(@) - Raf

Spoiler içeriyor ●Yaşar Kemal'in bu romanı, İstanbulda, Florya civarında kuş yakalayan üç yoksul çocuğun hikâyesini anlatır: Süleyman (Uzun, annesinin çok kıymetli kilimini Semih yüzünden satar, kuşları koymak için kafes almaları lazımdır ve hep bunun acısını hisseder), Halil (Bir başına kalan annesini düşünür,…devamı●Yaşar Kemal'in bu romanı, İstanbulda, Florya civarında kuş yakalayan üç yoksul çocuğun hikâyesini anlatır: Süleyman (Uzun, annesinin çok kıymetli kilimini Semih yüzünden satar, kuşları koymak için kafes almaları lazımdır ve hep bunun acısını hisseder), Halil (Bir başına kalan annesini düşünür, para kazanıp onu yanına almak ister) ve Semih. (Hep dostlarını yarı yolda bırakıp giden bir aç gözlü Semih vardır, her yerde!) Çocuklar kuşları yakalayıp camilerin, kiliselerin ve sinagogların önünde satmaya çalışırlar. İnsanlar kuşları satın alıp özgürlüğüne kavuşturunca sevap kazanacaklarına inanırlar. Bu eski geleneğe "Azat buzat, beni cennet kapısında gözet." denir. (Kafesten alıp göğe bıraktığın bir, birkaç kuşun seni cennet kapısında bekleme fikri insanın hoşuna gidiyor) Eskiden bu gelenek sayesinde çocuklar geçinebilirken artık kimse kuş almamaktadır. Şehir değişmiştir, insanlar değişmiştir. Çocuklar aç kalır hatta satamadıkları kuşları yemek zorunda kalırlar en sonunda, İşte romanın en acı noktası da budur çünkü ortada bir çaresizlik, açlık vardır. Romanın asıl konusu kuşlar değildir İlk bakışta kitap kuşlarla ilgili gibi görünür ama aslında kuşlar bir semboldür. Kuşlar: özgürlüğü, umudu, doğayı, masumiyeti temsil eder. Kuşların şehirden kaybolması ise yalnızca kuşların değil, insanlığın da kaybolmasıdır. Yaşar Kemal şunu söyler gibi görünür: "Kuşlar gittiyse, merhamet de gitti." Yaşar Kemal genellikle Anadolu'yu anlatır. Ama bu romanda İstanbul'u seçmiştir, seçmek zorunda kalmıştır belki çünkü Romanın İstanbul'u: betonlaşmış, kirlenmiş, doğasını kaybetmiş, insanların birbirine yabancılaştığı bir şehirdir. Eskiden kuşların göç ettiği, insanların doğayla birlikte yaşadığı şehir artık yalnızca para üzerine kuruludur. Üç çocuk yalnızca üç kişi değildir. Onlar; yoksulluğu, çaresizliği, geleceği elinden alınmış çocukları temsil eder. Onlar boşa çıkan umutları temsil eder. Çalışırlar ama emeklerinin karşılığını alamazlar. Bu yüzden roman, çocuk emeği ve yoksulluk üzerine de güçlü bir eleştiridir Kitabın adı neden "Kuşlar da Gitti"? "Kuşlar da gitti" demek yalnızca kuşların gitmesi değildir. Aslında: umut da gitti, eski İstanbul da gitti, doğa da gitti, merhamet de gitti. Başlıktaki "da" kelimesi çok önemlidir. Sanki yazar daha önce pek çok güzel şeyin kaybolduğunu, en sonunda kuşların da gittiğini söylüyor. (Kitabın ismi meselesine internetten baktım. Merak ettim neden o 'da' bağlacı var diye, şimdi anladım.) Roman boyunca şu düşünce hissedilir: İnsan doğadan koparsa kendinden de kopar. (Şimdi artık tamamen doğadan ce kendinden koptu ne yazık ki!) Para her şeyin önüne geçerse merhamet ölür. En çok da yoksullar bunun bedelini öder. Bu yüzden roman yalnızca üç çocuğun hikâyesi değildir; modern dünyanın vicdanını sorgulayan kısa ama çok güçlü bir metindir. Her ne kadar kuşları yakalayıp kafese tıkarak onları özgürleştirmek için satma fikri bana garip gelse de kitap çok güzeldi kesinlikle. Umudu, çaresizliği, değişimi ve bu değişime isyanı çok iyi yansıtmıştı çocuklar üzerinden Yaşar Kemal. Başlangıç/Bitiş: 9 Temmuz Perşembe 10 Temmuz Cuma-2026

