(@) - Raf

Spoiler içeriyor ●Yılanı Öldürseler Romanı bi"töre cinayeti" hikâyesi gibi görünse de aslında bir çocuğun nasıl suçluya dönüştürüldüğünü, toplumun ne kadar korkunç, acımasız olduğunu ve kadın olmanın böyle bir toplumda ne kadar zor olduğunu anlatır. Yaşar Kemal bu romanı gerçek bir olaydan esinlenerek…devamı●Yılanı Öldürseler Romanı bi"töre cinayeti" hikâyesi gibi görünse de aslında bir çocuğun nasıl suçluya dönüştürüldüğünü, toplumun ne kadar korkunç, acımasız olduğunu ve kadın olmanın böyle bir toplumda ne kadar zor olduğunu anlatır. Yaşar Kemal bu romanı gerçek bir olaydan esinlenerek yazmıştır ki zaten bu kitapta işlenen olaylar şu zamanda bile hâlâ oluyor ne yazık ki! Hasan'ın annesi Esme, sevmediği bir adam olan Halil'le evlendirilmiştir. (Halil denen erkek sırf kadını seviyor (!) diye kaçırıp tecavüz eder ama bunu bilen kimse de adama bir şey yapmaz, Esme'nin ailesi(!) bile. Üstüne bide o öldürülünce şöyle kahramandı, böyle yiğitti derler!) Esme ise daha bekarken Abbas'a aşıktır, Abbas da ona, öyle ki onun için birilerini yaralamış, hapse düşmüştür o sırada ve hapisten, jandarmaların elinden kaçmış Esme'ye gelmiştir ve Hasan'ın babası Halil'i öldürür bir gece vakti evinde. Kendisi de jandarma ile yaptığı bir çatıymada öldürülür ve köylü ile Halil'in ailesi onun cesedini köpeklere parçalatmak için ortalık yerde bırakırlar ama Esme bırakmaz. Bir gece vakti, sayfa 31 de anlatıldığı gibi onu kendisine yardım eden bir kadınla birlikte Anavarza tepesinin oraya gömer Venezuela yaparlarsa yapsınlar, mezarının yerini söylemez kimseye. (Bir o sayfa bide son bir iki sayfa içimi en çok acıtan satırları barındırıyor.) Bunun ardından köyde "namus" ve "kan davası" düşüncesi devreye girer. Köylüler ve özellikle Hasan'ın babaannesi (ah şu kadın düşmanı kadınlar, erkek çocuk aşığı kadınlar!) Halil'in ölümünden Esme'yi sorumlu tutar ve onun öldürülmesi gerektiğini düşünürler. Bu görevi de zamanla küçük Hasan'ın omuzlarına yüklerler. Hasan annesini çok sever ama çevresinin baskısı altında kalır. Sonunda kendi vicdanı ile toplumun sesi arasında sıkışıp kalır ve işte en çok burada insan ister istemez kendini çocuk Hasan'ın yerine koyar sık sık. Kitabın adı neden "Yılanı Öldürseler"? Anadolu'da yaygın bir inanış vardır: Eğer bir yılan öldürülmezse intikam almak için geri gelir. Bu yüzden insanlar yılanı tamamen yok etmek isterler. Halil'in hayaletini gördüğünü söyleyenler de hep onun Esme için "Şu yılanı öldürün de beni kurtarın dediğini" aktarırlar. Romanda Esme de köylülerin gözünde bir "yılan" gibi görülür. Onlara göre felaketlerin sebebi odur ve mutlaka ortadan kaldırılmalıdır. Ama Yaşar Kemal'in vermek istediği mesaj bunun tam tersidir elbette Asıl yılan Esme değildir; insanları körleştiren töre, nefret ve intikam duygusudur. Yani romandaki "yılan" aslında bir insan değil, toplumun içindeki zehirdir. Hasan'a herkes sürekli aynı şeyi söyler: "Babanın kanı yerde kalmasın." "Erkek ol." "Namusunu temizle." Hasan'ın zihni adım adım işgal edilir. Romanın en acı tarafı , Hasan doğuştan katil değildir. Bir çocuk olarak annesini sever. Ancak yetişkinlerin nefreti onu değiştirir ester istemez. Roman boyunca aslında Hasan'ın değil, onu bu hale getiren toplumun yargılandığını hissederiz ve aklı olan zaten kendi de yargılar o toplumu Hasan'ın yaşadığı korkular, rüyalar ve hayaller romanın psikolojik gücünü oluşturur. Bu yüzden kitap sadece toplumsal değil, aynı zamanda psikolojik bir romandır. Gerçek ile rüya sık sık birbirine karışır. Özellikle Hasan'ın korkuları ve vicdan azabı anlatılırken masalsı ve kâbus gibi bir atmosfer oluşur. Romanın sonunda akılda kalan soru şudur: Hasan annesini öldürürse suçlu kimdir? Hasan mı? Babaannesi mi? Köylüler mi? Yoksa bütün düzen mi? Yaşar Kemal'in cevabı açık gibidir: Asıl suçlu, bir çocuğu annesine düşman edecek kadar güçlü olan töredir ve ne yazık ki "Tek Kanatlı Kuş" kitabında birlik olmayı, cesaret etmeyi başaramayan insan grubu burada ise nefret için, töre için, kan için öyle bir birlik olup, bir insana, bir çocuğa saldırıyorlar ki, insan okurken deli oluyor! Bu yüzden Yılanı Öldürseler sadece bir aile dramı değil; töre, namus ve toplumsal baskının insan ruhunda açtığı yaraların romanıdır. Ve son olarak Hasan'ın o yaşadığı, maruz kaldığı çocukluktan ve öyle ya da böyle annesini öldürmesinden sonra son sayfada denildiği gibi bir hayat kurmuş olması doğrusu beni şaşırttı. Başlangıç/Bitiş: 5 Haziran Cuma/6 Haziran Cumartesi-2026 Alıntılar yorumda...

