici. - bu yeterli değil, schisa. hepimiz yalnızız. yalnız mısın? umrumda değil, çünkü özgün değilsin. acıyı unut ve eğlenceyi düşün. filmlerini böyle çekeceksin. ama söyleyecek bir şeyin olmalı. bir şeyin var mı? hayal gücü ve yaratıcılık bir boka yaramayan masallardır. - söyleyecek bir şeyim var mı bilmiyorum. nereden bileyim? - ben nereden bileyim. benim söyleyecek sadece dört şeyim var. ya senin? - film çekip cekemeyeceğimi görmek için roma'ya gitmek istiyorum. - roma mı? büyük kaçış. dikkatini dağıtıyor. işin sonunda kendine dönüyorsun. başarısızlığa dönüyorsun. her şey başarısızlıktır, boktandır. kimse kendi başarısızlığından kaçamaz ve kimse gerçekten bu şehri terk etmiyor. roma'ymış. roma'da ne bok yiyeceksin? sadece pislikler roma'ya gider. bu şehirde kaç hikaye olduğunu biliyor musun? bak. bu şehrin sana ilham vermemesi mümkün mü? söyleyecek bir şeyin var mı yoksa diğerleri gibi pisliğin teki misin? anlatacak bir hikayen var mı? biraz cesur ol! anlatacak bir hikayen var mı yok mu? hadi aptal! ... - var! - anlat o zaman! - ailem öldüğünde onları görmeme izin vermediler! - kontrolünü kaybetme fabio. - bana herkes fabietto, der. - artık fabio desinler. kontrolünü kaybetme. - bu ne demek? - bunu kendin bulmalısın. kendin bulmalısın bok çuvalı. kontrolünü kaybetme schisa. sakın kontrolünü kaybetme. buna izin veremezsin. - bu da ne demek? neden? - çünkü seni yalnız bırakmadılar. - öyle mi? - öyle, seni terk ettiler." fabietto hikayesi olan insana dönüşünce yeniden doğmuş ya da ergenlikten yetişkinliğe adım atmış gibi adam onun ismini değiştiriyor. artık yeni bir varoluş içindedir. belki de şimdi yeterince cesurdur sanatçı olmak için. geriye bir şey kalıyor: yalnızlığa değil, terk edilmeye rağmen kontrolü kaybetmeden üretebilmek becerisi.

prafheimas 3 years ago

Yaşsız Zaman : Kendi Etnolojini Yapmak

Marc Auge

1 Gönderi

Spoiler içeriyor zaman ve yaş ayrımına dikkat çekmesi ve yaşlılık kavramını sorgulayışı ilgimi çekti yazarın. kedilerin bilgeliği bölümünde tam olarak yazarla aynı şeyi düşünmüşüz. benim de ancak bir kedim olunca zamanı algılayışım değişti tümden. kedimi izlerken onun yaştan azade zamanı özgürce ve…devamızaman ve yaş ayrımına dikkat çekmesi ve yaşlılık kavramını sorgulayışı ilgimi çekti yazarın. kedilerin bilgeliği bölümünde tam olarak yazarla aynı şeyi düşünmüşüz. benim de ancak bir kedim olunca zamanı algılayışım değişti tümden. kedimi izlerken onun yaştan azade zamanı özgürce ve oyun oynayarak keyifli biçimde geçirmesine hayranlık duyuyordum. kedimle ilişkim güzel olan her şeyin geçici olduğunu fakat anın sonsuzmuşcasına tadını çıkarıp geride bırakmayı kabullenmeyi öğretti. yaşlılık nedir? yaşlılık hakkında hiç düşünmediğimi fark ediyorum. yaşlanmış kişileri başkalarına bağımlı, yaşamı seyreden, edilgen, cinselligi olmayan, ton ton kişiler gibi görmeye eğilimliyiz. yazar tam da buna karşı çıkıyor. birine dedeciğim, nineciğim derken aslında şefkatin, nezaketin nasıl da aşağılayıcı olabildiğini ve aslında bir tür yabancılaştırma olduğunu söylüyor. huzur evlerinde veya birlikte yaşarken yaşlılarla olan ilişkiyi bir kez daha düşünmek gerek. iyi davrandığımızı sanarken insanların bireyselliğini ihlal ediyor, özgürlüklerini klişelerle incitiyor baskılıyor olabiliriz çünkü. yaşın sınıfsallığı her şeyde olduğu gibi eşitsizliğin en çok fark edildiği durumlardan biri de herkesin aynı yaşta yaşlanmıyor oluşu. toplumsal sınıfımız, yaptığımız işe göre değişiyor. hem kendi toplumumuzda böyle, hem de ülkeden ülkeye yaşam süresi ve yaş ile var oluş ilişkisi inanılmaz değişiyor. afrika ile avrupa'yı karşılaştırmak bunun için yeterli. yaşınız kaç? ergenliğimde en sevdiğim soru yetişkinlere yaşlarını sormaktı. ya da işte başarılı kimselerin ilk yaşlarını merak ederdim.. sanırım insan o yaşta tercübe, bilgelik, olgunluk, yaratıcılık gibi şeylerin yaşla ilintili olduğunu düşünüyor. otuz yaşında birisi ilk kitabını çıkardıysa, tamam diyordum otuzuma çok var muhtemelen ben de o yaşlarda bunu yapıyor olacağım. sonradan aslında yaş ile deneyimin hiçbir ilişkisi olmadığını anlıyoruz otuz yaşına gelirken. hiçbir şey geçmiş toplumlardaki gibi değildir çünkü. yaşamak için olgunlaşmanız gerekmiyordur çünkü artık. herhangi bir alanda uzmanlaşıp ölene dek ergen kalabilirsiniz. öte yandan bir diğer şey birine yaşını sormanın rahatsız edebileceğini, nahoş olabileceğini de yeni yeni anlıyorum: "yaşınız kaç? bu soru beni uzun zamandır utandırıyor. her şeyden önce bu soruyu soranlar için utanıyorum, nezaketsiz olarak görünen bir soruyla muhatap olduğum için. ikincisi, cevap vermeden düşünmem gerektiği için utanıyorum. nasıl diyeyim ki? yaşımı biliyorum, söyleyebilirim ama buna inanmıyorum." manzaranın geri döndürülemezliği zamanla ilişkimiz biraz da yeryüzüne dair. çocukken gördüğüm manzaraları bir daha bulamamak kişisel tarihimi yaralayıcı oldu hep. insanın bir zamanlar yaşamış olduğu yerlerden izlerinin silinmesi ve yok sayılması gibi bir şey. zamanı ilk fark ettiğimde beş yaşındaydım. daha sonra hayatım boyunca ilginç bulacaktım. şöyle yazmışım oruç aruoba'nın benlik kitabına: " beş yaşındaydım. gidiyorduk. koştum, koridora saklandım. merdivenin trabzanına sarılıp bensiz apartmandan çıkışlarını seyrettim. en kötü gerçekti o an zamanın ayırdına varmak. buradayım, dedim daha sıkı tutunarak yere çöküp. şimdi buradayım. birazdan orada olacağım. orada olduğum zaman şimdi burada'ya ne olacak? nerede bırakıyorum burayı? şimdi burada olduğum halde niye hep burada olan oraya oraya oraya doğru akıp gitmekte? niçin gitmek zorundayım?" yapmaya çalıştığım şey eşyaya dokunarak zihnime kazımaktı anı. asla unutmamaktı. zamanın geri döndürülemezliği ile tanışmam böyle oldu. marc auge şöyle diyor manzarayla ilişkimize dair: " şunu söylemek gerekir ki manzaralar asla sadece tabiat değildir ve onlardaki değişmeler insanların eylemlerine bağlıdır. eğer hatırladığınız manzarayı artık bulamıyorsanız, kendinizi orada bulamadığınız bu manzara size bir yabancı olmuş demektir. eğer manzara somut olarak değişmişse başka insanlar müdahil olmuş demektir. bu bir bakıma sizin kişisel mahremiyetinize müdahaledir, manzaraları bozan projelerin sert bir şekilde protesto edilmesi şüphesiz bu yüzdendir. ekolojiden ziyade özel hayatınıza yapılan müdahale söz konusudur." evet, aslında özel alan ile kamusalın o kadar da birbirinden uzak olmadığını belki keskin biçimde ayrılamayacağını söyleyebiliriz. yabancılaştırmak, kişiyi kendi belleğinden, varlığından silip süpürmek için manzaraları, mekanları silip süpürmek ve değiştirmek.. oldukça acımasız. bedenimize ve ruhumuza yapılan müdahale gibi tıpkı. evimiz kimliğimiz, benliğimizse şayet manzaralar da ortak kimligimizin tarihimizin önemli bir parçası oluyor. kitapta en çok sevdiğim kısım nostaljiye dair olan bölüm oldu. nostalji biçimleri üç tür nostaljiden söz ediyor. 1. geçmişe özlem: yaşadığımız anlara duyduğumuz arzu ve geri dönemeyişi bilmenin nostaljisi. 2. yaşamış olabileceğimize özlem: sadece geçmişe dönmek değil; geçmişi, kişisel tarihi degistirme arzusuna dair nostalji. 3. siyasi nostalji: hiç yaşamamış olduğumuz geçmiş dönemlere özlem duymak, geri dönmek istemek. gelenekçi ve gerici bir nostalji türü. ki ülkemizde de son yirmi yıllık süreçte osmanlı'ya duyulan nostalji bu türden. geçmişi ütopyalaştırma ve yeniden o ihtişama dönebiliriz vaadi. halbuki gerceklikten de tarihten de kopmak demektir bu, en tehlikeli nostalji biçimi. son olarak var oluşumuzu yaşın baskısından, doğrusallıktan ayırarak zamanı daha özgür biçimde algılayıp çocuk, genç, yaşlı gibi kategoriler ve hayatın evreleri gibi yanılsamalar içinde değil; çok katmanlı ve birbiriyle mütemadiyen ilişki halinde derinlemesine yaşayabilmek mümkün diyebiliriz, belki de. zaman ve hatta ölüm insan zihninin dilin icadı ne de olsa. şimdiki zamandan kopup şimdiki istek arzu ve ozlemlerimizi geçmişte aramak nostaljisinden de sıyrılmak da gerekir. hepimiz reşit ve şu anda buradayız. " ölümünden beş dakika önce, mösyö de la polisse hala yaşıyordu. iyi de yapıyordu."

