Okuduğum ilk piyeslerden biri. Fena bir metin değil. Necip Fazıl ideolojik olarak her türlü sorgulamaya açık tutulacak biri ama edebî becerisi yüksek, onu inkâr pek mümkün değil.
“Her ân İstanbul'a doğru kırpıla kırpıla eritilen imparatorluk; ve nihayet, tek çare diye, anlamaksızın düşmanı taklit etmekten başka yol bulamamış politikacılar... Topyekûn sahte kahramanlar ve sırmalı cüceler geçidi Tanzimat; ve..” Şu birkaç cümleden bile Necip Fazıl ve genel olarak İslamcı…devamı“Her ân İstanbul'a doğru kırpıla kırpıla eritilen imparatorluk; ve nihayet, tek çare diye,
anlamaksızın düşmanı taklit etmekten başka yol bulamamış politikacılar... Topyekûn sahte kahramanlar ve sırmalı cüceler geçidi Tanzimat; ve..” Şu birkaç cümleden bile Necip Fazıl ve genel olarak İslamcı sağın Osmanlı tarihine bakışı özetlenebilir. Bu metni de bir Vahdettin apolojisinden başka bir şey değil ama Necip Fazıl’ın takdir etmeyi bırakamadığım vasfı Türkçe yazmakta haiz olduğu mahareti.
“Biz, artık alafrangalığın başladığı 1839 devletiyle ondan 3 asır evvelki devlet arasındaki farkı, Topkapı Sarayına karşılık Mecidiye Kasrı, kâşaneye mukabil kümes saymakta devam edelim.” Çok bayat, çok.
“Mithat Paşanın, veliaht köşküne gidip-Abdülhamid Efendi ile görüştüğü, pazarlığa giriştiği ve «Kanun-i Esası» mevzuunda ondan söz aldığı gibi rivayetler, sadece Abdülhamid düşmanlarının-değersiz ve seviyesiz martavallarından ibarettir.”
“EVET; millî şahlanışın başında 14 - 15 ve Cumhuriyetin ilânında 19 yaşında bir çocuk olan biz, bunca yıl boyunca gördüğümüz, işittiğimiz, okuduğumuz ve mânalandırdığımız şeylerin yekûnu olarak şu hükme varmış bulunuyoruz ki, Birinci Dünya Harbi felâketi ve imparatorluk devletinin çöküşünden sonra Türk haklarını sağlamak yolunda millî bir şahlanışa ilk olarak meydan açma fikri, bu hareketin şefliğini yapan Mustafa Kemal Paşadan önce ve onun şahsında Sultan 6. Mehmed Vahidüddin'indir.” Bütün kitabın özeti. Hiçbir yazmasa sırf bunu yazsa yeterdi aslında. Hem kendini hem bizi yormazdı.
Necip Fazıl’ın kesif Moskof düşmanlığı üzerine tarihi vakaları sıraladığı kitabı. Muhtemelen Soğuk Savaş devrinin etkisi ile ananevi Rus husumetine bir de komünizme karşı nefret boca edilince böyle bir eser ortaya çıkmış. Hamaset ve demogojisinin ötesinde muhteviyatından ziyade Necip Fazıl’ın Türkçe'yi…devamıNecip Fazıl’ın kesif Moskof düşmanlığı üzerine tarihi vakaları sıraladığı kitabı. Muhtemelen Soğuk Savaş devrinin etkisi ile ananevi Rus husumetine bir de komünizme karşı nefret boca edilince böyle bir eser ortaya çıkmış.
Hamaset ve demogojisinin ötesinde muhteviyatından ziyade Necip Fazıl’ın Türkçe'yi kullanışındaki ustalığı tekrar görmek için okudum. Zaten benim için ideolojisinden ziyade bir kıymeti varsa o bu dile olan hâkimiyetidir. Mesela şunun gibi:
.. doğrudan doğruya birbirinin vücut hikmetine düşman olmaktan gelen böyle bir zıddiyet
münaferet, tarihte tektir; ve sadece Türkle Moskofa hâstır:
Onun içindir ki, bütün bu incelikleri düşünmeden sezen halkımızın dilinde Moskof, sade «Moskof» değil. «Moskof Gâvuru»dur.
