Keşfet - Raf

yanlış bilmiyorsam kitaptan uyarlama. kitabını okumadım ama dizisi çok tatlıydı. özellikle dizinin zamanındaki gibi yılbaşı zamanı farklı bir romantizm izlemek isterseniz tavsiye ederim

zelda_ 3 months ago

Tevhid ve Değişim

Celaleddin Vatandaş

2 Gönderi

●Celaleddin Vatandaş'ın bu kitaptaki temel iddiası şu: İslam'ın başlangıçta ortaya koyduğu tevhid anlayışı yalnızca “Allah birdir” demek değildi; insanın hayatındaki gerçek kulluk ve otorite ilişkisinin de yalnızca Allah'a yönelmesini gerektiriyordu. Zaman içinde bu ve benzeri temel kavramların anlamları daraltıldı/değişti. Dolayısıyla…devamı●Celaleddin Vatandaş'ın bu kitaptaki temel iddiası şu: İslam'ın başlangıçta ortaya koyduğu tevhid anlayışı yalnızca “Allah birdir” demek değildi; insanın hayatındaki gerçek kulluk ve otorite ilişkisinin de yalnızca Allah'a yönelmesini gerektiriyordu. Zaman içinde bu ve benzeri temel kavramların anlamları daraltıldı/değişti. Dolayısıyla bugün İslam'ı doğru anlamak istiyorsak önce kavramların ilk anlamlarına dönmemiz gerekir. Kitabın yayınevi tanıtımında da özellikle tevhid kavramının sonradan “Allah'ın varlığının birliğini kabul etmek” düzeyine indirgenmesine dikkat çekiliyor. Yazara göre asıl Kur'ânî anlamda mesele, Allah'ı tek ilah kabul etmek ve yalnızca O'na kulluk etmektir. Kitabın başlangıç noktası: “Tevhid” ne demek? Biz bugün “tevhid” denince çoğu zaman: “Allah birdir, eşi ve benzeri yoktur.” şeklinde bir inanç cümlesi düşünüyoruz. Vatandaş ise bunun eksik olduğunu söylüyor. Çünkü ona göre: Lâ ilâhe illallah yalnızca: “Allah'tan başka yaratıcı yoktur.” demek değildir. Daha güçlü bir anlam taşır: Allah'tan başka ilah yoktur; dolayısıyla kulluk edilmeye, mutlak biçimde bağlanılmaya, nihai otorite kabul edilmeye layık başka hiçbir varlık yoktur. İşte kitabın bütün tartışması büyük ölçüde buradan çıkıyor. Yani tevhid: Allah'ın varlığını kabul etmek → tamam değil. Allah'ı tek ilah kabul etmek → kulluğu O'na yöneltmek → hayatı buna göre düzenlemek şeklinde bütünsel bir anlayış. Bu yüzden kitabın “değişim” dediği şey de basitçe “insanlar eskisi kadar dindar değil” meselesi değil. Dinin temel kavramlarının anlamlarının değişmesi. En önemli mesele: Mekkeliler zaten Allah'a inanıyordu. Kitabın çok önemli taraflarından biri bu. Kur'an'daki Mekke toplumunu düşününce bazen şöyle bir tablo oluşuyor: “Müslümanlar Allah'a inanıyordu, müşrikler ise Allah'a inanmıyordu.” Vatandaş'ın üzerinde durduğu nokta ise bunun bu kadar basit olmadığı. Mekke'deki müşriklerin Allah'ı tamamen inkâr etmeleri gerekmiyordu. Onlar Allah'ın yaratıcı olduğuna inanabiliyorlardı. Ama Allah'ın yanında başka ilahlar, aracılar, kutsallar ve otoriteler kabul ediyorlardı. Dolayısıyla problem: “Allah var mı, yok mu?” sorusundan daha genişti. Asıl soru: “Allah hayatımızın tek ilahı mı?” idi. Bu ayrım kitabın omurgası. Dolayısıyla Hz. Muhammed'in “Lâ ilâhe illallah” çağrısı yalnızca metafizik bir cümle değildi. Mekke toplumunun inanç, ahlak, sosyal ilişkiler ve güç düzenine dokunan bir çağrıydı. Kitap üzerine yapılan değerlendirmelerde de eserin özellikle Mekke aristokratlarının “Lâ ilâhe illallah” çağrısına neden tepki gösterdiklerini inceleyerek başladığı belirtiliyor. Peki Mekkeliler neden “Allah birdir” sözünden rahatsız olsunlar? İşte kitabın en ilginç sorularından biri bu. Eğer mesele yalnızca: “Allah birdir.” demek olsaydı, Mekke'nin ileri gelenlerinin bu kadar sert tepki göstermesini açıklamak zor olurdu. Çünkü mesele onların hayatındaki otorite düzenine de dokunuyordu. Tevhid: “Sadece Allah'a kulluk edin.” diyordu. Bunun doğal sonucu: “Başka hiçbir varlığı mutlak otorite haline getirmeyin.” oluyordu. Dolayısıyla tevhid yalnızca insanın Allah'la ilişkisini değil, insanın insanla ilişkisini de değiştiriyordu. İşte kitap adındaki “değişim” kelimesini burada anlamaya başlıyoruz. Tevhid insanı nasıl değiştiriyor? Kitabın düşüncesinde tevhid, insanın hayatını parçalara ayırmıyor. Yani: Evde Allah'a inanırım. Camide Allah'a inanırım. Ama ticaret başka, siyaset başka, ahlak başka, toplum başka... şeklindeki ayrımı problemli görüyor. Çünkü eğer Allah gerçekten ilah ise, O'nunla ilişkinin yalnızca ibadet saatlerine sıkıştırılamayacağı düşünülüyor. Bu nedenle kitapta tevhid: inanç + kulluk + ahlak + hayat tarzı + toplumsal düzen arasındaki ilişki üzerinden düşünülüyor. Bu yönüyle kitap aslında bir “tevhid tanımı” kitabından çok, tevhidin hayata geçirilmesi üzerine bir kitap. “Değişim” tam olarak nedir? Vatandaş'ın mantığı kabaca şöyle: Bir kavramın anlamını değiştirirsen, o kavramın temsil ettiği hayat da değişir. Örneğin: Tevhid = Allah'ın sadece yaratıcı olduğunu kabul etmek haline gelirse, insan: “Allah yaratıcıdır ama hayatın diğer alanlarında başka otoriteler olabilir.” diyebilir. Oysa yazarın savunduğu anlamda: Tevhid = Allah'ı tek ilah kabul etmek ve kulluğu yalnızca O'na yöneltmek olduğunda, bunun hayatın tamamına yayılan sonuçları vardır. Dolayısıyla kavramdaki küçük bir değişiklik, bütün bir dünya görüşünün değişmesine yol açabilir. Kitabın arka kapak açıklaması da değişimin temelinde özellikle “temel kavramların anlamlarının aslına oranla farklılaşması” bulunduğunu açıkça söylüyor. Kitabın önemli kavramlarından biri: “İlah” Burayı anlamadan kitabın yarısı anlaşılmıyor. “İlah” sadece: “Tanrı” demek değildir. Kitabın yaklaşımında ilah: kendisinin karşısında kulluk edilen, mutlak bağlılık gösterilen ve nihai otorite kabul edilen varlık anlamını taşır. Dolayısıyla bir insan: “Ben Allah'a inanıyorum.” dediği halde hayatında başka şeyleri mutlaklaştırıyorsa, tevhid açısından problem ortaya çıkar. Bu başka bir insan olabilir, para olabilir, güç olabilir, toplum olabilir, gelenek olabilir, nefs olabilir, bir ideoloji olabilir. Dolayısıyla kitabın “şirk” meselesini yalnızca eski insanların putlara tapması şeklinde görmemesinin sebebi de bu. Put meselesi de burada farklılaşıyor Put yalnızca taştan yapılmış heykel değildir. Bir şeyi Allah'ın önüne geçirip ona mutlak bağlılık vermek, onu kutsallaştırmak veya Allah'ın sahip olduğu yetkiyi ona vermek de tevhid açısından problemli hale gelebilir. Dolayısıyla: “Ben puta tapmıyorum, o halde şirk problemi benim için yok.” demek kitabın mantığı açısından yeterli değil. Peygamberlerin ortak mesajı Kitaba göre Hz. Muhammed'in tebliği yepyeni, tarihte ilk defa ortaya çıkan bir düşünce değildir. Bütün peygamberlerin ortak çağrısı: Allah'a kulluk etmek ve Allah dışındaki sahte ilahlardan uzaklaşmak. Bu yüzden tevhid, yalnızca Hz. Muhammed dönemine ait bir kavram olarak değil, peygamberlik tarihinin temel mesajı olarak ele alınıyor. Peygamberlerin gönderiliş amacı doğrudan tevhid hakikatini hatırlatmak olarak özetleniyor. Yazarın düşüncesine göre İslam'ın ilk dönemindeki canlı tevhid anlayışı zamanla: kurumsallaşıyor, gelenekselleşiyor, bazı kavramların anlamları daralıyor, din bazı ritüellere indirgenebiliyor, insanın hayatındaki gerçek dönüşüm boyutu zayıflayabiliyor. Böylece tevhid söylenen bir söz, İslam ise kimlik olarak taşınan bir şey haline gelebiliyor. Yani: “Müslümanım.” demek ile “Tevhid anlayışının gerektirdiği şekilde yaşıyorum.” aynı şey olmaktan çıkabiliyor. Kitabın asıl eleştirisi burada. Son sayfalarda kitap biraz ağırlaşıyor çünkü tasavvuf ve felsefe meselelerine değiniyor biraz. Bu iki konudan bazı kişilerin düşüncelerine, sözlerine yer veriyor ve biraz anlaşılmaz ya da ağır gelebiliyor okurken. En azından benim için öyleydi. Ama onun dışında okunabilir kolaylıkta diye düşünüyorum. Başlangıç/Bitiş: 12 Ağustos Çarşamba 15 Ağustos Cuma-2026 Belki uygun bir zamanda bazı kesitler bırakırım yoruma...