prafheimas 3 years ago

Oslo, 31 Ağustos

Joachim Trier

51 Gönderi

Spoiler içeriyor adam o kadar alkol uyuşturucu tedavisi görüp en yakın arkadaşını ziyarete gidiyor ilk izninde, göt herif öğlen yemeğinde bira açıp "sen de içer misin?" diyor, taşak geçer gibi. anders arzu hissetmiyorum diyor, proust alıntısı yapıyor, "arzuyu anlamak için kadın bedenine…devamıadam o kadar alkol uyuşturucu tedavisi görüp en yakın arkadaşını ziyarete gidiyor ilk izninde, göt herif öğlen yemeğinde bira açıp "sen de içer misin?" diyor, taşak geçer gibi. anders arzu hissetmiyorum diyor, proust alıntısı yapıyor, "arzuyu anlamak için kadın bedenine bakmak zamanı anlamak içinbövövö." sikimin entelektüeli daha filmin başında tepemi attırdı. bir de intihar edecek adamı hayatta tutmak için daha beter zırvalıyor; hiç seks yapmıyoruz eşimle, belim çok ağrıyor, konferans metni yazmadım daha, sürekli oyun oynuyoruz bıdı bıdı. bok gibi hayatın var dostum keşke sen intihar etseydin esas oğlan yerine. anders'in ailesi, cevresi kimse ne halt ettiğini bilmiyor, ortada yoklar hiç. arkadaşları beş para etmez insanlar, rambo filmi çok güzeldi zartın ikinci sezonuna baktın mı.. anders de onlar gibi yaşamış yaşamış ( muhtemelen bağımlılık öncesinde bayağı egosantrik birisiydi ima edildiği gibi) artık bu bok püsür hayatlardan her aklı başında insan gibi sonunda tatmin olmuyor. bir işe yaramak, sevilmek istiyor. fakat ne onun arzusu var ne de ona arzu duyan birisi. intihar etmeyip ne yapsın. mesele kendisinin de söylediği gibi eroin falan deği yanil. hayatı nasıl yaşamak gerektiği, neye bağlanılacağı. ailesi hiçbir şeye bağlanmayı değer vermeyi öğretmemiş, sadece özgür bırakmış, gerektiğinde destek olacağız demiş. ( olmadılar.) ama en önemli meseleyi es geçmişler ki söylediğinde içim acıdı: 'bana yemek yapmayı da ilişki kurmayı da öğretmediler." diş ipi kullanmayı, eşyaları yerine koymayı, bisiklet sürmeyi, dinin bir zaaf olduğunu, demokrasinin en iyi alternatif olduğunu öğretip en önemli şeyi yaşamı öğretmemek. zaten öğretemezler, zira kendileri de yaşamıyor. insanların başarı, kariyer, evlilik, çocuk gibi beklentileri de ayrı bir baskı. evet kardesim 34 yaşındasın, hiçbir şeyin yok. ne olmuş? mutlu olmak mutlu olmak diye bireycilikten nihilizmden atomize hayatlar içinde yanıp yakılacağınıza bir kumdan kafayı çıkarıp dünyaya bakın, bağ kurmayı keşfedin. özgürlük götü başı dağıtmak değil; dostluk kurmak, iyi ilişkiler geliştirebilmek, sevebilmek becerisidir. bu olabildiğinde yaşama arzu da duyabilir insan. en szindan bir başlangıç/ çıkış noktası bulabilir. yangınların içinde bile olsa arzusunun peşinden gidebilir..(w. blake) oslo'yu da refahını da sikerler, kısacası.