zelda_ 3 weeks ago

Tortu

Selçuk Baran

2 Gönderi

Bir de Selçuk Baran'ın bu kitabı vardı, uzun zaman önce severek olduğum. Onu da şimdi görünce hatırladım, belki başka kitaplara daha denk gelirim böyle. Normalde 1000kitap uygulamasında kayıtlıydı okuduklarım ama orayı silince, şimdi bazılarını gördükçe hatırlıyorum ve yine biraz yapay…devamıBir de Selçuk Baran'ın bu kitabı vardı, uzun zaman önce severek olduğum. Onu da şimdi görünce hatırladım, belki başka kitaplara daha denk gelirim böyle. Normalde 1000kitap uygulamasında kayıtlıydı okuduklarım ama orayı silince, şimdi bazılarını gördükçe hatırlıyorum ve yine biraz yapay zekadan yardım istedim. Aslında hatırlıyorum bu kitabı genel hatları ile, çok da sevmiştim ama yine de yapay zekanın yorumunu da buraya bırakmak istiyorum açıkcası. Zaten bütün bu yorumları en başta, en çok kendim için, unutmamak adına ve bazen beğendiğim başka birine ya da bir yere ait olan yorumu, incelemeyi bırakıyorum buraya ve her nereye bırakıyorsam. Her neyse... ●Tortu, beş öyküden oluşan bir öykü kitabı. İçinde "Ablam", "Arif Hikmet Bey", "Konak", "Zekiye" ve "Tortu" adlı öyküler bulunur. Ama Selçuk Baran'ın kitaplarında sık görülen bir şey vardır: öyküler ayrı ayrı olsa da aynı ruh hâlinin parçaları gibi okunurlar. Bu yüzden kitap tek bir bütün olarak okunur. Kitabın merkezinde olaylardan çok geride kalan duygular vardır. "Tortu" kelimesi zaten çok anlamlı bir seçimdir. Bir sıvı durulduğunda dibinde kalan artık nasıl tortuysa, Baran'ın karakterleri de hayatlarının dibinde kalan insanlardır: Yaşlanmış insanlar, kaybolmuş aşklar, geçmişe takılıp kalmış kişiler, çökmekte olan aileler, artık eski gücünü kaybetmiş konaklar ve kasabalar. Kitabı okurken sürekli bir "geç kalmışlık" hissi vardır. "Bir Solgun Adam" ile karşılaştırırsak daha iyi anlaşılır. Bir Solgun Adam'da insanın içindeki yalnızlık anlatılıyordu. Tortu'da ise yalnızlığın ardından geriye kalan izler anlatılıyor. Sanki yazar şunu soruyor: "Bir hayat yaşandıktan sonra elde ne kalır?" Cevabı çok parlak değildir. Çoğu zaman birkaç anı, birkaç kırgınlık ve biraz pişmanlık... Yani tortu. Konak öyküsü kitabın en akılda kalan öykülerinden biridir. Eski konak aslında sadece bir bina değildir. Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçerken çözülmüş bir hayat tarzının sembolüdür. Konak yavaş yavaş nasıl çöküyorsa içindeki insanlar da öyle çözülür. Bu yönüyle bana biraz Saatleri Ayarlama Enstitüsü dünyasını hatırlatır. (Diyor yapay zeka ve bunu diyince, bende merak uyandırıyor iyice Saatleri Ayarlama Enstitüsüne karşı) Eski dünyanın çekilişi vardır. Zekiye ve Ablam gibi öykülerde özellikle kadın karakterler dikkat çeker. Selçuk Baran'ın kadınları genellikle: Büyük hayalleri olmayan, taşrada sıkışmış, sevgiyi eksik yaşamış, sessiz acılar taşıyan kişilerdir. Bağırıp çağırmazlar ama içlerinde büyük kırıklıklar vardır. Baran, dramatik olaylar yaratmadan insanın içine dokunabilmesini biliyor. Kitabın atmosferi, yaşattığı duygular: Sonbahar hissi, eski evler, sessiz odalar, solmuş insanlar, geçmiş zaman özlemi. Selçuk Baran'ın bütün edebiyatında bu vardır. Onun karakterleri sanki hayat trenini kaçırmış insanlardır. Ama yazar onlara yukarıdan bakmaz; büyük bir şefkatle yaklaşır. Sonuç olarak: Bir Solgun Adam, "hayata tutunamayan insanın romanı" ise; Tortu, "yaşanmış hayatların dibinde kalan hüzünlerin kitabıdır." Kitabı bitirince insanın aklında olaylar değil, şu duygu kalır: Bazı insanlar ölmeden önce de yavaş yavaş geçmişe dönüşürler. Selçuk Baran'ın en güçlü tarafı da tam olarak bunu anlatabilmesidir.

zelda_ 3 weeks ago

Bir Solgun Adam

Selçuk Baran

5 Gönderi

●Bu kitabı uzun zaman önce okudum ve hatırlamak amaçlı birazcık yardım istedim yapay zekadan çünkü inanılmaz unutkanım maalesef. Ama biliyorum ki güzeldi ki Selçuk Baran'ı zaten severek okurum♡ Selçuk Baran'ın Bir Solgun Adam romanı, ilk bakışta çok az olayın yaşandığı…devamı●Bu kitabı uzun zaman önce okudum ve hatırlamak amaçlı birazcık yardım istedim yapay zekadan çünkü inanılmaz unutkanım maalesef. Ama biliyorum ki güzeldi ki Selçuk Baran'ı zaten severek okurum♡ Selçuk Baran'ın Bir Solgun Adam romanı, ilk bakışta çok az olayın yaşandığı bir kitap gibi görünür. Ama aslında kitap, bir insanın yavaş yavaş hayattan çekilişini, yalnızlığını ve aidiyetsizlik duygusunu anlatır. Bu yüzden olaylardan çok ruh hâli önemlidir. Romanın merkezinde emekli bankacı Mehmet Taşçı vardır. Mehmet Bey ailesinden uzaklaşmış, düzenli hayatını terk etmiş, yaşlı bir kadın olan Dürnev Hanım'ın çatı katında yaşamaya başlamıştır. Ancak orası da ona yetmez. Sürekli yer değiştirir, otellere gider, sokaklarda dolaşır, başka insanların yanına sığınır. Fakat nereye giderse gitsin aradığı huzuru bulamaz. Aslında Mehmet Taşçı'nın yaptığı şey bir yer aramak değildir; kendine ait bir hayat duygusu aramaktır. Neden "Bir Solgun Adam"? "Solgun" burada sadece fiziksel bir görünüş değildir. Mehmet Taşçı'nın: Hayata karşı heyecanını kaybetmiş olması, insanlarla bağlarının zayıflaması, geçmişle bugün arasında sıkışıp kalması, yavaş yavaş görünmezleşmesi anlamına gelir. Roman boyunca Mehmet Bey sanki yaşamıyor da hayata uzaktan bakıyormuş gibidir. Bir gölge gibi dolaşır. Bu yüzden "solgun adam" ifadesi çok yerindedir. Gazetede kendi ölüm ilanını görmesi önemliydi: Kitabın en çarpıcı bölümlerinden biridir. Normalde insan kendi ölüm ilanını göremez. Mehmet Taşçı ise bunu görür ve adeta dışarıdan kendisine bakma fırsatı bulur. "Ben gerçekten yaşıyor muyum, yoksa zaten uzun zamandır yok olmuş biri miyim?" Sorusunu düşündürüyor insana. Roman boyunca ölüm düşüncesi fiziksel ölümden çok, toplumsal ve ruhsal siliniş anlamında kullanılır. Selçuk Baran olay örgüsünden çok karakter çözümlemesine önem verir. Yer yer Mehmet Taşçı'nın düşüncelerini, anılarını, iç konuşmalarını okuruz. Romanın temel temaları Yalnızlık. Belki de en baskın tema budur. Mehmet Taşçı insanlardan kaçarken aslında yalnızlıktan da kurtulamaz. Aidiyetsizlik, hiçbir yere ait hissedemez. Evine, ailesine, kaldığı odalara, şehre... hiçbirine. Roman yaşlanmanın fiziksel tarafıyla değil, insanın yavaş yavaş dünyadan çekilmesiyle ilgilenir. Mehmet Taşçı sürekli hareket eder ama hiçbir yere varamaz. Çünkü kaçtığı şey dış dünya değil, kendi içidir. Mehmet Taşçı, Aylak Adam'ın genç ve umutlu olmayan hâlidir sanki. Artık arayacak gücü kalmamıştır. Bir şeylerin eksik olduğunu bilir ama neyin eksik olduğunu tam tarif edemez. Bu yüzden romanın sonunda da büyük bir çözüm ya da kurtuluş yoktur. Çünkü Selçuk Baran'ın derdi bir hikâyeyi sonuçlandırmak değil, bir ruh hâlini göstermekti. Kısacası Bir Solgun Adam, emekli bir bankacının hikâyesinden çok, hayata yabancılaşmış bir insanın sessiz çöküşünün romanıdır. Okuduktan sonra akılda kalan şey olaylar değil; o gri, hüzünlü, hafif sisli atmosferdir. Bu yüzden Türk edebiyatındaki en güçlü yalnızlık romanlarından biri sayılır.