zelda_ 1 month ago

Kalbimin Üstünde Bir Avuç Güneş

Nuri Pakdil

1 Gönderi

"İnsan hep tersini konuşsa bile, hep tersini yazsa bile, gene de Tanrı'ya inanmamanın eksikliğini sürekli duyuyor.(39.s) ●Öncelikli bu kitap için burada yazılan bilgi yanlış çünkü bu kitap bir tiyatro eseri. Çok kısa ama derin, anlaşılması biraz zor bir tiyatro. Ounda…devamı"İnsan hep tersini konuşsa bile, hep tersini yazsa bile, gene de Tanrı'ya inanmamanın eksikliğini sürekli duyuyor.(39.s) ●Öncelikli bu kitap için burada yazılan bilgi yanlış çünkü bu kitap bir tiyatro eseri. Çok kısa ama derin, anlaşılması biraz zor bir tiyatro. Ounda belirli bir olay yoktur. Bir başlangıç, gelişme ve sonuç da yoktur. Oyundaki kişiler gerçek karakterlerden çok insanın farklı yönlerini temsil eden seslerdir, sembollerdir. Konuşmaların çoğu insanın yalnızlığı, modern dünyanın insanı ruhsuzlaştırması, inanç, direniş, umut, insanın kendi vicdanıyla hesaplaşması gibi kavramlar üzerinden ilerler. Yani kişiler birbirleriyle konuşuyor gibi görünür ama aslında çoğu zaman insanın kendi iç sesiyle konuşmasını okuruz. Kitabın ismi bile başlı başına bir metafordur. Kalp = insanın ruhu, vicdanı, inancı. Güneş = umut, hakikat, Allah'ın nuru, aydınlanma. Bir avuç güneş ise bütün karanlığa rağmen insanın içinde hâlâ söndürmediği küçücük umuttur. Yani başlık aslında şunu söyler: "İnsan bütün acılara rağmen kalbinin üzerinde hâlâ biraz ışık taşıyabilir." Nuri Pakdil'i ilk defa bu eseri ile tanımaya, okumaya çalıyorum ve bana zor geldi açıkcası kitabı. Ama zaten onun için şöyle deniliyor: Nuri Pakdil'e göre sanat açıklamak için değil, düşündürmek içindir. O yüzden karakterler normal insanlar gibi konuşmaz. Mesela biri: "Kapılar çoğaldıkça ev azaldı." der. Bu cümleyi gerçek anlamıyla okumazsın. Pakdil'in kastettiği şudur: İnsanların seçenekleri arttı ama huzurları azaldı. Yani onun bütün metni böyle sembollerle kuruludur. Bu kitabın yani oyunun en önemli düşüncesi şudur: Modern insan teknolojinin, şehirlerin ve tüketimin içinde kendi kalbini kaybetmiştir. İnsan yeniden sevgiyi, merhameti, inancı, sorumluluğu hatırlamak zorundadır. Pakdil buna "direniş" der. Onun direnişi silahla değil; ahlâkla, bilinçle ve inançla yapılan bir direniştir. Pakdil tiyatroda sessizliği de konuşma kadar önemli görür. Çünkü bazen söyleyemediğimiz şeyler söylediklerimizden daha güçlüdür. Sessizlik: yalnızlığı, çaresizliği, düşünmeyi temsil eder. Pakdil oyunda kesin bir sonuç vermez. Ama şu düşünceye ulaştırmak ister: İnsan dış dünyayı değiştirmeden önce kendi kalbini değiştirmelidir. Kalbindeki o "bir avuç güneşi" koruyabilirse dünya da değişmeye başlayacaktır. 9 Temmuz Perşembe-2026

zelda_ 1 month ago

Değirmen

Sabahattin Ali

54 Gönderi

Spoiler içeriyor ●Sabahattin Ali'nin bu öykü kitabı üç kısımdan oluşuyor. Her bir kısımda birkaç hikaye var. İlk kısımdaki hikayeler aşk, sevgi ile ilgili olurken diğer iki kısımdakiler daha çok Anadolu insanını, onun yaşayışını yani toplumsal konuları, insanların adaletsizliklerini ve yalnızlıklarını, yoksulluk meselesini…devamı●Sabahattin Ali'nin bu öykü kitabı üç kısımdan oluşuyor. Her bir kısımda birkaç hikaye var. İlk kısımdaki hikayeler aşk, sevgi ile ilgili olurken diğer iki kısımdakiler daha çok Anadolu insanını, onun yaşayışını yani toplumsal konuları, insanların adaletsizliklerini ve yalnızlıklarını, yoksulluk meselesini vs. Anlatır. Her bir hikaye birbirinden anlamlı, değerli ve güzel elbette ama kitaba adını veren 'Değirmen' öyküsü çok başka, en azından benim için. Kalbime, ruhuma dokunan bir hikaye oldu. Son hikaye olan 'Komik-i Şehir' hikayesi ise sinirlerime fazlası ile dokundu, okunması çok zordu, çok acıydı ne yazık ki. 1. KISIM: 1. Değirmen Değirmencinin kolu olmayan kızı ile gezgin çalgıcı Atmaca arasında imkânsız bir aşk yaşanır. Çalgıcı, sevdiği kızın eksikliğini paylaşabilmek için kendi kolunu değirmene kaptırır bile isteye. Kim gerçekten sevdiğinin bir kolu yok diye ona eksik hissettirmemek ve ona kavuşmak için bile isteye kolunu ortadan kaldırır?.. 