prafheimas 4 years ago

Dünyanın En Kötü İnsanı

Joachim Trier

74 Gönderi

Spoiler içeriyor `finnmark yaylaları` bölümünde gülmekten çocuğumu düşürecektim nerdeyse: "eivind sevgilisinin %3,1'lik sami kanıyla taçlanan yeni kimliğinin `psikedelik maddeler` ve alakasız egzotik ritüellerle ne bağlantısı olduğunu anlamasa da onu desteklemeye çalıştı. ama kadın gittikçe militanlaştı. gözleri `iklim değişikliğinin` yerlilere nasıl da zarar…devamı`finnmark yaylaları` bölümünde gülmekten çocuğumu düşürecektim nerdeyse: "eivind sevgilisinin %3,1'lik sami kanıyla taçlanan yeni kimliğinin `psikedelik maddeler` ve alakasız egzotik ritüellerle ne bağlantısı olduğunu anlamasa da onu desteklemeye çalıştı. ama kadın gittikçe militanlaştı. gözleri `iklim değişikliğinin` yerlilere nasıl da zarar verdiğini artık görüyordu. fokların nesli tükendikçe eskimolar açlıktan ölüyordu. buzulların erimesi ren geyiği otlaklarını yok ediyordu. aborjinler ozon tabakasındaki delik yüzünden cilt kanserine yakalanıyordu. eivind new york uçuşunun üstüne artık bir bardak soğuk su içebilirdi. sevgilisi onları daha `sürdürülebilir` yaşamaya yönlendirdi. eivind hep daha iyisini yapabilirdi. ürünlerin içeriklerine daha dikkatli bak. satın aldıklarının çevreye etkilerini hesaba kat. plastik okyanusları öldürüyor. norveç morinası işlenmek üzere gemilerle çin'e taşınıp geri getiriliyor. kobalt madenciliği kongo'yu mahvediyor. pil satın alanların yatacak yeri yok.`:ahah` `batı toplumlarına özgü suçluluk duygusu` adeta vücut bulmuş koltukta yanında oturuyor, geceleri onunla birlikte yatağa giriyordu. hayatta hiçbir şey büyük davadan daha önemli değildi. sunniva'ya ihanet ettiğini düşündü. sami halkına ihanet ettiğini. kendini dünyanın en kötü insanı gibi hissetti, ama karşı koyamadı." çok fena dalga geçmişler, karikatürize ederek. hem batıyla hem de orta/üst sınıf bireyciliği ile. `gıda egemenliği mücadelesini` ahlaki bir zeminden suçluluk/ üstünlük dikotomisi üzerinden kurma vasatlığı. tam da batının liberal ahlakına özgü bir bakış. iklim krizini, doğa sömürüsü vs. yığınla sorunu şahsileştirip ahlakileştirerek bireysel sorumluluğa yükle ve yalnızca bireyleri suçla. neoliberalizmin yaşadığı krizi; çevreci, vegan, yeşil dünya, sürdürülebilir bir kalkınma vaadi gibi türlü güleryüzlü barışçıl dalaverelerle götünü kurtarma çabası. öte yandan tüm güncel sorunların bizzat kendi varoluşundan kaynaklanan devasa boyutlarını unutturarak piyasaya fahiş fiyatlarla güya alternatifler sunuyor. "kimyasal kullanmak zorunda değilsiniz, organik beslenmemek senin suçun!, nüfus bu kadar çogalmasa gül gibi olacaktı dünya.." diye yoksul azarlamaca. "bir de duşta çok kalıyorsunuz, hep ondan.." orta/ üst sınıflara da vicdan masturbasyon hizmeti sundun mu tamam, onlar da oyuncak arıyor zaten hep şımarıkça, yeni bir din bulmuşcasına: "doğanın canını okuyoruz, doğayı kurtarmalıyız!!" ağlaklığı. doğa kendini toplar, kurtarır, ne büyük yok oluşlardan kendini yeniden var etmiş. bizim kendi sonumuz gelecek yakında böyle giderse doğadan önce. sorun ortak. fakat sistemsel alternatifin yapısal çözümlerin topyekun bir karşı duruşun yoksa bu bireysel suçluluk ve bireysel minik tatlı telaşlarla ancak liberal kepazeliği sürdürmek mümkün oluyor. marksizmi bilmeyen birinin sosyal/siyasal olaylar karşısındaki tutumu tıpkı bu filmdeki gibi abuklamaya dönüyor maalesef. tarihsel olanın içindeki neden sonuç ilişkisini kuramayınca ve örgütlü bir bilinçlilik ve ciddi bir karşı çıkış olamadıkça ancak dalyarakça apolitik yükselişler işte.