Türk, ciğerinin tâ içinden gelen bir havayla ve dişlerini gıcırdatarak «Moskof Gâvuru» derken, olanca dayanağını Müslümanlıkta bulur ve gâvurluk mefhumunun başında, soyulmuş çürük patates suratlı çiy ve bomboş gözlü Moskofu görür. Türk'ün gözünde başka milletler Moskofa yaklaştıkları
nisbette düşman ve ondan uzaklaştıkları mikyasta dosttur. Demek ki, Türk'e göre mücerret düşmanlık, mücerret özünü, renk ve çizgilerini Moskofluktan alıyor.
Buradaki dil, klasik Necip Fazıl söylemini aksettiriyor, coşkulu, hamasi ve abartılı ama diğer yandan Türkçe'yi kullanma gücü yüksek. Refik Halit de böyledir.
Komünizmle Rusluğu aynileştirdiği bir yeri de ilave edeyim. Zaten bu kitabı ikisine birden çarpmak için yazdığı çok belli.
“O zamanki Rusların ziraat işlerinde (Mir) dedikleri bir usûl vardı. Bellibaşlı göz sahaları içinde oturanlar ve birbirleriyle münasebette bulunanlar toprağı ortaklaşa ekerler ve mahsulünden ortaklaşa faydalanırlardı. Şahıs veya aile adına «mülkiyet» diye de birşey bilmezlerdi.
Komünizmanın (Kolhos) sistemine benzeyen ve onun en iptidaî şeklini belirten bu tarz, birşeyi bilip de kaldırmanın değil, hiçbir şey bilmemenin eseridir ve kendi iptidaîliği içinde komünizmaya ait bir iptidaîliğin de tercümanı olmak mevkiindedir. Görülüyor ki, sâf komünizma nazariyelerinin Rusya'da tutması ve tutunması, biraz da islâv bünye ve mizaciyle uyuşmasındandır.”
“(Rönesans) neticesinde ve 19. Asır başlarında tahlilini bir kimya kâğıdı kesinliğiyle şuurlaştıran Avrupa medeniyeti, kendi nefs murakabesini şu hükümle mühürlemiştir:
Batı medeniyetinin ismi (Greko-Lâtin)dir ve bu medeniyet, Yunan akıl ve ölçüsü, Roma nizam ve usulü ve Hristiyanlık ahlâk ve hassasiyetinden ibarettir. Bu bakımdan Hristiyanlıkla evlendirilen eski putperest Yunan'a bağlı plâstik vs hendesî akü ve ölçüler tablosu, Batı dünyasının ruh temellerinden başlıcasıdır. O halde dünkü Yunanlının bugünkü (dejenere- mütereddi) vârisi
Yunanlıyı her zaman koruma, bu koruma işinde de Türk ruhunun kökü İslâm'a karşı haç'ı sembolleştirme, dün olduğu gibi bugün de Batılının vaz geçilmez şiari olmakta devam edecek ve şahsiyetli bir dünya görüşü ve onun kuvvetine malik bulunmaktan gayri Türk'e yol kalmayacaktır. İşte. Yunan istiklâlinin biricik faktörü, bu işde bütün Batı dünyasiyle ortaklaşa hareket eden ve 1917'ye kadar bu faktörü elinden bırakmayan Moskof; hakikatte ise o gün-bugün. hiç değişmeyen
kanun!..”