zelda_ 3 weeks ago

Yunus Emre

N/A

12 Gönderi

●8-9 sene önce ilk 10 bölümünü falan izlemiştim kardeşimin internetten yükleyip eve getirmesi ile ama sonra aksilikler oldu ve öylece kaldı. Aslında aklımda daha sonra hiç izleme fikri oluşmadı bu sürede. Ama sevdiğim bir arkadaşım, dostum bana son zamanlarda ısrarla…devamı

zelda_ 3 weeks ago

Tek Kanatlı Bir Kuş

Yaşar Kemal

11 Gönderi

●Bu kitap, Yaşar Kemal'in en kısa kitaplarından biridir sayfa sayısı olarak ama anlattığı şey oldukça büyük ve derindir. Görünürde küçük bir olay üzerinden anlatır meseleyi ama aslında bu olay ile toplum yapısına, bireylerin dünyasına, devlete, devletin işleyişine, toplumsal korkuya, doğaya…devamı●Bu kitap, Yaşar Kemal'in en kısa kitaplarından biridir sayfa sayısı olarak ama anlattığı şey oldukça büyük ve derindir. Görünürde küçük bir olay üzerinden anlatır meseleyi ama aslında bu olay ile toplum yapısına, bireylerin dünyasına, devlete, devletin işleyişine, toplumsal korkuya, doğaya ve daha birçok şeye değinir. Bir kasabaya devlet tarafından bir memur atanır. Yanında eşi de vardır. Görev yerine ulaşmaya çalışırlar. Ancak kasabaya yaklaştıkça garip bir durumla karşılaşırlar: Kasabaya kimse gitmek istemez. Otobüs şoförleri, yolcular, çevredeki insanlar sürekli bir felaketten bahsederler ama kaçamak cevaplar vererek ve kendileri de olayın ne olduğunu bilmeyerek aslında. Sanki görünmeyen bir korku vardır. Kasaba vardır ama yok gibidir. İnsanlar oradan söz etmek istemez. Söz edenler hep korkutucu söz ederler, oraya gitmeyi tehlikeli bulurlar. Memur ve eşi sonunda kasabaya ulaşmaya çalışsalar da çeşitli engeller çıkar ve görev yerine fiilen gidemezler. Bir ceviz ağacının altında durup oraya kendilerini götürecek birini beklerler ama gelenlerin hiçbiri onları oraya götürebilecek kişiler değildir. Çünkü korku bulaşıcı bir hastalık gibi her yanı sarmıştır. Romanın sonunda da büyük bir çözüm gelmez. Bu belirsizlik özellikle korunur. Korku, onu aşmadığın sürece öylece orada durur çünkü. Yaşar Kemal burada sadece bir memurun yolculuğunu anlatmaz. Devletin ulaşamadığı, hayatın çekildiği, insanların umudunu kaybettiği bir coğrafyayı anlatır. Kasabaya ulaşamamak aslında: Devletin halka ulaşamamasıdır. Devletin Ankaradan atadığı memur devletin kasabasına ulaşamaz ama neden? Sorsan devlet de bilmez. Burada, memurun önündeki engeller gerçek olduğu kadar semboliktir de. Roman boyunca doğrudan açıklanmayan, sebebi net olmayan, toplumsal bir korku vardır. Bu korkunun kaynağı tam olarak söylenmez çünkü Yaşar Kemal okuyucunun bunu hissetmesini ister, kendi korkuları ile kıyaslasın, muhasebe etsin ister belki?.. Kasaba: Yoksulluğun, terk edilmişliğin, çürümenin, umutsuzluğun sembolü hâline gelir. (Almanya'dan ailesini görmeye gelen genç kadının bakış açısından da anlıyoruz kasabadan, köyden uzattakilerin oralara bakış açısını) İnsanlar oradan uzak durdukça korku daha da büyür. Bu biraz efsanelerin çalışma biçimine benzer. Ortada bir korku var ama neyin korkusu?.. Kimse gerçeği bilmez ama herkes korkar ve neden o ağacın altında o insanlar birleşip de birlikte yürümezler kasabaya ve korkuya doğru. Belki de bunu soruyor Yaşar Kemal hepimize Kitabın adının "Tek Kanatlı Bir Kuş" olması da sembolik muhtemelen Bir kuşun uçabilmesi için iki kanada ihtiyacı vardır. Tek kanatlı bir kuş uçamaz ve ortada tek kanatlı bir kuş vardır. Korku, umutsuzluk kanadını kırar kuşun da insanın da... Roman boyunca gördüğümüz kasaba da böyledir. Hayat vardır ama ilerleyemez. İnsanlar vardır ama yaşayamaz. Devlet vardır ama ulaşamaz. Umut vardır ama gerçekleşemez. Yani kasaba aslında "tek kanatlı bir kuş" gibidir. Türkiye'nin unutulmuş, ihmal edilmiş yerlerinin ve insanlarının halidir. Romanın yazıldığı dönemde Yaşar Kemal'in sıkça işlediği konulardan biri şuydu: Merkez ile taşra arasındaki kopukluk. Ankara'da kararlar alınır ama uzak köylerde insanlar bambaşka bir hayat yaşar. Devletin kâğıt üzerindeki varlığı ile insanların gerçek hayatı arasında büyük bir uçurum vardır. Memurun atanması bunun simgesidir. Romandaki en ilginç şey: Belirsizlik Bir rüya, bir kabus gibi belirsizdir kasaba, söz konusu korku ve oraya varma meselesi. Korkunun kaynağını tam göremeyiz. Belirsizlik devam eder kitap bittiğinde de. Bize bırakır belki Yaşar Kemal gidip gitmemeyi İnsan görünmez bir engelle karşı karşıyadır ve ilerleyemez çünkü cesaret edemez adım atmak, ilerlemek ve birlik olmak için. Başlangıç/Bitiş: 5 Haziran Cuma-2026: Tek gün. Alıntılar yorumda...