prafheimas 4 years ago

İnsanlığımı Kaybedişim

Osamu Dazai

4 Gönderi

Spoiler içeriyor "tam unutmak üzereyken cehennem kuşu kanatlarını çırparak gelmiş, belleğimdeki yarayı gagasıyla kavlatmıştı." (çok hoş betimleme) dün okudum. son zamanlarda yabancılaşmış, atomize olmuş, karamsar, ne yapacağını bilemeyen, suçluluk hisseden, babalarıyla sorunlu ve toplumla bağ kuramayan karakterleri edebiyatta ve sinemada sık sık…devamı"tam unutmak üzereyken cehennem kuşu kanatlarını çırparak gelmiş, belleğimdeki yarayı gagasıyla kavlatmıştı." (çok hoş betimleme) dün okudum. son zamanlarda yabancılaşmış, atomize olmuş, karamsar, ne yapacağını bilemeyen, suçluluk hisseden, babalarıyla sorunlu ve toplumla bağ kuramayan karakterleri edebiyatta ve sinemada sık sık görmekten yoruldum. savaş sonrası japonya'sında kapitalizmin gelişme evresinde gelenekle, aile ile kopan fakat modern ile de bağ kurup birey olamayışın sancıları. arada kalmışlık. nihilizm batağı. dünya gerçekten korkunç bir yer. hem yüksek duyarlığa sahip hem de kafası çalışan biriyseniz ve size kimse yasama nasıl atılacağınızı, nasıl hayır diyeceğinizi, her şeye rağmen yaşama sevinci duyabilmeyi, korkulara, acılara rağmen yaşama sorumluluğunu üstlenip kendi varoluş anlamınızı kendinizin yaratması gerektiğini ögretmediğinde ögrenemiyorsunuz bazen. karnınız bile acıkmaz o zaman, her şey toplum öyle gerekli görüyor diye geldiği için. var olmanın tek koşulu herkesin hoşuna gitmek olduğu sanrısı ile ıstırap çekilir ancak, anti kahraman yozo gibi. insan insanlar içinde ancak kendisini var edebilir. bir yere ait hissettiği zaman. gülmeyi ve iki ayak üzerinde durmayı bile toplum içinde öğrenen eksik canlılarız. toplum kendini yitirdiğinde birey kendini yitirmek bir yana varoluş bile gösteremiyor. yaşamak bir suç gibi kalır o zaman üzerinde. ~ "burası memleketimden küllerce uzak, burası memleketimden millerce uzak, defalarca şarkı mırıldanarak, kar birikintilerini ayakkabımın ucuyla tekmeleye tekmeleye yürürken aniden kustum. ilk kez kan kusuyordum. karın üzerinde kocaman bir japon bayrağı oluşmuştu. bir süre çömeldim ve sonra temiz karları elime alıp yüzüme süre süre ağladım." ~ "mutsuzluk. bu dünyada farklı farklı mutsuz insan var; hayır, her yer mutsuz insanlarla dolu desem abartmış olmam. fakat bu insanların mutsuzluğu, topluma göğsünü gere gere tepkilerini gösteriyor, toplum'sa o insanların tepkisini kolaylıkla kavrayabiliyor. ama benim mutsuzluğum tamamen suç ve kötülükten kaynaklanıyor, kimseye gösterilecek bir tepkim yok." ~ "gerçekten ender bir olaydı. ömrüm boyunca ilk kez bir teklifi reddettim desem yalan olmaz. mutsuzluğum, hayır diyemeyen birinin mutsuzluğuydu. bir şeyler teklif edilip de reddedince, karşımdakinin yüreğinde de kendi yüreğimde de sonsuza dek onarılamayacak aleni bir çatlağın oluşacağı korkusunu taşırdım hep." ~ "artık babam yoktu, yüreğimden bir an bile silinmeyen o korkutucu varlık yitti. dert küpüm boşalmıştı sanki. belki de dert küpümün bu kadar ağır olmasının sorumlusu babamdı. sanki direncim kaybolmuştu. acı çekme yeteneğimi bile yitirmiştim."