2. Kurtarılamayan Şaheser Sevdiği kadının kalbinde ve gözünde yer edinebilmek için uzun zaman boyunca, diyar diyar gezerek bir eser ortaya çıkarmaya çalışan genç şair sonunda bunu başarır ama sevdiği bu sefer de bu güçlü eseri bir engel olarak görür aralarında ve yok eder. Buna dayanamayan şair ise sevdiğini yok eder, böylece o şairden geriye ne kalabilir ki, kalamaz, kalmadı... Sonu itibariyle beni çok şaşırtan bir hikaye oldu. 3. Kırlangıçlar Birbirine denk gelen, birbirini seven iki kırlangıcın, sürünün hatta doğanın koyduğu kurallar yüzünden ve birbirlerine açılmak konusunda geç davranmaları yüzünden kavuşamaması anlatılır. Ama olsun öylece, bomboş yaşamaktansa sonu mutlu ve kavuşmalı olmasa da anlamlı ve gerçek bir şeyler yaşamış olmak yeterdi, yetti... 4. Viyolonsel Bir müzik aletinin etrafında gelişen duygusal olaylar, iki insanın bitmeyen aşkı ve sevilenin son isteği ile devam eden uzak diyarlardaki bir adamın yaşamı ve müziği anlatılır. 5. Birdenbire Sönen Kandilin Hikâyesi Mutlu başlayan bir aşkın beklenmedik şekilde sona erişi sembolik bir dille anlatılır. Kandil, umudu ve sevgiyi simgeler. Hayatta her şey bir anda değişebilir. Bu hikayeyi tam anlamadım sanırım, belki bir gün tekrar 'oku beni' diyordur o da bana. 2. KISIM 1. Bir Delikanlının Hikâyesi Kitapları ve küçük evi ile bütünleşen genç bir adamın gencecik bir kadınla yaşadığı garip macera ve Sabahattin Ali'nin kitaplarla ilgili meşhur alıntısının bulunduğu hikaye♡ 2. Bir Gemici Hikâyesi Denizlerde geçen zor bir yaşam ve bir gemicinin yaşadığı acılar anlatılır. Ayrıca bir öğüt niteliğinde, haksızlıklara karşı sessiz kalmamak, ses çıkarmak, harekete geçmek adına. 3. Bir Orman Hikâyesi Çıkarları için doğayı, ormanları, güzelliği yok eden fabrika, hükümet adamları ve köylüler arasındaki mücadele anlatılır ki bu mesele bitmeyen bir mesele ne yazık ki yıllardır ve kazanan çoğu zaman o malum taraftır. 4. Kazlar Acı ve kısacık bir hikaye... Kocası hapse düşen genç bir kadının küçük çocuğu ile birlikte kocasını hapiste biraz olsun rahat ettirebilmek için, kocası o kızları gardiyanlara verip biraz rahat bir yere geçsin diye, çaldığı iki kaz ve onların cezası olarak hapse girmesi işlenir ve bu arada kocasının hapiste veremden öldüğünden habersizdir kadın. 5. Bir Firar İnsan işlemediği bir suçu kabul edip bir de sevdiği bir insanı kendine ortak eder mi?.. Eder, çok ağır şiddet görürse, her şeyi kabul eder. 6. Kanal İki çocukluk arkadaşı adamın büyüyünce su icin kavgası ve sonucunda birinin diğerini öldürmesi işlenir. Bu hikaye bana Yaşar Kemal'i ve onun Çukurova hikayelerini hatırlattı. 7. Jandarma Bekir 'Güç kimdeyse kral odur!' dedirten bir hikaye. 8. Sarhoş Adam olamayan erkekler ve onların yüzünden kayıp giden ailelerin, kadınların ve çocukların hikayesi. İçip içip başka bir kadının peşinden giden evli ve çocuklu adamın bu yaşattığı acıya dayanamayan bir kadının acı ve garip sonu. (Belki bir ara bu hikayeye de dönsem iyi olur) 3. KISIM 1. Bir Cinayetin Sebebi İşlenen bir cinayetin arkasındaki gerçek nedenler araştırılır ve olayın göründüğü kadar basit ve klasik olmadığı anlaşılır. Bir insan bir adam sırf sevdiği kadın onu görsün, ona baksın, onu ciddiye alsın diye suçu günahı olmayan bir adamı öldürür mü, hem o adama hem kendine bunu yapar mı?.. Çok sevince yapar belki, yaparmış işte... 2. Bir Siyah Fanila İçin Bu hikayeyi tam anlamadım, odaklanamadım maalesef okurken, belki sonra okurum ama sanırım makam mevki meselelerini elinin tersi ile itip tabiatına uygun yaşayan genç bir adamın hikayesi idi anlatılan?.. 3. Komik-i Şehir Bir tiyatro kumpanyasının gittiği bir kasabada yaşadıkları anlatılır. Ama mesele daha çok bu kumpanyanın içinde olan Rahmi ile sevdiği kadın Viktor'un yaşadığı berbat olay anlatılır. Kasabadaki birkaç kişi Viktoru'u dağa kaldırırlar ve Rahmi günlerce ne kadar uğraşsa da, ne kadar kaymakama, jandarmaya gitse de kimse bir şey yapmaz. Adamlar kendi kendilerine Viktor'u getirene kadar, sonrasında ise kaymakam onu sorguya çekerken, saldırır ve buna karşı geldiği için kadını suçlar, içeri atar, Rahmi ve ekibini de kasabadan zorla gönderir. Yolda Rahmi kaza süsü vererek kendisini ve bütün ekibi yok eder çünkü bu acıya daha fazla dayanamaz. Bu hikaye bana Gogol'un 'Palto' hikayesini ve ne acı ki ülkemizin bazı kadınlara, bazı insanlara karşı olan tavırlarını, umursamazlığını hatırlattı. Çok zor ve çok acıydı benim için bu hikayeyi okumak Sonuç olarak çok güzel ama bir o kadar da acı gerçekler barındıran bir kitaptı benim için. Başlangıç/Bitiş: 7 Temmuz Salı-2026 Alıntılar yorumlarda...