zelda_ 3 weeks ago

Yürümek

Sevgi Soysal

3 Gönderi

●Sevgi Soysal, 1936'da doğdu ve daha 40 yaşındayken hayatını kaybetti. Kısa ömrüne rağmen Türk edebiyatında çok güçlü bir iz bıraktı. Sadece roman yazan biri değildi; kadınların toplumdaki yerini, bireyin özgürlük arayışını, aşkı, evliliği ve siyaseti sorgulayan bir yazardı. 1971 askeri…devamı●Sevgi Soysal, 1936'da doğdu ve daha 40 yaşındayken hayatını kaybetti. Kısa ömrüne rağmen Türk edebiyatında çok güçlü bir iz bıraktı. Sadece roman yazan biri değildi; kadınların toplumdaki yerini, bireyin özgürlük arayışını, aşkı, evliliği ve siyaseti sorgulayan bir yazardı. 1971 askeri müdahalesinden sonra siyasi nedenlerle hapse girdi, sürgün yaşadı ve bu deneyimlerini eserlerine taşıdı. Onun en önemli özelliklerinden biri, kadınları "ideal anne", "fedakâr eş" gibi kalıpların dışına çıkararak anlatmasıdır. Türk edebiyatında bunu bu kadar açık yapan yazar sayısı o dönemde çok azdı. Bu kitabında da Ela üzerinden bunları anlatıyor biraz da. Yürümek Romanı 1970'te yayımlandı. Bu dönem Türkiye'de şehirleşmenin hızlandığı, eski değerlerle yeni yaşam biçimlerinin çatıştığı yıllardı. Bir tarafta: Namus anlayışı, geleneksel aile yapısı, kadın ve erkeğe biçilen katı roller vardı. Diğer tarafta ise: Bireysel özgürlük, cinsellik hakkında konuşabilme, kadının kendi hayatına karar vermesi, modernleşme gibi fikirler yükseliyordu. Yürümek tam da bu çatışmanın ortasında durur. Bu yüzden roman yayımlandığında "müstehcen" bulunmuş, hakkında dava açılmış ve uzun süre tartışılmıştır. (İletişim yayınlarından okuduğum baskının başında da mahkeme kararına da yer verilmiştir bu konu ile ilgili.) Aslında tartışılan şey birkaç cinsel sahneden çok (87-88. Sayfalarda anlatılanlar özellikle, ki açıkcası o sayfalarda anlatılanlar her ne kadar özellikle kırsal kesimlerdeki çocuk bakışı açısı ile cinselliği anlatmak için söylenmiş olsa da benim de pek hoşuma gitmedi, midemi bulandırdı hatta ama bir yandan da anlamaya da çalışıyorum yazarı kısmen yani anlatma çabasını ve anlatımındaki açıklığa verdiği değeri) romanın kadın ve erkek ilişkilerine getirdiği eleştirel bakıştı. Roman, ilk bakışta Ela ve Memet'in hikâyesini anlatıyor gibi görünür. Ama aslında: "Bir kadın ve bir erkek toplum tarafından nasıl yetiştirilir?" sorusunu sorar. Ela ve Memet'in çocukluklarından başlayıp yetişkinliklerine kadar olan yolculuğunu izleriz. Onlar büyürken yalnızca yaş almazlar; toplumun onlara yüklediği rollerle de mücadele ederler. Bu nedenle roman bir "büyüme romanı" olarak da değerlendirilir. Ama bence romanın asıl merkezi Ela'dır. Ela'nın yaşadığı en büyük sorun şudur: Toplum ondan sürekli bir şey olmasını ister: uslu kız, namuslu kadın, iyi eş, iyi anne. Ama Ela bunların ötesinde "kendisi olmak" ister. Roman boyunca onun bedenini, duygularını ve arzularını keşfetmesini izleriz. Memet ise sadece Ela'nın karşıtı değildir. O da toplumun erkeklere yüklediği rollerin taşıyıcısıdır. Toplum erkeklere de şunları öğretir: güçlü ol, ağlama, sahip ol, kontrol et. Memet'in hikâyesi bize erkeklerin de kalıpların içinde sıkışabileceğini gösterir. Bu yüzden roman yalnızca kadınların değil, kadınlık ve erkeklik rollerinin eleştirisidir. Kitabın adı neden "Yürümek"? Yürümek burada fiziksel bir hareket değildir. Yürümek: büyümektir, değişmektir, sorgulamaktır, eski kalıplardan uzaklaşmaktır. Romanın sonunda kesin cevaplar bulmayız. Çünkü Sevgi Soysal için önemli olan varılacak yer değil, yürüyüşün kendisidir. İnsan tamamlanmış bir varlık değildir; sürekli oluş halindedir. İnsanların çoğu kendi hayatlarını yaşamıyor; onlara öğretilmiş hayatları yaşıyor. Ela da Memet de bununla mücadele ediyorlar. Bu yüzden roman yalnızca bir aşk ya da ilişki romanı değildir. Kadınlık üzerine bir roman, Erkeklik üzerine bir roman, Büyümek üzerine bir roman, Türkiye'nin modernleşme sancıları üzerine bir roman. Ve bütün bunların altında şu soru yatıyor: "Kendi yolunda yürümek mümkün mü?" Ela ve Memet'in hikâyesi ilerliyor ama araya da sürekli hayvanlar, bitkiler, doğadaki değişimler giriyor. Ela ve Memet'in yaşadığı büyümeyi, cinselliği, değişimi ve kimlik arayışını yalnızca insanlar üzerinden anlatmak istemiyor. Onların yaşadıklarını doğanın büyük döngüsünün içine yerleştiriyor. Yani adeta şunu söylüyor: "İnsan da doğanın bir parçasıdır. Büyümesi, merakı, arzuları, korkuları ve dönüşümü doğadaki diğer canlılarınkinden tamamen kopuk değildir." Bu yüzden romanda sık sık: yılanlar, kuşlar, fareler, böcekler, kaplumbağalar, ağaçlar, mevsimler, karşımıza çıkar. Özellikle neden hayvanlar? Çünkü hayvanlar toplum tarafından eğitilmez. Bir fare fare gibi davranır. Bir kuş kuş gibi davranır. Bir