prafheimas 4 years ago

Düşünme Sanatı

Jean Guitton

1 Gönderi

yalnız başına düşünme cesareti için birkaç öneride bulunuyor bu metinde. eğitimci ile filozofun bakış açısını birleştirerek düşünme metodu ve düşünmenin kendisi üzerine düşündüğü için ilgimi çekti. bilenlerle bilmeyenler bir olur mu? bilgiyle ilişkimizde hocaların ya da genel olarak bilenlerin bilmeyenler…devamıyalnız başına düşünme cesareti için birkaç öneride bulunuyor bu metinde. eğitimci ile filozofun bakış açısını birleştirerek düşünme metodu ve düşünmenin kendisi üzerine düşündüğü için ilgimi çekti. bilenlerle bilmeyenler bir olur mu? bilgiyle ilişkimizde hocaların ya da genel olarak bilenlerin bilmeyenler üzerinde nasıl tahakküm kurduğu, hiyerarşi yarattığı üzerine dikkat çekiyor başlangıçta. ülkemizde düşünme yöntemlerini, bilgiye ulaşma sürecini, nasıl bilebileceğimizi saklayan hocaların kendilerini üstün görerek ego tatmini yapmaları göz önüne alınınca bu konularda yazılan söylenenler önemli oluyor haliyle. özelllikle otodidakt kişiler için. bilmek insana otorite sağlarken nasıl bildiğini, o bilgiye hangi süreç ve yöntemler aracılığıyla ulaştığını söylemek tıpkı bir sihirbazın numarasını ifşa etmesi gibi hayranlığı ve hayreti bozuyor. herkesi bilgiye ulaşabilir kıldığı için hiyerarşiyi, itibarı kaldırıyor diye kimsenin pek istemediği bir şey. öte yandan bir rancierci olarak zekaların eşitliği söylemi üzerinden yaklaştığım (bkz: cahil hoca) ayrıca marksist birisi olarak bilginin herkesle paylaşılması gerektiğine inandığım için beni cezbetmesi kolay oldu yazarın. düşünme usullerini açık biçimde ifade etmekten çekinmeyen kişi olarak pascal'ı örnek veriyor. ki düşünceler adlı klasikleşen önemli bir kitabı var. neyse, kısaca düşünme yöntemi olarak düşünürün az çok bildiğimiz önerilerine değinmek istiyorum: hayret etmek düşünebilmek için ilk adım herkesin anladığını sandığı bir olay karşısında bile anlamıyor davranabilmektir. anlamadığını fark etmek aslında pek kolay değil. düşünmeyen çoğu kişi "elbette, bunu anlamayacak ne var?" derken esas düşünen kişi "hiçbir şey anlamıyorum." diyerek başlar. hiçbir şey bilmedigimizden başlarsak öncelikle hayran olma duygusunu keşfederiz. bu sayede düşünme sürecini devindirecek olan ilk ihtiras devreye girer. bu ilk şaşkınlık pasif hayranlıktır, henüz düşünme değil. aktif hayranlık ise düşünmeye başladığımız yer. yani ilgimizi çeken şeye bakışı yöneltip onun öncesini ve sonrasını hayal ederiz. sorular sorarız. önceden sezmeye ve beklenti oluşturmaya çalışırız. tahmin deriz. böylelikle kavrayışımız ile kavramlar arasındaki ilişkiden, farktan düşünmeye başlamış oluruz. düşünceyi uyaran: yöntem: kişinin kendisini harekete geçiren, tahrik eden yazarları keşfetmesi. yöntem: alışılagelmiş görüşlere aykırı kimselerle ilişki kurmak, onların kitaplarını okumak. yöntem: çocuklar ve yaşlılarla iletişim halinde olmak. böylece geçmiş deneyimlerle gelecek kuşakları karşılaştırma imkanı bulabilmek. yöntem: üslup geliştirmek. aynı cümleyi farklı sentakslarla yeniden yeniden düzenlemek, en sarih, kulağa hoş gelecek biçimde ve ilgi çekici hale getirebilmek. " en iyi öğrencim benimle aynı fikirde olmayanıdır." (jules lemaitre) " bu bizim varlığımızın genel yasasıdır; ileride yaşarız, fakat geride kalanı anlarız, bir şeyi ancak gözden ırak olduğu zaman hissederiz. gelip geçen ve tekrar dönen şeyi daha çok severek seyrederiz." (guitton) " insan ancak önceden görmüş olduğu bir şeyi görebilir. insan ancak önceden sevmiş olduğu bir şeyi sevebilir." (guitton) " en büyük adamlar, coşkun bir muhayyilesi olan ve benliklerinde birer ifrit taşıdıkları halde, ipin ucunu hiçbir zaman kaçırmayarak bu keşmekeşe bir düzen, ölçü ve ahenk vermeyi bilen kimselerdir." (guitton) evet, guitton düşünme metotları içinden üç tanesini tercih ediyor genel olarak: seçme, ayırma ve çelişme. seçmek üzerine düşünmenin ilk kuralı seçmektir. seçmek içinse öncelikle ayıklamak gerekir. ayıklamak, reddetmek ve esas olanı seçebilmek de zaten düşünmek demektir. en önemli meziyet seçebilmek ve susabilmek. hayat yolunda daha fazla terk edip daha az şeyi seçmek gerekir ki derinlikli düşünebilmek mümkün olsun. seçenler ya koleksiyonerlik olsun diye her şeyden biraz biraz tadar ya da gerçek bir seçim yapıp o konu üzerinde derinleşip düşünürler. asıl mevzu ikincisi elbette. okumak, seçmektir. önce neleri okuyacağını seçmek, ikinci olarak tekrar okuyacaklarını, hayat boyu okumak isteyeceklerini seçmek. bu kitaplardan bölümler seçmek, hafızamıza emanet etmek seçtiklerimizi. özlerini bellemek. neden sonuç zincirlerini kur, metinlerarası düşün, aynılık, benzerlik, farklılık, kendine has yanlarını keşfet bilgi türlerinin. karışık düşünceleri düzenle, tasnif et, özetini çıkar. ayırmak üzerine sözcüklerin ayrımlarına dikkat etmeyiş çağımızın en büyük sorunlarından biri bence. çünkü tüm kavramlar birbirine karıştı, içleri boşaltıldı ve tartışma imkanlarını diyaloğu hepten yok etmek üzere. en baştan başlamak ve yeniden düşünebilmek için yeni uzlaşma yöntemleri gerekiyor. yani bu metinde de dikkat çekildiği gibi öncelikle birbirine yakın anlamlı olan terimleri ayırt etmek gerek. tasnif etmek kategori oluşturmak için değil. çünkü tasnif düşünmek değil, düşünmeyi kolaylaştırmak için bir yöntem sadece. birbirine karışmış halde olan anlamları ayırt etmek, onları ayrı ayrı kullanmak ve farklı isimler vermek önemli. bu konuda sanırım espri konusu da yapılan almancadaki ince ayrımlar örnek verilebilir. felsefenin gelişimi açısından oldukça zengin bir dil olması tesadüf olmasa gerek. elbette bölerken ayırırken bunun doğal bir ayrım olmadığını gerçekte gerçekliğin girift ve daha karmaşık olduğunu da akılda tutmak önemli. maalesef ki bu tasnifleme ve bilimleri birbirinden ayırmak işi farklı tür bilgilerin kendine kapanıp gerçeklikten kopmaya yol açma tehlikesi son dönemlerde yeni yeni fark edildiği için günümüzde bilimsel çalışmalarda disiplinlerüstü yöntemler daha çok öne çıktı. artık her şey her şeyin ortasında ve arasında, ilişki halinde yeniden. ama öte yandan kavram karmaşaları ince ayrımlar üzerinden yeniden düşünülüp isimlendirilmelidir de. en azından kişi kendi zihninde her kavramın farklı yönleri olabileceğini düşünmeli ki gösterenleri tartışırken gösterilenler ihmal edilmemiş olsun. gösteren aynı kalırken gösterilen genişledikçe diyalog ve anlaşılma imkanı azalıyor çünkü. özetle ayırmak ve birleştirmek her iki yöntem de düşünmenin vazgeçilmez aletleri. çelişme üzerine düşünmek ve ilerlemek demek; mukayese etmek, kuşkulanmak, çelişme ve tutarsızlıkları görmek bizzat yaratmak ve içinden geçmek demektir. savunulan tezle çelişeni birlikte araştırmak incelemek ve itirazlara bakmak demektir. kanaatlerimizi kim sarsıyorsa en çok onunla hemhal olmak demektir. " ...insan inandığı şeyi alnının teri ile elde etmeyi bilmelidir. bu başarıyı tekrar elde etmek için en iyi çare de ona hücum etmelerine müsade etmektir." (guitton ) " birbirine zıt, garip ve saçma şeyler düşünmekten korkma." (guitton ) elbette düşünceyi kurutan ve ona engel olan bir saçma olduğu gibi düşünceyi geliştiren alışkanlıkları ters yüz ederek yeni bir gözle varlıkla ilişki kurmamızı sağlayan başka bir saçma daha vardır. her alelade olan cümlelerin zıttı da düşünülüp saçma bile olsa gerçeğe bir şekilde ışık tutup tutmadığı denenmelidir. birçok icat ve keşif bu tür makul olmayan düşüncelerden çıkmıştır. " sokrates'in istihzası, eflatun'un diyalektiği, descartes'ın metodu, kant'ın sistemi, hegel'in veya auguste comte'un üç unsurlu düşünme tarzı, bergson'un istiareleri mecazları, psikanaliz yahut existentialistelerin yaptıkları sondajlar, hepsi birer vasıtadan ibarettir, daha ötelere gitmek gerek. düşünme bunların hepsini yönetiyor, fakat daha nice düşünceler gizliyor." (guitton )