Sunuş kısmında Monty Python göndermesi ile beni cezbeden kitap. Hele Mitridat ile ilgili kısmı çok ilgi çekici. Adana/Kilikya Valisi Cicero’nun Isaurialılarla ilgili yorumunun aynısını asırlar sonra Hoca Saadettin Efendi’nin Çukurova Yörükleri için yapması paralelini yakalaması gibi çok hoş benzerlikler kurmasını…devamıSunuş kısmında Monty Python göndermesi ile beni cezbeden kitap. Hele Mitridat ile ilgili kısmı çok ilgi çekici. Adana/Kilikya Valisi Cicero’nun Isaurialılarla ilgili yorumunun aynısını asırlar sonra Hoca Saadettin Efendi’nin Çukurova Yörükleri için yapması paralelini yakalaması gibi çok hoş benzerlikler kurmasını ayrıca çok beğendim. Roma’nın Anadolu eyaletlerini ihya mı yoksa mahv mı ettiğini bilhassa isyanlar kısmında tartışmak mümkün. Zira Anadolu eyaletleri bir nevi valiler için aşırı vergi ve yolsuzlukla köşeyi dönmek için birebir kabul edilen idari birimler hâline gelmiş. Kesinlikle okuduğum en hoş araştırma kitaplarından biri. Erkeklerin boş vakitlerinde en çok düşündüğü şeyin Roma İmparatorluğu olduğuna dair bir geyik vardı bir ara. Bu kalitede kitaplar sayesinde insanın bu tevatüre inanacağı geliyor.
Cemil Koçak’ın opus magnumu. Bilhassa İnönü'nün Eylül 1937’de başvekillikten atılmasından sonra 1938 Kasımında reisicumhur olana kadar geçen ayak oyunlarını mükemmelen anlatıyor. Atatürk'ün sofra ekibinin yahut mutad zevatın tasfiyesi. II. Harp ve Almanya’nın Avrupa’yı hallaç pamuğu gibi attığı devrede Türkiye'nin denge…devamıCemil Koçak’ın opus magnumu. Bilhassa İnönü'nün Eylül 1937’de başvekillikten atılmasından sonra 1938 Kasımında reisicumhur olana kadar geçen ayak oyunlarını mükemmelen anlatıyor. Atatürk'ün sofra ekibinin yahut mutad zevatın tasfiyesi. II. Harp ve Almanya’nın Avrupa’yı hallaç pamuğu gibi attığı devrede Türkiye'nin denge politikası.
Spoiler içeriyor
Yalan yok sırf popüler diye izledim yani milyon tane gamsız hayat editi görünce izlemek istedim. Başta çok durağan geldi ve baya bi sıktı ama ortalara doğru filmin ana konusunu çakmaya başladım ondan sonra içine çekti. Aslında baya mesaj var filmin…devamıYalan yok sırf popüler diye izledim yani milyon tane gamsız hayat editi görünce izlemek istedim. Başta çok durağan geldi ve baya bi sıktı ama ortalara doğru filmin ana konusunu çakmaya başladım ondan sonra içine çekti.
Aslında baya mesaj var filmin içinde babanın paraya önem veren biri olmasına rağmen sanki son günleriymiş gibi parayı savurması(maske şöyle pahalı böyle pahalı dedi bi fotoğrafa elli bin verdi bre allahsiz), iç çöküşleri, ağlama krizleri ya da filmin birçok yerinde hayatını hiçe sayıyormuş gibi davranmasını (otobüsün önüne atlaması, parmaklıkların üzerinde tai chi yapması vb.) gözümüze sokmaları, babanın derin depresyonda olduğunun izleri... Yani sonu meçhul bırakılmış ama bariz bi şekilde Calum'un intihar ettiğini düşünüyor insan. Tabi hastalık olabileceğini de düşünebiliriz bu da Babam ve Oğlum'un çakması olur.
Ayrıca filmin ilerleyişinde bi iki sahne karışıktı o da biraz kafamı karıştırdı ama biraz yorumlarına bakınca mantıklı geldi. Calum'un ağladığı sahne ,doğum günü şarkısından sonraki, büyük ihtimal sophie gittikten sonraydı. Ve deniz sahnesi de yine Calum'un intihar sahnesiydi. Gösterdikleri mektup da Calum'un intihar mektubuydu. Tabi olmayadabilir ama böyle düşününce daha oturuyo kafaya çünkü kronolojik kopukluklar bırakmışlar. Yorumu daha çok izleyiciye bırakmışlar, tüm sahneleri yoruma açık bi film.
Genel olarak durgun ama anlamlı bi filmdi benim için. Hüngür hüngür ağlatmadı. Yine bizi geçemediler ;) fakat sonda bi boşluğa düşmedim değil. Bence öylesine açıp izliyeyim denilecek bi film değil dikkatli izleyip anlamak gerekiyo yoksa dediğim gibi insanı çok çekmez.