zelda_ 1 month ago

Rahel Tanrı'yla Hesaplaşıyor

Stefan Zweig

38 Gönderi

●Kitapta birbirinden güzel ve anlamlı üç hikaye, daha doğrusu menkıbe (dini hikaye, olağanüstü olayları anlatan, bir öğüt veren öyküler) var. Kitaptaki bu üç hikayede de önsözde de dediği gibi insanlar huzuru, barışı, Tanrı'yı ve kendilerini arıyorlar, bu arayış sırasında kendi…devamı●Kitapta birbirinden güzel ve anlamlı üç hikaye, daha doğrusu menkıbe (dini hikaye, olağanüstü olayları anlatan, bir öğüt veren öyküler) var. Kitaptaki bu üç hikayede de önsözde de dediği gibi insanlar huzuru, barışı, Tanrı'yı ve kendilerini arıyorlar, bu arayış sırasında kendi yaşamlarını sorguluyorlar. Üç öyküde de barışın özlemini dile getiren yazar, savaşın, şiddetin, gücün ve öldürmenin acımasızlığına vurgu yapıyor. Üç öykünün ikisi Kutsal Kitap'tan, üçüncüsü bir Hint efsanesinden alınma. Kitabın içeriği ile ilgili önsöz kısmında detaylı bilgi olduğu için pek bir şey demeyeceğim bu kitapla ilgili burada. Kitaptaki hikayeler sırasıyla: İlki, 'Rahel Tanrıyla Hesaplaşıyor' İkincisi, 'Üçüncü Güvercinin Hikayesi' Ve üçüncüsü ise benim en çok beğendim, beni en çok şaşırtan, ayrıca en uzun olan 'Ölümsüz Kardeşin Gözleri' 1-)Rahel Tanrı'yla Hesaplaşıyor kısmından alıntılar: "İlkbahardaki bir nehir gibi hızla akıp gidiyor ömrümüz, akıp giden ise ğeri gelmiyor." (7.s) "Hiçbir şey demeden katlandım, çünkü öfkesinde büyük bir aşk vardı, biliyordum." (15.s) "Sözün Tanrım, doğan'la çelişiyor ve öfke kusan ağzın aslında kendi kalbini yalanlıyor. O halde kendinle ağzından çıkan söz arasında bir denge kur." (17.s) 2-)Üçüncü Güvercinin Hikayesi: "Barışı bulmak için dünyamızın üzerinde uçup durmuş fakat ne tarafa doğru uçtuysa sadece bu yıldırımları ve insanların şimşeklerini görmüş, dünyanın her yerinde savaş varmış." (24.s) 3-)Ölümsüz Kardeşin Gözleri hikayesi: "Ben savaşta ordularımızı yönetemem, çünkü kılıç güç demektir, güç de adaletin düşmanıdır. Öldürmek günahtır ve kim bu günaha ortak olursa o da katildir aslında. Fakat ben insanlara korku salmak istemiyorum." (34.s) "Neyin gerçek, neyin yanlış olduğunu öyle uzaktan, insanların sana anlattıklarına bakarak nasıl bilebilirsin ki?" (37.s) "İç organların bile korkaktır senin." (39.s) Başlangıç/Bitiş: 6 Temmuz Pazartesi-2026