prafheimas 4 years ago

Murina

Antoneta Alamat Kusijanovic

3 Gönderi

Spoiler içeriyor "-bu kız cennette büyüdü. .. - hayaller cennette ölürler, ante. - kızım için en iyisini ben bilirim." *** "-julija, küçük tekneyle büyük tekne beraber limana yaklaşırlarsa ne olur? - büyük tekne batarken küçük tekne insanları kurtarır. - çarpışırlar. iyi geceler…devamı"-bu kız cennette büyüdü. .. - hayaller cennette ölürler, ante. - kızım için en iyisini ben bilirim." *** "-julija, küçük tekneyle büyük tekne beraber limana yaklaşırlarsa ne olur? - büyük tekne batarken küçük tekne insanları kurtarır. - çarpışırlar. iyi geceler dileyip yat." kızın yanıtı gerçekten çok iyi. babasının gözdağı verişine aldırmadan cesurca meydan okuyor. herkesten yalıtıp kızını ve eşini hakimiyeti altına alan bir baba. sürekli emirler yağdıran, her şeye karışan, kaba, zorba, otoriter, cinsiyetçi kıskanç bir adam. karısı ve kızına yatıp kalkacağı saatleri ne giyeceklerini dahi kendisi söyleyen birisi. kadın yeterince cesur değil, evlenmiş kabullenmiş ve kızı için de kendince fedakarlık yapıp katlanmaktadır. kızı ise ergenliğe dek babasının sözünü ikiletmemiş olsa da büyüme sancılarıyla birlikte isyan belirtileri göstermeye başlıyor. tabii kıvılcım yaratan adaya gelen yabancı javier'in telkinleri olur. baba sürekli kızını istemediği her davranışında aşağılayıp kafasındaki imgeleme uydurmaya çalışır. birey olma sancısını hiç görmez. başkaları ona bir şey sorduğunda bile kızını "babasının kızı" olarak nasıl görmeyi arzu ediyorsa kendisi kızın yerine lafa atlar konuşur. kabus gibi gelir babanın tahakkümü. neyse ki javier yani başka bir adamın gözünde julija kendini yeniden gördüğünde cesaret edecektir bu fanus yaşamından çıkmaya. özellikle de annesi gibi olmamaya. javier'e beni götür diye yalvarması isyanları mücadelesi sonuç vermeyince her şeyi kabullenir, filmin başındaki sekansa dönülür babayla yine ekip olup müren avlamak için dalış yaparlar. bu kez babası kendisine döndüğünde zıpkını ona doğrultup fırlatır ve yüzerek kaçar. sonsuz masmavi yakamozlu suda julija'nın balık gibi özgürlüğe yüzüşünü seyrederiz hayranlıkla. babasının kendisi için yazdığı şiiri okurken atladığı dize, denize babamı almaya hakkın yok, hep getireceksin onu bana diye sesleniş minvalindedir. şiirde bile zorbalık. babanın ağzından babaya dizilen övgü ile bitiyor. halbuki kız her dalışta ulan şu herifi zıpkınla götünden vursam mı diye düşünüyor. müren balığına çok fazla vurgu var. kız ile özdeşleşme kurulmuş. bu balığın avlanmaya kalkınca pek kolay ölmediği gibi direnip hatta kendi etini ısırarak kurtulmaya çalışması, inatçı ve kinci olabilmesi, çok zeki olması. j. balcombe balıkların bildikleri kitabında müren için gayet dalgıçlar yaklaşınca kendini sevdiren, özellikle çenesine dokunulmasndan zevk alan bir balık olduğunu söylüyor. orfozlarla birlikte daha verimli avlanmak için iş birliği de yaptıklarını ekliyor. bildiğin plan yapıyorlar yani yeteneklerini de birleştirip. daha ortada av yokken sinyalleşiyorlar falan. müthiş. julija da tıpkı bu balık gibi aslında sosyal biri ve birliktelikten hoşlanmasına rağmen huysuzluk yapmasının sonunda babasına karşı saldırganlaşmasının tek nedeni kendi özgürlüğünü savunmak zorunda kalışı. tıpkı müren gibi savunma amaçlı saldırıyor aslında. haliyle makul bir metafor olmuş. suyun altında babası zıpkınla müren avlarken müren kızı da babasını avlar sonunda. güzel bir filmdi, ben sevdim.