yılan yılan gibi yaşar. Ama insan? İnsan doğduğu andan itibaren kurallarla kuşatılır. Özellikle Ela için: şöyle otur, böyle konuş, bunu yapma, buna bakma, bunu isteme gibi baskılar vardır. Doğadaki canlılarla insanların karşılaştırılması biraz da bunu gösterir. Hayvanlar içgüdüleriyle yaşar. İnsan ise sürekli toplumun kurallarıyla çatışır. Sevgi Soysal, Ela ve Memet'in hikâyesini anlatmıyor sadece. Şunu anlatıyor: Bir canlı dünyaya gelir, büyür, bedenini tanır, arzularını keşfeder, değişir ve başka bir şeye dönüşür. Bu hem bir kuşun hikâyesidir. Hem bir yılanın hikâyesidir. Hem Ela'nın hikâyesidir. Hem Memet'in. Hem de herhangi birimizin... Yürümek klasik bir roman gibi tek bir mekâna sıkıca bağlı ilerlemiyor. Sevgi Soysal sık sık zaman ve mekân arasında geçişler yapıyor. Ela'nın dünyası daha çok Ankara ve kentli çevrelerle ilişkilidir. Memet'in çocukluğu ise Karadeniz'e yakın bir kıyı kasabasında, daha geleneksel bir çevrede geçer. Roman boyunca bu iki ayrı dünyanın paralel gelişimini izleriz. Aslında Sevgi Soysal bilinçli olarak iki farklı Türkiye yaratır: Ela'nın Türkiye'si Cumhuriyet sonrası şehirli yaşam, memur aileleri, okullar, modernleşme, kadınların eğitim alması. Ela'nın büyümesi daha çok bu ortamda gerçekleşir. Memet'in Türkiye'si Deniz, kasaba hayatı, erkek çocuklarının daha serbest yetiştirilmesi, ğeleneksel ilişkiler. Memet'in çocukluğu doğayla daha iç içedir. Sevgi Soysal'ın asıl derdi "iki insanın birbirine kavuşması" değil; bir kız ve bir erkek çocuğunun toplum tarafından nasıl şekillendirildiğini göstermek. Bu yüzden romanın ilk bölümlerindeki çocukluk sahneleri, hayvan gözlemleri, beden merakı ve doğa tasvirleri aslında romanın en önemli bölümleridir. Sonraki yetişkinlik hikâyesi biraz onların üzerine kurulmuş bir sonuç gibidir. Sonuç olarak: Ela'nın sorunu aslında sadece Memet'i bulmak değildir. Çünkü roman boyunca okurken bazen şöyle bir beklenti oluşuyor: "Ela ile Memet birbirlerini gerçekten bulurlarsa, her şey düzelecek." Sanki bu iki farklı yerde ve toplumda olan iki insan birbirine denk gelip bir arada olursa her şey güzel olacak sanıyor insan ki belki onlar da öyle sanıyordu karşı tarafları için, o kişinin Memet ve diğeri için de Ela olduğunu bilmeden. Ama Sevgi Soysal tam da bu beklentiyi kırıyor. Ela çocukluğundan beri bir şey arıyor: özgürlük, anlaşılmak, kendi bedeni üzerinde söz sahibi olmak, kendi hayatını yaşayabilmek. Toplumun ve en önemlisi annesinin ona kadın olmasından kaynaklı söylediği sözlerin onda bıraktığı korku hissinden kurtulmak istiyordu. Bir süre insan bunları bir aşk ilişkisinde bulabileceğini sanıyor. İlişkilerin başında bulduğuna inanıyor da genelde. Ama romanın sonunda Ela şunu fark ediyor gibi: "Sorun sadece yanlış adamı bulmuş olmam değil." Çünkü Memet de kendi kalıplarının içinde yetişmiş bir erkek. O da toplumun ürettiği biri. O da özgür değil. O da alışkanlıkların, rollerin ve beklentilerin içinde. Bu yüzden romanın sonu bir "kavuşma" sonu değildir. Aslında bir fark ediş sonudur. Ela'nın ve belki birçok kadının yaşadığı şey biraz şu: "Ben yalnızca bir erkek aramıyordum. Kendimi arıyordum." Ve kendini bulma meselesi Memet'le çözülmüyor. Bir başkası ile de çözülmez Çünkü Ela'nın sıkıntısı hiçbir zaman yalnızlık değildi ya da sadece yalnızlık değildi ki bir insanla, bir erkekle çözüme kavuşsun. Asıl sıkıntısı yabancılaşmadır. Çevresine yabancı. Ailesine yabancı. Toplumun kadınlık tanımına yabancı. Bazen kendi bedenine bile yabancı. Memet'le birlikte olduğunda bu yabancılaşmanın tamamen ortadan kalkmadığını görüyor. Bu yüzden sonunda tam bir mutluluk hissi yoktur. Bir eksiklik hissi kalır. İşte bu yüzden kitabın adı burada tekrar anlam kazanıyor: Yürümek. Romanın adı "Varmak" değil. "Ulaşmak" değil. "Birleşmek" değil. "Mutlu olmak" değil. Yürümek. Yani süreç, arayış. Devam etmek ve bunu en başta kendin için, kendini bulmak için yapmak ya da belki bilinçli bir şekilde olmasa da hayatın bunu sana yaptırması... Belki de Sevgi Soysal şunu söylüyor: İnsan hayatında öyle bir an gelmez ki bütün sorular çözülsün. Ela da yürümeye devam edecektir. Memet de... Ela, Memet'te aradığı özgürlüğü bulamadı; çünkü özgürlük bir başkasının verebileceği bir şey değildi. Bu yüzden romanın sonu mutsuz da değildir, mutlu da değildir. Daha çok olgunlaşmış, bazı hayalleri kırılmış ama aramaktan vazgeçmemiş bir insanın sonudur. Sanırım Sevgi Soysal'ın "yürümek"ten kastettiği de tam olarak budur: İnsan bazen vardığını sandığı yerde bile aslında yolun devam ettiğini fark eder, hayat devam ettikçe yoldadır insan, her neyi arıyorsa... Başlangıç/Bitiş: 3 Haziran Çarşamba 4 Haziran Perşembe Alıntılar yorumlarda...

