Şevval (@sevvalsarac)

Kaybolmak istemiştim bir zamanlar Kapının arkasında yokum demiştim Ve divanın altında da. Bulamazsınız ki artık beni, hayatın ortasında. Kaybolmak istemiştim bir zamanlar Beni kimse bulamazdı Tanrı'nın arkasına saklansam. O kocamandı, en kocamandı o. Bir kız çocuğunun hayalleri kadar. Didem Madak

sevvalsarac 13 hours ago

Ne yapsam, neye benzetsem; Bu mahzun halimi. Aşıklık değil benimkisi, Yolculuk değil, Neyi duysam hüzünlenirim, En ufak şeyi, rüzgârı bile. Kimseye benzemez gülmem konuşmam, Kimseye benzemez hoşlandığım kadınlar, O kadınlar ki rüzgâra verip saçlarını, Resimlerde yaşıyan, Şiirlerde yaşıyan... Edip Cansever

sevvalsarac 2 days ago

Secde eden alnımı, Şarap içen dudağımla öpmek istedim. Dizlerimde ve dirseklerimde nasır tutan arayışımı Beyaz bir merhemle ovmak istedim. Beyaz bir günahtır aramak kimi zaman Polyanna... ... Yukarıdan aşağı,yedi harfle battal boy bir intiharı denedim. Hiçbir bulmacayı tamamlayamadım. Bir kediyi…devamı

sevvalsarac 4 days ago

Ey göl, henüz aradan bir sene geçti ancak, Seyrine doymadığı o canım su yanında Bir gün onu üstünde gördüğün şu taşa bak, Oturdum tek başıma! Altında bu kayanın yine böyle inlerdin; Yine böyle çarpardı dalgaların bu yara, Ve böyle serpilirdi…devamı

sevvalsarac 5 days ago

Felatun Bey İle Rakım Efendi - Açıklamalı Orijinal Metin

Ahmet Mithat Efendi

1 Gönderi

Spoiler içeriyor Felatun Bey İle Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi'den okuduğum ikinci eser. Eser yanlış batılılaşmayı anlatması yönünden tanınıyor ancak bu tanımlamanın eksik olduğunu düşünüyorum. Roman, edebiyatımızda bir kırılmayı sunuyor ve köprü vazifesi görmekte. Tanpınar bu eser için "[Romanın] ehemmiyeti, iki nesilde…devamıFelatun Bey İle Rakım Efendi, Ahmet Mithat Efendi'den okuduğum ikinci eser. Eser yanlış batılılaşmayı anlatması yönünden tanınıyor ancak bu tanımlamanın eksik olduğunu düşünüyorum. Roman, edebiyatımızda bir kırılmayı sunuyor ve köprü vazifesi görmekte. Tanpınar bu eser için "[Romanın] ehemmiyeti, iki nesilde tamamlanan bir temel başlangıç olmasıdır." demiştir. Bu eser hem romanımızın doğuş yılları için bir örnek teşkil etmekte hem de alafranga-züppe tipini bize ilk kez sunması bakımından önem taşır. Bu romandan sonra yanlış batılılaşma, zıtlık ilişkisi -Osmanlı aydını ve köksüz züppe tiplemeleri-aydınların gerek yaşadığı çağa gerek değişen ideolojilere göre farklı ele alınmıştır. Edebiyatımızda ele alınacak olan alafranga-züppe tiplemeleri hepsi birbirinden farklı farklı olacaktır. Yazı makinesi lakabı olan bir aydından ilk roman örneklerinin çıkması tabi olarak şaşılacak bir şey değildir. Romanın içeriğine gelecek olursak babadan alafranga yetişmiş Felatun Bey ile babasını erken yaşta kaybetmiş annesi ve Fedayi'nin emekleriyle büyümüş Rakım'ın yazarın kendi düşüncesini okura nakletmek ve benimsetmek üzere karşı karşıya getirilişini görürüz. Romanı okumayan biri Rakım'ı klasik doğulu adam sanma hatasına düşebilir.Lakin durum hiç de öyle değildir, o doğru batılılaşmış bir aydın örneğidir. Nitekim yazar bu iki karakteri birbirinden ahlak yönünden ayırmaz, ayrıldıkları taraf parayı yönetme biçimlerinde ortaya çıkar. (Buradan sonrası yergi içerecektir.) Ahmet Mithat'ı romanda Rakım olarak düşünürseniz hata etmiş olmazsınız. Tüm roman boyunca Rakım'ın davranışlarını açıklamaktadır. Felatun romanda yan figür gibidir. Kitabın ismi Felatun Bey İle Rakım Efendi değil de sergüzeşt-i muhabbet ( tamlama yapabildim:)) olsa yeridir. Kitaptaki ahlak anlayışı ve benzeri durumları algılayamadım. (Eserler yazıldıkları yıllara göre değerlendirilmeli biliyorum.) Kitabı okurken kaç kere sinir krizi geçirdiğimi, kendimi tokatladığımı hatırlamıyorum. Kitabı benim kadar duygularınızı kontrol edemeyerek okursanız hafif bir baş ağrısı hasıl olacaktır. Ahmet Mithat gibi sohbet havasında konuşmaya çalıştım ama abartmıyorum. Kitap orijinal metin olduğundan Osmanlıca geliştirme gibi bir derdiniz yoksa almanızı tavsiye etmem çünkü benim durumum mecburiydi. Kitabın sevenleri çok, ben pek sevemiyorum bu dönem eserlerini. Hem ruhuma hem aklıma hitap etmiyorlar. Yazara karşı da önyargı besleyerek başlamıştım okumaya. Başka eserini de okuyacağımı sanmıyorum. Bu tür eserleri seviyorsanız ilginizi celp edecektir. Kitap beni etkiledi misal celp etmek falan diyorum o derece bir buhran yarattı bende. Hayatımda bundan daha komik bir inceleme yazmam herhalde. Sizin için birkaç alıntı kimse okumayacak olsa da: "En yanık beyitleri ne kadar bir suz-ı derunla dinler ve alırdı? Meğer kendisini zehirlemek içinmiş."(Syf.183) "Ah! Bu aşk insanı nasıl ihya eder bir histir?" (Syf.130)