zelda_ 2 months ago

Meczup

Halil Cibran

25 Gönderi

Spoiler içeriyor ●Halil Cibran bu kitapta dini, sevgiyi, dostluğu, özgürlüğü, bilgeliği, kibri, insanın kendi benliğiyle mücadelesini ve daha başka birçok şeyi kısa alegorilerle anlatıyor. Hikâyelerin çoğunun amacı bir olay anlatmak değil, okurun kendi hayatını sorgulamasını, kendisine ve etrafına yeniden, yeni bir gözle…devamı●Halil Cibran bu kitapta dini, sevgiyi, dostluğu, özgürlüğü, bilgeliği, kibri, insanın kendi benliğiyle mücadelesini ve daha başka birçok şeyi kısa alegorilerle anlatıyor. Hikâyelerin çoğunun amacı bir olay anlatmak değil, okurun kendi hayatını sorgulamasını, kendisine ve etrafına yeniden, yeni bir gözle bakmasını sağlıyor. Yer yer güldürdü yer yer düşündürdü ve kimi zaman da 'Ne demek istedi ki acaba?' dedirtti yazar bu ilk eseri olan kitabında ama genel itibariyle güzel ve anlamlı buldum kitabı. Ve genel olarak "düşün" der gibiydi her hikaye. Kendini düşün ve kendinden başla her şeyi düşünmeye... Kitaptaki hikâyeler ve çok kısa özetleri-anlamları: 1. Meczup: İnsan, toplumun dayattığı maskelerden kurtulduğunda başkalarına "deli" görünse de aslında gerçek özgürlüğüne kavuşur. Maskelerden kurtulunca kendine kavuşur. 2. Tanrı: Tanrı'ya ancak O'nu kendinden ayrı değil, kendinle bir gördüğünde gerçekten yaklaşabilirsin. O, her zaman seninle ve O her yerde, her şeyde... 3. Dostum: İnsan, en yakın dostuna bile iç dünyasının tamamını açamaz; herkesin yalnızca kendisine ait bir yanı vardır. 4. Korkuluk: Korku çoğu zaman korkutanın gücünden değil, korkanın zihninden doğar. Neyden ve ne için korkarız, sormak lazım kendimize. 5. Uyurgezerler: İnsanlar bastırdıkları gerçek duyguları çoğu zaman yalnızca bilinçsiz anlarında ortaya koyarlar. Rüyalarda ya da uyurgezerken mesela?.. 6. Bilge Köpek: Herkes kendi inancını mutlak doğru sanır ve başkalarının da öyle düşünmesi gerektiğini zanneder ve işte bu yüzden herkes çok sık yanılır. 7. İki Keşiş: İnsan, haklı olma hırsına kapıldığında dostluğunu ve inancını bile unutabilir. Ve ayrıca bu hikayeden şunu da anladım (doğru mu yanlış mı bilemem ama?..) bazen kavga da etmek gerek yani her tartışma, her kavga kötü değildir. Bazen çözüm ordan geçer. Bahsettiğim sözlü bir şey tabii ki. 8. Vermek ve Almak: Yardım etmek yerine yardım üzerine konuşmak gerçek iyilik değildir. Aklıma çoğu din adamı geldi. 9. Yedi Benlik: İnsan tek bir kişilikten oluşmaz; içinde sürekli çatışan birçok farklı benlik yaşar ve bütün o benliklerle yaşamak aslında hiç kolay değil. 10. Savaş: (Çok garip bir hikaye idi kesinlikle benim için) Adalet, akıldan uzaklaşınca kolayca haksızlığa dönüşebilir. Adalet neye, kime göre bu her yerde dolanan adalet ve bunu sağlayan (!) kim oluyor gerçekten?.. 11. Tilki: İnsan çoğu zaman gücünü olduğundan büyük sanır; gerçeklerle karşılaşınca beklentilerini küçültmek zorunda kalır. 12. Bilge Kral: Toplumun tamamı yanlışa inanıyorsa, doğru olan kişi bile deli sayılabilir. 13. Emel: (Yine garip ama bir o kadar da güzel bir hikaye. Hayat ölümle var ve ölümle döner aslında en çok Dünya) İnsanların kazancı çoğu zaman başkalarının kaybı üzerine kuruludur; herkesin mutluluğu aynı kaynaktan beslenmez. 14. Yeni Haz: İnsanlar bir şeyi anlamaktan çok, onu hemen "günah" ya da "erdem" diye etiketlemeye çalışırlar. Çünkü he şeyin bir adı, belli bir yeri olmalı onlar için hemen ve hep... 15. Öteki Dil:: Büyüdükçe kendi öz sesimizi ve çocukluğumuzdaki hakikati unutup toplumun dilini konuşmaya başlarız. Oysa bebekken her şey daha gerçek ve açıktır, kendimiz bile öyleyiz kendimize karşı. 16. Nar: Aynı hayatın içinde yaşayan insanlar bile geleceğe bambaşka gözlerle bakarlar; kesin bilgiye kimse sahip değildir. 17. İki Kafes: Her tutsak, başka bir tutsağın acısını anlayabilir; özgürlük ortak bir özlemdir. 18. Üç Karınca: İnsan da evrendeki karıncalar gibidir; kavrayamadığı büyüklükleri inkâr etmeye eğilimlidir. (Bu hikaye bana garip hissettirdi. Hayvanları konuşturmalarımız vardır hani özellikle çocukken çok yapardık ya da ben ve çevremdekiler yapardı bilemiyorum... O zamanları ve o eylemi hatırlattı♡) 19. Mezar Kazıcı: Ölümü kabullenebilen kişi, hayatın geçiciliğini de en iyi anlayan kişidir ve aslında hayatı da en gerçek yaşayandır o kabulle. 20. Tapınağın Basamaklarında: İnsan aynı anda hem acıyı hem sevinci taşıyabilir; hiçbir yüz tek bir duygudan oluşmaz ya da insan kalbine yakın olana sıcacık bir güneş, uzak olana ise soğuk bir taştır?.. 21. Kutsanmış Kent: Kutsal metinleri düşünmeden, kelimesi kelimesine uygulamak insanı bilgeliğe değil, fanatizme götürür. Çok garip bir hikayeydi. 22. İyi Tanrı ve Kötü Tanrı: İnsanlar iyiyi de kötüyü de çoğu zaman birbirine karıştırır; yanlış yargılar gerçeği gölgeler. Neye göre iyi, kime göre kötü?.. iyi ve kötü 23. Yenilgi: Yenilgi, insana zaferin öğretemeyeceği kadar derin dersler verir; insan en çok kaybedince kendini tanır ve insan kayıplarını bilip kabullenince büyür ve huzur bulur anca. 24. Gece ve Meczup: İnsan özgür olduğunu sansa da, kendi korkularını ve benliğini aşmadıkça gerçek özgürlüğe ulaşamaz. 25. Yüzler: İnsanların yüzleri, onların gerçek kişiliklerini değil; çoğu zaman taktıkları maskeleri gösterir. 26. En Büyük Deniz: Her insan dünyaya kendi bakış açısından yaklaşır. Önyargılarımızdan kurtulmadan hakikati göremeyiz. 27. Çarmıhtaki Adam: Toplum, farklı olanı anlamak yerine ona kendi anlamlarını yükler. İnsan ise bazen acıyı kendi seçimiyle yaşar. Bu hikaye çok anlamlı ve derindi. Bazen insanın hele de meczup bir insanın susuzluğunu giderecek tek şey kendi canı, kendi kanıdır diyor Çarmıhtaki Adam... 28. Gökbilimci: Gerçek bilgelik yalnızca gözle görmek değildir; insan bazen kalbiyle gördüğünde daha derin gerçeklere ulaşır. Kalbi ile bakan insan sırları çözebilir ancak. 29. Yakıcı Arzu: İnsanın içinde hiçbir zaman tamamen dinmeyen bir özlem vardır. Arzu, insanı canlı tutarken huzursuz da eder. 30. Bir Ot Filizinin Dedikleri: İnsan, başkasını eleştirdiği kusurları zamanla kendisi de yapabilir. (Bir ot filizi ne kadar benzeyebilir bir insana, insanlara...) 31. Göz: Herkes gerçeği kendi duyusunun ve deneyiminin sınırları içinde değerlendirir; bu yüzden farklı gerçeklikler oluşur. 32. İki Bilge: Gerçek bilgelik, gerektiğinde kendi düşüncesini değiştirebilmektir. 33. Hüznüm Doğduğunda: Hüzün, doğru yaşandığında insanı olgunlaştıran ve derinleştiren bir yol arkadaşıdır ve hüzün hayatın ölüm gibi bir gerçeğidir. 34. Neş'em Doğduğunda: Sevinç de paylaşılmadığında zamanla solar; mutluluk, başkalarıyla paylaşıldığında çoğalır ama zaten mutluluk hüzün kadar derin ve kalıcı olamaz da hiçbir şekilde. Bir andır mutluluk... 35. Kusursuz Dünya: Kusursuz düzen içinde yaşayan insanlar arasında bile özgür ruh kendini yabancı hissedebilir. Çünkü yaşamın özü mükemmellik değil, arayıştır. Başlangıç/Bitiş: 5 Temmuz Pazar