zelda_ 3 weeks ago

Edward J. Hughes'in "Albert Camus" için yazdığı kitabı bulamadım burda. Yapay zekanın yardımına başvurdum çünkü benim için biraz karışık ve yoğun bir kitaptı. Kendisinden okuduklarımı sadeleştirmesini istedim: ●Edward J. Hughes, sadece "Camus ne yazdı?" sorusunu cevaplamaya çalışmıyor. Daha çok şu…devamıEdward J. Hughes'in "Albert Camus" için yazdığı kitabı bulamadım burda. Yapay zekanın yardımına başvurdum çünkü benim için biraz karışık ve yoğun bir kitaptı. Kendisinden okuduklarımı sadeleştirmesini istedim: ●Edward J. Hughes, sadece "Camus ne yazdı?" sorusunu cevaplamaya çalışmıyor. Daha çok şu soruyu soruyor: "Camus neden Camus oldu?" Yani onun düşüncelerini, romanlarını ve felsefesini doğuran yaşam koşullarını anlatıyor. Camus üç temel şeyin çocuğu olarak karşımıza çıkıyor: Yoksulluk, sessizlik Cezayir güneşi ve denizi Bunların üçü de daha sonra bütün eserlerinde tekrar tekrar karşımıza çıkacak. 1.Camus'nün ilk yarası: Babasızlık. Camus daha bir yaşındayken babasını savaşta kaybediyor. Bu yüzden çocukluğunda baba figürü yok. İlkokul öğretmeni Louis Germain onun hayatında çok önemli hale geliyor. Nobel ödülünü alınca annesinden sonra ilk teşekkür ettiği kişinin öğretmeni oluyor. Camus'nün hayatında kan bağı kadar insani iyilik de belirleyici olmuş. Onun insan sevgisinin köklerinden biri burada. 2. Sessiz bir annenin oğlu Annesi yarı sağır. Az konuşuyor. Okuma yazması yok. Hayatı boyunca temizlik işlerinde çalışıyor. Camus annesini çok seviyor ama onunla tam anlamıyla konuşamıyor. Bu yüzden çocukluğunda sevgi: söylenen bir şey değil, hissedilen bir şey haline geliyor. Belki de bu yüzden Camus'nün eserlerinde insanlar duygularını açık açık ifade etmezler. Özellikle Yabancı'daki Meursault buna benzer. Camus'nün dünyasında insanlar çoğu zaman susarlar. 3. Kitaplar onu ailesinden uzaklaştırıyor Annesi okuyamıyor. Camus ise kitaplara gömülüyor. Annesi oğluna bakıyor ama onun okuduğu şeyleri anlayamıyor. Aralarında görünmez bir mesafe oluşuyor. Camus bunu hayatı boyunca taşıyor. Bir tarafta: kitaplar, düşünce, sanat Diğer tarafta: annesi, yoksulluk, sessizlik Bu yüzden son romanı "İlk Adam'ı"annesine ithaf ediyor ve "Bu kitabı asla okuyamayacak olan sana" diyor. Bu cümle aslında bütün Camus'yü özetliyor. 4. Yoksulluktan utanmıyor. Camus'nün yoksulluk anlayışı ilginç. O yoksulluğu romantikleştirmiyor. Ama ondan da utanmıyor. Çocukluğu çok fakir geçiyor. Fakat aynı zamanda: deniz var, güneş var, futbol var, arkadaşlar var. Bu yüzden daha sonra şöyle bir düşünce geliştiriyor: İnsan yoksul olabilir ama yine de mutlu olabilir. Bu düşünce onun eserlerinde sürekli karşımıza çıkıyor. 5. Camus'nün "Cezayir mutluluğu" Bu kitapta sık sık geçen bir tema. Camus için Cezayir: sıcaklık, deniz, beden, güneş, yaşam sevinci demek. Bu yüzden Avrupa'nın kasvetli şehirlerine geldiğinde kendini yabancı hissediyor. Paris'e ilk gittiğinde dikkatini çeken şey kültür değil. Gri gökyüzü. Bu çok Camus'cü bir ayrıntı. Çünkü o önce bedenle hissediyor, sonra düşünüyor. 6. Ölüm fikri çok erken geliyor Babasının ölümü. Savaş gazileri. Tüberküloz hastalığı. Çevresindeki ölümler. Hepsi çok erken yaşta karşısına çıkıyor. Bu yüzden Camus'nün temel sorusu: "Madem öleceğiz, nasıl yaşayacağız?" oluyor. Bu soru daha sonra: Sisifos Söyleni, Yabancı, Veba gibi eserlerin merkezine yerleşiyor. 7. Jean Grenier: Camus'nün ikinci öğretmeni. Louis Germain ona okul kapısını açtı. Jean Grenier ise düşünce kapısını açtı. Grenier sayesinde Camus ilk kez şunu fark ediyor: Edebiyat sadece zenginlerin, aristokratların veya büyük kahramanların hikâyesi değildir. Yoksulların hayatı da edebiyat olabilir. Bu keşif çok önemli. Çünkü Camus artık kendi dünyasının da yazılmaya değer olduğunu görüyor. 8. Camus'nün büyük çelişkisi: Solcu ama bağımsızlıkçı değil. Camus: sömürge düzenini eleştiriyor, yoksul Arapların durumunu savunuyor, sosyal adalet istiyor. Ama aynı zamanda: Cezayir'in tamamen bağımsız olmasını desteklemiyor. Çünkü kendisini de o toprağın çocuğu görüyor. Bu yüzden hem Fransız milliyetçilerinden hem de Cezayir bağımsızlık yanlılarından eleştiri alıyor. Hayatı boyunca bu ikilemin içinde kalıyor. 