prafheimas 4 years ago

Nostalji

Barbara Cassin

3 Gönderi

fransız felsefeci ve dilbilimci barbara cassin'e ait odysseus, aeneas ve arendt üzerinden felsefi bir sorgulama metni. nostalji nedir? köken: nostos ( dönüş) + algos ( acı, eziyet) " geri dönüş acısı" insanın uzakta olduğunda çektiği eziyet ve dönmek için katlanılan…devamıfransız felsefeci ve dilbilimci barbara cassin'e ait odysseus, aeneas ve arendt üzerinden felsefi bir sorgulama metni. nostalji nedir? köken: nostos ( dönüş) + algos ( acı, eziyet) " geri dönüş acısı" insanın uzakta olduğunda çektiği eziyet ve dönmek için katlanılan sıkıntı. isviçre almancasından 17. yüzyılda literatüre geçen bir hastalığın adıdır nostalji. askerlerin yurtlarına dönmek için çektikleri sıla özlemi onları hasta edecek kadar kötüleştirip evlerine döner dönmez de iyileştikleri görülünce icat edilen bir sözcük. haliyle nostalji; evden ayrılmak kök salınan yerden kökün sökülmesi anlamına geliyor, diyebiliriz başlangıçta. bu kökünden sökülme metaforu adamotu bitkisinine dair mitleri anımsattı. kökleri insan biçimli olan bu bitki topraktan sökmeye kalktığınızda feci çığlıklar atarak kulakları sağır edip öldürdüğü efsanesini. her mit insanın gerçekliğine bir gönderme yaptığına göre belki de ait olunan yerden koparılmak nostaljisi de böylesi ölümcül bir anlamla doğmuştu. odysseus ve bitmeyen yolculuğu odysseus mitini çok severim. özellikle antik yunan mitlerine dair luc feryy'nin yorumlarını. odysseus evine dönmüş ve iyi bir hayatın ne olduğunu öğrenmişti yolculuğundan. sonsuzluk, şan şöhret, kadın tutkusu, kahramanlık savaşları değil; iyi hayat evi kendi fani kimliği eşi penelopeia ve çocuklarıydı. antik yunan'ın zamanı her şeyin kendi olduğu yerde bulunması demektir. bu haliyle zaman bir tablodur. odysseus tıpkı adamotu bitkisi gibi kökünden söküldüğünde bu uyum harmoni bozulur. odysseus çıktığı yolculukta aslında en iyi zamanın yine bu uyuma dönmek ve tanrıların zamanını kabul etmeyi öğrenecektir. bir bakıma tanrısal zamana karşı bir eyleme girişiyor ve tanrıların ona verdiği yere geri dönüyor. bu anda işte kutsal zamanı kavradığı, tanrısal zamana yeniden uyumlandığı içintanrılar onun için zamanı genişletir. pekala, barbara cassin ise buradan sözü alıyor. ilginç ve özgün kısmı da bu. şiir böyle bitiyor olabilir, diyor. fakat yolculuk henüz tamamlanmamıştı. odysseus'un yapması gereken bir şey daha vardır: yolculuğu sırasında poseidon'un oğlu tepegöz'e meydan okuyup gözünü kör ettiğinden poseidon'u yüceltmek için kayık küreğini denizlerin hiç ulaşmadığı en uzak karalara götürüp dikecektir. kayık küreğinin harman küreği sanılacağı bu uzak topraklarda poseidon'u şereflendirecektir. o halde odysseus'un yolculuğu, gezginligi niçin henüz/ hala son bulmuyor olabilir? aeneas ile nostaljinin dönüşümü odysseus'u bir soru ile yarım bırakıp antik roma mitine geçince bu kez nostalji de farklı boyut edinir. kimlik sorunu daha da derinleşip karmaşıklaşır. odysseus sabit olan evine dönmenin ve gezgin ruhun nostaljisini duyarken ve döngüsel bir zamanı yaşarken aeneas ileri gitmek, sürgün edilmek ve evini sırtında taşıyıp kimliğini başka topraklarda kurmak zorundadır. insan ne zaman evindedir sorusu artık toprağa bağlı bir sabit olmaktan çıkar. ruhumuz, bilincimiz bize eşlik ettiği sürece nerede olursak olalım evimizde hissetmek mümkündür belki de. hepimiz sürekli olarak yerlerimizden edilirken döngüsel bir zaman anlam kaybına uğrar. artık hepimiz sürgün yaşamlar içindeyizdir; göç, tehcir ve fetihlerle.. arendt ile dilin nostaljisi o halde ne kaldı geriye? odysseus sürekli yolculuk etti, eve dönüş hakkını da cebinde saklı tutarak. aeneas ileri gitmek zorundaydı sürgün edildiği için ve evini başka topraklara götürüp kuracak var edecekti yeniden yeniden. farklılıklar ve uyumluluk içinde. arendt ise yeni bir yorum getirecektir nostaljiye ve evinde olmaya. çünkü ona göre kökünden sökülmek alman halkından vatanından evinden ayrılmak değildi. dilinden sürgün edilmek; ana dilinden sökülmesiydi acı verici olan. arendt'ın sevgi ile politikanın ayrımlarına dikkat çekmesi çok önemli. şöyle diyor: " ..hayatım boyunca herhangi bir halkı ya da topluluğu sevmedim. ne alman halkını ne fransız halkını ne amerikan halkını ne işçi sınıfını ne de buna benzer grupları. ben sadece arkadaşlarımı severim ve başka bir tür sevgi elimden gelmez. ..bir gruba ait olmak ilk olarak doğal bir olgunun verisidir: her zaman doğuştan herhangi bir gruba ait olursunuz. sevgi ve arkadaşlığın temeli buradadır. ama bunu ikinci anlamda bir gruba, örgütlü politik, ortak çıkarlarla dünyaya bağlı bir gruba ait olmakla karıştırmak fecidir. sevgiyi masaya yatırmak bu yüzden apolitik ve akozmiktir." heidegger nasıl dil, varlığın evidir diyorsa arendt da ana diline nostalji duymakta ve sevdiği ait olduğu şeyin bu dil ve kültür ile yaratıcı bağların koparılmasıdır esas sorun. ana dille yaratıcı bağ koptuğunda geriye klişeler ve propaganda kalır çünkü. insanın dile karşı sorumluluğu dili iletişim aracı olarak kullanabilmesi değil dil ile düşünebilmesi hayal edebilmesi ve icra edebilmesidir. insanın temel sorumluluğu da bu. ve tam da bu yüzden dil politiktir. aristoteles'in insanı hayvandan ayırırken politik bir hayvan olarak niteler. dil yalnızca iletişim aracına indirgendiğinde klişelerle konuştuğumuzda ne yaratma ne zevk ne de sağ duyu kaldığında ortada bir dilin varlığından söz etmek dahi mümkün olmaz. insanı hayvandan ayıran bir şey de silinmiş olur böyle durumda. şimdi o kadim soruna dönelim: insan ne zaman evindedir? geçmişten günümüze ev çok fazla anlam değiştirdiğine göre cassin evinde olmayı yeni bir bakışla yorumlar tüm bu düşünme süreci sonunda. insan bir bitki gibi toprağa bağlı değildir, aksine köklerle bağlı olmayı reddeden bir canlı. ama bu yersiz yurtsuz olduğu anlamına da gelmez. dünyanın çıkış noktası değil de varış noktası olarak algılayabilsek evimizin dünyanın kendisi olduğunu da fark edebiliriz. yalnızca kendi kişisel tarihimiz değil, dünyanın kendi tarihi, bizim gibi olan ve olmayan tüm insanlık geçmişi henüz varmadığımız ve kesin olarak var olmayacağımızı bildiğimiz gelecek.. ana dilimiz ve diğer diller.. yakınlarımız.. sevdiklerimiz yaratma ve sevme yeteneğimiz aynı zamanda politik bir dilde icra edebilmemiz.. nihai olarak bir dile de bir eve de sahip olunamaz. çünkü insan insanlara aittir. insanlar arasında çoğul olarak var olabilir. her insanın insanların tekil hali olduğu; her birey bütünlüğünün merkezinde özel bir çoğulluk barındırdığı için de olduğu haliyle kabul edilebildiği zaman, insan evindedir. kayık küreği harman küreği olarak özümsendiğinde değil yani iki ayrı kürek kendi özgün biçimlerinde yan yana var kalabildiğinde evimizdeyizdir. sevdiklerimiz, dillerimiz, dostluk bağlarımız, özgür düşünce ve yaratıcılığımızla politik bir varlık olarak kendi özgün otantik varlığımızla kendimizi var edebildiğimiz her yerde evimizdeyizdir. evin de yıkılabileceğini, yeniden kurulabileceğini evin de ölümlü olduğunu bildiğimiz zaman evimizdeyizdir. " ..masum kurbanların yenik düştüğü her yerde evimizdeyizdir."

prafheimas 4 years ago

The Wolf House

Joaquín Cociña

1 Gönderi

Spoiler içeriyor maria: kurt yalvarırım bana yardım et. sen haklıydın. onlar beni mideye indirmeden önce gelmek zorundasın. ..üfle püfle bu evi yerle bir eyle. kurt: benim. ben geldim. ben hep buradaydım. hep içindeydim. ta başından beri. hep içindeydim. ta başından beri. yalarım.…devamımaria: kurt yalvarırım bana yardım et. sen haklıydın. onlar beni mideye indirmeden önce gelmek zorundasın. ..üfle püfle bu evi yerle bir eyle. kurt: benim. ben geldim. ben hep buradaydım. hep içindeydim. ta başından beri. hep içindeydim. ta başından beri. yalarım. yutarım. yalar ve yutarım. ham ederim. maria, minik serçem. eve gitme vakti geldi. hadi gidelim. aşırı gerilimli fakat oldukça estetik bir masal, anime. nazi karargahı olan kurt ini doğrudan filmin adı. kurt da nazileri temsil ediyor. çocukların kaldıkları koloniyi kendi evleri olarak benimsemeleri isteniyor, disiplin korku ceza ile sömürülüp suistimal edildiğini öğreniyoruz çocukların. maria "evden kaçar" ve ormanda yolunu kaybedip bir kulübe bulur. orayı kendisine yuva yapar. kendisiyle birlikte iki domuz da gelmiştir. başlangıçta tek amacı kurttan kaçmakken evi kendi iktidar alanı olarak düzenleyip yönetmeye başlar. domuzları yavaş yavaş insanlaştırır. önce kumral, esmer olan bir kadın ve oğlanı tıpkı nazilerin yakarak öldürmesi gibi maria "yanlışlıkla" istemeden yangın çıkarıp yakar. sonra yeniden var etmek isteyerek bal ile tedavi eder. balı farklı renkteki insanlara vermediklerini söyler laf arasında, eğer bu balı yerlerse çok güzel olacaklardır. yerler ve bu kez sarışın mavi gözlü almanlar gibi oluverirler ve ancak konuşmayı " saf alman ırkına" dönüştüklerinde öğrenirler. öncesinde ne sofra adabı ne dil biliyorlar çünkü. maria'nın da onlara alman olmadan önce insanlaşmayı henüz armağan etmediğini ve küçümsediğini görürüz zaten. sonunda bu şekilde hepsi sarışın ve huzurlu mutlu güzel bir aile yaşamı sürdüklerini ve kurt'un seslenişlerini dinlemez olmuşken işler kötüye gider. ana ve pedra, maria'dan gizli yiyip içmeye başlar, maria'nın iktidarını sorgular ve yiyecekleri tükenince dışarı çıkıp kurtla karşılaşmak ona yem olmaktansa maria'yı bağlayıp yemek isterler. maria'nın kendi imgelem dünyası ile yarattığı ve alternatif sandığı bu ev yaşamı sonunu hazırlar. kurt'a yalvarıp kendisini kurtarmasını söyler. ve kurt çıkıp gelir, onu bulur ve koloniye geri götürür. kurt'un "maria.. maria.. benim küçük serçem" seslenişleri gerilimli ve iğrenç bir tacizci tonundadır. filmin sonundaki kurt'un sözleri oldukça isabetli. kendisinin aslında hemen her yerde herkeste ortaya çıkabilen bir şahsiyet somut bir varlıktan ziyade bir fikir olduğunu böyleyken mücadelenin çok daha zor olduğuna dikkat çekilmiş olur. kurt'tan kaçayım özgür ve güzel bağlar kurayım derken kurt'a dönüşmek ve kurtlar yaratıp onlara yem olmak da mümkün. ırkçılık hemen her yerde ortaya çıkabilen bir mefhum ne de olsa. evden kaçarken ev fikrini de kendimizle götürüyorsak kaçmanın anlamı ne?