zelda_ 2 months ago

İnsanlık Halleri

Ferit Edgü

1 Gönderi

●Bu kitap, çok kısa metinlerden hatta bazen sadece bir-iki cümleden oluşuyor. Bunlara edebiyatta "minimal öykü" ya da "aforizmaya yakın anlatılar" denir. (Ki bu daha mantıklı geliyor bana bu kitap için) Ancak bunlar sadece güzel sözler değildir. Her kısa metin, insanın…devamı●Bu kitap, çok kısa metinlerden hatta bazen sadece bir-iki cümleden oluşuyor. Bunlara edebiyatta "minimal öykü" ya da "aforizmaya yakın anlatılar" denir. (Ki bu daha mantıklı geliyor bana bu kitap için) Ancak bunlar sadece güzel sözler değildir. Her kısa metin, insanın bir hâlini, bir çelişkisini, bir acısını, yalnızlığını, aşkını ya da hayatın ironisini anlatır. Ferit Edgü'nün amacı bir olay örgüsü kurmak değildir. O, okurun zihninde boşluk bırakmayı sever. Yani hikâyeyi tamamlamamızı bekler bizden. Bu yüzden metinler bazen eksik gibi görünür ama aslında eksik değildir; okurun hayal gücüyle tamamlanmak üzere yazılmıştır ya da birer resim gibi durur her bir söz, biz bakıp kendimize göre bir şeyler bulalım, ekleyelim belki diye. Örneğin kitapta sadece birkaç cümleyle bir ölüm, bir aşk, bir ayrılık ya da bir pişmanlık anlatılabilir. Uzun uzun açıklama yapmak yerine, tek bir görüntü veya tek bir cümleyle o duyguyu hissettirmeye çalışır. Genel tarzı da biraz böyledir zaten yazarın. Aslında bu kitap, insan olmanın türlü hâllerini anlatıyor: yalnızlık, ölüm, umut, korku, sevgi, yabancılaşma, vicdan, yaşlanma... Kitabın adı olan "İnsanlık Halleri" de buradan geliyor. Her metin, insanın başka bir yüzünü gösteriyor. Ferit Edgü'yü severim ama bu kitabını pek sevemedim şu anda ya da belki de kısmen sevebildim demek daha doğru oldu. ☆Alıntılar: "Olumsuz aşk yoktur. Doğru. Ama ölümsüz aşk da yoktur." (9.s) "Aşk çoğuldur." (9.s) "Yalan seni alıp yalan dünyalara götürür. Aşk seni sana buldurur." (9.s) "Aşk her zaman birinci eldir." (9.s) "Aşk her zaman soluk soluğa." (10.s) "-O an göz göze geldik. -Niçin dudak dudağa değil?" (14.s) "Bir mezar taşından: Alışamam diyen ben, şu mezara bile alıştım." (19.s) "Resmi duvarımı süslemek için asmam. Eğer öyle olsaydı bahçemdeki ağaca da güzel bir kadını asmam gerekirdi." (23.s) "Okuyucuya saygı göstermek gerek. Ama aynı zamanda ona sorumluluk yüklemek de gerek." "İti ağaca bağlama. Ağacın da canı olduğunu düşün."(36.s) "Hiçbir hayvan insanoğlundan daha hayvan değildir. Belki sırtlan hariç." (38.s) "At koşarken yorulmaz." (38.s) "Alçaklar yüksekten atar." (41.s) "Kasılma. Başarıların (varsa eğer) beyninin ürünü, kaslarının değil." "Baltasız kul olmaz." (46.s) "Durum buketi umutsuzsa, niçin somurtuyorsun?" (47.s) "Savaş ve Barış ve Savaş ve Barış ve Savaş ve Barış ve Savaş ve- Tolstoy'un romanı değil, insanoğlunun sonsuz tarihi bu iki sözcüktür işte." (51.s) "Yakarma! Tüm yakarışların boşuna. Onun hem sağır, hem kör olduğunu bilmiyor musun?" (61.s) Başlangıç/Bitiş: 5 Temmuz Pazar-2026

zelda_ 2 months ago

Betül Şükür'ün 'Nilgün Marmara- Yabancıların En Yakınıydın Sen' (Nilgün Marmara'yı anlattığı kitap) kitabı uygulamada yok. Bu şekilde birazcık anlatmış olayım kitabı: ☆Nilgün: "Çivit renginde, koyu mavi veya lacivert anlamına gelir. Nilgün'ün çok güzel, farklı mavi gözleri olduğu için bu adı…devamıBetül Şükür'ün 'Nilgün Marmara- Yabancıların En Yakınıydın Sen' (Nilgün Marmara'yı anlattığı kitap) kitabı uygulamada yok. Bu şekilde birazcık anlatmış olayım kitabı: ☆Nilgün: "Çivit renginde, koyu mavi veya lacivert anlamına gelir. Nilgün'ün çok güzel, farklı mavi gözleri olduğu için bu adı vermiş ona ailesi. 13 Şubat 1958 Perşembe günü evin ikinci çocuğu olarak dünyaya geldi. (Ablası Aylin) Bulgaristan göçmenidir ailesi. Cemal Süreya "Çılgın Zelda" diyor ona. Amerikalı yazar Scott Fitzgerald'ın çılgınlıklarıyla ünlü eşi "Zelda" ya benzettiği için. ♡ O çılgın Zelda 29 yıl dayanabildi dünyaya. (13 Ekim 1987 Salı günü Kadıköy Kızıltoprakta olan evinde. Terra Rossa derdi bu evin bulunduğu yere ve o evin 6. katından bir kuş gibi bıraktı kendini. Hiçbir şekilde tedaviyi kabul etmedi, gerek duymadı sanırım.) ●Betül Şükür'ün hazırladığı bu kitap; Nilgün Marmara'nın mektuplarından, günlüklerinden parçalar, şiirleri ve ona dair tanıklıkları bir araya getiren biyografik bir kitaptır. Ayrıca onun dışında da ona birçok anlamda benzeyen, onun gibi bipolar hastalığı olan ve intihar eden birçok yazara da değinir. Kitap, Nilgün Marmara'nın iç dünyasını anlatır. Çocukluğundan başlayarak üniversite yıllarına, eşine, dostluklarına, şiire olan tutkusuna ve giderek ağırlaşan yalnızlığına kadar hayatının birçok dönemine değinir. Onun dışarıdan sessiz ve zarif görünen ama içinde sürekli sorgulayan, dünyaya yabancı hisseden bir insan olduğunu görürüz bu kitapla. Yıllarca herkesten gizli şiirler yazar. Özellikle İngiliz şair Sylvia Plath'e duyduğu hayranlık ve onun üzerine yaptığı çalışma, kendi ruh hâlini anlamada önemli bir yer tutar. Betül Şükür de bu kitapta Sylvia için yazılan kitaba dair birçok bilgi verir kitabın ilerleyişi işleyişi hakkında. Mektuplarında arkadaşlarına, eşine ve çevresine karşı sevgisini gösterirken aynı zamanda derin bir yalnızlık ve anlaşılmama hissi de hissedilir. Günlüklerinde ise yaşam, ölüm, zaman, özgürlük ve insanın varoluşu üzerine düşüncelerini paylaşır. Nilgün Marmara şiirlerinde sanki hep kendi kendisiyle konuşuyor ve kafası son derece karışık. Ne düşünüyor, nasıl düşünüyor, hangi şeyleri bir arada ve ne şekilde düşünüyor, anlaşılması çok zor ilk etapta en azından. Bir iki iş deneyimi oluyor ama hemen sonra bunları yapamayacağını anlayıp kendini tamamen okumaya ve yazmaya veriyor. Çünkü onu ayakta tutan tek şey bunlar bir yerden sonra. Kitap ilerledikçe, Nilgün Marmara'nın yaşama karşı ilgisinin giderek azaldığı, ruhsal olarak daha karanlık bir döneme girdiği görülür. Ve bu durumun böyle olmasındaki belki de en büyük etki evlendikten sonra mühendis eşi Kağan Önal ile onun işi için gittiği Libya'ya onunla birlikte gitmesi, oradaki çöl yaşamı olmuştur. O çöl onun bedeninde ve ruhunda geçmeyecek yaralar açar. Ve sonunda İstanbula döndükten sonra ve belki de kitapları artık yayımlanıp, iyi bir şair olarak bilinecekken yaşamına son verir. Betül Şükür sadece bir "intihar hikâyesi" olarak anlatmaz onun hikayesini; daha çok onun hayata, insanlara ve kendisine karşı bitmeyen arayışını göstermeye çalışır. Ve son sayfalarda da aslında ona ait olmayan ama onun adıyla paylaşılan cümleleri belirtir: "Ben babamın yuvarladığı taşın altında kaldım." (Ingeborg Bachmann'ın Malina kitabından) "Öyle güzelsin ki kuş koysunlar yoluna" (Anonimdir, Ece Ayhan'n çocuk şiirinde geçer) "Maskelerinizi Kuşanıp yalanlarınızı çoğaltın. Hepiniz mezarısınız kendinizin." (Bu dizeler, Nilgün Marmara Metinleri ve Fragmanlar kitabının yazarı Serdar Aydın'a aittir.) Başlangıç/ Bitiş: 4 Temmuz Cumartesi 5 Temmuz Pazar-2026

