Evren (@evrenden)

Hayat bir kere yerinden oynadı mı insan eskisi gibi olamıyor. Ölüm ise bunun en acı örneği. Çünkü ölüm yalnızca birini hayatından çıkarmıyor; onunla birlikte kurulmuş düzeni, alışkanlıkları ve geleceğe dair ihtimalleri de yerinden söküyor. Giden geri gelmiyor ama kalan da…devamı

evrenden 2 months ago

Masumlar

Burhan Sönmez

2 Gönderi

Masumlar’da beni en çok etkileyen düşüncelerden biri, insanın kendisini neden tam anlamıyla bulamadığı üzerine kurulu. İnsan, içinde bulunduğu şeyin bütününü kavrayamıyor; bütünü görebilmek için onun dışına çıkmak gerekiyor. Fakat insan kendi varlığının dışına çıkamadığı için kendisine de bütünüyle dışarıdan bakamıyor.…devamıMasumlar’da beni en çok etkileyen düşüncelerden biri, insanın kendisini neden tam anlamıyla bulamadığı üzerine kurulu. İnsan, içinde bulunduğu şeyin bütününü kavrayamıyor; bütünü görebilmek için onun dışına çıkmak gerekiyor. Fakat insan kendi varlığının dışına çıkamadığı için kendisine de bütünüyle dışarıdan bakamıyor. Belki de bu yüzden insan kendisine hep biraz uzak ve tanımsız kalıyor. “Yokluğa yaklaşmadıkça varlığın anlamına erişemeyiz” düşüncesi de bunu tamamlıyor. Ölüm, hayatın karşıtı olmaktan çok, onun sınırını görünür kılıyor. Bir şeyin anlamını ve değerini bazen ancak ondan uzaklaştığımızda ya da yokluğuyla karşılaştığımızda fark ediyoruz. İnsanın kendisini tanımasında başka insanların rolü de burada ortaya çıkıyor. Kendi dışımıza çıkamıyorsak, bunu başkalarının üzerinden yapıyoruz. Başka bir insanda daha önce kendimizde fark etmediğimiz bir duyguya, davranışa veya özelliğe rastladığımızda aslında kendimizden bir parçayla karşılaşıyoruz. Bazı insanlara açıklayamadığımız biçimde yakınlık duymamızın sebebi de bu olabilir: Onlarda bize tanıdık gelen, fakat kendimizde henüz adını koyamadığımız bir taraf görüyoruz. Bu nedenle insanın başka insanlara ihtiyacı yalnızca sosyal bir ihtiyaç değil; kendisini anlayabilmesinin de bir koşulu. Yalnızlık insanı düşünmeye ve kendi içine dönmeye itebilir, fakat sürekli aynı bakışın içinde kalmak insanın kendisini aşmasını sağlamıyor. Başkaları ise bize kendi sınırlarımızın dışından bakabileceğimiz bir mesafe sunuyor. Sonuçta insan, kendisini yalnızca kendi içinden tanıyamıyor. Başkalarının varlığı, duyguları ve hikâyeleri üzerinden kendisindeki parçaları fark ediyor. Belki de insanın kendi başına var olamamasının en temel nedenlerinden biri bu: Kendimizi görebilmek için, bir ölçüde kendimizden başka insanlara ihtiyaç duyuyoruz. Kitap bir şeyi direkt anlatırken fark etmemiz gereken şeyleri ansızın gelen küçük bir kıvılcım gibi hissettiriyor

evrenden 2 months ago

Omaha

Cole Webley

1 Gönderi

Savaşın bir baba üzerinde bıraktığı travmayı; bunu aşamayışını, çocuklarına duygusal olarak ulaşamayışını ve ulaşsa bile artık elinden herhangi bir şey gelmeyişini iliklerime kadar hissettim. Onu yalnızca anlamadım, bir noktada hak da verdim. Çünkü bazen insan, yaşadıklarının içinden çıkabilecek kadar güçlü…devamı

evrenden 2 months ago

Stajyer

Nancy Meyers

110 Gönderi

filmde hissettiğim en güçlü şeylerden biri, bir insana işinin, yaşının ya da bulunduğu konumun üzerinden değil, gerçekten insanmış gibi davranmanın ne kadar çok şeyi değiştirebildiğini göstermesi. Bazen karşımızdaki insana küçücük bir anlayış göstermek, onun duygusuna gerçekten karşılık vermek, onu sadece…devamı