kuruyanmurekkep 3 months ago

Sen Anlat Karadeniz

Emre Kabakuşak

22 Gönderi

set arkasında yaşanan kaos ve anlaşmazlıklar, senarist değişimleri ve hayran kitlesi ile yapım ekibi arasındaki sorunlarla harcanan bir dizi. çok daha güzel bir farkındalık dizisi olabilirdi.

kuruyanmurekkep 3 months ago

Rüya

Cemal Şan

1 Gönderi

Ulaş Tuna Astepe (Alaz) oynadığı için izledim. Astepe kötü karakteri güzel oynamıştı ama dizi tahmin edebileceğiniz gibi problematik bir Türk dizisiydi maalesef.

saltuk 3 months ago

Zor bir soru, sizinle gurur duyulduğu ya da kendinizle gurur duyduğunuz bir anı paylaşın.

menhus 3 months ago

Slam Dunk: Suramu danku

N/A

8 Gönderi

Müthiş bir anime, doğal olarak müthiş bir izleme deneyimi. İki metre olan koca koca adamları evladım gibi sahipleneceğimi ben de bilmiyordum başlarken 🤧 Başlama nedenim yazın mutlaka popüler uzun soluklu spor animeleri izlemeyi sevmemden geliyor. Başta eski bir anime oluşu…devamı

kuruyanmurekkep 3 months ago

Mischievous Kiss

N/A

13 Gönderi

başrollerin ikisine de yer yer uyuz olsam da klişe romantizm için uygun bir dizi

yeydiyor 3 months ago

Banyo Duvarı Yazıları

Thor Freudenthal

12 Gönderi

6/7 Film çok akıcıydı. Müzikleri ve ses efektleri çok başarılı çok hoşuma gitti. Kötü ses (kötü ses diyeceğim siz anladınız) çok derin bir ses kitap okusa oturur dinlerim. Karakterler de çok şirinlerdi, peder ile geçen diyaloglar epey güldürdü :D Üvey…devamı

kuruyanmurekkep 3 months ago

Bir Tutam Aşk

Yoon Yi Soo

14 Gönderi

en sevdiğim kdramalardan. çok şapşal bir tanıtım klibi vardı ondan sonra izlemiştim. tarihi kdrama sevenler izlesin. (+kadın karakter erkek kılığına giriyor)

movie_lovers 3 months ago

Fahrenheit 451

Ray Bradbury

198 Gönderi

Bu kitap beni ikna etti. Cahillik mutluluktur. Sizlere kalan hayatınızda başarılar dilerim. 😄