zelda_ 2 months ago

İklimler

Nuri Bilge Ceylan

21 Gönderi

●Bu filmi izleyip bırakmışım buraya uzun zaman önce ve şimdi bakınca herhangi bir yorum yapmadığımı gördüm. Bir şeyler söylemek isterim, çok değil bir iki kelime aslında. Garip ve hatta saçma bulmuştum biraz filmi yani ne olduğu belirsizdi üstelik Nuri Bilge…devamı

zelda_ 2 months ago

Başka Bir Sen

Ömer Faruk Sorak

123 Gönderi

Bu filmi geçen tesadüfen televizyonda görüp izledim, güzeldi, eğlenceliydi ve garipti yani izlenebilir. Giray'ı izlemek eğlenceli benim için, belki de bu yüzden izledim. Deneyimlemek isterdim Derya ve Mümtaz'ın yaşadıklarını yani her sabah başka birilerinin yerine uyanmak hayata ve yaşamak, yarın…devamı

zelda_ 2 months ago

Mavi Betty

Jean-Jacques Beineix

17 Gönderi

Spoiler içeriyor ●ChatGBT'nin Yorumu: Betty: "Hayat benden öç alıyor. Bir şeyi ister istemez ona sahip olamayacağımı öğreniyorum." Blue (37°2 le matin, 1986), Jean-Jacques Beineix imzalı filmler arasında en çok konuşulanlardan biridir. İlk bakışta tutkulu bir aşk filmi gibi görünür; ancak aslında yavaş…devamı●ChatGBT'nin Yorumu: Betty: "Hayat benden öç alıyor. Bir şeyi ister istemez ona sahip olamayacağımı öğreniyorum." Blue (37°2 le matin, 1986), Jean-Jacques Beineix imzalı filmler arasında en çok konuşulanlardan biridir. İlk bakışta tutkulu bir aşk filmi gibi görünür; ancak aslında yavaş yavaş bir çöküş, delilik ve imkânsız sevgi hikâyesine dönüşür. Béatrice Dalle'ın canlandırdığı Betty, sinema tarihinin en unutulmaz karakterlerinden biridir. Onu "çılgın kadın" diye tanımlamak eksik kalır. Betty, dünyayı olduğu gibi kabul edemeyen, her şeyi en yoğun haliyle yaşayan bir karakterdir. Sevgisi de öfkesi de kıskançlığı da sıradandır diyemeyiz; hepsi uç noktalardadır. Bugün filmi izlediğimizde, Betty'nin davranışları birçok kişi tarafından tedavi edilmemiş ciddi bir ruhsal hastalığın belirtileri olarak yorumlanır. Film bunu açıkça adlandırmaz; çünkü amacı bir teşhis koymak değil, bu çöküşü yaşatmaktır. � Jean-Hugues Anglade'ın oynadığı Zorg ise tam tersidir. Hayatından büyük beklentileri olmayan, yazdığı romanı çekmecede bekleten, olayları akışına bırakan biridir. Betty, Zorg'un yeteneğini herkesten önce görür. Aslında ilginç olan şudur: Betty, Zorg'un hayalini gerçekleştirirken kendi hayatını yavaş yavaş kaybeder. Romanın yayımlanması için verdiği mücadele, onun sevgisinin en büyük kanıtıdır. Filmin asıl konusu aşk değildir Bence filmin en güçlü yanı burada. Bu film "iki insan birbirini çok sevdi" demiyor. Şunu söylüyor: Bazen sevgi, sevdiğin insanı kurtarmaya yetmez. (Bazen de sevgi çok zor da olsa acı çeken sevdiğini kendi ellerinle acı bir şekilde bu hayattan koparmaktır. Acısını dindirmek için Zorg'un yaptığı gibi.) Zorg Betty'yi gerçekten sever. Sabreder. Onu bırakmaz. Her krizinde yanında olur. Ama sevgi, ruhsal hastalığı iyileştiremez. Filmin en acı tarafı budur. Son sahnede Zorg'un yaptığı şey, sinema tarihinin en tartışmalı finallerinden biridir. Bunu yalnızca bir "cinayet" olarak okumak eksik olur. O an Zorg, Betty'nin artık geri dönemeyeceğine inanır. (Yaralı bir at gibi) Onun acısını bitirmeye çalışır. Bu karar doğru mudur? Film cevap vermez. Seyirciyi rahatsız eden de budur. Final, romantik değil; tam anlamıyla trajiktir. Beineix, 1980'lerde ortaya çıkan Cinéma du Look akımının en önemli yönetmenlerinden biri kabul edilir. Bu akımda renkler, ışık, bedenler ve görüntüler psikolojiyi anlatmanın bir yoludur. Betty Blue'nun sıcak mavi ve turuncu tonları, baştaki canlılığı yansıtırken, hikâye ilerledikçe bu güzellik giderek boğucu bir hâl alır. Görsel estetik, karakterlerin ruh hâlini tamamlayan bir anlatı unsurudur. Film yıllardır iki farklı şekilde okunuyor. Bir grup, Betty'nin yalnızca cinselleştirildiğini ve karakterinin yeterince derinleştirilmediğini savunur. (Ki ben de öyle düşünüyorum şu anda. Belki de çok sık ve çok açık cinsel sahneler olduğu ve çıplak bedenler fazlası ile ön planda olduğu için) Diğer grup ise bunun tam tersini düşünür; Betty'nin sinemada ruhsal çöküşün en dokunaklı portrelerinden biri olduğunu söyler. Film, gösterime girdiği dönemde de bu nedenle