sevvalsarac 5 days ago

Kardır yağan üstümüze geceden, Yağmurlu, karanlık bir düşünceden, Ormanın uğultusuyla birlikte Ve dörtnala, dümdüz bir mavilikte Kar yağıyor üstümüze, inceden Sesin nerde kaldı, her günkü sesin, Unutulmuş güzel şarkılar için Bu kar gecesinde uzaktan, yoldan Rüzgar gibi ta eski Anadolu'dan…devamı

sevvalsarac 1 week ago

Caddeden sokaklara doğru sesler elendi, Pencereler kapandı, kapılar sürmelendi. Bir kömür dumanıyle tütsülendi akşamlar, Gurbete düşmüşlerin başına çöktü damlar. Son yolcunun gömüldü yolda son adımları, Bekçi sert bir vuruşla kırdı kaldırımları. Mezarda ölü gibi yalnız kaldım odamda: Yanan alnım duvarda,…devamı

sevvalsarac 1 week ago

Doğu Şiirleri

Hilmi Yavuz

1 Gönderi

Bu eseri ilk elime aldığımda doğruyu söylemek gerekirse pek bir şey kavrayamamış, 'fazla' felsefi bulup bırakmıştım. Şiirin hislerimin tercümanı olması gerektiğini düşündüğüm zamanlardı. Bugün bakınca her eserin okunma zamanının farklı olduğunu anladım, benim özelimde öyle oldu. Hilmi Yavuz, şiirlerinde klasik…devamı

sevvalsarac 1 week ago

hangi umut, hangi sevda, hangi dağ ve hangi-- dağ, allahüekber dağlarıdır sevda, nâzımınki ... ve ölüm, bir kır yoksulu gibi gök ekin arıyor sanki hangi umut, hangi sevda, hangi dağ ve hangi-- Hilmi Yavuz