Bi de filmin Türkiye'de çekilmiş olması da hoşuma gitti bizim kazıkçı tatil yeri esnafını da araya serpiştirmişler 😁
Erken Cumhuriyet tarihinde 1931-36 arası CHP Genel Sekreteri, namıdiğer Üçüncü Adam Recep Peker çok underrated bir figür. Bu eser kısa söyleşileri ve konuşmaları ile onun fikriyatına ışık tutuyor. Mesela Nazilerle konuşurken başka telden çalıyor, Amerikalılarla konuşurken bambaşka telden... Peker, CHP’nın…devamıErken Cumhuriyet tarihinde 1931-36 arası CHP Genel Sekreteri, namıdiğer Üçüncü Adam Recep Peker çok underrated bir figür. Bu eser kısa söyleşileri ve konuşmaları ile onun fikriyatına ışık tutuyor. Mesela Nazilerle konuşurken başka telden çalıyor, Amerikalılarla konuşurken bambaşka telden... Peker, CHP’nın devletin basit bir uzvu olmaktan öteye geçmesi gerektiğini, bir devlet partisi olmayı aşıp Türkiye’nin bir parti devleti olmasını istiyordu. Ama bunda muvaffak olamadı, 1936’da genel sekreterlikten alınması, aynı sene partinin devlet içinde yutulması onun fikrinin kaybettiğini ortaya koydu. Ama bu Peker için siyasi hayatının sonu anlamına gelmiyordu zira karvardı için önünde hâlâ on yıl sonra Başvekil olmak ve meclis kürsüsünden daha ilerideki on yılın müstakbel başvekiline ”psikopat!” diyerek hakaret etmek vardı...
İlk sezonu muazzam, ikinci sezon da gayet iyi olmakla beraber ilk sezondaki Iulius Caesar’ı gözler arıyor. Ama tarihi kurgunun şahı âlâsı dizi budur bana kalırsa. Soundtrackleri, hikâye anlatımı, karakterleri ile izlediğim en iyi dizi.
Muhtelif makalelerden müteşekkil bu eser, Koçak’ın en başarılı işlerinden biri. Her cenahın kendine göre bir Atatürk tahayyülü olduğunu, 1935’te hiç bilinmeyen Recep Zühtü cinayetinin nasıl örtpas edildiğini, İnönü’nün günlükleri üzerinden Atatürk’le Terakkiperver paşaları arasındaki kavganın kendi ifadesi ile “şahsiyetten doğmuş”…devamıMuhtelif makalelerden müteşekkil bu eser, Koçak’ın en başarılı işlerinden biri. Her cenahın kendine göre bir Atatürk tahayyülü olduğunu, 1935’te hiç bilinmeyen Recep Zühtü cinayetinin nasıl örtpas edildiğini, İnönü’nün günlükleri üzerinden Atatürk’le Terakkiperver paşaları arasındaki kavganın kendi ifadesi ile “şahsiyetten doğmuş” olduğunu, 1939’da rejimin Rauf Orbay’ın ısrarı sayesinde 1926 İstiklal Mahkemesi kararlarının nasıl sakıt olduğunu ve orada yargılanan hatta asılanlara nasıl iade-i itibar verildiğini -tabii üstü örtülü bir şekilde-, Atatürk’ün Nutuk’ta “en hain dimağlar” diye hakaretler yağdırdığı muhalif paşaları nasıl birkaç yıl sonra Meclis’e geri aldığını -Refet ve Ali Fuat kastediliyor-, 1938’de siyasî hayata geri dönemese Terakkiperver Paşaların akıbetine İnönü’nün de düçar olabileceği, 1946 seçim hilesinin ne aptalca bir şey olduğunu zira DP’nin iktidar olmak için yeterli mebus namzedi bile gösteremediği bir seçimde hile yapılmasının saçmalığını, Metin Toker’in bile “CHP teşkilatı,1946 seçimlerini boşu boşuna kirletmişlerdir” diyerek bunu ikrar ettiği vs. tonla yakın tarihe dair tabu kırıcı malumatı haiz muazzam bir eser. Kitabın ismi ayrıca çok hoş bu arada.