çok tartışılmıştır. Betty Blue bana göre izleyiciyi rahatlatmak için yapılmış bir film değil. İnsanın içinde fırtına koparan insanların ne kadar çekici ama aynı zamanda ne kadar yıkıcı olabileceğini anlatıyor. Filmin sonunda geriye romantik bir aşk değil, kaybedilmiş bir hayatın hüznü kalıyor. Betty, Zorg'u büyük bir yazara dönüştürmeye çalışırken kendi zihninin karanlığında kayboluyor. Zorg ise sevdiği kadını kurtaramadığı için ömür boyu taşıyacağı bir yükle baş başa kalıyor. Bu yüzden Betty Blue, yalnızca bir aşk filmi değil; tutkunun, sanatın, ruhsal çöküşün ve sevginin sınırlarını anlatan acı bir trajedi olarak hatırlanıyor. Neden Zorg kendini öldürmedi? Bence bunun birkaç nedeni var. İlk olarak, Zorg aslında Betty gibi yaşayan biri değildir. Betty, duygularını en uçta yaşayan, anın içinde patlayan bir karakterdir. Zorg ise daha sessiz, daha dayanıklı ve acıyı içine atan biridir. Bu yüzden Betty'nin ölümü onu yıkar ama onun gibi davranmasına yol açmaz. İkincisi, filmin başından beri Betty'nin en büyük hayali Zorg'un yazmasıdır. Onun romanına herkesten fazla inanır. Hatta roman reddedildiğinde bunu Zorg'dan daha fazla dert eden kişi Betty'dir. Bir bakıma Betty, kendi hayatını Zorg'un geleceğine yatırmıştır. Eğer Zorg da ölseydi, Betty'nin bütün mücadelesi boşa gitmiş olurdu. Film sanki şunu söylüyor: "Betty öldü ama Zorg yaşamaya devam ederek onun inandığı şeyi yaşatacak." Yani final, mutluluk değil ama bir çeşit yaşamak zorunda kalma cezasıdır. Bazen ölmekten daha ağır olan da budur. Betty'nin deliliği nasıl anlatılıyor? Filmin en etkileyici yanı, Betty'nin bir anda "aklını kaybetmemesi." İlk başta onun taşkınlığı çekici görünür. Patronun arabasını parçalar, aniden öfkelenir, aşırı kıskanır. Bunları "özgür ruh" gibi izleriz. Sonra yavaş yavaş bu davranışlar değişmeye başlar. Öfke artık kontrol edilemez olur. Gerçeklikle bağı zayıflar. Umutsuzluğu artar. Bebek kaybı (benim anladığım hiç hamile değildi ki, öyle sandı bir an sadeceb ve aslında çocuğu istediğinden de emin değildi ama tutunacak sağlam bir şey istiyordu, Zorg olmasına rağmen, başka bir şey daha) ve hayal kırıklıkları onu daha da kırılgan hâle getirir. En sonunda kendi gözünü çıkaracak kadar ağır bir ruhsal çöküş yaşar. İşte o sahne, filmin artık geri dönüş olmadığını söylediği andır. O andan sonra Betty eski Betty değildir. Son sahnedeki kedi Finalde duyulan kedinin sesi boşuna değildir. Kedi, yaşamın devam ettiğini hatırlatan küçük ama çok güçlü bir ayrıntıdır. Betty ölmüştür. Ama dünya durmaz. Kedi miyavlamaya devam eder. Hayat acımasızca akmayı sürdürür. Bu yüzden final daha da sarsıcı gelir. Filmin adı neden "37°2 le matin"? Orijinal adı **37°2 le matin**dir. Türkçeye çevrildiğinde "Sabah 37,2 Derece" anlamına gelir. Peki neden 37,2? Normal insan vücut sıcaklığı yaklaşık 37 derece kabul edilir. 37,2 ise çok hafif bir ateştir. Yani tam hasta değilsindir ama bedeninde bir şeylerin yolunda gitmediğini hissedersin. Bu yüzden birçok eleştirmen, bu ismi Betty'nin ruh hâlinin metaforu olarak yorumlar. Betty de aslında filmin başında tamamen "sağlıklı" değildir. İçinde yavaş yavaş yükselen bir ateş vardır. O ateş giderek büyür ve sonunda bütün hayatını yakar. Bu nedenle 37,2, yaklaşan felaketin simgesidir Peki neden uluslararası adı "Betty Blue"? Fransa dışında filmin adı Betty Blue olarak değiştirilmiştir. Bunun birkaç nedeni vardır. En önemlisi, 37°2 le matin yabancı izleyiciler için oldukça gizemli ve pazarlaması zor bir isimdi. "Betty Blue" ise hem akılda kalıcıydı hem de filmin merkezindeki karakteri doğrudan öne çıkarıyordu. "Blue" kelimesi de ayrıca güzel bir çağrışım taşır. İngilizcede blue, sadece "mavi" demek değildir; aynı zamanda hüzünlü, melankolik anlamına da gelir. Bu yüzden Betty Blue adı hem Betty'nin mavi gözlerini ve filmin görsel dünyasını çağrıştırır hem de onun derin hüznünü. Filmi bitirdiğim hissi bana hep şu cümleyi düşündürür: Betty, Zorg'un hayatına bir mevsim gibi geldi. O mevsim çok kısa sürdü ama geride bıraktığı iz, Zorg'un ömrünün geri kalanını değiştirecek kadar derindi. (Artık Zorg eski Zorg değildir, olamaz) 3-4 Temmuz Cuma-Cumartesi-2026