sevvalsarac 1 week ago

Felsefe-i Zenan

Ahmet Mithat Efendi

1 Gönderi

Spoiler içeriyor Tanzimat edebiyatı yazarlarından Ahmet Mithat Efendi'nin edebiyatımıza kazandırdığı mektuplaşma türündeki ilk eser olan Felsefe-i Zenan kadın haklarını ve kadının toplumumuzdaki konumunu doğrudan ele alması bakımından öne çıkar. Yazar eserde klasik şiire yönelik eleştirlerini yer yer de tabiata duyduğu hem hayranlığı…devamıTanzimat edebiyatı yazarlarından Ahmet Mithat Efendi'nin edebiyatımıza kazandırdığı mektuplaşma türündeki ilk eser olan Felsefe-i Zenan kadın haklarını ve kadının toplumumuzdaki konumunu doğrudan ele alması bakımından öne çıkar. Yazar eserde klasik şiire yönelik eleştirlerini yer yer de tabiata duyduğu hem hayranlığı hem de kızgınlığı karakterler aracılığıyla bize sunar. Akile karakteri üzerinden divan şiirinin lisanı bir daire içerisinde kurallar içerisinde kullanılma eleştirisi, Zekiye üzerinden ise şiir savunusu yapılmaktadır. Bu iki karakter çoğu zaman fikirlerin çarpışmasını bize sunar. Tabi ki karakterler yazarın kişisel görüşünü yansıtacak diye bir esas yoktur. O dönemin bazı aydınları bu yolu seçtiğinden onun da bu yolla kendini ifade ettiğini düşünmekteyim. Felsefe-i Zenan, Letaif-i Rivayat eserinin bir cüzü olup toplumun geleneksel yapısına bir eleştiri bir bakıma başkaldırıdır. Eser, babasından ilmi ve fenni eğitim almakta olan Fazıla Hanım'ı anlatarak başlar. Fazıla Hanım'ın evliliğe, erkeklere, toplumun yargılarına karşı mesafeli duruşu yaşadıkları çağ göz önünde bulundurulursa dikkate değerdir. Bu unsurlar aydın bir kadının kendini gerçekleştirmesinde, kendini ilme adamasında yegane engeldir ve kendini zayi edenler bunların tatlı yüzüne kanarak kendilerini heba etmiştir karakterimize göre. Fazıla Hanım'a kaderin cilvesi iki kız çocuğu büyütme şansı verir. Bu kızları-Akile ve Zekiye- kendi idealleri doğrultusunda aydın kadın portresine uyacak şekilde yetiştirmeye özen gösterir. Akile'yi bebeklikten itibaren, Zekiye'yi ise çocuk yaşta evlatlık alması bu yetiştirmenin ikisi üzerinde aynı etkiye sahip olmayacağını, bir yol ayrımının okuyucuyu beklediğini bize önceden bildirir sanki. Fazıla Hanım ölüm döşeğindeyken dahi kızlarından kocaya varmamaları, sözlerine ihanet etmemeleri için ant içmelerini ister. Annelerinin ölümünden aylar sonra Zekiye ile Akile için yollar ayrılacaktır. Nitekim Zekiye bir yolculuğa çıkar ve bu yolculuk sonucu vardığı yerde bir divan efendisine gönlünü kaptırır ve karakterlerimizi birtakım olaylar bekler. Bu olayların neticesi Zekiye için hayra vesile olmayacaktır. Hikayemiz Akile'nin kardeşinin düştüğü duruma kahrolması ve emanetini bağrına basıp İstanbul'a dönmesiyle son bulur. Benim eser hakkında kişisel görüşüm esasen hem eleştirel hem de biraz destekleyici olacaktır. Eserin yazıldığı çağ göz önünde bulundurulursa yazarın gösterdiği cesaret ve bakış açısı takdire şayandır. Ahmet Mithat, kadınların o yüzyıl içindeki durumunu görmüş ve evlilik kurumunun birtakım çifte standartlarına karşı çıkmıştır. Sadece kadınlar için değil; dil, din, ırk fark etmeksizin insan haklarını hep koruduğu söylenmektedir ve yazarak insanları eğitmek amacını gütmüştür. Günümüzden bakıldığında dahi fikirleri bazılarına fazla uçuk ve düşmanca gelebilme ihtimali bulunmaktadır. Ben eserini biraz ütopik buldum açıkça söylemek gerekirse. Bu kız kardeşlerin bazen hiç evden çıkmayışı biraz da kendi başlarına yaşayışları kısmı bana o zamanki toplumun kafa yapısını düşünerek biraz garip geldi lakin yazar belkide arzu ettiği bir düzeni yazdığından bunu fark etmek lüzumsuz bile olabilir. Ahmet Mithat'ı eleştireceğim bir diğer yer de insan psikolojisini biraz es geçmesidir. İnsan bir müddet yalnız yaşayabilir hatta uzun zaman yaşar lakin karakterlerin insanlardan fazla soyut olması bana biraz gerçekdışı geldi. Eserde erkeklerin kadınların hayatını yalnızca mahvedeceği görüşü de vardı açıkçası ben bu görüşten rahatsızlık duydum. Burada rahatsızlığımın sebebini açıklamayacağım sadece insan ilişkilerinin bu kadar keskin olamadığı görüşündeyim. Genel tabloya baktığımda ortalamanın bir tık üstü bir eser denilebilir. Ele aldığı konu bakımından güzel buldum ancak Ahmet Mithat'tan okuduğum ilk eser ve kalemi beni çok cezbetti diyemeyeceğim. "...,insan kısmı hürriyet hürriyet der de hürriyetin ne olduğunu dahi bilmez." (Syf.16) "Sevmiş olması lazım gelse bile, her sevişe tutku dolu bir aşk anlamı verilmesi de pek uygun düşmez sanırım."(Syf.33) "Alemde sonsuza dek sürecek hangi saadet var ki mazhar olabilesin. Yarın felek senin de belini büker."(Syf.58)