evrenden 2 months ago

Yalın Tutku

Annie Ernaux

8 Gönderi

“Burada da, karalamalarla dolu, benden başka kimsenin okuyamayacağı elyazımla yazdığım kâğıtların karşı-sında, bunun özel, önemsiz, neredeyse çocuksu bir şey olduğuna inanabilirim, tıpkı sınıfta defter kaplarının içine yazdığım aşk ilanları, müstehcen tümceler ve kimsenin göremeyeceğine emin oldukça, rahatlıkla, utanç duymadan yazılabilen…devamı

evrenden 3 months ago

Kök Tengri'nin Çocukları

Ahmet Taşağıl

4 Gönderi

İslamiyet öncesi Türk tarihine zaten hakimseniz ve konuyu daha kapsamlı anlatan ama çok da zorlamayan bir kitap arıyorsanız bu kitabı okuyabilirsiniz.

evrenden 3 months ago

Selçuklular

Erkan Göksu

2 Gönderi

Selçuklular hakkında bilgi edinmek isteyip de çok ağır bir şey okumak istemiyorsanız, tam size göre bir kitap. Dönemin önemli konularına çok güzel bağlantılar kurularak anlatılmış. Soru cevap şeklinde olduğu için aklınıza gelebilecek soruların çoğuna da cevap veriyor.