9. Absürd fikrinin kökeni: Camus şunu görüyor: İnsan yaşamak istiyor. İnsan anlam arıyor. İnsan mutlu olmak istiyor. Ama ölüm var, savaş var, hastalık var, adaletsizlik var. İşte bu çatışmaya absürd diyor. Dünya bizim sorularımıza cevap vermiyor. Ama yine de yaşamaya devam ediyoruz. Camus'nün felsefesi kitaplardan önce hayatından doğdu. Önce yoksulluğu gördü. Önce sessizliği yaşadı. Önce ölümü tanıdı. Sonra bunları düşünceye dönüştürdü. Bu yüzden Camus'nün metinlerinde fikirler çoğu zaman soyut kavramlar olarak değil; güneş, deniz, anne, sessizlik, hastalık ve ölüm gibi somut deneyimler olarak karşımıza çıkar. 1. Camus'nün evliliği ve özgürlük anlayışı 1940'ta Camus, Francine Faure ile evlenir. Ancak evlilikten önceki yazılarında ve günlüklerinde, kendisini geleneksel aile hayatına pek uygun görmediği anlaşılır. Çalışabilmek için "zihinsel özgürlüğe" ihtiyaç duyduğunu söyler. Çok sayıda ilişkisi vardır ve aşkı ya da cinselliği tek bir kişiyle sınırlandırmayı istemez. Bu tavrı, daha sonra eserlerinde de görülür. Özellikle Don Juan karakterine duyduğu ilgi bunun göstergesidir. Don Juan, hayatı ve aşkı hiçbir kurala bağlı olmadan yaşamak isteyen insanı temsil eder. Buna karşılık eşi Francine daha geleneksel ve düzenli bir aile anlayışına sahiptir. Bu nedenle evlilikleri baştan itibaren iki farklı dünya görüşünün karşılaşması gibidir. 2. Yoksulluk ve hastalık Evlendikten kısa süre sonra Camus işini kaybeder. Maddi sıkıntılar yaşarlar. Oran'a dönmek zorunda kalırlar. Camus'nün tüberkülozu yeniden alevlenir. Bu dönemde hem ekonomik hem fiziksel olarak zor durumdadır. Oran'dan ve hastalığından "iki çöl" diye söz etmesi, yaşadığı yalnızlığı ve sıkışmışlığı gösterir. 3. Savaşın Camus üzerindeki etkisi 1942'den sonra savaş Camus'nün hayatını tamamen değiştirir. Sağlığı için Fransa'nın kırsal bir bölgesine gider. Eşi Francine ise işine dönmek zorunda kalır. Müttefiklerin Kuzey Afrika'ya çıkarması sonrasında haberleşmeleri zorlaşır. Yıllarca ayrı yaşarlar. Bu ayrılık ve savaş ortamı Camus'nün düşüncelerini derinden etkiler. 4. "Vatan" fikrini yeniden keşfetmesi Camus gençliğinde daha çok evrensel değerlere önem veren biriyken savaş sırasında "vatan" kavramı üzerine düşünmeye başlar. Ancak onun vatan sevgisi kör bir milliyetçilik değildir. Camus'ye göre: Bir insan hem ülkesini sevebilir hem de ülkesini eleştirebilir. Bu yüzden "Bir Alman Dosta Mektuplar"da şunu savunur: Gerçek vatan sevgisi, devletin her dediğini sorgusuz kabul etmek değil, adalet duygusunu koruyabilmektir. Ona göre totalitarizmin (faşizm ve benzeri baskıcı rejimlerin) panzehiri eleştirel düşüncedir. 5. Doğa ve umut Savaşın karanlığı içinde bile Camus doğada bir umut görür. Baharların her yıl geri gelmesi, kuşların ötmesi, doğanın kendini yenilemesi, ona göre insanlığın da yeniden ayağa kalkabileceğinin işaretidir. Bu nedenle tarih ne kadar kanlı olursa olsun, doğanın yaşam gücü sonunda galip gelecektir. 6. Veba romanından ve romanının arka planında bahseder bir yerde kitap: Veba görünüşte Oran kentinde çıkan bir salgını anlatır. Ama aslında: Veba = Nazizm ve faşizm, Salgın = işgal, Hastalıkla mücadele eden insanlar = direniş hareketleri olarak okunabilir. Yani roman sadece bir salgın hikâyesi değil, insanın kötülüğe karşı dayanışmasının hikâyesidir. Romanın sonunda salgın bitse bile kayıpların acısı bitmez. Camus burada savaş sonrasında insanların yaşadığı yas duygusunu anlatmaktadır. 7. René Leynaud'nun ölümü Direniş hareketinde yer alan şair René Leynaud savaş sırasında öldürülür. Camus onu yalnızca bir arkadaş olarak değil, ahlaki bir örnek olarak görür. Ona göre Leynaud: Sanatçı olmasına rağmen mücadeleden kaçmamıştır. Kendi rahatını değil, doğruluğu seçmiştir. Bu yüzden sıradan bir savaş kurbanı değil, ahlaki bir kahramandır. Devamı yorumlarda.... Başlangıç/Bitiş 30 Mayıs Cumartesi 3 Haziran Çarşamba