prafheimas 4 years ago

Babaya Mektup

Franz Kafka

4 Gönderi

Spoiler içeriyor franz kafka'nın zayıf, ürkek, kararsız, huzursuz, sıska, güçsüz, ince, başka insanlara karşı genellikle ilgisiz, utanç ve suçluluk duyguları içinde, sessiz, az konuşan, itaatkar, özgüvensiz, sebatsız, kaçıngan, içe dönük, somurtkan, borçlu, yorgun, kederli, çekingen, kuşkucu, korku ve kaygı ile dolu, psikosomatik…devamıfranz kafka'nın zayıf, ürkek, kararsız, huzursuz, sıska, güçsüz, ince, başka insanlara karşı genellikle ilgisiz, utanç ve suçluluk duyguları içinde, sessiz, az konuşan, itaatkar, özgüvensiz, sebatsız, kaçıngan, içe dönük, somurtkan, borçlu, yorgun, kederli, çekingen, kuşkucu, korku ve kaygı ile dolu, psikosomatik hastalıklar çeken, değersiz, öfkeli, ağırkanlı, aşırı titiz, evliliğe mizaç olarak uygunsuz birisi olduğunu öğrendiğim mektubu. tüm bu sözcükler metnin tamamına yayılan kendini tanımladığı sıfatlar. bir insan kendine yönelik nasıl bu denli horgörüye sahip olabilir? inanılmaz dehset verici bu.. babası hermann kafka'yı tanımladığı sıfatlar neler diye bakalım: çok güçlü, dayanıklı, sağlıklı, iştahlı, gür sesli, konuşma yeteneği olan, kendinden hoşnut, dünyaya tepeden bakan, azimli, kararlı, insan sarrafı, cömert, ani patlayan, gürültülü, cüsseli, özgüvenli, zorba, otoriter, saygısız, ağzı bozuk, yargılayıcı, acımasız, tehditkar, hakaret gözdağı iistihza kötücül bir gülüşle dolu hitabeti olan, muhatap almayan, hükmeden, hırslı, daima kendini haklı ve ayrıcalıklı gören yahudi orta sınıf burjuva birey. evet, her iki kişi birbirinin tam olarak karşıtı. efendi- köle diyalektigi, ezen ezilen iliskisi gibi tıpkı. birbirlerini var eden iki uç. kendimizin ne olduğunu ebeveynlerimizin gözlerinden yansıyan şeylere bakarak tanırız. kafka da babasını kendisi ile karşılaştırdığında onun gücü karşısında ezilip asla o erkeksi pozisyona erişemeyeceğini düşündü muhtemelen. tüm yaşamı başarısız bir var olma girişimi olarak ıstırap dolu. metinlerine de epey yansımış. dava'da kendini suçlu bulan fakat suçu kendisine gösterilmeyen yaşama mahkum edilmiş birisi, şato'da tıpkı mektubunda babası için; bir kişinin beş alçak basamağı çıkıp ilerlemesi olağanken benim beş basamağı birden çıkmam gerekmiş gibiydi bu ilişki biçimi, ötesine asla ulaşamadığım ilk basamakta kalacaktım demesi gibi hiyerarşide asla ikinci üçüncü aşamaya gelinemiyordu. mesele sadece babası değildi elbette, tüm kurumlar, otoriteler, burjuva toplum yapısı ataerkil örgütlenme biçimi ondan dolayısıyla babalar oğullardan başarılı bir erkeklik performansı talep ediyordu. babası ise örnek olayım eğiteyim derken tersine onu ezip geçmişti. edebi yanı, bilinç düzeyi, çağını algılama biçimi, eleştirileri müthiş birisi olmakla birlikte babanın, sistemin kişiyi özgürleştirmek yerine nasıl iğdiş ettiğini de gösteriyor bu mektup. neyse ki kafka babasından yaşam içinde güçlü ve sert biçimde kopup kendini var etmede sorun yaşadıysa da güçlü bir kişiliği ve iç dünyası onu dünya edebiyatının ve felsefesinin çok önemli bir figürü olmasına engel olmadı. sanırım bu mektup oğullar ve özellikle baba olmak isteyenlerce "oğluma nasıl davranmamalıyım?" diye düşünmek için bile okunabilir. elbette kafka bile bizzat babasının kendisini yeterince suçlu bulmuyor, ona hayranlık ve sevgi de duyuyor her şeye rağmen muhatap kabul edilmeyip hiçbir zaman organik bir iletişim kuramamış olmasına rağmen. fakat babalık bağları, biçimleri sorgulanmaya, eleştiriye, değişime açık olabilir her daim. *** "..dünya benim için üç bölüme ayrıldı; benim, yani kölenin, yalnızca benim için icat edilmiş ve üstelik bilmediğim bir nedenle asla tümüyle yerine getiremediğim yasaların boyunduruğu altında yaşadığı bir bölüm, sonra senin, yöneterek, emirler yağdırarak ve bunlara uyulmadığında öfkelenerek yaşadığın ve benimkinden alabildiğine uzak bir ikinci dünya ve nihayet tüm diğer insanların, emirler ve itaatten bağımsız, mutlu yaşadıkları üçüncü bir dünya." (f. kafka)