evrenden 4 months ago

Siyah Kuğu

Darren Aronofsky

221 Gönderi

Spoiler içeriyor Bir yetişkine çocuk muamelesi yapıldığında, psikolojide buna infantilizasyon deniliyor. Bu davranış zamanla öğrenilmiş çaresizliğe kayıyor. "Sen yapamazsın, ben hallederim" mesajı verilen kişi gerçekten yapamaz hale geliyor. Kapasite yok olmuyor ama o kapasiteye erişim engellenmiş oluyor. Nina'da tam olarak bunu görüyoruz.…devamıBir yetişkine çocuk muamelesi yapıldığında, psikolojide buna infantilizasyon deniliyor. Bu davranış zamanla öğrenilmiş çaresizliğe kayıyor. "Sen yapamazsın, ben hallederim" mesajı verilen kişi gerçekten yapamaz hale geliyor. Kapasite yok olmuyor ama o kapasiteye erişim engellenmiş oluyor. Nina'da tam olarak bunu görüyoruz. Yirmi sekiz yaşına kadar bu döngünün içinde büyüyen biri olarak kendini var etme gücü ciddi ölçüde zayıflıyor. Kimlik karmaşası yaşıyor, "ben kimim" sorusuna yanıt bulamıyor. Her başarısızlık yıkım gibi hissettiriyor. Kendi kararlarına güvenemiyor, sürekli bir onay arayışına giriyor. Bu zemin üzerinde beyaz kuğuyu, yani dış personayı geliştirebilecek biri aslında Nina. Annesi onun çoğu şeyini hallettiği için dış dünyada işlevsel görünüyor. Ama annenin kendi mahremiyetine bile izin vermediği bir ortamda mahremiyet ortak bir alana dönüşüyor. Ve kişi kendi öz gölgesiyle yüzleşecek alanı bulamıyor. Dışarıdan persona olarak güçlü görünüyor ama içinde, arzularını, korkularını, nefretini, gölgesini tanımlayacak hiçbir yer yok. Buna rağmen iyi bir rolü kazanıyor. Ama kazandığında bile kendine güvenemiyor. Çünkü mükemmeliyetçilik aslında özgüvensizliğin ürettiği bir döngü. Özgüven zayıfladıkça mükemmeliyetçilik artıyor, mükemmeliyetçilik arttıkça duygular körleşiyor, duygular körleştikçe özgüven daha da zayıflıyor. Eğitmen tam bunu görüyor. "Kendine güvenmiyorsun, serbest bırakamıyorsun" derken teknik bir eksikliği değil, var olamayışı işaret ediyor. Nina'nın içinde gerçekleştiremediği ama var olan duygulara erişmesini istiyor. Serbest bırakabilse, gölgesiyle yüzleşebilse potansiyelinin çok daha fazlasına ulaşacağını biliyor. Bu noktada anneye dönmek gerekiyor. Özgüven her şeyden önce ebeveyn zemininde şekilleniyor. Gri alan bırakmayan, her şeyin ya siyah ya beyaz olduğu bir ortamda büyüyen çocuk kendi hatalarına yer bulamıyor. Psikolojide buna all-or-nothing thinking diyoruz. Anne küçücük bir olayda, bir pasta meselesinde bile felaket yaratıyor. Gri alanı yok ediyor ve buna sürekli maruz kalan Nina kendini sürekli kırılgan hissediyor. Çünkü siyah-beyaz geçişini sindiremiyor, o geçişe alışamıyor. Oysa bir grilik bırakılsaydı hem özgüven gelişecekti hem içindeki gölgeyle temas kurabilecekti. Annenin asıl tehlikeli noktası şu: kendi yaşanmamışlığını çocuğu üzerinden yaşatmaya çalışıyor. Fiziksel mahremiyet tanımayan biri eninde sonunda düşünsel mahremiyet de tanımıyor. Ve Nina'nın içgüdüsel, ilkel duyguları, yani gölgesini var edememesi, onunla yaşayamaması psikolojisini derinden altüst ediyor. Geriye tek yönlü, tek katmanlı bir persona kalıyor. Lily bu noktada devreye giriyor. Nina, Lily'den değil kendi gölgesinden korkuyor. Siyah kuğu olma ihtimalinden, o yere ait arzudan korkuyor. Tanımlayamadığın korku birikiyor, büyüyor, kontrol edilemez hale geliyor. Jung'un proyeksiyon teorisi tam buraya oturuyor: içinde kabul edemediğin şeyi dışarıdaki birinde görürsün ve ona karşı aşırı tepki verirsin. Lily Nina için bir rakip değil, kendi gölgesinin dışa yansıtılmış hali. Kendi gölgesine bu kadar yabancı olduğu için onu dışarıda bir tehdit olarak görüyor, bir düşman imgesi olarak taşıyor. Gölgeni entegre edemezsen onu dışarıda ararsın, Nina da tam bunu yapıyor. Ve Nina ya tamamen siyah kuğu oluyor ya da tamamen beyaz. Çünkü siyahı kendine entegre edemiyor. Beyazla var olabiliyor ama ikisini aynı anda taşıyamıyor, dengeyi tutturamıyor. Entegrasyon olmadığında yıkım kaçınılmaz. Halüsinasyon sahnesinde, Lily'i öldürdüğünü sandığı anda aslında kendi kendini doğuruyor. Buna palingenesis diyoruz,kişinin kendi içinden yeniden doğması. Bilinçdışına inerek siyah kuğuyu çıkartmaya çalışıyor. Ve siyah çıktığında beyaz da eskisi gibi olmuyor. Siyah da korkulacak bir şey olmaktan çıkıyor. Bir entegrasyon yaşanıyor, gölge personaya düşüyor. Ama bu entegrasyon kontrollü değil, dengesiz, geç. Filmin trajedi noktası tam burası. Nina'nın tamamen siyah kuğu olmaması gerekiyordu, tamamen beyaz da olmaması. İkisi aynı anda var olabilirdi. Ama ikisini birlikte taşıyamadı. Ve film boyunca gördüğümüz şey buydu: bir denge değil, sürekli bir devrilme. Kesinlikle yer yer kişinin kendini bulabileceği bir filmdi.

evrenden 4 months ago

Pan'ın Labirenti

Guillermo del Toro

95 Gönderi

Spoiler içeriyor Savaşı hep büyüklerin gözünden görürüz. Cephe, strateji, güç. Ama bir çocuk savaşı nasıl görür? Pan's Labyrinth bu soruyu sorar ve cevabı masalın içine saklar. Fantastik ögeler burada süs değildir,gerçeğin çocuk bilincine çevrilmiş halidir. Dışarıda faşizm, içeride labirent. İkisi paralel ilerler.…devamı

evrenden 4 months ago

İnanna'nın Aşkı

Muazzez İlmiye Çığ

2 Gönderi

Affetmek de bir mit. Sevmek de bir mit. Kendini bulmak da bir mit. Ama bunların hiçbiri ayrı ayrı doğmadı…hepsi aynı anda, aynı yerden, tek bir bilinçten fışkırdı. Sonra o bilinç farklı zihinlerden geçti, farklı dillerde konuştu, farklı yüzler taktı. Ama…devamı