zelda_ 3 weeks ago

Siyah Beyaz

Ahmet Boyacıoğlu

10 Gönderi

●Her bir karakterin ayrı bir hikayesi var ama düşünce olarak aynı yerdeler. Öyle olmasa 24 yıl nasıl aynı mekanda (SiyahBeyaz barda) buluşup sohbet etsinler, birlikte üzülüp sevinip, birlikte susabilsinler. Beğenmediğim kısım Ayten karakterinin doktora bir anlık bir hazla tek gecelik…devamı

zelda_ 4 weeks ago

Bu İşte Bir Yalnızlık Var

Ketche

9 Gönderi

● Yeterince saçma ve sıkıcı değilmiş gibi bir de YouTube'dan izleyince 5 dakikada bir reklamlarla uğraşmak zorunda kaldım. Bitsin diye izledim sadece. Muhtemelen kitap hali de bana hiç hitap etmezdi.

zelda_ 4 weeks ago

Derya Koptekin'in "BİZ ROMANLAR SİZ GACOLAR (Çingene/Roman çocukların kimlik inşası) kitabını bulamadım o yüzden buraya, bu şekilde yorumumu bırakayım: Kitap, ilk bakışta Romanlar üzerine yazılmış bir sosyoloji kitabı gibi görünse de aslında çok daha geniş bir sorunun peşine düşüyor: Bir…devamıDerya Koptekin'in "BİZ ROMANLAR SİZ GACOLAR (Çingene/Roman çocukların kimlik inşası) kitabını bulamadım o yüzden buraya, bu şekilde yorumumu bırakayım: Kitap, ilk bakışta Romanlar üzerine yazılmış bir sosyoloji kitabı gibi görünse de aslında çok daha geniş bir sorunun peşine düşüyor: Bir çocuk, kendisini kim olarak görmeyi nasıl öğrenir? Ve bunu yaparken toplumun ona yapıştırdığı etiketlerle nasıl mücadele eder? Kitabın en çarpıcı tarafı, Roman çocukları yalnızca "araştırma konusu" olarak ele almaması. Onların seslerini, gündelik hayatlarını, korkularını, gururlarını ve çelişkilerini görünür kılmaya çalışıyor. Kitabın temel meselesi Kitabın merkezinde şu soru var: "Roman çocuklar, kendilerini Roman olarak nasıl tanımlıyor ve bu kimliği nasıl kuruyorlar?" Yazar bunun cevabını aile, mahalle, okul ve toplum arasındaki ilişkilerde arıyor. Biz Romanlar Siz gacolar kitabındaki gacolardan kasıt Romanların dışında kalanlardır yani Türkler, Kürtler ve diğer herkes. Derya koptekin ise Mardin'de doğup büyümüş bir kürt'tür bunu ise kitabın sonundaki sayfalarda söyler, psikoloji bölümü okumuştur İzmir'de ve ilk çalışması İzmir'deki Tepecik ve ona benzer Roman mahallelerindeki çalışmalar olmuştur gençlik merkezindeki çalışmalar, öyle ki Romanlar, Kürtlerden pek hoşlanmaz onların dış görünüşlerinden hal ve hareketlerinden pek hoşlanmazlar ve bunu sık sık kendi aralarında dile getirirler, yer yer korkar, yer yer de dalga geçerler. Derya Koptekin ise bir yerde çocuklara "Ben de bir Kürdüm ve böyle yapmanız, konuşmanız hoşuma gitmiyor" der hatta onlar buna inanamaz, nasıl bir Kürt ki bu böyle öğretmen, psikolog ya da her neyse, nasıl böyle iyi bir yerde, iyi bir konumda diye düşünürler. Çünkü onların gözünde Kürtler genelde zengin olmaları dışında tamemen onlardan alt sınıftalar. Kitabın ön sözünde Didem Madak'a ait bir şiirden birkaç cümle var "Yoksul çocuğuydun sen benim 23 Nisan sabahımın Şiir okutmadım sana, folklor oynatmadım. Yoksulluk diyorum, O an, Ucuz lafların çalılarına takılıyor şiirimin elbiseleri." Bu cümleleri seçmesinin sebebini anlayabiliyorum çünkü kitapta Çingenelerle/Romanlarla ki zaten Çingene ve Roman ayrımını yapmıyor yazar, yani buradaki kişiler, özellikle çocuklar bazen kendilerini Roman olarak tanıtıyorlar, Çingene olmanın aşağılayıcı bir şey olduğunu söylüyorlar. Biz sadece Romanız diyorlar ama bir yerden sonra aslında Roman, Çingene kavramları birbirine karışıyor ve ikisinin de birbirinden çok farklı olmadığını onlar da kabul edip bu şekilde konuşuyorlar. Dolayısıyla yazar da ne sadece Çingene diyor ne de Roman diyor Çingene/Roman diye tarif ediyor her defasında ve bu kitapta Çingene/ Romanların hayatlarına, bakış açılarına, yaşayışlarına dair birçok şeye değiniyor. Özellikle de çocukların ağzından anlatılan en çok da onların doğmuş olduğu o çevreyi, o çevrenin yoksulluğunu, o yoksulluğun yarattığı çaresizliği, o yoksulluğun kişileri ittiği kötü, yanlış işleri ve hayatları anlattığı için burada Didem Madak'ın bu yoksulluğa dair cümlelerini kullandığını düşünüyorum. Yani en büyük ve en başat mesele yoksulluk. Yazarın bu kitabı ortaya çıkarmasındaki çalışmaları İzmir'in Konak ilçesine bağlı bir Çingene/Roman semti olan Tepecik'te bulunan İzmir Büyükşehir Belediyesi Çocuk ve Gençlik Merkezi'ndeki çalıştığı 7 yılı kapsıyor, bu 7 yıl içindeki tanıdığı insanları, özellikle çocukları anlatıyor. Onların anlattıklarından, oynadıkları oyunlardan, hayallerinden, hareketlerinden, onların nasıl bir hayat yaşadıklarını, nasıl bir bakış açısına sahip olduklarını, nasıl hayaller kurduklarını, nasıl üzülüp nasıl sevindiklerini ve daha birçok şeyi öğreniyor ve aktarıyor bize bu kitap yoluyla, aynı zamanda kitapta birçok yazara ve yazarın kitaplarına da değiniyor, özellikle yabancı yazarlara ve ben bu tarz kitapları çok seviyorum. Bana içine girdiğim bir odanın bir sürü penceresi varmış gibi hissettiriyor her bir pencereden baktığımda başka bir güzellik görüyorum ya da başka bir insan tanıyorum ki zaten bahsettiği yazarların çoğunu, onların kitaplarını not ettim okuyabilmeyi istiyorum zamanla. Kitapta genel olarak insanların çoğunun Çingene/ Romanlara karşı bakış açılarından özellikle önyargılarından bahsediliyor ama daha çok Çingene/Romanların kendilerinin anlattıklarına değiniyor yazar, mesela küçücük kızların evlilik hayalleri kurmalarından, gelinlik hayalleri kurmalarından bahsediyor ki bu kızlar 12-13 en fazla 15 yaşında kızlar, birçok gencin hırsızlık yaptığından, uyuşturucu kullandığından sattığından, birçok kişinin kaçarak evlendiğinden ya da çok küçük yaşta hamile kaldığından ama bütün bunlara rağmen vatanı korumak ve kahraman olmak için askerliği severek yaptıklarından bahsediyor. Bunları çocukların kendileri de anlatıyor yazarla konuşurken, birçok çocuk okula gidemiyor gidenler en fazla 4. sınıfa kadar gidiyor daha fazlasına ne onların hevesi, isteği oluyor ne de ailelerin yardım etmek gibi bir durumları söz konusu oluyor çünkü ailelerin de pek bir şey bildikleri yok. Aynı zamanda kitapta 1970'lerden 2015'lere kadar bazı Çingene/Roman mahallelerine, insanlarına dair siyah beyaz fotoğraflar var. Bunlar da çok hoşuma gitti, onların evlerini, sıkaklarını, duvar yazılarını, vücutlarına yaptırdıkları dövme ve kınaları sergiliyor. Kapı önlerindeki ağaçların gövdelerini bile pembeye boyuyorlar bazıları, gerçekten de pembe rengi ve müzik Çingene/Romanlarla özdeşleşen bir şey bunu bu kitapta iyice anlıyorum. Dans etmek, yani Roman havası onlar için vazgeçilmez bir şey, onların şarkılarından, şarkılarının çoğu zaman argo kelimeler içerdiğinden bahsediyor yazar.. Bazı insanların, bazı çocukların Çingene/ Romanların bu yaptıkları işlerden eğitim hayatına önem vermemelerinden, argo kelimeler kullanmalarından, küfür etmelerinden, kötü çirkin şeyler yapmalarından gayet memnunken, bunu gayet doğal karşılarken, bazılarının da bundan hiç hoşnut olmadığını, bundan kurtulmak istediğini, daha başka bir hayat yaşamak istediğini de belirtiyor ki zaten çocukların neredeyse hepsinin en büyük hayali, isteği zengin olmak, bu zengin olma hayali yer yer sihirli olma isteği ile de ortaya çıkıyor, yani sihirli olayım ki kendime bir araba, bir ev, bir bisiklet yaratabileyim düşüncesi var çocuklarda, en büyük sıkıntıları, dertleri fakirlik. Zaten sık sık fakir ve zengin ailelerin, fakir ve zengin insanların arasındaki ayrıma değiniyorlar ve fakirlik, yoksulluk onları çok fazla zorlayan ve onları kötülüğe yanlışa iten, bu yanlışlardan dolayı onları hapse mahkum aden en önemli faktör. Başlangıç/Bitiş: 26 mayıs salı 29 mayıs cuma-2026